ജിതമരുദഭിമതവിതരണപാര തവ പദകമലമിഹാരണസാര। തവേശ പാദപംകജം കരോതി യോ നരോ ഹൃദി സദേശതസ്യ വാംഛിതം ദദാസി ഭക്തിഭാവിതഃ
നിന്റെ പാദപദ്മം മനസ്സിലെ ഇരുണ്ടത്വം നീക്കുന്ന സാരമാണ്, മരുതുകളുടെ അഹങ്കാരം ജയിച്ചും വിരോധസമുദ്രം കടന്നും. ഈശ്വരാ, ആരെങ്കിലും ഭക്തിയോടെ ഹൃദയത്തില് നിന്റെ പാദപദ്മം വയ്ക്കുമ്പോള് അവന്റെ ആഗ്രഹങ്ങള് എല്ലാം നീ നല്കുന്നു.
മുനീശ്വരാഃ പുരാ ഹരം ഭവംതമേവമാദരാത്പ്രപൂജ്യ ലിംഗരൂപിണം സമാപിതാ മനോരഥാന്। ഭവോദ്ഭവൈകരൂപിണം പ്രപംചപംചകാകൃതിം വിചിംത്യവൃക്ഷകോടരസ്ഥ ഏഷ ജീവജീവനം
പണ്ടത്തെ മഹാമുനികള് ഭക്തിപൂര്വം ലിംഗരൂപിയായ ഹരനെ ആരാധിച്ച് തങ്ങളുടെ മനസ്സിലുള്ള ആഗ്രഹങ്ങള് പൂര്ത്തിയാക്കി. ഭവവും ഉത്ഭവവും ഒരേ രൂപമായ, പ്രപഞ്ചം അഞ്ചു രൂപങ്ങളായി, വൃക്ഷത്തിന്റെ കുഴിയില് വസിക്കുന്ന, എല്ലാ ജീവികളുടെ ജീവനായവനെ ധ്യാനിച്ചു.
ഭവേദ്ഭവാങ്ഘ്രിചിംതനാപ്തസര്വകാമഈശ്വര ത്വദീയ കിംകരാന്വിതേ പദേ പദേ സമാഗതഃ। മൂഢോഹം നാഭിജാനാമി ത്വാം സ്തോതും ഭക്തവത്സല
നിന്റെ പാദങ്ങള് ധ്യാനിച്ചാല് എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും, ഓരോ വഴിയിലും നിന്റെ ഭക്തസഹായികള് കൂടെയുണ്ടാകും. ഞാന് അജ്ഞാനിയാണ്, നിന്നെ സ്തുതിക്കാനറിയില്ല, ഭക്തവത്സല.
സദീശ്വരേണ മനസാപ്യനുകംപ്യോ രണം ഗതഃ। ഇതി സ്തുതോ മഹേശസ്തു ഭക്ത്യാ ദൈത്യേന സാദരം
സ്വാമിയുള്ളവന്റെ മനസ്സില് പോലും യുദ്ധത്തില് അവന് കരുണയ്ക്കു അര്ഹനാണ്. ഇങ്ങനെ ഭക്തിയോടെ ദാനവന് സ്തുതിച്ചപ്പോള് മഹേശന് ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.
ഗണേശതാം ദദൌ തസ്മൈ നാമ ഭൃംഗീരിടീതി ച। ഏഷ തേ മഹിമാ ഭൂപ ഹരസ്യ ഭവഹാരിണഃ
അവനു ഗണേശനായ സ്ഥാനം നല്കി ഭൃംഗിരിടി എന്ന പേരും നല്കി. ഹരന്, ഭവഹാരിയായവന്റെ മഹത്വം ഇതാണ്, രാജാവേ.
കഥിതോ വിഘ്നവിഘ്നാഖ്യസ്തത്പരാണാം സുഖാവഹഃ। ഭീഷ്മ ഉവാച। മനുഷ്യസ്യാപി ദേവത്വം സുഖം രാജ്യം ധനം യശഃ
അവന് വിഘ്നങ്ങളെ നീക്കുന്നവന് എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, ഭക്തന്മാര്ക്ക് സുഖം നല്കുന്നവനായി. ഭീഷ്മന് പറഞ്ഞു: മനുഷ്യന് പോലും ദൈവത്വം, സുഖം, രാജ്യം, ധനം, കീര്ത്തി—
ജയം ഭോഗ്യം തഥാരോഗ്യമായുര്വിദ്യാം ശ്രിയം സുതം। ബംധുവര്ഗ ശിവം സര്വം ബ്രൂഹി മേ വിപ്രസത്തമ
വിജയം, സൗഖ്യം, ആരോഗ്യം, ദീർഘായുസ്സ്, വിജ്ഞാനം, ഐശ്വര്യം, പുത്രന്മാർ, ബന്ധുക്കൾ, എല്ലാം ശുഭം—ഈ എല്ലാ കാര്യങ്ങളും എനിക്ക് പറയൂ, ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠ.
