തമുവാച മഹാപ്രാജ്ഞശ്ചരാചരഗുരും ഹരിമ്। കസ്ത്വം കിം വാ പ്രിയം തേദ്യ കരിഷ്യാമി ച സാംപ്രതമ്
അവൻ മഹാപ്രജ്ഞനായ ഹരിയെ, സകല ചലനശീലമുള്ളതും അചലമായതുമായ ജീവികളുടെ ഗുരുവിനെ ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്? ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിനക്ക് എന്ത് ഉപകാരമാക്കണം?'
നാരായണ ഉവാച-। വിദ്ധി നാരായണം മാം ഹി ത്വത്പ്രിയാര്ഥം സമാഗതമ്। രൂപം സ്വം ദര്ശയാമാസ പ്രത്യയാര്ഥം ച തസ്യ വൈ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് നാരായണനാണെന്ന് അറിയുക; നിന്റെ പ്രിയാർത്ഥം ഞാൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.' അവന്റെ മനസ്സിന് ഉറപ്പിനായി, തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം അവനു കാണിച്ചു.
പീതവസ്ത്രം ഘനശ്യാമം ചതുര്ഭുജമനോഹരമ്। ശംഖചക്രഗദാപദ്മധരം സര്വസുരേശ്വരമ്
മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച, കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള, നാലു കൈകളോടുകൂടിയ മനോഹരനായവൻ, ശംഖും ചക്രവും ഗദയും താമരയും കൈവശമുള്ള, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും നാഥനായവൻ.
തം ച ദൃഷ്ട്വാ ഗരുത്മാംശ്ച പ്രണമ്യ ശിരസാ ഹരിമ്। പ്രിയം കിം തേ കരിഷ്യാമി വദ നഃ പുരുഷോത്തമ
അവനെ കണ്ടു, ഗരുഡൻ തലകുനിച്ച് ഹരിയെ വണങ്ങി പറഞ്ഞു: 'പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, പരമപുരുഷനേ, ഞാനെന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ.'
തമബ്രവീന്മഹാതേജാ ദേവദേവേശ്വരോ ഹരിഃ। ഭവ മേ വാഹനം ശൂര സഖേ ത്വം സാര്വകാലികമ്
ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ മഹാതേജസ്വിയായ ഹരി അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ശൂരനേ, സ്നേഹിതനേ, നീ എപ്പോഴും എന്റെ വാഹനമായിരിക്കുക.'
തമുവാച ഖഗശ്രേഷ്ഠോ ധന്യോഹം വിബുധേശ്വര। സഫലം ജന്മ മേ നാഥ ത്വാം ച ദൃഷ്ട്വാദ്യ മേ പ്രഭോ
പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, ഞാൻ ഭാഗ്യവാനാണ്; പ്രഭോ, ഇന്ന് നിന്നെ കണ്ടതുകൊണ്ട് എന്റെ ജന്മം സഫലമായി.'
പ്രാര്ഥയിത്വാ ച പിതരാവാഗമിഷ്യാമി തേഽന്തികമ്। പ്രീതോ വിഷ്ണുരുവാചേദം ഭവ ത്വമജരാമരഃ
‘എന്റെ മാതാപിതാക്കളെ സന്ദർശിച്ചശേഷം ഞാൻ നിന്റെ അടുക്കൽ വരാം’ എന്ന് അപേക്ഷിച്ച്, വിഷ്ണു സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നീ എപ്പോഴും വയസ്സില്ലാതെയും മരണമില്ലാതെയും ഇരിക്കണം.'
അവധ്യഃ സര്വഭൂതേഭ്യഃ കര്മ തേജശ്ച മത്സമമ്। സര്വത്ര തേ ഗതിശ്ചാസ്തു നിഖിലം തു സുഖം ധ്രുവമ്
നിനക്ക് എല്ലായിടത്തും പരമസുഖം ഉറപ്പായിരിക്കും; എല്ലാപ്രാണികളും നിന്നെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; നിന്റെ പ്രവർത്തിയും ശക്തിയും എനിക്ക് തുല്യമായിരിക്കും; നീ എവിടെയും സ്വതന്ത്രനാവുക.'
