ആശ്രമേഷു മഹാഭാഗാന്മുനീന്വൈ ശംസിതവ്രതാന്। സത്യധര്മപരാന്ദാന്താന്ധര്ഷയാമാസ ദാനവഃ
ആശ്രമങ്ങളിൽ വാസം ചെയ്യുന്ന മഹാന്മാരായ സത്യവും ധർമ്മവും പാലിക്കുന്ന, വ്രതനിഷ്ഠരായ മുനിമാരെ ആ ദാനവൻ ഉപദ്രവിച്ചു.
ദേവാംസ്ത്രിഭുവനസ്ഥാംശ്ച പരാജിത്യ മഹാസുരഃ। ത്രൈലോക്യം വശമാനീയ സ്വര്ഗേ വസതി ദാനവഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും വസിക്കുന്ന ദേവന്മാരെ ജയിച്ച്, ആ മഹാസുരൻ മൂന്ന് ലോകങ്ങളെയും കീഴടക്കി സ്വർഗത്തിൽ വസിച്ചു.
യദാ വരമദോത്സിക്തശ്ചോദിതഃ കാലധര്മിണാ। യജ്ഞിയാനകരോദ്ദൈത്യാനയജ്ഞീയാംശ്ച ദൈവതാന്
വർം ലഭിച്ചതിന്റെ അഹങ്കാരത്തിലും, കാലത്തിന്റെ പ്രേരണയിലും, ദൈത്യൻ ദേവന്മാരെ യജ്ഞത്തിന് അയോഗ്യമായ കാര്യങ്ങൾ ചെയ്യിപ്പിച്ചു; ദൈത്യന്മാരെ യജ്ഞങ്ങൾ ചെയ്യാൻ നിർബന്ധിച്ചു.
തഥാ ദൈത്യാശ്ച സാധ്യാശ്ച വിശ്വേ ച വസവസ്തഥാ। രുദ്രാ ദേവഗണാ യക്ഷാ ദേവദ്വിജമഹര്ഷയഃ
അങ്ങനെ ദൈത്യന്മാർ, സാദ്ധ്യന്മാർ, വിശ്വദേവന്മാർ, വസുക്കൾ, രുദ്രന്മാർ, ദേവഗണങ്ങൾ, യക്ഷന്മാർ, ദൈവദ്വിജന്മാർ, മഹർഷിമാർ — എല്ലാവരും
ശരണ്യം ശരണം വിഷ്ണുമുപതസ്ഥുര്മഹാബലമ്। ദേവദേവം യജ്ഞമയം വാസുദേവം സനാതനമ്
ശരണം നൽകുന്ന മഹാബലശാലിയായ വിഷ്ണുവിൽ, ദേവദേവനായ, യജ്ഞസ്വരൂപനായ, ശാശ്വതനായ വാസുദേവനിൽ എല്ലാവരും അഭയം തേടി.
ദേവാ ഊചുഃ-। നാരായണ മഹാഭാഗ ദേവാസ്ത്വാം ശരണം ഗതാഃ। ത്രായസ്വ ജഹി ദൈത്യേംദ്രം ഹിരണ്യകശിപും പ്രഭോ
ദേവന്മാർ പറഞ്ഞു: നാരായണാ, മഹാഭാഗാ, ദേവന്മാർ നിന്നിൽ അഭയം തേടിയിരിക്കുന്നു; ഞങ്ങളെ രക്ഷിക്കണമേ, ദാനവാധിപനായ ഹിരണ്യകശിപുവിനെ സംഹരിക്കണമേ പ്രഭോ.
ത്വം ഹി നഃ പരമോദാതാ ത്വം ഹി നഃ പരമോ ഗുരുഃ। ത്വം ഹി നഃ പരമോ ദേവോ ബ്രഹ്മാദീനാം സുരോത്തമഃ
നീ ഞങ്ങളുടെ പരമോപകാരിയാണ്, നീ ഞങ്ങളുടെ പരമഗുരുവാണ്, നീ ഞങ്ങളുടെ പരമദേവനും ബ്രഹ്മാദിദേവന്മാരിൽ ഉത്തമനുമാണ്.
