തേ സര്വേ ഗഗനേ ഹൃഷ്ടാവ്യചരംശ്ച യഥാസുഖമ്। അയോഗതശ്ചാപ്യചരദ്യോഗം നിശി നിശാചരഃ
അവരൊക്കെയും ആകാശത്ത് സന്തോഷത്തോടെ ഇഷ്ടംപോലെ സഞ്ചരിച്ചു; രാത്രിയിൽ നിശാചാരിയും തന്റെ യോഗം നടത്തി.
സഗ്രഹഃ സഹ നക്ഷത്രൈസ്താരാപതിരരിംദമ। വിവര്ണതാം ച ഭഗവാന്ഗതോ ദിവി ദിവാകരഃ
ഗ്രഹങ്ങളോടും നക്ഷത്രങ്ങളോടും കൂടെ, താരാപതിയും, ശത്രുനാശകനായവനേ, ആകാശത്തിലെ സൂര്യൻ നിറം മാറി.
കൃഷ്ണഃ കബംധശ്ച തദാ ലക്ഷ്യതേ സുമഹാന്ദിവി। അസൃജച്ചാസിതാം സൂര്യോ ധൂമവത്താം വിഭാവസുഃ
അപ്പോൾ, ആകാശത്ത് വലിയ കറുത്ത തലരഹിതമായ ശരീരം കാണപ്പെട്ടു; സൂര്യൻ കറുത്ത, പുകപോലെയുള്ള പ്രകാശം ഉണർത്തി.
ഗഗനസ്ഥശ്ച ഭഗവാനഭീക്ഷ്ണം പരിവിഷ്യതേ। സപ്തധൂമനിഭാ ഘോരാഃ സൂര്യാദി വിസമുത്ഥിതാഃ
ഭഗവാൻ ആകാശത്ത് നിലകൊണ്ട് വീണ്ടും വീണ്ടും ചുറ്റപ്പെട്ടു; സൂര്യനിൽ നിന്ന് ഏഴു പുകത്തൂണുകളെപ്പോലെയുള്ള ഭയാനകമായ രൂപങ്ങൾ ഉയർന്നു.
സോമസ്യ ഗഗനസ്ഥസ്യ ഗ്രഹാസ്തിഷ്ഠംതി ശൃംങ്ഗഗാഃ। വാമേ ച ദക്ഷിണേ ചൈവ സ്ഥിതൌ ശുക്രബൃഹസ്പതീ
ആകാശത്തിലെ ചന്ദ്രനോടൊപ്പം ഗ്രഹങ്ങൾ കൊമ്പുകളിൽ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ഇടത്തും വലത്തും ശുക്രനും ബൃഹസ്പതിയും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ശനൈശ്ചരോ ലോഹിതാംഗോ ലോഹിതാംഗസമദ്യുതിഃ। സമം സമധിരോഹംത സര്വേ വൈ ഗഗനേചരാഃ
ശനിശ്ചരനും ചുവന്ന നിറവും ചുവന്ന ഗ്രഹമായ അങ്കാരനുപോലെയുള്ള പ്രകാശവും ഉള്ളവനായി, ആകാശത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങളോടും കൂടെ ഒരുപോലെ ഉയർന്നു.
ശൃംഗാണി ശനകൈര്ഘോരാ യുഗാംതാ വര്ത്തന ഗ്രഹാഃ। ചംദ്രമാശ്ച സനക്ഷത്രോ ഗ്രഹൈഃ സഹ തമോനുദഃ
കൊമ്പുകൾ ഭയാനകവും മന്ദഗതിയിലും കാലാവസാനത്തിലെ ഗ്രഹങ്ങൾപോലെയാണ്. നക്ഷത്രങ്ങളോടുകൂടിയ ചന്ദ്രൻ ഗ്രഹങ്ങളുമായി ചേർന്ന് ഇരുണ്ടതെല്ലാം നീക്കുന്നു.
