തഥൈവാന്യേ വ്യരാജംത സഭായാം പുഷ്പിതാ ദ്രുമാഃ। ഏലാക കുഭകംകോല ലവലീ കര്ണപൂരകാഃ
അതു പോലെ തന്നെ, എല, കുബക, കാങ്കോള, ലവലി, കർണപൂരക എന്നിങ്ങനെയുള്ള പുഷ്പിത വൃക്ഷങ്ങളും ആ സഭാമന്ദപത്തിൽ തിളങ്ങി.
മധുകാഃ കോവിദാരാശ്ച ബഹുതാലസമുച്ഛ്രയാഃ। അംജനാശോകപര്ണാസാ ബഹവശ്ചിത്രകാ ദ്രുമാഃ
മധൂക, കോവിദാര, ഉയരമുള്ള അനേകം താളവൃക്ഷങ്ങൾ, അഞ്ജനം, അശോകം, പർണവൃക്ഷം, മറ്റു പലവിധ അത്ഭുത വൃക്ഷങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
വരുണാശ്ച പലാശാശ്ചാ പനസാസ്സഹ ചംദനൈഃ। നീലാസ്സുമനസശ്ചൈവ നീപാശ്ചാശ്വത്ഥതിംദുകാഃ
വരുണവൃക്ഷങ്ങളും പലാശവൃക്ഷങ്ങളും ചക്കമരങ്ങളും ചന്ദനവൃക്ഷങ്ങളും നീലമരങ്ങളും താമരകളും നീപമരങ്ങളും അശ്വത്തമരങ്ങളും തിംതുകമരങ്ങളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
പാരിജാതാശ്ച തരവോ മല്ലികാ ഭദ്രദാരവഃ। അടരൂഷാഃ പീലൂകാശ്ച തഥാ ചൈവൈലവാലുകാഃ
പാരിജാതമരങ്ങളും മല്ലികമരങ്ങളും ഭദ്രദാരവമരങ്ങളും അടരൂഷമരങ്ങളും പീലൂക്കമരങ്ങളും ഇലവാലുകമരങ്ങളും അവിടെ വളർന്നിരുന്നു.
മംദാരകാഃ കുരവകാ പുന്നാഗാഃ കുടജാസ്തഥാ। രക്താഃ കുരവകാശ്ചൈവ നീലാശ്ചാഗരുഭിഃ സഹ
മന്ദാരമരങ്ങളും കുറവകമരങ്ങളും പുന്നാഗമരങ്ങളും കുടജമരങ്ങളും ചുവപ്പുനിറമുള്ള കുറവകമരങ്ങളും നീലമരങ്ങളും അഗരുവിനൊപ്പം അവിടെ കാണാം.
കിംശുകാശ്ചൈവ ഭവ്യാശ്ച ദാഡിമാ ബീജപൂരകാഃ। കാലേയകാ ദുകൂലാശ്ച ഹിംഗവസ്തൈലവര്ത്തികാഃ
കിംശുകമരങ്ങളും ഭംഗിയുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും മാതളമരങ്ങളും ബീജപൂരമരങ്ങളും കാലേയകമരങ്ങളും ദുകൂലമരങ്ങളും ഹിംഗും എണ്ണവത്തികളും അവിടെയുണ്ടായിരുന്നു.
ഖര്ജൂരാ നാലികേരാശ്ച ഹരീതക മധൂകകാഃ। സപ്തപര്ണാശ്ച ബില്വാശ്ച സയാവാശ്ച ശരാവതാഃ
ഇന്തപ്പനമരങ്ങളും തേങ്ങമരങ്ങളും ഹരീതകിമരങ്ങളും മധൂകമരങ്ങളും സപ്തപർണമരങ്ങളും ബില്വമരങ്ങളും ശ്യാമമരങ്ങളും ശരാവതമരങ്ങളും അവിടെ വളർന്നു.