വിഷ്ണുരുവാച-। ഭയം ത്യജദ്ധ്വമമരാ അഭയം വോ ദദാമ്യഹമ്। തഥൈവ ത്രിദിവം ദേവാഃ പ്രതിപദ്യത മാചിരമ്
വിഷ്ണു പറഞ്ഞു: അമരന്മാരേ, ഭയം ഉപേക്ഷിക്കൂ, ഞാൻ നിങ്ങളെ ഭയരഹിതരാക്കുന്നു; ദേവന്മാരേ, ഉടൻ തന്നെ സ്വർഗം തിരിച്ചു നേടൂ.
ഏനം ഹി സഗണം ദൈത്യം വരദാനേന ഗര്വിതമ്। അവധ്യമമരേംദ്രാണാം ദാനവേംദ്രം നിഹന്മ്യഹമ്
വർം ലഭിച്ചതിന്റെ അഹങ്കാരമുള്ള ഈ ദൈത്യനെയും അവന്റെ അനുചരന്മാരെയും, ദേവന്മാരെ പോലും ജയിക്കാൻ കഴിയാത്ത ദാനവാധിപനെയും ഞാൻ സംഹരിക്കും.
ഏവമുക്ത്വാ തു ഭഗവാന്വിശ്വപോ വിഷ്ണുരവ്യയഃ। ഹിരണ്യകശിപുസ്ഥാനം ജഗാമ ഹരിരീശ്വരഃ
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ ശേഷം, സർവ്വവ്യാപിയായ, അക്ഷരനായ മഹാവിഷ്ണു ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോയി.
തേജസാ ഭാസ്കാരാകാരഃ ശശീകാംത്യേവ ചാപരഃ। നരസ്യ കൃത്വാര്ധതനും സിംഹസ്യാര്ദ്ധതനും തഥാ
സൂര്യന്റെ പ്രകാശംപോലെയുള്ള തേജസ്സും, ചന്ദ്രന്റെ തണുപ്പും ഉള്ളവനായി, മനുഷ്യന്റെ അർദ്ധരൂപവും സിംഹത്തിന്റെ അർദ്ധരൂപവും അവൻ സ്വീകരിച്ചു.
നാരസിംഹേന വപുഷാ പാണിം സംഗൃഹ്യ പാണിനാ। തതോ ദദര്ശ വിസ്തീര്ണാം ദിവ്യാം രമ്യാം മനോരമാമ്
നരസിംഹരൂപത്തിൽ കൈകൊണ്ട് പിടിച്ച്, അവൻ വിശാലവും ദിവ്യവുമായ മനോഹരമായ സഭാമണ്ഡപം കണ്ടു.
സര്വകാമയുതാം ശുഭ്രാം ഹിരണ്യകശിപോഃ സഭാമ്। വിസ്തീര്ണാം യോജനശതം ശതമധ്യര്ദ്ധമായതാമ്
എല്ലാ ആനന്ദങ്ങളും നിറഞ്ഞ, ദീപ്തമായ, ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ സഭാമണ്ഡപം വളരെ വിശാലമായിരുന്നു — നൂറ്റി അമ്പത് യോജന ദൈർഘ്യമുള്ളത്.
വൈഹായസീം കാമഗമാം പംചയോജനമുച്ഛ്രിതാമ്। ജരാശോകക്ഷമാപേതാം നിഷ്പ്രകമ്പ്യാം ശിവാം സുഖാമ്
ആകാശത്തിൽ തൂങ്ങിയ, ഇഷ്ടംപോലെ സഞ്ചരിക്കാവുന്ന, അഞ്ചു യോജന ഉയരമുള്ള, വൃദ്ധിയും ദുഃഖവും ഇല്ലാത്ത, അചഞ്ചലവും മംഗളകരവും സുഖകരവുമായ സഭാമണ്ഡപം.
വേശ്മാസനവതീം രമ്യാം ജ്വലംതീമിവ തേജസാ। അംതഃസലിലസംയുക്താം വിഹിതാം വിശ്വകര്മണാ
അവൻ അതി മനോഹരമായ ഒരു സഭാമന്ദപം കണ്ടു. അതിൽ വെളിച്ചം പടർന്ന് കത്തുന്നപോലെ തേജസ്സും, അകത്തേക്ക് വെള്ളക്കുളങ്ങളും, വിശ്വകർമ്മൻ നിർമ്മിച്ച അത്ഭുത സൗന്ദര്യവും നിറഞ്ഞിരുന്നു.