ചരാചരവിനാശായ രോഹിണീം നാഭ്യനംദത। ഗൃഹീതോ രാഹുണാ ചന്ദ്ര ഉല്കാഭിരഭിഹന്യതേ
ചലിക്കുന്നവയും അചലങ്ങളായ ജീവജാലങ്ങളുടെയും നാശത്തിനായി രോഹിണി സന്തോഷിച്ചില്ല; ചന്ദ്രൻ രാഹുവിന്റെ പിടിയിലായി, ഉല്കകളാൽ അടിക്കപ്പെട്ടു.
ഉല്കാഃ പ്രജ്വലിതാശ്ചംദ്രേ വ്യചരംത യഥാസുഖമ്। ദേവാനാമധിപോ ദേവഃ സോപ്യവര്ഷത ശോണിതമ്
പ്രജ്വലിച്ച ഉല്കകൾ ചന്ദ്രനിൽ സ്വേച്ഛയോടെ സഞ്ചരിച്ചു; ദേവന്മാരുടെ അധിപനായ ദൈവം രക്തം മഴയായി പെയ്യിച്ചു.
അപതദ്ഗഗനാദുല്കാ വിദ്യുദ്രൂപാ മഹാസ്വനാ। അകാലേ ച ദ്രുമാസ്സര്വേ പുഷ്പ്യംതി ച ഫലംതി ച
ആകാശത്തിൽ നിന്ന് മിന്നൽപോലും വലിയ ശബ്ദമുള്ളതുമായ ഒരു ഉല്ക വീണു; എല്ലാം വൃക്ഷങ്ങളും സമയമല്ലാതെ പൂക്കളും പഴങ്ങളും കായ്ച്ചു.
ലതാശ്ച സഫലാഃ സര്വാ യാ ആഹുര്ദൈത്യനാശികാഃ। ഫലേ ഫലാന്യജായംത പുഷ്പേ പുഷ്പം തഥൈവ ച
ദാനവനാശിനികളെന്ന് പറയുന്ന എല്ലാ വള്ളികളും പഴം കായ്ച്ചു; പഴത്തിനകത്ത് പഴവും പൂവിനകത്ത് പൂവും ഉദിച്ചുവന്നു.
ഉന്മീലംതി നിമീലംതി ഹസംതി പ്രരുദംതി ച। വിക്രോശംതി ച ഗംഭീരം ധൂമായംതേ ജ്വലംതി ച
അവ തുറക്കുകയും അടയ്ക്കുകയും ചിരിക്കുകയും കരയുകയും ചെയ്യുന്നു; ആഴത്തിലുള്ള നിലവിളി മുഴക്കുകയും പുകവീശുകയും ജ്വലിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
പ്രതിമാസ്സര്വദേവാനാം കഥയംത്യോ മഹദ്ഭയമ്। ആരണ്യൈഃ സഹ സംസൃഷ്ടാ ഗ്രാമ്യാശ്ച മൃഗപക്ഷിണഃ
എല്ലാ ദേവതകളുടെയും പ്രതിമകൾ വലിയ ഭയത്തെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു; വന്യജീവികളുമായി ചേർന്ന് വീടുകളിലെ മൃഗങ്ങളും പക്ഷികളും അകലുന്നു.
ചുക്രുശുര്ഭൈരവം തത്ര മൃഗയുദ്ധ ഉപസ്ഥിതേ। നദ്യശ്ച പ്രതികൂലാനി വഹംതി കലുഷോദകാഃ
അവിടെ യുദ്ധം അടുത്തപ്പോൾ കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ ഭയാനകമായി നിലവിളിച്ചു; നദികൾ മലിനമായ വെള്ളം വിരുദ്ധദിശകളിലേക്ക് ഒഴുക്കി.
