ആധാരതാം ന ഗച്ഛംതി നഗാശ്ച മംദരാദയഃ। തതോ യോജനലക്ഷേ ദ്വേ ഗത്വാ മാരുതരംഹസാ
മന്ദരാദി വലിയ പർവ്വതങ്ങൾ പോലും അവന്റെ ഭാരമേറ്റില്ല; പിന്നെ കാറ്റിന്റെ വേഗത്തിൽ രണ്ടുലക്ഷം യോജന ദൂരം യാത്ര ചെയ്തു.
മഹത്യാം ജംബുശാഖായാം നിപപാത മഹാബലഃ। ഭഗ്നാ സാ സഹസാ ശാഖാ താം പതംതീം ഖഗേശ്വരഃ
വലിയ ജംബൂവൃക്ഷത്തിന്റെ ഒരു വലിയ ശാഖയിൽ അവൻ ഇറങ്ങി; ആ ശാഖ പെട്ടെന്ന് പൊട്ടി വീണപ്പോൾ, പക്ഷിരാജാവ്
ഗോബ്രാഹ്മണവധാദ്ഭീതോ ദധാര തരസാ ബലീ। ധൃത്വാ താം രുചിരം വേഗാദ്ദ്രവംതം ഖേ മഹാബലമ്
പശു-ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം ഭയന്ന്, അതി വേഗത്തിൽ ശക്തിയോടെ ആ ശാഖയെ പിടിച്ചു; ആ മനോഹരമായ, വേഗത്തിൽ വീഴുന്ന ശാഖയെ ആകാശത്ത് പിടിച്ചു.
ഗത്വാ വിഷ്ണുരുവാചേദം നരരൂപധരോ ഹരിഃ। കസ്ത്വം ഭ്രമസി ചാകാശേ കിമര്ഥം പതഗേശ്വര
അവിടെ എത്തിയ ശേഷം, മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ച വിഷ്ണു അവനോട് ചോദിച്ചു: 'പക്ഷിരാജാവേ, നീ ആരാണ്, ആകാശത്ത് ഇങ്ങനെ സഞ്ചരിക്കുന്നത് എന്തിനാണ്?'
വിധൃത്യ മഹതീം ശാഖാം മഹാംതൌ ഗജകച്ഛപൌ। തമുവാച ദ്വിജസ്തസ്മിന്നരരൂപധരം ഹരിമ്
ഒരു വലിയ ശാഖയും, ശക്തനായ ആനയും ആമയും പിടിച്ചുകൊണ്ട്, ആ സ്ഥലത്ത് മനുഷ്യരൂപം ധരിച്ചിരുന്ന ഹരിയെ ആ ദ്വിജൻ അഭിസംബോധന ചെയ്തു.
ഗരുഡോഹം മഹാബാഹോ ഖഗരൂപഃ സ്വകര്മണാ। കശ്യപസ്യ മുനേസ്സൂനുര്വിനതാഗര്ഭസംഭവഃ
മഹാബാഹുവേ, ഞാൻ ഗരുഡൻ ആണു, എന്റെ സ്വഭാവം മൂലം പക്ഷിരൂപത്തിൽ ജനിച്ചു. കശ്യപമുനിയുടെ പുത്രനും വിനതയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നുള്ളവനുമാണ് ഞാൻ.
പശ്യൈതൌ ച മഹാസത്വൌ ഭക്ഷണാര്ഥം മയാ ധൃതൌ। ന ധരാ ച മമാധാരോ ന വൃക്ഷാ ന ച പര്വതാഃ
ഇവിടെ കാണുന്ന ഈ രണ്ടു മഹാസത്തുക്കളെ ഭക്ഷ്യത്തിനായി ഞാൻ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ഭൂമി, മരങ്ങൾ, പർവതങ്ങൾ — ഒന്നും എന്നെ താങ്ങാൻ കഴിയില്ല.