അസനാശ്ച തമാലാശ്ച നാനാഗുല്മസമാവൃതാഃ। ലതാശ്ച വിവിധാകാരാഃ പുഷ്പപത്രഫലോപഗാഃ
അസനമരങ്ങളും തമാലമരങ്ങളും色色തുള്ളികളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള ലതകളും പൂക്കളും ഇലകളും പഴങ്ങളും കായ്ക്കുന്നവയും അവിടെ കാണാം.
ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവസ്തത്ര കാനനജാ ദ്രുമാഃ। നാനാപുഷ്പഫലോപേതാ വ്യരാജംത സമംതതഃ
ഇവയും മറ്റു അനേകം കാട്ടിൽ ജനിച്ച വൃക്ഷങ്ങളും പലവിധ പൂക്കളും പഴങ്ങളും അണിഞ്ഞ് എല്ലായിടത്തും തിളങ്ങി നിൽക്കുന്നു.
ചകോരാഃ ശതപത്രാശ്ച മത്തകോകിലശാരികാഃ। പുഷ്പിതാന്പുഷ്പിതാഗ്രാംശ്ച സംപതംതി മഹാദ്രുമാന്
ചകോരപ്പക്ഷികളും ശതപത്രപ്പൂക്കളും മദ്യപമായ കുയിലുകളും ശാരികകളും പൂവിട്ട വലിയ വൃക്ഷങ്ങളുടെയും പൂക്കളാൽ നിറഞ്ഞ ശാഖകളുടെയും ഇടയിൽ പറന്നു സഞ്ചരിക്കുന്നു.
രക്തപീതാരുണാസ്തത്ര പാദപാഗ്രഗതാഃ ഖഗാഃ। പരസ്പരമവൈക്ഷംത പ്രഹൃഷ്ടാ ജീവജീവികാഃ
അവിടെ ചുവപ്പ്, മഞ്ഞ, കിരീടംപോലെയുള്ള നിറങ്ങളുള്ള പക്ഷികൾ വൃക്ഷങ്ങളുടെ മുകളിൽ ഇരുന്നു, പരസ്പരം സന്തോഷത്തോടെ നോക്കി ജീവിച്ചു.
തസ്യാം സഭായാം ദൈത്യേംദ്രോ ഹിരണ്യകശിപുസ്തദാ। ആസീന ആസനേ ചിത്രേ ദശനല്വേ പ്രമാണതഃ
അവിടെയുള്ള സഭയിൽ ദൈത്യരുടെ രാജാവായ ഹിരണ്യകശിപു അഴകുള്ള, അളവിൽ തക്കതായ ഒരു സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു.
ദിവാകരനിഭേ ദിവ്യേ ദിവ്യാസ്തരണസംസ്തൃതേ। ഹിരണ്യകശിപുര്ദൈത്യ ആസ്തേ ജ്വലിതകുംഡലഃ
സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള ദൈവിക വസ്ത്രവും ദൈവിക വിരിപ്പും ധരിച്ച്, കാന്തിയുള്ള കുണ്ഡലങ്ങളുമായി ഹിരണ്യകശിപു ആ സിംഹാസനത്തിൽ ഇരുന്നു.
ഉപചേരുര്മഹാദൈത്യാ ഹിരണ്യകശിപും തദാ। ദിവ്യതാലാനി ഗീതാനി ജഗുര്ഗംധര്വസത്തമാഃ
അപ്പോൾ മഹാദൈത്യന്മാർ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ സേവിച്ചു. ഗന്ധർവ്വശ്രേഷ്ഠന്മാർ ദൈവികമായ സംഗീതം പാടിച്ചു.
വിശ്വാചീ സഹജന്യാ ച പ്രമ്ലോചേതി ച പൂജിതാ। ദിവ്യാഥ സൌരഭേയീ ച സമീചീ പുംജികസ്ഥലാ
വിശ്വാചി, സഹജന്യ, പ്രമ്ലോച, സൌരഭേയി, സമീചി, പുഞ്ചികസ്ഥല എന്നിവരെല്ലാം അവിടെ ആദരിക്കപ്പെട്ടു.