ന പ്രാകാശംത ച ദിശോ രക്തരേണുസമാകുലാഃ। വാനസ്പത്യാ ന പൂജ്യംതേ പൂജനാര്ഹാഃ കഥംചന
ചുവന്ന പൊടികൊണ്ട് നിറഞ്ഞ ദിശകൾ കാണാനായില്ല; ആരാധനയ്ക്ക് യോഗ്യമായ വനവൃക്ഷങ്ങൾ ആരും പൂജിച്ചില്ല.
വായുവേഗേന ഹന്യംതേ ഭജ്യംതേ പ്രണമംതി ച। തഥാ ച സര്വഭൂതാനാം ഛായാ ന പരിവര്ത്തതേ
കാറ്റിന്റെ ശക്തിയിൽ വൃക്ഷങ്ങൾ തകർന്നു വീണു നമിച്ചു; അതുപോലെ എല്ലാ ജീവികളുടെ നിഴലും മാറിയില്ല.
അപരേണ ഗതേ സൂര്യേ സലോകാനാം യുഗക്ഷയേ। തദാ ഹിരണ്യകശിപോര്ദൈത്യസ്യോപരിവേശ്മനഃ
സൂര്യൻ അസ്തമിച്ചതിനുശേഷം, ലോകങ്ങളുടെ കാലാവസാനത്ത്, അപ്പോൾ ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ മഹലിന്റെ മുകളിൽ—
ഭാംഡാഗാരായുധാഗാരേ നിവിഷ്ടമഭവന്മധു। അസുരാണാം വിനാശായ സുരാണാം വിജയായ ച
ഭണ്ഡാരത്തിലും ആയുധശാലയിലും തേൻ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; അത് അസുരന്മാരുടെ നാശത്തിനും ദേവന്മാരുടെ വിജയത്തിനും ആയിരുന്നു.
ദൃശ്യംതേ വിവിധോത്പാതാ ഘോരാഘോരനിദര്ശനാഃ। ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ ഘോരരൂപാഃ സമുത്ഥിതാഃ
വിവിധ ഭയാനകവും അത്ഭുതകരമായും ഉള്ള അശുഭസൂചനകൾ കാണപ്പെട്ടു; ഇങ്ങനെ അനേകം ഭയാനകരൂപങ്ങൾ ഉദിച്ചു.
ദൈത്യേംദ്രസ്യ വിനാശായ ദൃശ്യംതേ രണശംസിനഃ। മേദിന്യാം കംപമാനായാം ദൈത്യേംദ്രേണ മഹാത്മനഃ
ദാനവരാജാവിന്റെ നാശത്തിനായി യുദ്ധസൂചനകൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു; മഹാത്മാവായ ദാനവേന്ദ്രന്റെ കാലടിയിൽ ഭൂമി നടുങ്ങി.
മഹീധരാ നാഗഗണാ നിപേതുരമിതൌജസഃ। വിഷജ്വാലാകുലൈര്വക്ത്രൈര്വിമുംചംതോ ഹുതാശനമ്
വലിയ പർവതങ്ങളും അതിവിശാലശക്തിയുള്ള സർപ്പസമൂഹങ്ങളും വീണു; വിഷം പാറുന്ന വായിൽ നിന്ന് അഗ്നി ഊറ്റി പുറത്തുവിട്ടു.