അനേകയോജനാന്യൂര്ധ്വം ദൃഷ്ട്വാ ജംബൂമഹീരുഹമ്। അപതംതസ്യ ശാഖായാം സഹേമൌ പരിഭക്ഷിതും
അനേകം യോജനങ്ങൾ ഉയരമുള്ള വലിയ ജംബൂമരത്തെ കണ്ടു, അതിന്റെ ഒരു ശാഖയിൽ ഇറങ്ങി, ഈ രണ്ടുപേരെയും ഭക്ഷിക്കാൻ ഞാൻ ശ്രമിച്ചു.
ഭഗ്നാ സാ സഹസാ ശാഖാ താം ച ധൃത്വാ ഭ്രമാമ്യഹമ്। കോടികോടിസഹസ്രാണാം ബ്രാഹ്മണാനാം ഗവാം വധാത്
അവിടെ ആ ശാഖ പെട്ടെന്ന് ഒടിഞ്ഞു പോയി. അതിനെ പിടിച്ചുകൊണ്ട് ഞാൻ ഭ്രമിച്ചു നടക്കുന്നു, കോടിക്കോടി ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും പശുക്കളുടെയും നാശം ഭയന്ന്.
ഭയം തത്ര വിഷാദോ മേ സഹസാ പ്രാവിശദ്ബുധ। കിം കരോമി കഥം യാമി കോ മേ വേഗം സഹിഷ്യതി
അവിടെ ഭയം, നിരാശ — ഇവ പെട്ടെന്നു എന്നിൽ കയറി. ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യും, എങ്ങോട്ട് പോകണം, ആരാണ് എന്റെ വേഗം സഹിക്കാൻ കഴിയുക?
ഇത്യുക്തേ പതഗശ്രേഷ്ഠം പ്രോവാചേദം ഹരിസ്തദാ। അസ്മദ്ബാഹും സമാരുഹ്യ ഭക്ഷേമൌ ഗജകച്ഛപൌ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ഹരി ആ പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനോട് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ഭുജത്തിൽ കയറി, നമുക്ക് ആനയെയും ആമയെയും ഭക്ഷിക്കാം.'
ഗരുഡ ഉവാച-। മമാധാരം ന ഗച്ഛംതി സാഗരാശ്ച നഗോത്തമാഃ। അഥ ചൈവം മഹാസത്വം കഥം ത്വം ധാരയിഷ്യസി
ഗരുഡൻ പറഞ്ഞു: 'സമുദ്രങ്ങളും വലിയ പർവതങ്ങളും പോലും എന്നെ താങ്ങുന്നില്ല. അങ്ങനെ, മഹാസത്തുവേ, നീ എങ്ങനെ എന്നെ താങ്ങും?'
ഋതേ നാരായണാദന്യഃ കോ മാം ധാരയിതും ക്ഷമഃ। ത്രൈലോക്യേ കഃ പുമാംസ്തിഷ്ഠേദ്യോ വേഗം മേ സഹിഷ്യതി
നാരായണനെ ഒഴികെ, ആരാണ് എന്നെ താങ്ങാൻ കഴിയുക? മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ആരാണ് എന്റെ വേഗം സഹിക്കാൻ കഴിയുന്ന പുരുഷൻ?
ഹരിരുവാച-। സ്വകാര്യമുദ്ധരേത്പ്രാജ്ഞഃ സ്വകാര്യം കുരു സാംപ്രതമ്। കൃത്വാ കാര്യം ഖഗശ്രേഷ്ഠ വിജാനീഷേ ച മാം ധ്രുവമ്
ഹരി പറഞ്ഞു: 'ബുദ്ധിമാനായവൻ തന്റെ ജോലി സ്വയം പൂർത്തിയാക്കണം. ഇപ്പോൾ നീ നിന്റെ ജോലി ചെയ്യുക. പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, അതിനുശേഷം നീ എന്നെ ഉറപ്പായി അറിയും.'
മഹാസത്വം ച തം ദൃഷ്ട്വാ വിമൃശ്യ മനസാ ഖഗഃ। ഏവമസ്ത്വിതി ചോക്ത്വാ സ പപാത ഹ മഹാഭുജേ
ആ മഹാസത്തുവിനെ കണ്ടു, ആ പക്ഷി മനസ്സിൽ ആലോചിച്ചു. 'അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ' എന്ന് പറഞ്ഞു, അവൻ വലിയ ഭുജത്തിൽ ഇറങ്ങി.
