രക്തപീതാരുണാസ്തത്ര പാദപാഗ്രഗതാഃ ഖഗാഃ। പരസ്പരമവൈക്ഷംത പ്രഹൃഷ്ടാ ജീവജീവികാഃ
അവിടെ ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, കിരീടംപോലെയുള്ള നിറങ്ങളുള്ള പക്ഷികൾ വൃക്ഷങ്ങളുടെ മുകളിൽ ഇരുന്നു, പരസ്പരം സന്തോഷത്തോടെ നോക്കി ജീവിച്ചു.
തസ്യാം സഭായാം ദൈത്യേംദ്രോ ഹിരണ്യകശിപുസ്തദാ। ആസീന ആസനേ ചിത്രേ ദശനല്വേ പ്രമാണതഃ
അവിടെയുള്ള സഭയിൽ ദൈത്യരുടെ രാജാവായ ഹിരണ്യകശിപു അഴകുള്ള, അളവിൽ തക്കതായ ഒരു സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു.
ദിവാകരനിഭേ ദിവ്യേ ദിവ്യാസ്തരണസംസ്തൃതേ। ഹിരണ്യകശിപുര്ദൈത്യ ആസ്തേ ജ്വലിതകുംഡലഃ
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള ദൈവിക വസ്ത്രവും ദൈവിക വിരിപ്പും ധരിച്ച്, കാന്തിയുള്ള കുണ്ഡലങ്ങളുമായി ഹിരണ്യകശിപു ആ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു.
ഉപചേരുര്മഹാദൈത്യാ ഹിരണ്യകശിപും തദാ। ദിവ്യതാലാനി ഗീതാനി ജഗുര്ഗംധര്വസത്തമാഃ
അപ്പോൾ മഹാദൈത്യന്മാർ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ സേവിച്ചു. ഗന്ധർവ്വശ്രേഷ്ഠന്മാർ ദൈവികമായ സംഗീതം പാടിച്ചു.
വിശ്വാചീ സഹജന്യാ ച പ്രമ്ലോചേതി ച പൂജിതാ। ദിവ്യാഥ സൌരഭേയീ ച സമീചീ പുംജികസ്ഥലാ
വിശ്വാചി, സഹജന്യ, പ്രമ്ലോച, സൌരഭേയി, സമീചി, പുഞ്ചികസ്ഥല എന്നിവരെല്ലാം അവിടെ ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
മിശ്രകേശീ ച രംഭാ ച ചിത്രഭാ ശ്രുതിവിഭ്രമാ। ചാരുനേത്രാ ഘൃതാചീ ച മേനകാ ചോര്വശീ തഥാ
മിശ്രകേശി, രംഭ, ചിത്രഭാ, ശ്രുതിവിഭ്രമ, ചാരുനേത്ര, ഘൃതാചി, മേനക, ഉർവശി എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏതാസ്സഹസ്രശശ്ചാന്യാ നൃത്യഗീതവിശാരദാഃ। ഉപാതിഷ്ഠംത രാജാനം ഹിരണ്യകശിപും പ്രഭുമ്
ഇവരും നൃത്തഗാനകലയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റുള്ളവരും രാജാവായ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ സേവിച്ചു.
ഉപാസതേ ദിതേഃ പുത്രാഃ സര്വേ ലബ്ധവരാസ്തഥാ। ബലിര്വിരോചനസ്തത്ര നരകഃ പൃഥിവീസുതഃ
ദിതിയുടെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും, വരം ലഭിച്ചവരും, ബലി, വിരോചന, നരക, ഭൂമിയുടെ പുത്രൻ എന്നിവരും അവനെ സേവിച്ചു.