മിശ്രകേശീ ച രംഭാ ച ചിത്രഭാ ശ്രുതിവിഭ്രമാ। ചാരുനേത്രാ ഘൃതാചീ ച മേനകാ ചോര്വശീ തഥാ
മിശ്രകേശി, രംഭ, ചിത്രഭാ, ശ്രുതിവിഭ്രമ, ചാരുനേത്ര, ഘൃതാചി, മേനക, ഉർവശി എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഏതാസ്സഹസ്രശശ്ചാന്യാ നൃത്യഗീതവിശാരദാഃ। ഉപാതിഷ്ഠംത രാജാനം ഹിരണ്യകശിപും പ്രഭുമ്
ഇവരും നൃത്തഗാനകലയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റുള്ളവരും രാജാവായ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ സേവിച്ചു.
ഉപാസതേ ദിതേഃ പുത്രാഃ സര്വേ ലബ്ധവരാസ്തഥാ। ബലിര്വിരോചനസ്തത്ര നരകഃ പൃഥിവീസുതഃ
ദിതിയുടെ എല്ലാ പുത്രന്മാരും, വരം ലഭിച്ചവരും, ബലി, വിരോചന, നരക, ഭൂമിയുടെ പുത്രൻ എന്നിവരും അവനെ സേവിച്ചു.
പ്രഹ്ലാദോ വിപ്രചിത്തിശ്ച ഗവിഷ്ഠശ്ച മഹാസുരഃ। സുരഹന്താ ദുഃഖകര്താ സമനാസ്സുമതിസ്തഥാ
പ്രഹ്ലാദൻ, വിപ്രചിത്തി, മഹാസുരനായ ഗവിഷ്ഠൻ, സുരഹന്ത, ദുഖകർത, സമന, സുമതി എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഘടോദരോ മഹാപാര്ശ്വഃ ക്രഥനഃ പിഠരസ്തഥാ। വിശ്വരൂപസ്വരൂപശ്ച വിശ്വകായോ മഹാബലഃ
ഘടോദരൻ, മഹാപാർശ്വൻ, ക്രഥനൻ, പിഠരൻ, വിശ്വരൂപൻ, സ്വരൂപൻ, വിശ്വകായൻ, മഹാബലൻ എന്നിവരും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ദശഗ്രീവശ്ച വാലീ ച മേഘവാസാ മഹാസുരഃ। ഘടാഭോ വിടരൂപശ്ച ജ്വലനശ്ചേംദ്രതാപനഃ
ദശഗ്രീവനും വാലിയും, മഹാശുരനായ മേഘവാസനും, ഘടാഭനും വിറ്റരൂപനും, ജ്വലനനും ഇന്ദ്രതാപനനും—
ദൈത്യദാനവസംഘാസ്തേ സര്വേ ജ്വലിതകുംഡലാഃ। സ്രഗ്വിണോ വര്മിണഃ സര്വേ സര്വേ ച ചരിതവ്രതാഃ
അവരൊക്കെയും ദൈത്യരും ദാനവരും, ജ്വലിക്കുന്ന കുന്ദലങ്ങൾ ധരിച്ചും, പുഷ്പമാലകളും കാവചവും അണിഞ്ഞും, വ്രതത്തിൽ ഉറച്ചവരും ആകുന്നു—
സര്വേ ലബ്ധവരാഃ ശൂരാസ്സര്വേ വിഹിതമൃത്യവഃ। ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ ഹിരണ്യകശിപും പ്രഭുമ്
അവരൊക്കെയും വല്ലഭന്മാരാണ്, വരങ്ങൾ ലഭിച്ചവരും, മരണം നിശ്ചയിച്ചവരുമാണ്; ഇവരും അനേകരും ഹിരണ്യകശിപുവിനെ തങ്ങളുടെ പ്രഭുവായി സേവിക്കുന്നു—