ദിവ്യവര്ണമയൈര്വൃക്ഷൈഃ ഫലപുഷ്പപ്രദൈര്യുതാമ്। നീലപീതാസിതശ്യാമൈഃ ശ്വേതൈര്ലോഹിതകൈരപി
അവിടെ ദിവ്യവർണ്ണങ്ങളുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ നിലകൊണ്ടിരുന്നു. അവയ്ക്ക് നീല, മഞ്ഞ, കറുപ്പ്, കനൽ നിറം, വെള്ള, ചുവപ്പ് എന്നിങ്ങനെ പല നിറങ്ങളിലുമുള്ള പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവദാതൈസ്തഥാ ഗുല്മൈ രക്തമംജരിധാരിഭിഃ। സിതാഭ്രഘനസംകാശാം പ്ലവംതീം ച ദദര്ശ സഃ
അവിടെ വെളിച്ചം പകർന്നുപറക്കുന്ന, ചുവന്ന മഞ്ഞരികൾ നിറഞ്ഞ, വെള്ളമേഘക്കൂട്ടങ്ങളെപ്പോലെ തിളങ്ങുന്ന, നീന്തുന്നപോലെ തോന്നുന്ന ചെടികളും ഉണ്ടായിരുന്നു.
രശ്മിമതീ സ്വഭാവേന ദിവ്യഗംധമനോരമാ। സുസുഖാ ന ച ദുഃഖാ സാ ന ശീതാ ന ച ഘര്മദാ
സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ പ്രകാശമുള്ളതും ദിവ്യസുഗന്ധവും മനോഹാരിതയും നിറഞ്ഞതുമായ ആ സ്ഥലം അത്യന്തം സുഖകരമായിരുന്നു. അവിടെ തണുപ്പോ ചൂടോ വേദനയോ ഒന്നുമില്ല.
ന ക്ഷുത്പിപാസേ ഗ്ലാനിം വാ പ്രാപ്യതാം പ്രാപ്നുവംതി തേ। നാനരൂപൈരുപകൃതാ സുചിത്രൈശ്ച സുഭാസ്വരൈഃ
അവിടെ ആരെയും വിശപ്പോ ദാഹമോ ക്ഷീണമോ ബാധിക്കില്ല. അതിൽ അത്ഭുതകരമായ, മനോഹരമായ രൂപങ്ങൾ അവരെ സേവിക്കുന്നു.
അതിചംദ്രാതിസൂര്യാതി ശിഖികാന്തി സ്വയംപ്രഭാ। ദീപ്യതേ നാകപൃഷ്ഠസ്ഥാ ഭാസയംതീ വിഭാസുരാ
ചന്ദ്രനെയും സൂര്യനെയും കവിയുന്ന പ്രകാശം, മയിലിന്റെ പീലി പോലെ തിളക്കം, സ്വയം പ്രകാശം പകരുന്ന ആ സഭാമന്ദപം സ്വർഗ്ഗശിഖരത്തിൽ നിന്ന് എല്ലാടും പ്രകാശം പടർത്തി നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
സര്വേ ചകാശിരേ തസ്യാം മുദിതാശ്ചൈവ മാനുഷാഃ। രസവച്ച പ്രഭൂതം ച ഭക്ഷ്യഭോജ്യാന്നമുത്തമം
അവിടെ എല്ലാവരും സന്തോഷത്തോടെ തിളങ്ങി. രുചികരമായ ധാരാളം ഉത്തമമായ ഭക്ഷണവും പാനീയവും ലഭ്യമായിരുന്നു.
പുണ്യഗംധാസ്രജശ്ചാപി നിത്യകാലഫലാ ദ്രുമാഃ। ഉഷ്ണേ ശീതാനി തോയാനി ശീതേ ചോഷ്ണാനി സംതി വൈ
പുണ്യസുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പമാലകളും എല്ലാകാലത്തും പഴങ്ങൾ കായ്ക്കുന്ന വൃക്ഷങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു. ചൂടിൽ തണുത്ത വെള്ളവും തണുപ്പിൽ ചൂടുള്ള വെള്ളവും അവിടെ ലഭ്യമായിരുന്നു.
