നാരദ ഉവാച- ഏവം സ്തുതസ്തദാ ശംഭുഃ ദ്വിജര്ഷഭം ജഗാദ ഹ । സംഹരന്നയനജ്വാലം ത്രിലോകീദഹനക്ഷമാമ്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ സ്തുതിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ, ശംഭു തന്റെ കണ്ണിലെ ലോകങ്ങളെ കത്തിക്കാൻ കഴിയുന്ന ജ്വാല പിന്വലിച്ച്, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനോടു പറഞ്ഞു.
വരം വരയ ഭോ ബ്രഹ്മന്പ്രീതഃ സ്തുത്യാനയാ തവ । ഇംദ്രസ്യജീവദാനേന ജീവതി ത്വം പ്രഥാം വ്രജ
നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ള വരം ചോദിക്കൂ, ബ്രാഹ്മണാ. നിന്റെ സ്തുതിയാൽ ഞാൻ സന്തോഷവാനാണ്. ഇന്ദ്രന് ജീവൻ നൽകുന്നതിലൂടെ നീ ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ പ്രശസ്തി നേടും.
ബൃഹസ്പതിരുവാച- യദി തുഷ്ടോഽസി ദേവ ത്വം യാഹീംദ്രം ശരണാഗതമ് । അഗ്നിരേഷ ശമം യാതു ഭാലനേത്രസമുദ്ഭവഃ
ബൃഹസ്പതി പറഞ്ഞു: ദേവാ, നീ സന്തോഷവാനാണെങ്കിൽ, നിന്റെ ഭാലനേത്രത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച ഈ അഗ്നി, ഇന്ദ്രനെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, ശമനം പ്രാപിക്കട്ടെ.
ഈശ്വര ഉവാച- പുനഃ പ്രവേശമായാതി ഭാലനേത്രേ കഥം ത്വയമ് । ഏനം ത്യക്ഷ്യാമ്യഹം ദൂരേ യഥേംദ്രം നൈവ പീഡയേത്
ഈ അഗ്നി എന്റെ ഭാലനേത്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചിരിക്കുന്നു; ഇത് എങ്ങനെ വീണ്ടും അകത്തേക്ക് വരും? ഞാൻ അതിനെ ദൂരത്ത് എറിയും, ഇന്ദ്രനെ അത് ഇനി ഉപദ്വോഗിക്കില്ല.
നാരദ ഉവാച- ഇത്യുക്ത്വാ തം കരേ ധൃത്വാ പ്രാക്ഷിപല്ലവണാംഭസി । സോഽപതത്സിംധുഗംഗായാഃ സാഗരസ്യ ച സംഗമേ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ശംഭു അതിനെ കൈയിൽ എടുത്ത് ഉപ്പുവെള്ളത്തിൽ എറിഞ്ഞു; അത് ഗംഗയും സമുദ്രവും ഒന്നിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് വീണു.
തദാ സ ബാലരൂപത്വമഗാത്തത്ര രുരോദ ച । രുദതസ്തസ്യ ശബ്ദേന പ്രാകംപദ്ധരണീ മുഹുഃ
അപ്പോൾ അത് അവിടെ ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ രൂപം എടുത്തു കരയാൻ തുടങ്ങി; ആ കുഞ്ഞിന്റെ കരയലിന്റെ ശബ്ദം കേട്ട് ഭൂമി വീണ്ടും വീണ്ടും വിറച്ചു.
സ്വര്ഗശ്ച സത്യലോകശ്ച തത്സ്വനാദ്ബധിരീകൃതൌ । ശ്രുത്വാ ബ്രഹ്മാ യയൌ തത്ര കിമേതദിതി വിസ്മിതഃ
ആ ശബ്ദം കേട്ട് സ്വർഗ്ഗവും സത്യലോകവും ബധിരമാകുകയും, അതു കേട്ട ബ്രഹ്മാവ് അതെന്താണെന്നു ആശ്ചര്യത്തോടെ അവിടെ എത്തുകയും ചെയ്തു.
താവത്സമുദ്രസ്യോത്സംഗേ തം ബാലം സ ദദര്ശ ഹ । ദൃഷ്ട്വാ ബ്രാഹ്മണമായാംതം സമുദ്രോഽപി കൃതാംജലി
അവിടെ, സമുദ്രത്തിന്റെ മടിയിൽ, ബ്രഹ്മാവ് ആ കുഞ്ഞിനെ കണ്ടു; ബ്രഹ്മാവിനെ സമീപിക്കുമ്പോൾ സമുദ്രവും കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു.
