അഭാവാത്ത്രിതയം ചൈവ അവിശ്രാമം ന കാരയേത്। ചാരയേച്ച തൃണേഽച്ഛിന്നൈ ചോരവ്യാഘ്രവിവര്ജിതേ
നാലു കാളകൾ ഇല്ലെങ്കിൽ മൂന്നു കാളകൾ ഉപയോഗിക്കാം, പക്ഷേ അവയെ വിശ്രമം കൂടാതെ ജോലി ചെയ്യിപ്പിക്കരുത്. മോഷ്ടാക്കളും കടുവകളും ഇല്ലാത്തിടത്ത്, മുളകെട്ടാത്ത പുല്ലിൽ അവയെ മേയിക്കാൻ വിടണം.
ദദ്യാദ്ഘാസം യഥേഷ്ടം ച നിത്യമാതര്പയേത്സ്വയമ്। ഗോഷ്ഠം ച കാരയേത്തസ്യ കിംചിദ്വിഘ്നവിവര്ജിതമ്
എപ്പോഴും അവയ്ക്ക് ഇഷ്ടംപോലെ പുല്ല് നൽകണം, താനേ അവയെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തണം. അവയ്ക്കായി തടസ്സമില്ലാത്ത ഒരു കാളത്തൊഴുത്ത് നിർമ്മിക്കണം.
സദാ ഗോമയമൂത്രാഭ്യാം വിഘസൈശ്ച വിവര്ജിതമ്। ന മലം നിക്ഷിപേദ്ഗോഷ്ഠേ സര്വദേവനികേതനേ
എപ്പോഴും പശുവിന്റെ ചാണകവും മൂത്രവും ശേഷിച്ച ഭക്ഷ്യവും ഒഴിവാക്കണം. പശുശാലയിലും ദേവതകളുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളിലും മലമൂത്രം കളയരുത്.
ആത്മനഃ ശയനീയസ്യ സദൃശം കാരയേദ്ബുധഃ। സമം നിര്വാപയേദ്യത്നാച്ഛീതവാതരജസ്തഥാ
ബുദ്ധിമാനായവൻ തന്റെ കിടക്ക ശരിയായതായും തനിക്കു അനുയോജ്യമായതായും ഒരുക്കണം. അതു തുല്യമായും തണുപ്പ്, കാറ്റ്, പൊടി എന്നിവയില്ലാതെയും സൂക്ഷിക്കണം.
പ്രാണസ്യ സദൃശം പശ്യേദ്ഗാം ച സാമാന്യവിഗ്രഹമ്। അസ്യ ദേഹേ സുഖംദുഃഖം തഥാ തസ്യൈവ കല്പതേ
സ്വന്തം ജീവനെപ്പോലെ പശുവിനെയും കാണണം; അതിന്റെ ശരീരത്തിൽ ഉണ്ടാകുന്ന സന്തോഷവും ദു:ഖവും തന്റെതുപോലെയാണ് എന്ന് മനസ്സിലാക്കണം.
അനേന വിധിനാ യസ്തു കൃഷികര്മാണി കാരയേത്। സ ച ഗോവാഹനൈര്ദോഷൈര്ന ലിപ്യേത ധനീ ഭവേത്
ഈ വിധം കൃഷികർമ്മങ്ങൾ ചെയ്യുന്നവൻ പശുവിനെ ജോലിക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നതിൽ പാപം അനുഭവിക്കില്ല; സമ്പന്നനാകും.
ദുര്ബലം പീഡയേദ്യസ്തു തഥൈവ ഗദസംയുതമ്। അതിബാലാതിവൃദ്ധം ച സ ഗോഹത്യാം സമാലഭേത്
ദുർബലമായതോ രോഗമുള്ളതോ അതീവ ചെറുപ്പമോ അതീവ വയസ്സായതോ ആയ പശുവിനെ പീഡിപ്പിക്കുന്നവൻ പശുഹത്യയുടെ പാപം അനുഭവിക്കും.