ചതുഃശീര്ഷാഃ പംചശീര്ഷാഃ സപ്തശീര്ഷാശ്ച പന്നഗാഃ। വാസുകിസ്തക്ഷകശ്ചൈവ കര്കോടകധനംജയൌ
നാലു തലയും അഞ്ചു തലയും ഏഴു തലയും ഉള്ള സർപ്പങ്ങൾ—വാസുകി, തക്ഷക, കൂടാതെ കർക്കോട്ടയും ധനഞ്ജയനും—
ഏലാമുഖഃ കാലിയശ്ച മഹാപദ്മശ്ച വീര്യവാന്। സഹസ്രശീര്ഷശ്ശുദ്ധാംഗോ ഹേമതാലധ്വജഃ പ്രഭുഃ
ഏലാമുഖൻ, കാലിയൻ, മഹാപദ്മൻ എന്നിങ്ങനെ ശക്തരായവർ, സഹസ്രശീർഷൻ, ശുദ്ധമായ ശരീരമുള്ളവൻ, ഹേമതാലധ്വജൻ എന്ന പ്രഭു—
ശേഷോനംതോ മഹാനാഗോ ഹ്യപ്രകംപ്യശ്ച കംപിതാഃ। ദീപ്യംതേംതര്ജലസ്ഥാനി പൃഥിവീവിവരാണി വൈ
ശേഷൻ, അനന്തൻ, മഹാനാഗൻ, അചഞ്ചലൻ, എന്നാൽ ഇളകിപ്പോയവൻ; ജലത്തിനടിയിലെ ഭൂമിയിലെ പൊക്കിളുകൾ പ്രകാശിച്ചു.
സപ്തദൈത്യേംദ്രകോപേന കംപിതാനി സമംതതഃ। നാനാതേജോധരാശ്ചാപി പാതാലതലചാരിണഃ
ഏഴു ദൈത്യാധിപന്മാരുടെ കോപത്തിൽ എല്ലായിടത്തും ഭൂമി ഇളകി; പലവിധ പ്രകാശമുള്ള പാതാളത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നവർ.
പാതാലേ സഹസാ ക്ഷുബ്ധേ ദുഷ്പ്രകംപ്യാഃ പ്രകംപിതാഃ। ഹിരണ്യകശിപുര്ദൈത്യസ്തദാ സംസ്പൃഷ്ടവാന്മഹീമ്1.45.
പാതാളം അപ്രത്യക്ഷമായി ഇളകുമ്പോൾ, ഇളക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവർ പോലും അലയുന്നു; അപ്പോൾ ദൈത്യനായ ഹിരണ്യകശിപു ഭൂമിയെ സ്പർശിച്ചു.
സംദഷ്ടൌഷ്ഠപുടഃ ക്രുദ്ധോ വരാഹ ഇവ പൂര്വജഃ। ഗംഗാ ഭാഗീരഥീ ചൈവ കൌശികീ സരയൂരപി
കോപത്തിൽ അധരങ്ങൾ കടിച്ചുകൊണ്ടു, പുരാതന വരാഹനെപ്പോലെ; ഗംഗ, ഭാഗീരതി, കൗശികി, സരയു ഇവരും—
യമുനാ ചാഥ കാവേരീ കൃഷ്ണവേണീ ച നിമ്നഗാ। തുംഗഭദ്രാ മഹാവേഗാ നദീ ഗോദാവരീ തഥാ
യമുനയും, പിന്നെ കാവേരി, കൃഷ്ണവേണി എന്ന നീരൊഴുക്ക്; അതിവേഗമുള്ള തുങ്ഗഭദ്രയും, ഗോദാവരി എന്ന മഹാനദിയും.
ചര്മണ്വതീ ച സിംധുശ്ച തഥാ നദനദീപതിഃ। മേലകപ്രഭവശ്ചൈവ ശോണോ മണിനിഭോദകഃ
ചർമൺവതി, സിന്ധു, നദികളുടെ അധിപൻ; മേലകത്തിൽ ഉദ്ഭവിച്ച, മണിപോലുള്ള വെള്ളമുള്ള ശോണം.
നര്മദാ ച ശുഭസ്രോതാസ്തഥാ വേത്രവതീ നദീ। ഗോമതീ ഗോകുലാകീര്ണാ തഥാ പൂര്വാ സരസ്വതീ
നർമദയും, മനോഹരമായ ഒഴുക്കുള്ളവളും, വേത്രവതി നദിയും; പശുക്കളാൽ നിറഞ്ഞ ഗോമതി, പൂർവ്വ ദിശയിലെ സരസ്വതിയും.