പ്രഹ്ലാദോ വിപ്രചിത്തിശ്ച ഗവിഷ്ഠശ്ച മഹാസുരഃ। സുരഹന്താ ദുഃഖകര്താ സമനാസ്സുമതിസ്തഥാ
പ്രഹ്ലാദൻ, വിപ്രചിത്തി, മഹാസുരനായ ഗവിഷ്ഠൻ, സുരഹന്ത, ദുഖകർത, സമന, സുമതി എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഘടോദരോ മഹാപാര്ശ്വഃ ക്രഥനഃ പിഠരസ്തഥാ। വിശ്വരൂപസ്വരൂപശ്ച വിശ്വകായോ മഹാബലഃ
ഘടോദരൻ, മഹാപാർശ്വൻ, ക്രഥനൻ, പിഠരൻ, വിശ്വരൂപൻ, സ്വരൂപൻ, വിശ്വകായൻ, മഹാബലൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദശഗ്രീവശ്ച വാലീ ച മേഘവാസാ മഹാസുരഃ। ഘടാഭോ വിടരൂപശ്ച ജ്വലനശ്ചേംദ്രതാപനഃ
ദശഗ്രീവനും വാലിയും, മഹാശുരനായ മേഘവാസനും, ഘടാഭനും വിറ്റരൂപനും, ജ്വലനനും ഇന്ദ്രതാപനനും—
ദൈത്യദാനവസംഘാസ്തേ സര്വേ ജ്വലിതകുംഡലാഃ। സ്രഗ്വിണോ വര്മിണഃ സര്വേ സര്വേ ച ചരിതവ്രതാഃ
അവരൊക്കെയും ദൈത്യരും ദാനവരും, ജ്വലിക്കുന്ന കുന്ദലങ്ങൾ ധരിച്ചും, പുഷ്പമാലകളും കാവചവും അണിഞ്ഞും, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവരും ആകുന്നു—
സര്വേ ലബ്ധവരാഃ ശൂരാസ്സര്വേ വിഹിതമൃത്യവഃ। ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ ഹിരണ്യകശിപും പ്രഭുമ്
അവരൊക്കെയും വല്ലഭന്മാരാണ്, വരങ്ങൾ ലഭിച്ചവരും, മരണം നിശ്ചയിച്ചവരുമാണ്; ഇവരും അനേകരും ഹിരണ്യകശിപുവിനെ തങ്ങളുടെ പ്രഭുവായി സേവിക്കുന്നു—
ഉപാസതേ മഹാത്മാനം സര്വേ ദിവ്യപരിച്ഛദാഃ। വിമാനൈര്വിവിധാകാരൈര്ഭ്രാജമാനൈരിവാഗ്നിഭിഃ
അവരൊക്കെയും ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്, വിവിധരൂപത്തിലുള്ള പ്രകാശമുള്ള വിമാനങ്ങളിൽ, അഗ്നിയെപ്പോലെ തിളങ്ങി, ആ മഹാത്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്നു—
മഹേന്ദ്രവപുഷഃ സര്വേ വിചിത്രാംഗദബാഹവഃ। ഭൂഷിതാംഗാ ദിതേഃ പുത്രാസ്തമുപാസത സര്വതഃ
മഹേന്ദ്രന്റെ രൂപംപോലെയുള്ള, മനോഹരമായ ആംഗദങ്ങൾ കൈകളിൽ അണിഞ്ഞ, ആലങ്കാരികമായ ദിതിയുടെ മക്കൾ എല്ലാം അവനെ ചുറ്റി ആരാധിക്കുന്നു—
ഐശ്വര്യം ദൈത്യസിംഹസ്യ യഥാ തസ്യ മഹാത്മനഃ। ന ശ്രുതം നൈവ ദൃഷ്ടം ച കസ്യാപി ഭുവനത്രയേ
ദൈത്യസിംഹനായ ആ മഹാത്മാവിന്റെ ഐശ്വര്യം, ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ആരും കേട്ടതുമില്ല, കണ്ടതുമില്ല—
രജതകനകചിത്രവേദികായാം പരികൃതരത്നവിചിത്രവീഥികായാമ്। സ ദദര്ശ മൃഗാധിപഃ സഭായാം സുരുചിര ജാലഗവാക്ഷശോഭിതായാമ്
വെള്ളിയും പൊന്നും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച വേദികകളും, രത്നങ്ങളാൽ ചാരങ്ങളുമുള്ള സദസ്സിൽ, ജാലകങ്ങളാൽ ഭംഗിയാർന്ന മനോഹരമായ സഭയെ മൃഗാധിപൻ കണ്ടു—
കനകവലയഹാരഭൂഷിതാംഗം ദിതിതനയം സ മൃഗാധിപോ ദദര്ശ। ദിവസകരകരപ്രഭം ജ്വലംതം ദിതിജസഹസ്രശതൈര്നിഷേവ്യമാണമ്
പൊൻകങ്കണവും ഹാരവും അണിഞ്ഞ ദിതിയുടെ മകനെയും, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്നതും, ലക്ഷക്കണക്കിന് ദിത്യന്മാർ ചുറ്റി സേവിക്കുന്നതും മൃഗാധിപൻ കണ്ടു—
തതോ ദൃഷ്ട്വാ മഹാഭാഗം കാലചക്രമിവാഗതമ്। നാരസിംഹവപുശ്ഛന്നം ഭസ്മച്ഛന്നമിവാനലമ്