പ്രണമ്യ ശിരസാ ബാലം തസ്യോത്സംഗേ ന്യവേശയേത് । തതോ ബ്രഹ്മാബ്രവീദ്വാക്യം കസ്യായം ശിശുരദ്ഭുതഃ
തലകുനിഞ്ഞ് നമസ്കരിച്ച്, ആ കുഞ്ഞിനെ തന്റെ മടിയിൽ വെച്ചു; പിന്നെ ബ്രഹ്മാവ് ചോദിച്ചു: 'ഈ അത്ഭുതമായ കുഞ്ഞ് ആരുടേതാണ്?'
നിശമ്യേതി വചോ ധാതുര്വാക്യം തു സാഗരോഽബ്രവീത് । ബ്രഹ്മാ ഉവാച- സരിത്പതേ കുതോ ലബ്ധോ ബാലോ ഹ്യേഷ മഹാബലഃ
സ്രഷ്ടാവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് സമുദ്രം ഉത്തരം പറഞ്ഞു; ബ്രഹ്മാവ് ചോദിച്ചു: 'നദികളുടെ അധിപനേ, ഈ ശക്തിയുള്ള കുഞ്ഞിനെ എവിടെ നിന്നാണ് ലഭിച്ചത്?'
യസ്യ നാദേന സംത്രസ്താ ദേവാസുരമഹോരഗാഃ । സമുദ്ര ഉവാച- ഭോ ബ്രഹ്മന്സിധുഗംഗായാം ജാതോഽയം മമ പുത്രകഃ
ആ കുഞ്ഞിന്റെ കരയലിൽ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും മഹാസർപ്പങ്ങളും ഭയപ്പെട്ടു; സമുദ്രം പറഞ്ഞു: 'ബ്രഹ്മാവേ, ഗംഗാനദിയിൽ ജനിച്ച ഈ കുഞ്ഞ് എന്റെ മകനാണ്.'
ജാതകര്മാദി സംസ്കാരാന്കുരുഷ്വാസ്യ ജഗദ്ഗുരോ । നാരദ ഉവാച- ഇത്ഥം വദതി പാഥോധൌ സ ബാലഃ സാഗരാത്മജഃ
ജനനാദി സംസ്കാരങ്ങൾ ഈ കുട്ടിക്ക് നടത്തണം, ലോകഗുരുവേ; നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ സമുദ്രം പറയുമ്പോൾ, ആ കുട്ടി, സമുദ്രപുത്രൻ—
ബ്രഹ്മാണമഗ്രഹീത്കൂര്ചേ വിധുന്വംതം മുഹുര്മുഹുഃ । ധുന്വതസ്തസ്യ കൂര്ചം തു നേത്രാഭ്യാമാഗമജ്ജലമ് । കഥംചിന്മുക്തകൂര്ചോഽഥ ബ്രഹ്മാ പ്രോവാച സാഗരമ്
അവൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ കൂർച്ചു പിടിച്ച് വീണ്ടും വീണ്ടും കുലുക്കി; കൂർച്ചു കുലുക്കുമ്പോൾ അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ നിന്ന് വെള്ളം ഒഴുകി; എങ്കിലും ബ്രഹ്മാവ് കൂർച്ചു വിട്ടെടുത്ത് സമുദ്രത്തോട് പറഞ്ഞു.
ബ്രഹ്മോവാച- നേത്രാഭ്യാം വിധൃതം യസ്മാദനേനൈതജ്ജലം മമ । തസ്മാജ്ജലംധര ഇതി ഖ്യാതോ നാമ്നാ ഭവത്യസൌ
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: ഈ വെള്ളം അവൻ തന്റെ കണ്ണുകളിൽ പിടിച്ചതിനാൽ, അവൻ ജലന്ധരൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടും.
അധുനൈവൈഷ തരുണഃ സര്വശസ്ത്രാസ്ത്രപാരഗഃ । അവധ്യഃ സര്വഭൂതാനാം വിനാ രുദ്രം ഭവിഷ്യതി
ഇപ്പോൾ അവൻ യുവാവാണ്, എല്ലാ ആയുധങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യം നേടിയവൻ; രുദ്രനൊഴികെ മറ്റാരും അവനെ കൊല്ലാൻ കഴിയില്ല.