ന ചചാല ഭുജസ്തസ്യ സന്നിപാതേ ഖഗേശിതുഃ। തത്ര സ്ഥിത്വാ സ താം ശാഖാം മുമോച പര്വതാലയേ
പക്ഷിയുടെ ഇറങ്ങലിൽ ആ ഭുജം തുലയലില്ല. അവിടെ നിന്നു, ആ ശാഖ പർവതത്തിൽ അവൻ വിട്ടുവിട്ടു.
ശാഖാപതനമാത്രേണ സചരാചരകാനനാ। ചചാല വസുധാ ചൈവ സാഗരാഃ പ്രചകംപിരേ
ശാഖ വീണതോടെ, ചലനശീലമുള്ളതും അചലമായതുമായ കാട്ടുകളും ഭൂമിയും വിറച്ചു; സമുദ്രങ്ങളും കുലുങ്ങി.
തതശ്ച ഖാദിതൌ സത്ത്വൌ സഹസാ ഗജകച്ഛപൌ। തൃപ്തിം ന പ്രാപ്തവാന്സോപി ക്ഷുധാ തസ്യ ന ശാമ്യതി
അതിനുശേഷം, ആനയെയും ആമയെയും പെട്ടെന്ന് ഭക്ഷിച്ചു. എങ്കിലും, അവൻ തൃപ്തനായി ഇല്ല; അവന്റെ വിശപ്പ് അണയാതെ തുടരുന്നു.
ഏതജ്ജ്ഞാത്വാ തു ഗോവിംദസ്തമുവാച ഖഗേശ്വരമ്। ഭുജസ്യ മമ മാംസം തു ഭക്ഷയിത്വാ സുഖീ ഭവ
ഇത് മനസ്സിലാക്കി, ഗോവിന്ദൻ ആ പക്ഷികളുടെ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: 'എന്റെ ഭുജത്തിലെ മാംസം ഭക്ഷിച്ച് സന്തോഷവാനാകൂ.'
ഇത്യുക്തേ പ്രചുരം മാംസം ഭുജസ്യ തസ്യ തേന ഹി। ഖാദിതം ക്ഷുധയാ പുത്ര വ്രണം തസ്യ ന വിദ്യതേ1.47.
അങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, വിശപ്പുകൊണ്ട് ആ ഭുജത്തിൽ നിന്ന് ധാരാളം മാംസം അവൻ ഭക്ഷിച്ചു. എന്നാൽ, അതിൽ ഒരു മുറിവും ഉണ്ടാകില്ല.
തമുവാച മഹാപ്രാജ്ഞശ്ചരാചരഗുരും ഹരിമ്। കസ്ത്വം കിം വാ പ്രിയം തേദ്യ കരിഷ്യാമി ച സാംപ്രതമ്
അവൻ മഹാപ്രജ്ഞനായ ഹരിയെ, സകല ചലനശീലമുള്ളതും അചലമായതുമായ ജീവികളുടെ ഗുരുവിനെ ചോദിച്ചു: 'നീ ആരാണ്? ഇപ്പോൾ ഞാൻ നിനക്ക് എന്ത് ഉപകാരമാക്കണം?'
നാരായണ ഉവാച-। വിദ്ധി നാരായണം മാം ഹി ത്വത്പ്രിയാര്ഥം സമാഗതമ്। രൂപം സ്വം ദര്ശയാമാസ പ്രത്യയാര്ഥം ച തസ്യ വൈ
നാരായണൻ പറഞ്ഞു: 'എനിക്ക് നാരായണനാണെന്ന് അറിയുക; നിന്റെ പ്രിയാർത്ഥം ഞാൻ ഇവിടെ വന്നിരിക്കുന്നു.' അവന്റെ മനസ്സിന് ഉറപ്പിനായി, തന്റെ യഥാർത്ഥ രൂപം അവനു കാണിച്ചു.