സംമിലതു ദ്രുതം സര്വം യത്തേ മനസി വര്തതേ। യഥേഷ്ടം പ്രീതിമാഹാരമകഷ്ടേന പ്രലപ്സ്യസേ
നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ഉടൻ സഫലമാകട്ടെ; നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം കഷ്ടമില്ലാതെ ലഭിക്കും, സന്തോഷം അനുഭവിക്കും.
വ്യസനാന്മാതരം സദ്യോ മോചയിഷ്യസി നാന്യഥാ। ഏവമുക്ത്വാ ഹരിഃ സദ്യസ്തത്രൈവാംതരധീയത
നീ ഉടൻ തന്നെ അമ്മയെ കഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കും; വേറെ വഴി ഇല്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഹരി ഉടൻ അവിടത്ത് അദൃശ്യനായി.
താര്ക്ഷ്യോപി പിതരം ഗത്വാ കഥയച്ചാഖിലം തതഃ। സ തച്ഛ്രുത്വാ പ്രഹൃഷ്ടാത്മാ തനയം പുനരബ്രവീത്
താർക്ഷ്യനും പിതാവിന്റെ അടുക്കൽ ചെന്നു എല്ലാം വിശദമായി പറഞ്ഞു. അത് കേട്ട പിതാവ് സന്തോഷത്തോടെ പുത്രനോട് വീണ്ടും പറഞ്ഞു.
ധന്യോഹം ച ഖഗശ്രേഷ്ഠ ധന്യാ തേ ജനനീ ശിവാ। ധന്യം ക്ഷേത്രം കുലം ചൈവ യസ്യ പുത്രസ്ത്വമീദൃശഃ
പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ഞാൻ ഭാഗ്യവാനാണ്, നിന്റെ ശുഭമായ അമ്മയും ഭാഗ്യവതിയാണ്; നീ പോലൊരു മകനുണ്ടായ ഈ കുടുംബവും ദേശവും ഭാഗ്യവാനും.
യസ്യ പുത്രഃ കുലേ ജാതോ വൈഷ്ണവഃ പുരുഷോത്തമഃ। കുലകോടിം സമുദ്ധൃത്യ വിഷ്ണുസായുജ്യതാം വ്രജേത്
വൈഷ്ണവനായ പരമപുരുഷനിൽ ഭക്തിയുള്ള മകൻ ജനിച്ച കുടുംബം, കോടിക്കണക്കിനു അംഗങ്ങൾക്കു കൂടി, ഉദ്ധരിക്കപ്പെടുകയും വിഷ്ണുവിൽ ഐക്യപ്പെടുകയും ചെയ്യും.
വിഷ്ണും യഃ പൂജയേന്നിത്യം വിഷ്ണും ധ്യായേത ഗായതി। ജപേന്മംത്രം സദാ വിഷ്ണോഃ സ്തോത്രം തസ്യ പഠിഷ്യതി
ആൾ ദിവസവും വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കുകയും, അവനെ ധ്യാനിക്കുകയും, പാടുകയും, വിഷ്ണുവിന്റെ മന്ത്രവും സ്തോത്രവും എപ്പോഴും ജപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പ്രസാദം ച ഭജേന്നിത്യമുപവാസം ഹരേര്ദിനേ। ക്ഷയാച്ച സര്വപാപാനാം മുച്യതേ നാത്ര സംശയഃ
ദിവസംപ്രതി അവന്റെ കൃപയിൽ പങ്കുചേരുകയും, ഹരിയുടെ ദിവസത്തിൽ ഉപവാസം പാലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ, എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിച്ചുകൊണ്ട് മോചിതനാകുന്നു; ഇതിൽ സംശയം ഇല്ല.
യസ്യ തിഷ്ഠതി ഗോവിംദോ മാനസേ ച സദൈവ ഹി। സ ഏവ ച ലഭേദ്ദാസ്യം സപുണ്യൈഃ പുരുഷോത്തമഃ
ഗോവിന്ദൻ എപ്പോഴും മനസ്സിൽ നിലകൊള്ളുന്നവൻ, സുകൃതഫലത്തോടെ പരമപുരുഷന്റെ ദാസ്യത്തെ നേടുന്നു.