പുലസ്ത്യ ഉവാച। ഏഭിര്ഗുണൈര്യുതഃ ശ്രീമാന്സദൈവബ്രാഹ്മണോ ഭുവി। ത്രൈലോക്യേ തു സദാ മേധ്യോ വിപ്രദേവോ യുഗേയുഗേ
പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ഈ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള ബ്രാഹ്മണൻ ഭൂമിയിൽ എപ്പോഴും മഹത്വം നേടുന്നു; മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും അവൻ ശുദ്ധനും, എല്ലാ യുഗങ്ങളിലും ദൈവസദൃശനായ ജ്ഞാനിയുമാണ്.
പൂജയിത്വാ ദ്വിജാന്ദേവാഃ സ്വര്ഗം ഭുംജംതി ചാക്ഷയം। ധരാമവംതി രാജാനോ ലോകാവിത്തം സുഖം ശിവം
ബ്രാഹ്മണന്മാരെയും ദേവന്മാരെയും ആരാധിച്ചവർക്ക് അക്ഷയമായ സ്വർഗ്ഗം അനുഭവിക്കാം; രാജാക്കന്മാർക്ക് ഭൂമി, ലോകങ്ങൾ, സമ്പത്ത്, സന്തോഷം, ശുഭം എന്നിവ ലഭിക്കും.
ലോകേ വിപ്ര സമോ നാസ്തി ദേവാനാമപി ദൈവതം। സ ച ധര്മമയഃ സാക്ഷാദ്ഭുവി മുക്തിപ്രദോ ഭൃശം
ലോകത്ത് ബ്രാഹ്മണനു തുല്യൻ ആരുമില്ല; ദേവന്മാരിൽ പോലും അവൻ ദൈവമാണ്. അവൻ സത്യധർമ്മത്തിൽ നിറഞ്ഞവനും ഭൂമിയിൽ മോക്ഷം നൽകുന്നവനും ആകുന്നു.
ലോകാനാം സ ഗുരുഃ പൂജ്യസ്തീര്ഥഭൂതോഽനഘോ ജനഃ। സര്വദേവാലയഃ സത്വോ നിര്മിതോ ബ്രഹ്മണാ പുരാ
അവൻ ലോകങ്ങളുടെ ഗുരുവാണ്, ആരാധനാർഹനാണ്, തീർത്ഥംപോലെ പവിത്രനാണ്; എല്ലാ ദേവന്മാരുടെയും വാസസ്ഥലവും, ബ്രഹ്മാവു പണ്ടു സൃഷ്ടിച്ച മഹാനായ ജീവിയും ആകുന്നു.
ഇമമര്ഥം പുരാ പൃഷ്ടോ നാരദേന പിതാമഹഃ। കസ്മിംസ്തു പൂജിതേ ബ്രഹ്മന്പ്രസാദീ മാധവോ ഭവേത്
ഈ അർത്ഥം കുറിച്ച് നാരദൻ ചോദിച്ചപ്പോൾ, പിതാമഹൻ മറുപടി പറഞ്ഞു: 'ബ്രാഹ്മണനെ ആരാധിച്ചാൽ മാധവൻ സന്തോഷപ്പെടുന്നു എന്ന് പറയൂ.'
ബ്രഹ്മോവാച -। യസ്യ വിപ്രാഃ പ്രസീദംതി തസ്യ വിഷ്ണുഃ പ്രസീദതി। തസ്മാദ്ബ്രാഹ്മണ ശുശ്രൂഷുഃ പരം ബ്രഹ്മാധിഗച്ഛതി1.46.
ബ്രഹ്മാവു പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണന്മാർ സന്തോഷപ്പെടുമ്പോൾ വിഷ്ണുവും സന്തോഷപ്പെടുന്നു; അതുകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണരെ സേവിക്കുന്നവൻ പരമബ്രഹ്മം പ്രാപിക്കും.
വിഷ്ണുര്ബ്രാഹ്മണദേഹേഷു സദാ വസതി നാന്യഥാ। തസ്മാദ്ബ്രാഹ്മണപൂജായാം വിഷ്ണുസ്തുഷ്യതി തത്ക്ഷണാത്
വിഷ്ണു എപ്പോഴും ബ്രാഹ്മണരുടെ ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്നു, മറ്റെവിടെയും അല്ല; അതിനാൽ ബ്രാഹ്മണരെ ആരാധിച്ചാൽ വിഷ്ണു ഉടനെ സന്തോഷിക്കും.