ഉപാസതേ മഹാത്മാനം സര്വേ ദിവ്യപരിച്ഛദാഃ। വിമാനൈര്വിവിധാകാരൈര്ഭ്രാജമാനൈരിവാഗ്നിഭിഃ
അവരൊക്കെയും ദിവ്യാഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞ്, വിവിധരൂപത്തിലുള്ള പ്രകാശമുള്ള വിമാനങ്ങളിൽ, അഗ്നിയെപ്പോലെ തിളങ്ങി, ആ മഹാത്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്നു—
മഹേന്ദ്രവപുഷഃ സര്വേ വിചിത്രാംഗദബാഹവഃ। ഭൂഷിതാംഗാ ദിതേഃ പുത്രാസ്തമുപാസത സര്വതഃ
മഹേന്ദ്രന്റെ രൂപംപോലെയുള്ള, മനോഹരമായ ആംഗദങ്ങൾ കൈകളിൽ അണിഞ്ഞ, ആലങ്കാരികമായ ദിതിയുടെ മക്കൾ എല്ലാം അവനെ ചുറ്റി ആരാധിക്കുന്നു—
ഐശ്വര്യം ദൈത്യസിംഹസ്യ യഥാ തസ്യ മഹാത്മനഃ। ന ശ്രുതം നൈവ ദൃഷ്ടം ച കസ്യാപി ഭുവനത്രയേ
ദൈത്യസിംഹനായ ആ മഹാത്മാവിന്റെ ഐശ്വര്യം, ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ആരും കേട്ടതുമില്ല, കണ്ടതുമില്ല—
രജതകനകചിത്രവേദികായാം പരികൃതരത്നവിചിത്രവീഥികായാമ്। സ ദദര്ശ മൃഗാധിപഃ സഭായാം സുരുചിര ജാലഗവാക്ഷശോഭിതായാമ്
വെള്ളിയും പൊന്നും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച വേദികകളും, രത്നങ്ങളാൽ ചാരങ്ങളുമുള്ള സദസ്സിൽ, ജാലകങ്ങളാൽ ഭംഗിയാർന്ന മനോഹരമായ സഭയെ മൃഗാധിപൻ കണ്ടു—
കനകവലയഹാരഭൂഷിതാംഗം ദിതിതനയം സ മൃഗാധിപോ ദദര്ശ। ദിവസകരകരപ്രഭം ജ്വലംതം ദിതിജസഹസ്രശതൈര്നിഷേവ്യമാണമ്
പൊൻകങ്കണവും ഹാരവും അണിഞ്ഞ ദിതിയുടെ മകനെയും, സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളെപ്പോലെ ജ്വലിക്കുന്നതും, ലക്ഷക്കണക്കിന് ദിത്യന്മാർ ചുറ്റി സേവിക്കുന്നതും മൃഗാധിപൻ കണ്ടു—
തതോ ദൃഷ്ട്വാ മഹാഭാഗം കാലചക്രമിവാഗതമ്। നാരസിംഹവപുശ്ഛന്നം ഭസ്മച്ഛന്നമിവാനലമ്
അപ്പോൾ, കാലചക്രം വന്നതുപോലെയും, നരസിംഹരൂപത്തിൽ മറഞ്ഞതും, ചാരിൽ മറഞ്ഞ അഗ്നിയെപ്പോലെയും, ആ മഹാഭാഗവാനെ കണ്ടു—
ഹിരണ്യകശിപോഃ പുത്രഃ പ്രഹ്ലാദോ നാമ വീര്യവാന്। ദിവ്യേന വപുഷാ സിംഹമപശ്യദ്ദേവമാഗതമ്
ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ വീരപുത്രനായ പ്രഹ്ലാദൻ, ദിവ്യരൂപത്തിൽ വന്ന സിംഹവദന ദേവനെ കണ്ടു—