യാതി യത്ര സമുദ്ഭൂതസ്തത്രേദാനീം ഗമിഷ്യതി
അവൻ ജനിച്ച സ്ഥലത്തേക്ക് ഇപ്പോൾ പോകും.
നാരദ ഉവാച- ഇത്യുക്ത്വാ ശുക്രമാഹൂയ രാജ്യേ തം ചാഭ്യഷേചയത് । ആമംത്ര്യ സരിതാം നാഥം ബ്രഹ്മാംതര്ദ്ധാനമന്വഗാത്
നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ബ്രഹ്മാവ് ശുക്രനെ വിളിച്ചു രാജസിംഹാസനത്തിൽ അഭിഷേകം നടത്തി. നദികളുടെ അധിപതിയെ വിടപറഞ്ഞ്, ബ്രഹ്മാവ് അദൃശ്യനായി അവിടെ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു.
അഥ തദ്ദര്ശനോത്ഫുല്ലനയനഃ സാഗരസ്തദാ । കാലനേമിസുതാം വൃംദാം തദ്ഭാര്യാര്ഥമയാചത
അപ്പോൾ, സമുദ്രൻ ബ്രഹ്മാവിനെ കണ്ടതിൽ ആനന്ദത്തോടെ കണ്ണുകൾ വിരിയിച്ച്, കാലനേമിയുടെ മകൾ വൃന്ദയെ തന്റെ ഭാര്യയാക്കാൻ അപേക്ഷിച്ചു.
തേ കാലനേമിപ്രമുഖാസ്തതോഽസുരാസ്തസ്മൈ സുതാം താം പ്രദദുഃ പ്രഹര്ഷിതാഃ । സ ചാപി താന്പ്രാപ്യസുഹൃദ്വരാന്വശീ ശശാസ ഗാം ശുക്രസഹായവാന്ബലീ
അതിനുശേഷം, കാലനേമി മുതലായ അസുരന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ ആ പെൺകുട്ടിയെ സമുദ്രനു നൽകി. ശക്തനും ശുക്രന്റെ കൂട്ടായ്മയുമുള്ള സമുദ്രൻ നല്ല സുഹൃത്തുക്കളെ ലഭിച്ച് ഭൂമി ഭരിച്ചു.
ഇതി ശ്രീപാദ്മേ മഹാപുരാണേ പംചപംചാശത്സഹസ്രസംഹിതായാമുത്തരഖംഡേ കാര്തികമാഹാത്മ്യേ ശ്രീകൃഷ്ണസത്യഭാമാസംവാദേ ജാലംധരോത്പത്തിവര്ണനംനാമ ഷണ്ണവതിതമോഽധ്യായഃ
ഇങ്ങനെ, പദ്മമഹാപുരാണത്തിലെ ഉത്തരഖണ്ഡത്തിൽ കാർത്തികമാഹാത്മ്യത്തിൽ ശ്രീകൃഷ്ണനും സത്യഭാമയും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ ജാലന്ധരന്റെ ജനനവിവരണം എന്ന അറുപത്തിയാറാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
നാരദ ഉവാച। ക്ഷിപ്തേഭ്യസ്തത്രബീജേഭ്യോ വനസ്പത്യസ്ത്രയോഭവന് । ധാത്രീ ച മാലതീ ചൈവ തുലസീ ച നൃപോത്തമ
നാരദൻ പറഞ്ഞു: അവിടെ വിതറപ്പെട്ട വിത്തുകളിൽ നിന്ന് മൂന്നു വൃക്ഷങ്ങൾ വളർന്നു: ധാത്രി, മാലതി, തുളസി, രാജാവേ.
ധാത്ര്യുദ്ഭവാ സ്മൃതാ ധാത്രീ മാഭവാ മാലതീ സ്മൃതാ । ഗൌരീഭവാ ച തുലസീ തമഃ സത്ത്വ രജോഗുണാഃ
ധാത്രി ധാത്രിയിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചതെന്ന്, മാലതി മയിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചതെന്ന്, തുളസി ഗൗരിയിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചതെന്ന് ഓർക്കപ്പെടുന്നു. ഇവയ്ക്ക് അന്ധകാരം, സത്ത്വം, രാജസ് എന്നിങ്ങനെ ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ട്.