വിപ്രാന്യഃ പൂജയേന്നിത്യം ദാനമാനാര്ചനാദിഭിഃ। കൃതം ക്രതുശതം തേന വിധ്യുക്തം പ്രിയദക്ഷിണമ്
ആരും ബ്രാഹ്മണരെ ദാനം, മാനം, പൂജ എന്നിവയാൽ ദിവസവും ആദരിച്ചാൽ, അങ്ങനെ ചെയ്താൽ നൂറു യാഗങ്ങൾ ചെയ്തതുപോലെയാണ്, അതിലും പ്രിയമായ ഫലം ലഭിക്കും.
ബ്രാഹ്മണസ്യ മുഖം ക്ഷേത്രമനൂഷരമകണ്ടകമ്। വാപയേത്സര്വബീജാനി സാ കൃഷിസ്സാര്വകാലികീ
ബ്രാഹ്മണന്റെ വായ് ഒരു നല്ല വയലുപോലെയാണ്, കുഴപ്പം ഇല്ലാത്തതും മുള്ളുകളില്ലാത്തതും; അവിടെ വിതച്ച എല്ലാ വിത്തുകളും എല്ലായ്പ്പോഴും വിളവാകും.
അഭിഗമ്യ തു യദ്ദത്തം യച്ച ദാനം മനോരമം। വിദ്യതേ സാഗരസ്യാംതോ ദാനസ്യാംതോ ന വിദ്യതേ
സ്വയം എത്തി മനോഹരമായ ദാനം നൽകിയാൽ, സമുദ്രത്തിന് അറ്റം ഉണ്ടാകാം, പക്ഷേ ദാനത്തിന്റെ ഫലത്തിന് അറ്റമില്ല.
മനസാപി ന ഹിംസംതി ഭൂദേവമാതതായിനം। മനോനുകൂലതാം യാംതി ദേവൈരപി ച ദുര്ലഭാം
ബ്രാഹ്മണൻ എത്രയും ശത്രുവായാലും, മനസ്സിൽ പോലും അവനെ ഹാനികരിക്കരുത്; അങ്ങനെ ചെയ്തവർക്ക് ദേവന്മാർക്കും അപൂർവമായ മനസ്സിന്റെ സന്തോഷം ലഭിക്കും.
ഗൃഹേ യസ്യാഗതോ വിദ്വാന്നൈരാശ്യം നോപഗച്ഛതി। സര്വപാപക്ഷയസ്തസ്യ ചാക്ഷയം സ്വര്ഗമശ്നുതേ
യാരുടെ വീട്ടിൽ ഒരു പണ്ഡിതൻ ബ്രാഹ്മണൻ എത്തുന്നുവോ, അവൻ നിരാശ അനുഭവിക്കില്ല; അവന്റെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കും, അക്ഷയമായ സ്വർഗ്ഗം അനുഭവിക്കും.
കാലേ ദേശേ ച പാത്രേ ച വിപ്രേ യച്ചാര്പയേദ്വസു। തദ്ധനം ചാക്ഷയം വിദ്ധി ജന്മജന്മനി തിഷ്ഠതി
ശരിയായ സമയത്തും സ്ഥലത്തും യോഗ്യനായ ബ്രാഹ്മണന് സമ്പത്ത് അർപ്പിച്ചാൽ, ആ ധനം അക്ഷയമാണ്, ജന്മംതോറും നിലനിൽക്കും.
ന ച ദാരിദ്ര്യതാമേതി നാതുരോ ന ച കാതരഃ। മനോനുകൂലാം പ്രമദാമര്ചയിത്വാ ദ്വിജാന്ലഭേത്
അവൻ ദരിദ്രനാകില്ല, രോഗിയും ഭയാനകനും ആകില്ല; ബ്രാഹ്മണരെ ആരാധിച്ചാൽ മനസ്സിന് ഇഷ്ടമായ ഭാര്യ ലഭിക്കും.
കൃത്വാ സാഹസകര്മാണി ദദ്യാദ്വിപ്രായ പര്വസു। തദ്ദാനം സുഗുണം പ്രോക്തമഭയം ലാഭ ഏവ ച
ധൈര്യപൂർവ്വം പ്രവർത്തികൾ ചെയ്ത ശേഷം, ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ ബ്രാഹ്മണന് ദാനം നൽകണം; അത്തരം ദാനം വലിയ ഗുണം നൽകും, ഭയം ഇല്ലാതാക്കുകയും ലാഭം നൽകുകയും ചെയ്യും.