വിഷമം വാഹയേദ്യസ്തു ദുര്ബലം സബലം തഥാ। സ ഗോഹത്യാസമം പാപം പ്രാപ്നോതീഹ ന സംശയഃ
ദുർബലമായതോ ശക്തമായതോ ആയ പശുവിനെ അസമമായ ഭാരം വഹിപ്പിക്കുന്നവനും പശുഹത്യക്ക് തുല്യമായ പാപം നേടുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
യോ വാഹയേദ്വിനാ സസ്യം ഖാദംതം ഗാം നിവാരയേത്। മോഹാത്തൃണം ജലം വാപി സ ഗോഹത്യാസമം ലഭേത്
വിള ഇല്ലാതെ പശുവിനെ ജോലിക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്നവനും, അതിന് പുല്ല് തിന്നാനും വെള്ളം കുടിക്കാനും തടയുന്നവനും പശുഹത്യക്ക് തുല്യമായ പാപം നേടുന്നു.
സംക്രാംത്യാം പൌര്ണമാസ്യാം ചാമാവാസ്യായാം തഥൈവ ച। ഹലസ്യ വാഹനാത്പാപം ഗവാമയുതഹത്യയാ
സംക്രമം, പൗർണമി, അമാവാസി എന്നിവയിലോ, ആ ദിവസങ്ങളിൽ പശുവിനെ ഉഴുവാൻ ഉപയോഗിച്ചാൽ, പതിനായിരം പശുക്കളെ കൊല്ലുന്നതിന് തുല്യമായ പാപം ഉണ്ടാകും.
അമൂഷു പൂജയേദ്യസ്തു സിതൈശ്ചിത്രാദിഭിര്നരഃ। കജ്ജലൈഃ കുസുമൈസ്തൈലൈഃ സോക്ഷയം സ്വര്ഗമശ്നുതേ
ഈ ദിവസങ്ങളിൽ വെളുപ്പും നിറമുള്ളതും കജ്ജളവും പൂക്കളും എണ്ണകളും ഉപയോഗിച്ച് പശുക്കളെ പൂജിക്കുന്നവൻ ക്ഷയമില്ലാത്ത സ്വർഗ്ഗം നേടും.
ഘാസമുഷ്ടിം പരഗവേ യോ ദദാതി സദാഹ്നികമ്। സര്വപാപക്ഷയസ്യസ്യ സ്വര്ഗം ചാക്ഷയമശ്നുതേ
മറ്റൊരാളുടെ പശുവിന് ദിവസേന ഒരു കയ്യിലവിട് പുല്ല് തരുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളും നഷ്ടപ്പെടുകയും അക്ഷയമായ സ്വർഗ്ഗം അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യും.
യഥാ വിപ്രസ്തഥാ ഗൌശ്ച ദ്വയോഃ പൂജാഫലം സമമ്। വിചാരേ ബ്രാഹ്മണോ മുഖ്യോ നൃണാം ഗാവഃ പശൌ തഥാ
ബ്രാഹ്മണനും പശുവും ഒരുപോലെയാണ്; ഇരുവർക്കും പൂജയുടെ ഫലം തുല്യമാണ്. മനുഷ്യരിൽ ബ്രാഹ്മണൻ പ്രധാനൻ ആണെങ്കിൽ, മൃഗങ്ങളിൽ പശുവാണ് പ്രധാനം.
നാരദ ഉവാച-। വിപ്രോ ബ്രഹ്മമുഖേ ജാതഃ കഥിതോ മേ ത്വയാനഘ। കഥം ഗോഭിഃ സമോ നാഥ വിസ്മയോ മേ വിധേ ധ്രുവമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: പാപരഹിതനായോനാഥാ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്നാണ് ബ്രാഹ്മണൻ ജനിച്ചതെന്നു നീ പറഞ്ഞുവല്ലോ. എങ്ങനെ പശുക്കൾക്ക് അവനോട് സമത്വം ലഭിച്ചു? ഇതെനിക്ക് അത്ഭുതമാണ്.
ബ്രഹ്മോവാച-। ശൃണു ചാത്ര യഥാതഥ്യം ബ്രാഹ്മണാനാം ഗവാം യഥാ। ഏകപിംഡക്രിയൈക്യം തു പുരുഷൈര്നിര്മിതം പുരാ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനും പശുവും തമ്മിലുള്ള സത്യസന്ധമായ ഏകത്വം നീ കേൾക്കുക. പുരാതനകാലത്ത് ഒരേ പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്ന ആചാരം മനുഷ്യർ സ്ഥാപിച്ചു.