അപ്പോൾ, കാലചക്രം വന്നതുപോലെയും, നരസിംഹരൂപത്തിൽ മറഞ്ഞതും, ചാരിൽ മറഞ്ഞ അഗ്നിയെപ്പോലെയും, ആ മഹാഭാഗവാനെ കണ്ടു—
ഹിരണ്യകശിപോഃ പുത്രഃ പ്രഹ്ലാദോ നാമ വീര്യവാന്। ദിവ്യേന വപുഷാ സിംഹമപശ്യദ്ദേവമാഗതമ്
ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ വീരപുത്രനായ പ്രഹ്ലാദൻ, ദിവ്യരൂപത്തിൽ വന്ന സിംഹവദന ദേവനെ കണ്ടു—
തം ദൃഷ്ട്വാ രുക്മശൈലാഭമപൂര്വാം തനുമാശ്രിതമ്। വിസ്മിതാ ദാനവാഃ സര്വേ ഹിരണ്യകശിപുശ്ച സഃ
പുതുമയുള്ള, പൊൻപർവതംപോലെയുള്ള ആ രൂപം കണ്ടപ്പോൾ, എല്ലാ ദാനവരും ഹിരണ്യകശിപുവും അതിശയിച്ചു—
പ്രഹ്ലാദ ഉവാച-। മഹാരാജ മഹാബാഹോ ദൈത്യാനാമാദിസംഭവ। ന ശ്രുതം നൈവ മേ ദൃഷ്ടം നാരസിംഹമിദം വപുഃ
പ്രഹ്ലാദൻ പറഞ്ഞു: മഹാരാജാവേ, മഹാബാഹുവേ, ദൈത്യരുടെ ആദിപിതാവേ, ഈ നരസിംഹരൂപം ഞാൻ ഒരിക്കലും കേട്ടതുമില്ല, കണ്ടതുമില്ല—
അവ്യക്തം പരമം ദിവ്യം കിമിദം രൂപമാഗതമ്। ദൈത്യാംതകരണം ഘോരം ശംസതീവ മനോ മമ
അവ്യക്തവും പരമവും ദിവ്യവുമായ ഈ രൂപം എന്താണ് വന്നത്? എന്റെ മനസ്സിന് ഇത് ഭയാനകവും ദൈത്യന്മാരെ നശിപ്പിക്കുന്നതുമെന്നു തോന്നുന്നു—
അസ്യ ദേവാഃ ശരീരസ്ഥാഃ സാഗരാഃ സരിതസ്തഥാ। ഹിമവാന്പാരിയാത്രശ്ച യേ ചാന്യേ കുലപര്വതാഃ
ദേവന്മാരും സമുദ്രങ്ങളും നദികളും, ഹിമവാനും പാർയാത്രയും മറ്റു പർവതങ്ങളും ഇവന്റെ ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്നു—
ചംദ്രമാസ്സഹനക്ഷത്രൈരാദിത്യാ രശ്മിഭിഃ സഹ। ധനദോ വരുണശ്ചൈവ യമഃ ശക്രഃ ശചീപതിഃ
നക്ഷത്രങ്ങളോടുകൂടിയ ചന്ദ്രനും, കിരണങ്ങളോടുകൂടിയ സൂര്യനും, കുബേരനും വരുണനും യമനും ഇന്ദ്രനും ശചീപതിയും—
മരുതോ ദേവഗംധര്വാ ഋഷയശ്ച തപോധനാഃ। നാഗാ യക്ഷാഃ പിശാചാശ്ച രാക്ഷസാ ഭീമവിക്രമാഃ
മരുത്വാന്മാർ, ദൈവഗന്ധർവന്മാർ, തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായ ഋഷിമാർ, നാഗന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, പിശാചുകൾ, ഭയങ്കരശക്തിയുള്ള രാക്ഷസന്മാർ—
ബ്രഹ്മാ ദേവാഃ പശുപതിര്ലലാടസ്ഥാ ഭ്രമംതി ഹി। സ്ഥാവരാണി ച സര്വാണി ജംഗമാനി തഥൈവ ച
ബ്രഹ്മാവും ദേവന്മാരും പശുപതിയും ഇവന്റെ നെറ്റിയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു; എല്ലാ ചലനശേഷിയുള്ളവരും അചലന്മാരും ഇവിടെയുണ്ട്—
ഭവാംശ്ച സഹിതോസ്മാഭിഃ സര്വൈര്ദൈത്യഗണൈര്വൃതഃ। വിമാനശതസംകീര്ണാ സര്വാ യാ ഭവതഃ സഭാ
നീയും ഞങ്ങളും എല്ലാ ദൈത്യസംഘങ്ങളും, നൂറുകണക്കിന് വിമാനങ്ങൾ ചുറ്റിയിരിക്കുന്നതും, നിന്റെ സഭയിൽ എല്ലാം കാണാം—
സര്വം ത്രിഭുവനം രാജന്ലോകധര്മശ്ച ശാശ്വതഃ। ദൃശ്യതേ നരസിംഹേസ്മിംസ്തഥേദം നിഖിലം ജഗത്
രാജാവേ, മൂന്നു ലോകങ്ങളും ലോകങ്ങളുടെ ശാശ്വതമായ നിയമവും ഈ നരസിംഹനിൽ കാണാം. അതുപോലെ ഈ മുഴുവൻ സൃഷ്ടിയും ഇവിടെ പ്രത്യക്ഷമാണ്.
പ്രജാപതിശ്ചാത്ര മനുര്മഹാത്മാ ഗ്രഹാശ്ച യോഗാശ്ച മഹീ നഭശ്ച। ഉത്പാതകാലശ്ച ധൃതിര്മതിശ്ച രതിശ്ച സത്യം ച തപോ ദമശ്ച
ഇവിടെ പ്രജാപതി, മഹാത്മാവായ മനു, ഗ്രഹങ്ങൾ, യോഗങ്ങൾ, ഭൂമി, ആകാശം, പ്രളയകാലം, ധൈര്യം, ബുദ്ധി, ആനന്ദം, സത്യം, തപസ്സ്, ആത്മനിയന്ത്രണം എന്നിവയും ഉണ്ട്.