ജന്മകോടിസഹസ്രേഭ്യഃ കൃത്വാ സത്കര്മസംചയമ്। ക്ഷയാച്ച സര്വപാപാനാം വിഷ്ണോഃ കിംകരതാം വ്രജേത്
ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളിൽ സത്കർമ്മങ്ങൾ ശേഖരിച്ചും, എല്ലാ പാപങ്ങൾ നശിച്ചും, ഒരാൾ വിഷ്ണുവിന്റെ സേവകനാകുന്നു.
ധന്യോസൌ മാനവോ ലോകേ വിഷ്ണോസ്സാദൃശ്യമാവ്രജേത്। നിത്യഃ സുരവരൈഃ പൂജ്യോ ലോകനാഥോഽച്യുതോഽവ്യയഃ
വിഷ്ണുവിനെപ്പോലെയുള്ള രൂപം നേടുന്ന മനുഷ്യൻ ലോകത്തിൽ ഭാഗ്യവാനാണ്; അവൻ ശാശ്വതനും, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠന്മാർക്ക് ആരാധ്യനും, ലോകങ്ങളുടെ നാഥനും, അക്ഷയനും അപരാജിതനും.
സുപ്രസന്നോ ഭവേദ്യസ്യ സ ഏവ പുരുഷോത്തമഃ। തപോഭിര്ബഹുഭിര്ധര്മൈര്മഖൈര്നാനാവിധൈരപി
അനേകം തപസ്സുകളും ധർമ്മങ്ങളും വിവിധയാഗങ്ങളും ചെയ്തിട്ടും, ആരിൽ പരമപുരുഷൻ സാന്തോഷ്യനാകുന്നു, അവനാണ് ഭാഗ്യവാൻ.
വിഷ്ണുര്ന ലഭ്യതേ ദേവൈസ്ത്വയാസൌ വിപ്ര ലഭ്യതേ। സപത്നീവ്യസനാദ്ധോരാന്മാതരം തേ പ്രമോചയ
ദേവന്മാർക്കും ലഭിക്കാത്ത വിഷ്ണു, നീയാൽ ലഭ്യനാകുന്നു, ബ്രാഹ്മണാ. സഹോദരിമാതാവിന്റെ കഠിനമായ ദുരിതത്തിൽ നിന്ന് നിന്റെ അമ്മയെ മോചിപ്പിക്കൂ.
തതോ യാസ്യസി ദേവേശം കൃത്വാ മാതുഃ പ്രതിക്രിയാമ്। ഗൃഹീത്വാ ജനകസ്യാജ്ഞാം ലബ്ധ്വാ വിഷ്ണോര്വരം മഹത്
അതിനുശേഷം നീ ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയോടു പോകും, അമ്മയുടെ അഭ്യർത്ഥന നിറവേറ്റിയ ശേഷം, അച്ഛന്റെ അനുമതി വാങ്ങി, വിഷ്ണുവിൽ നിന്നൊരു മഹത്തായ വരവും ലഭിച്ചിട്ടാണ്.
അംബാപാര്ശ്വം ഗതോ ഹൃഷ്ടസ്താം പ്രണമ്യാഗ്രതഃ സ്ഥിതഃ। വിനതോവാച-। അഭവദ്ഭോജനം തേഽദ്യ പുത്ര ദൃഷ്ടഃ പിതാപി ച
അവൻ സന്തോഷത്തോടെ അമ്മയുടെ അടുക്കൽ ചെന്നു, അവളെ നമസ്കരിച്ചു മുന്നിൽ നിന്നു. വിനതാ പറഞ്ഞു: 'ഇന്ന് നീ ഭക്ഷണം കഴിച്ചു, മകനേ, അച്ഛനെയും കണ്ടു.'
കിമര്ഥം വാ വിലംബസ്തേ ചിംതയാ വ്യഥിതാ ഹ്യഹമ്। സ മാതുര്വചനം ശ്രുത്വാ ഗരുഡഃ പ്രഹസന്നിവ
'എന്തുകൊണ്ടാണ് നീ വൈകിയത്? ഞാൻ നിന്നെക്കുറിച്ച് ചിന്തിച്ച് ഉത്കണ്ഠയിലായിരുന്നു.' അമ്മയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു ഗരുഡൻ സ്നേഹത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ചു.