പുരാ ബ്രഹ്മമുഖോദ്ഭൂതം കൂടം തേജോമയം മഹത്। ചതുര്ഭാഗപ്രജാതം തദ്വേദോഗ്നിര്ഗൌര്ദ്വിജസ്തഥാ
പഴയകാലത്ത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്നു ഉദിച്ച വലിയ തേജസ്സുള്ള ഒരു പിണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് നാലു ഭാഗങ്ങൾ ഉണ്ടായി; അതിൽ നിന്ന് വേദം, അഗ്നി, പശു, ബ്രാഹ്മണൻ എന്നിവ ജനിച്ചു.
പ്രാക്തേജഃ സംഭവോ വേദോ വഹ്നിരേവ തഥൈവ ച। പരതോ ഗൌസ്തഥാ വിപ്രോ ജാതശ്ചൈവ പൃഥക്പൃഥക്
ആദ്യം ആ തേജസ്സിൽ നിന്ന് വേദവും അഗ്നിയും ഉത്ഭവിച്ചു; പിന്നീട് പശുവും ബ്രാഹ്മണനും വേർതിരിഞ്ഞ് ജനിച്ചു.
തത്ര സൃഷ്ടാ മയാ ചാദൌ വേദാശ്ചത്വാര ഏകശഃ। സ്ഥിത്യര്ഥം സര്വലോകാനാം ഭുവനാനാം സമംതതഃ
അവിടെ ഞാൻ ആദ്യം നാലു വേദങ്ങളും ഓരോന്നായി സൃഷ്ടിച്ചു; എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും നിലനില്പിനായി അവ പരമാവധി വ്യാപിച്ചു.
അഗ്നിര്ഹവ്യാനി ഭുംജീത ദേവഹേതോസ്തഥാ ദ്വിജഃ। ആജ്യം ഗോപ്രഭവം വിദ്ധി തസ്മാദേതേ പ്രസൂതകാഃ
ദേവതകൾക്കായി ഹോമം സ്വീകരിക്കുന്നത് അഗ്നിയും ബ്രാഹ്മണനും തന്നെയാണ്. നെയ്യ് പശുവിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്; അതിനാൽ ഇവയെല്ലാം പശുവിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത് എന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
ന സംതി യദി ലോകേഷു ചത്വാരോമീ മഹത്തരാഃ। തദാഖിലം ച ഭുവനം നഷ്ടം സ്ഥാവരജംഗമമ്
ലോകങ്ങളിൽ ഈ നാലു മഹത്തായ ഉറവിടങ്ങൾ ഇല്ലെങ്കിൽ, അപ്പോൾ സകല ചലനസ്ഥിരജന്തുക്കളും നശിച്ചുപോകും.
ഏഭിര്ധൃതാഃ സദാ ലോകാഃ പ്രതിഷ്ഠംതി സ്വഭാവതഃ। സ്വഭാവോ ബ്രഹ്മരൂപോസാവേതേ ബ്രഹ്മമയാഃ സ്മൃതാഃ
ഇവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ ലോകങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി നിലനിൽക്കുന്നു. ഈ സ്വഭാവം ബ്രഹ്മസ്വരൂപമാണ്, ഇവയെല്ലാം ബ്രഹ്മം നിറഞ്ഞവയാണെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
തസ്മാദ്ഗൌഃ പൂജനീയോസൌ വിപ്ര ദേവാസുരൈരപി। ഉദാരഃ സര്വകാര്യേഷു ജാതസ്തഥ്യോ ഗുണാകരഃ
അതുകൊണ്ട്, പശുവിനെ ബ്രാഹ്മണന്മാരും ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും പോലും ആരാധിക്കേണ്ടതാണ്. അവൾ മഹാനാണ്, എല്ലാ കാര്യങ്ങൾക്കും അനുയോജ്യമായി ജനിച്ചവളാണ്, സത്യസന്ധയും ഗുണങ്ങളുടെ ആകാരണവുമാണ്.