പീതവസ്ത്രം ഘനശ്യാമം ചതുര്ഭുജമനോഹരമ്। ശംഖചക്രഗദാപദ്മധരം സര്വസുരേശ്വരമ്
മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച, കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള, നാലു കൈകളോടുകൂടിയ മനോഹരനായവൻ, ശംഖും ചക്രവും ഗദയും താമരയും കൈവശമുള്ള, എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും നാഥനായവൻ.
തം ച ദൃഷ്ട്വാ ഗരുത്മാംശ്ച പ്രണമ്യ ശിരസാ ഹരിമ്। പ്രിയം കിം തേ കരിഷ്യാമി വദ നഃ പുരുഷോത്തമ
അവനെ കണ്ടു, ഗരുഡൻ തലകുനിച്ച് ഹരിയെ വണങ്ങി പറഞ്ഞു: 'പ്രിയപ്പെട്ടവനേ, പരമപുരുഷനേ, ഞാനെന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ.'
തമബ്രവീന്മഹാതേജാ ദേവദേവേശ്വരോ ഹരിഃ। ഭവ മേ വാഹനം ശൂര സഖേ ത്വം സാര്വകാലികമ്
ദേവന്മാരുടെ ദൈവമായ മഹാതേജസ്വിയായ ഹരി അവനോട് പറഞ്ഞു: 'ശൂരനേ, സ്നേഹിതനേ, നീ എപ്പോഴും എന്റെ വാഹനമായിരിക്കുക.'
തമുവാച ഖഗശ്രേഷ്ഠോ ധന്യോഹം വിബുധേശ്വര। സഫലം ജന്മ മേ നാഥ ത്വാം ച ദൃഷ്ട്വാദ്യ മേ പ്രഭോ
പക്ഷികളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ദേവന്മാരുടെ നാഥാ, ഞാൻ ഭാഗ്യവാനാണ്; പ്രഭോ, ഇന്ന് നിന്നെ കണ്ടതുകൊണ്ട് എന്റെ ജന്മം സഫലമായി.'
പ്രാര്ഥയിത്വാ ച പിതരാവാഗമിഷ്യാമി തേഽന്തികമ്। പ്രീതോ വിഷ്ണുരുവാചേദം ഭവ ത്വമജരാമരഃ
‘എന്റെ മാതാപിതാക്കളെ സന്ദർശിച്ചശേഷം ഞാൻ നിന്റെ അടുക്കൽ വരാം’ എന്ന് അപേക്ഷിച്ച്, വിഷ്ണു സന്തോഷത്തോടെ പറഞ്ഞു: 'നീ എപ്പോഴും വയസ്സില്ലാതെയും മരണമില്ലാതെയും ഇരിക്കണം.'
അവധ്യഃ സര്വഭൂതേഭ്യഃ കര്മ തേജശ്ച മത്സമമ്। സര്വത്ര തേ ഗതിശ്ചാസ്തു നിഖിലം തു സുഖം ധ്രുവമ്
നിനക്ക് എല്ലായിടത്തും പരമസുഖം ഉറപ്പായിരിക്കും; എല്ലാപ്രാണികളും നിന്നെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ല; നിന്റെ പ്രവർത്തിയും ശക്തിയും എനിക്ക് തുല്യമായിരിക്കും; നീ എവിടെയും സ്വതന്ത്രനാവുക.'
സംമിലതു ദ്രുതം സര്വം യത്തേ മനസി വര്തതേ। യഥേഷ്ടം പ്രീതിമാഹാരമകഷ്ടേന പ്രലപ്സ്യസേ
നിന്റെ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം ഉടൻ സഫലമാകട്ടെ; നീ ആഗ്രഹിക്കുന്നതെല്ലാം കഷ്ടമില്ലാതെ ലഭിക്കും, സന്തോഷം അനുഭവിക്കും.
വ്യസനാന്മാതരം സദ്യോ മോചയിഷ്യസി നാന്യഥാ। ഏവമുക്ത്വാ ഹരിഃ സദ്യസ്തത്രൈവാംതരധീയത
നീ ഉടൻ തന്നെ അമ്മയെ കഷ്ടത്തിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കും; വേറെ വഴി ഇല്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ഹരി ഉടൻ അവിടത്ത് അദൃശ്യനായി.