സ്ത്രീരൂപിണ്യൌ വനസ്പത്യൌ ദൃഷ്ട്വാ വിഷ്ണുസ്തദാ നൃപ । ഉത്തസ്ഥൌ സംഭ്രമാദ്വൃംദാരൂപാതിശയമോഹിതഃ
അവ വൃക്ഷങ്ങൾ സ്ത്രീരൂപത്തിൽ കാണുമ്പോൾ, വിഷ്ണു അത്ഭുതംകൊണ്ടും വൃന്ദയുടെ അപൂർവസൗന്ദര്യത്തിൽ ആകർഷിതനായി, ആശ്ചര്യത്തോടെയും അലസതയോടെയും എഴുന്നേറ്റു.
ദദര്ശ താസ്തദാ മോഹാത്കാമാസക്തേന ചേതസാ । തം ചാപി തുലസീധാത്ര്യൌ രാഗേണൈവാവലോകതാമ്
അപ്പോൾ മോഹംകൊണ്ടും, മനസ്സ് കാമത്തിൽ ആകൃഷ്ടനായി, വിഷ്ണു അവരെ നോക്കി. അതുപോലെ തന്നെ, തുളസിയും ധാത്രിയും രാഗത്തോടെയാണ് വിഷ്ണുവിനെ നോക്കിയത്.
യച്ചലക്ഷ്മ്യാപുരാബീജംമായയൈവസമര്പിതമ് । തസ്മാത്തദുദ്ഭവാനാരീതസ്മിന്നീര്ഷ്യായുതാഭവത്
ലക്ഷ്മി തന്റെ മായയാൽ മുമ്പ് സമർപ്പിച്ച വിത്തിൽ നിന്നാണ് ആ സ്ത്രീകൾ ഉദിച്ചത്. അവരിൽ ഒരാൾ അസൂയയാൽ നിറഞ്ഞവളായി.
അതഃസാബര്ബരീത്യാഖ്യാമാധവസ്യാതിഗര്ഹിതാ । ധാത്രീതുലസ്യൈതദ്രാ ഗാത്തസ്യപ്രീതിപ്രദേസദാ
അതിനാൽ, ആ സ്ത്രീയെ മാധവൻ വളരെ നിന്ദിച്ച് ബർബരിയായി വിളിച്ചു. എന്നാൽ ധാത്രിയും തുളസിയും എപ്പോഴും വിഷ്ണുവിന് സന്തോഷം നൽകുന്നവരായി.
തതോ വിസ്മൃതദുഃഖോഽസൌ വിഷ്ണുസ്താഭ്യാം സഹൈവ തു । വൈകുംഠമഗമദ്ധൃഷ്ടഃ സര്വദേവനമസ്കൃതഃ
ശോകം മറന്ന വിഷ്ണു, ആ രണ്ടു സ്ത്രീകളോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ വൈകുണ്ഠത്തിൽ ചെന്നു; എല്ലാ ദേവതകളും അവനെ വന്ദിച്ചു.
കാര്തികോദ്യാപനേ വിഷ്ണോസ്തസ്മാത്പൂജാ വിധീയതേ । തുലസീമൂലദേശേ തു പ്രീതിദാ സാ യതഃ സ്മൃതാ
അതുകൊണ്ടാണ് കാർത്തികമാസത്തിൽ വിഷ്ണുവിന്റെ പൂജ തുളസിയുടെ വേരിടത്ത് നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നത്. കാരണം, അവൾ സന്തോഷം നൽകുന്നവളായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.
തുലസീകാനനം രാജന്ഗൃഹേ യസ്യാവതിഷ്ഠതേ । തദ്ഗൃഹം തീര്ഥരൂപം തു നായാംതി യമകിംകരാഃ
രാജാവേ, ആരുടെയെങ്കിലും വീട്ടിൽ തുളസി തോട്ടം നിലനിൽക്കുമ്പോൾ, ആ വീട് തീർത്ഥമായി മാറുന്നു; യമന്റെ ദൂതന്മാർ അവിടെ പ്രവേശിക്കാറില്ല.
സര്വപാപഹരം പുണ്യം കാമദം തുലസീവനമ് । രോപയംതി നരശ്രേഷ്ഠാ ന തേപശ്യംതി ഭാസ്കരിമ്
തുളസി തോട്ടം എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കി, പുണ്യവും ഇഷ്ടഫലവും നൽകുന്നു. അതിനെ നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്ന നല്ല മനുഷ്യർക്ക് സൂര്യനെ കാണേണ്ടി വരില്ല.