സര്വദേവമയഃ സാക്ഷാത്സര്വസത്വാനുകംപകഃ। അസ്യ കാര്യം മയാ സൃഷ്ടം പുരൈവ പോഷണം പ്രതി
അവൾ എല്ലാ ദേവതകളുടെയും സാക്ഷാൽ സാന്നിധ്യമാണ്, എല്ലാ ജീവികൾക്കും കരുണയുള്ളവളാണ്. അവളുടെ പോഷണം എന്ന ലക്ഷ്യത്താൽ ഞാൻ തന്നെ പുരാതനകാലത്ത് സൃഷ്ടി നടത്തി.
അതഏവ മയാ ദത്തം വരം ചാതിസുശോഭനമ്। ഏകജന്മനി തേ മോക്ഷസ്തവാസ്ത്വിതി വിനിശ്ചിതമ്
അതിനാൽ ഞാൻ അത്യുത്തമമായൊരു വരം നൽകിയിരിക്കുന്നു: ഒരു ജന്മത്തിൽ തന്നെ നീ മോക്ഷം നേടും എന്നത് നിർണിതമാണ്.
അത്രൈവ യേ മൃതാ ഗാവസ്ത്വാഗച്ഛംതി മമാലയമ്। പാപസ്യ കണമാത്രം തു തേഷാം ദേഹേന തിഷ്ഠതി
ഇവിടെ തന്നെ മരിച്ച പശുക്കൾ എന്റെ ലോകത്തേക്ക് എത്തുന്നു; അവരുടെ ശരീരത്തിൽ പാപത്തിന്റെ ഒരു കണം മാത്രമേ ശേഷിക്കൂ.
ദേവീ ഗൌര്ധേനുകാ ദേവാശ്ചാദിദേവീ ത്രിശക്തികാ। പ്രസാദാദ്യസ്യ യജ്ഞാനാം പ്രഭവോ ഹി വിനിശ്ചിതഃ
ദേവി ഗൗരി, പശു ധേനുക, ദേവതകൾ ആദിദേവിയായ ത്രിശക്തിയാണ്; അവളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ യജ്ഞങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം ഉറപ്പാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
ഗവാം സര്വപവിത്രാണി പുനംതി സകലം ജഗത്। മൂത്രം ഗോര്ഗോമയം ക്ഷീരം ദധിസര്പിസ്തഥൈവ ച
പശുക്കളുടെ എല്ലാ വിശുദ്ധ വസ്തുക്കളും ലോകം മുഴുവൻ ശുദ്ധീകരിക്കുന്നു: അവയുടെ മൂത്രം, ചാണകം, പാൽ, തൈര്, നെയ്യ് എന്നിവയും.
അമീഷാം ഭക്ഷണേ പാപം ന തിഷ്ഠതി കലേവരേ। തസ്മാദ്ഘൃതം ദധി ക്ഷീരം നിത്യം ഖാദംതി ധാര്മികാഃ
ഇവ കഴിച്ചാൽ പാപം ശരീരത്തിൽ നിലനിൽക്കില്ല; അതുകൊണ്ട് ധാർമ്മികർ എല്ലായ്പോഴും നെയ്യ്, തൈര്, പാൽ എന്നിവ കഴിക്കുന്നു.
വിശിഷ്ടം സര്വദ്രവ്യേഷു ഗവ്യമിഷ്ടം പരം ശുഭമ്। യസ്യാസ്യേ ഭോജനം നാസ്തി തസ്യ മൂര്തിസ്തു പൂതികാ
എല്ലാ വസ്തുക്കളിലും പശുവിൽ നിന്നുള്ളവയാണ് ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠവും വിശുദ്ധവുമാണ്; അവളുടെ ഭക്ഷണം കഴിക്കാത്തവരുടെ ശരീരം ദുർഗന്ധമുള്ളതായിരിക്കും.
അന്നാദ്യം പംചരാത്രേണ സപ്തരാത്രേണ വൈ പയഃ। ദധി വിംശതിരാത്രേണ ഘൃതം സ്യാന്മാസമേകകമ്
അന്നവും പാനീയവും അഞ്ചു രാവിൽ ദഹിക്കുന്നു, പാൽ ഏഴ് രാവിൽ, തൈര് ഇരുപത് രാവിൽ, നെയ്യ് ഒരു മാസത്തിൽ.