വിപ്രപാദതലോദ്ഘൃഷ്ടി ക്ഷതീ ഭവതി യഃ കരഃ। സ കരഃ ശ്രീകരോ നാമ അന്യഃ കര്മകരഃ കരഃ
ബ്രാഹ്മണന്റെ കാലടിയുടെ സ്പർശത്തിൽ പരിക്കേറ്റ കൈ 'ശ്രീകരമായ കൈ' എന്നറിയപ്പെടുന്നു; മറ്റെല്ലാ കൈകളും വെറും ജോലി ചെയ്യുന്ന കൈകളാണ്.
വിപ്രപാദരജഃ പൂതാഃ പൂതാസ്തജ്ജലബിന്ദുഭിഃ। വിപദ്ഭിശ്ച സദാ പാപൈര്മുക്താ യാംതി ത്രിവിഷ്ടപമ്
ബ്രാഹ്മണന്റെ കാലടിയുടെ പൊടിയിൽ ശുദ്ധരായവരും, അവിടെ നിന്നുള്ള വെള്ളത്തിന്റെ തുള്ളികളാൽ ശുദ്ധരായവരും, പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതരായി സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും.
വിപ്രപാദരജഃ പൂതാഃ ശുചയോ ഗൃഹ ചത്വരാഃ। പുണ്യക്ഷേത്രസമാസ്തേ സ്യുഃ പ്രശസ്താ യജ്ഞകര്മസു
ബ്രാഹ്മണന്റെ കാലിടിയുടെ പൊടിയിൽ ശുദ്ധിയുള്ള വീടിന്റെ നടപ്പുരകൾ, പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ പോലെ വിശുദ്ധവും യജ്ഞങ്ങൾക്കു ഏറ്റവും അനുയോജ്യവുമാണ്.
ആദൌ ബ്രഹ്മമുഖാദ്വിപ്രഃ സമുദ്ഭൂതഃ പുരാനഘഃ। വേദാസ്തത്രൈവ സംജാതാഃ സൃഷ്ടിസംസ്ഥിതി ഹേതവഃ
പാപരഹിതനായവനേ, ആദിയിൽ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് ബ്രാഹ്മണൻ ജനിച്ചു. അവിടെ നിന്നാണ് സൃഷ്ടിക്കും നിലനില്പിനും കാരണമാകുന്ന വേദങ്ങളും ഉദിച്ചത്.
തസ്മാദ്വിപ്രമുഖേ വേദാശ്ചാര്പിതാഃ പുരുഷേണ ഹി। പൂജാര്ഥം സര്വലോകാനാം സര്വയജ്ഞാര്ഥതോ ധ്രുവമ്
അതിനാൽ, സർവ്വലോകങ്ങൾക്കും എല്ലാ യജ്ഞങ്ങൾക്കും ആരാധനയ്ക്കായി, പരമപുരുഷൻ വേദങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണന്റെ കൈയിൽ ഏൽപ്പിച്ചു.
പിതൃയജ്ഞേ വിവാഹേ ച വഹ്നികാര്യേഷു ശാംതിഷു। പ്രശസ്താ ബ്രാഹ്മണാ നിത്യം സര്വ സ്വസ്ത്യയനേഷു ച
പിതൃകർമ്മങ്ങളിലും വിവാഹത്തിലും ഹോമാദികളിലും ശാന്തിക്കായുള്ള ചടങ്ങുകളിലും, എല്ലാ ശുഭകാര്യങ്ങളിലും ബ്രാഹ്മണന്മാർ എപ്പോഴും പ്രധാനമായും മാന്യരാണ്.
ദേവാ ഭുംജംതി ഹവ്യാനി ബലിപ്രേതാദയോഽസുരാഃ। പിതരശ്ചൈവ കവ്യാനി വിപ്രസ്യൈവ മുഖാദ്ര്ധുവമ്
ദേവന്മാർ ഹോമസമർപ്പണങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു; ഭൂതങ്ങൾ, പിതാക്കന്മാർ, അസുരന്മാർ എന്നിവരും അർപ്പണങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നു—ഇവയൊക്കെയും ബ്രാഹ്മണന്റെ വായിലൂടെ തന്നെ.
ദേവേഭ്യശ്ച പിതൃഭ്യശ്ച യോ ദദ്യാദ്യജ്ഞകര്മസു। ദാനം ഹോമം ബലിം ചൈവ വിനാ വിപ്രേണ നിഷ്ഫലമ്
യജ്ഞങ്ങളിൽ ദേവന്മാർക്കും പിതാക്കന്മാർക്കും നൽകുന്ന ദാനം, ഹോമം, ബലി എന്നിവ, ബ്രാഹ്മണന്റെ അഭാവത്തിൽ ഫലപ്രദമല്ല.