കഥയാമാസ വൃത്താംതം സാ ശ്രുത്വാ വിസ്മിതാഽഭവത്। കഥം ച ദുഃഷ്കരം കര്മ ശിശുഭാവാത്ത്വയാ കൃതമ്
അവൻ സംഭവങ്ങൾ അമ്മയ്ക്ക് പറഞ്ഞു. അവൾ കേട്ടപ്പോൾ അത്ഭുതപ്പെട്ടു: 'നീ ഇനിയും കുട്ടിയാണ്, എങ്ങനെയാണ് ഇങ്ങനെ കഠിനമായ ഒരു കാര്യത്തിൽ വിജയിച്ചത്?'
ധന്യാഹം മേ കുലം ധന്യം യസ്ത്വം വിഷ്ണുസഖോഽഭവഃ। ലബ്ധ്വാ വരം മഹാത്മാനം ദൃഷ്ട്വാ മേ ഹൃഷ്യതേ മനഃ
'ഞാൻ ഭാഗ്യവതിയാണ്, ഞങ്ങളുടെ കുടുംബവും ഭാഗ്യവാനാണ്, കാരണം നീ വിഷ്ണുവിന്റെ സ്നേഹിതനായിരിക്കുന്നു. മഹാത്മാവിൽ നിന്നൊരു വരം ലഭിച്ചപ്പോൾ നിന്നെ കണ്ടു എന്റെ മനസ്സ് സന്തോഷിക്കുന്നു.'
പൌരുഷേണ ത്വയാ വത്സ ഉദ്ധൃതം മേ കുലദ്വയമ്। സുപര്ണ ഉവാച-। മാതഃ കിം തേ കരിഷ്യാമി പ്രിയമേവ തദുച്യതാമ്
'മകനേ, നിന്റെ ധൈര്യത്താൽ ഞങ്ങളുടെ രണ്ടു കുടുംബങ്ങളെയും നീ ഉയർത്തിയിരിക്കുന്നു.' സൂപർണ്ണൻ പറഞ്ഞു: 'അമ്മേ, ഞാൻ നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് എന്താണ് ചെയ്യേണ്ടത്, പറയൂ.'
കാര്യം കൃത്വാഥ യാസ്യാമി പാര്ശ്വം നാരായണസ്യ ച। ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു സാ പ്രാഹ ഗരുഡം വിനതാ സതീ
'നിന്റെ ആഗ്രഹം നിറവേറ്റിയ ശേഷം ഞാൻ നാരായണന്റെ അടുക്കലും പോകും.' ഇതു കേട്ടു വിനതാ ഗരുഡനോട് പറഞ്ഞു.
മഹദ്ദുഃഖം ച മേ ചാസ്തി കുരു താത പ്രതിക്രിയാമ്। ഭഗിനീ മേ സപത്നീ സാ പണിതഹം തയാ പുരാ
'എനിക്ക് വലിയ ദുഃഖമുണ്ട് മകനേ, ദയവായി അതിന് പരിഹാരം കാണണം. എന്റെ സഹോദരിയും സഹപത്നിയുമായ അവൾ ഒരിക്കൽ എന്നോട് ഒരു പന്തയം വെച്ചു.'
തസ്യാ ദാസ്യമഹം പ്രാപ്താ കസ്താരയതി മാമിതഃ। കൃഷ്ണം കൃത്വാ വിഷൈരശ്വം തസ്യാഃ പുത്രൈര്മഹോരഗൈഃ
'അത് കൊണ്ടാണ് ഞാൻ അവളുടെ ദാസിയായി മാറിയത്. ഈ അവസ്ഥയിൽ നിന്ന് എന്നെ ആരാണ് രക്ഷിക്കുക? അവളുടെ മക്കളായ മഹാസർപ്പങ്ങൾ വിഷംകൊണ്ട് വിഷ്ണുവിന്റെ കുതിരയെ കറുപ്പാക്കി.'
ഉഷഃകാലേഽവദത്സാ ച അശ്വോയം കൃഷ്ണതാം വ്രജേത്। തതോഹമവദം തത്ര സദാ ചായം രുചാസിതഃ
'പ്രഭാതത്തിൽ അവൾ പറഞ്ഞു: "ഈ കുതിര കറുപ്പാകും." അപ്പോൾ ഞാൻ അവിടെ മറുപടി പറഞ്ഞു: "ഈ കുതിര എപ്പോഴും പ്രകാശമുള്ളതും കറുത്തതുമാണ്."'