പുഷ്പിതാഗ്രാന്മഹാശാഖാന്പ്രവാലാംകുരധാരിണഃ। ലതാവിതാനസംഛന്നാന്കല്പാനൈക്ഷിഷ്ഠ സ പ്രഭുഃ
പുഷ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞ കൊമ്പുകളും പുതുപടലങ്ങളും മുളകളും വള്ളികൾകൊണ്ട് മൂടപ്പെട്ട വലിയ വൃക്ഷങ്ങളും അവൻ അവിടെ കണ്ടു.
ഗംധവംതി ച പുഷ്പാണി രസവംതി ഫലാനി ച। താനി ശീതാനി ചോഷ്ണാനി തത്രതത്ര സരാംസി ച
അവിടെ സുഗന്ധമുള്ള പുഷ്പങ്ങളും രുചിയുള്ള പഴങ്ങളും ഉണ്ടായിരുന്നു. ചിലത് തണുത്തതും ചിലത് ചൂടുള്ളതുമായിരുന്നു. ഇടയ്ക്കിടെയായി തടാകങ്ങളും കാണാമായിരുന്നു.
അപശ്യദ്ഭൂപതീര്ഥാനി സഭായാം തസ്യ സ പ്രഭുഃ। നലിനൈഃ പുംഡരീകൈശ്ച ശതപത്രൈഃ സുഗംധിഭിഃ
ആ പ്രഭു ആ സഭാമന്ദപത്തിൽ ശുദ്ധമായ കുളിസ്ഥലങ്ങൾ കണ്ടു. അവയിൽ താമരകളും പുണ്ടരികങ്ങളും സുഗന്ധമുള്ള നൂറു ഇലകളുള്ള പുഷ്പങ്ങളും നിറഞ്ഞിരുന്നു.
രക്തൈഃ കുവലയൈശ്ചൈവ കല്ഹാരൈരുത്പലൈസ്തഥാ। നാനാശ്ചര്യസമോപേതൈഃ പുഷ്പൈരന്യൈശ്ച സുപ്രിയൈഃ1.45.
ചുവന്ന താമരകളും നീല കല്ലാർകളും ഉത്പലങ്ങളും അത്ഭുതകരമായ മറ്റും മനോഹരമായ പലതരം പുഷ്പങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
കാരംഡവൈശ്ചക്രവാകൈഃ സാരസൈഃ കുരരൈരപി। വിമലസ്ഫടികാഭാനി പാംഡുരച്ഛദനൈര്ദ്വിജൈഃ
കാരംഡവ, ചക്രവാക, സാരസ, കുരര എന്നിങ്ങനെയുള്ള പക്ഷികളും സുതാരമായ സ്ഫടികംപോലെയുള്ള വെള്ളപക്ഷികളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ബഹുഹംസോപഗീതാനി സാരസാനാം രുതാനി ച। ഗംധയുക്താ ലതാസ്തത്ര പുഷ്പമംജരിധാരിണീഃ
അവിടെ സാരസങ്ങളുടെ കൂകയും അനേകം ഹംസകളുടെ ഗാനം കൂടിയൊപ്പിച്ചു. സുഗന്ധമുള്ള വള്ളികൾ പുഷ്പമഞ്ഞരികൾ ധരിച്ച് നിലകൊണ്ടിരുന്നു.
ദൃഷ്ടവാന്ഭഗവാന്ഹൃഷ്ടഃ ഖദിരാന്വേതസാര്ജുനാന്। ചൂതാനിമ്ബാനാഗവൃക്ഷാഃ കദംബാ ബകുലാ ധവാഃ
ആ ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ ഖദിരം, വേതസം, അർജുനം, മാവു, ആര്യവൃക്ഷം, കടമ്പ, ബകുലം, ധവം എന്നിങ്ങനെയുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ കണ്ടു.
പ്രിയംഗവഃ പാടലാഖ്യാഃ ശാല്മല്യസ്സ ഹരിദ്രവാഃ। ശാലാസ്താലാസ്തമാലാശ്ച ചംപകാശ്ച മനോരമാഃ
പ്രിയംഗു, പാടല, ശാൽമലി, ഹരിദ്രുവ, ശാല, താള, തമാല, മനോഹരമായ ചമ്പക എന്നിങ്ങനെയുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും അവൻ കണ്ടു.