ഏവമേതത്തഥാ പുത്രി പ്രഭാവോ ലോകസമ്പദാമ്। അസ്മിന്ദേഹേ പരേ വാപി കല്യാണപ്രാപ്തയേ തവ
അതെ, മകളേ, ലോകസമ്പത്തിന്റെ ശക്തി ഇങ്ങനെയാണ്. ഈ ശരീരത്തിൽ ആയാലും അല്ലെങ്കിൽ പരലോകത്തിൽ ആയാലും, നിന്റെ ഭാഗ്യത്തിനായി ഇതാണ്.
പിതുരേവാസ്തി തേ സര്വം സുരേഭ്യോ യന്നിവേദിതമ്। വരസ്യ പ്രാപ്തയേ ക്ലേശസ്സ ചാപ്യത്രാഫലസ്തരുഃ
ദേവന്മാരിൽ നിന്നു നീ ചോദിച്ച എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നിന്റെ അച്ഛനിൽ മാത്രമേയുള്ളൂ. ഇവിടെ വരം നേടാൻ ചെയ്യുന്ന കഷ്ടപ്പാട് ഫലപ്രദമല്ല.
പ്രായേണ പ്രാര്ഥിതോ ഹ്യര്ഥസ്സമര്ഥോ ഹ്യതിദുര്ലഭഃ। സ്വസ്ഥാനവിനിയോഗിത്വാത്പുത്രി തത്രാപി ലഭ്യതേ
പൊതുവെ, ആഗ്രഹിക്കുന്ന വസ്തു എത്ര ശ്രമിച്ചാലും ലഭിക്കാൻ വളരെ ദുഷ്കരമാണ്, കാരണം അതിന് അതിന്റേതായ സ്ഥാനം നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു. എങ്കിലും, മകളേ, ചിലപ്പോൾ അതു ലഭിക്കാറുണ്ട്.
ഇത്യുക്തവത്സു കുപിതാ മുനിവര്യേഷു ശൈലജാ। ഉവാച ക്രോധരക്താക്ഷീ വിസ്ഫുരദ്ദശനച്ഛദാ
മഹർഷിമാർ ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ശൈലജ ദേവി കോപത്തോടെ, കണ്ണുകൾ ചുവന്നും പല്ലുകൾ കാട്ടിയും സംസാരിച്ചു.
ദേവ്യുവാച-। അസദ്ഗ്രഹസ്യ കാ നീതിര്വ്യസനസ്യ ക്വ യംത്രണാ। വിപരീതാര്ഥബോദ്ധാരഃ സത്പഥേ കേന യോജിതാഃ
ദേവി പറഞ്ഞു: തെറ്റായ ധാരണയുള്ളവന്റെ പെരുമാറ്റം എന്താണ്? ദുഷ്പ്രവൃത്തികളിൽ ആസ്വാദനം കണ്ടെത്തുന്നവന് നിയന്ത്രണമുണ്ടോ? ശരിയായതിന്റെ വിരുദ്ധം ഗ്രഹിക്കുന്നവരെ ആരാണ് സന്മാർഗത്തിൽ നയിച്ചത്?
ഏവം മാം വിത്ഥ ദുഷ്പ്രജ്ഞാമസ്ഥാനാസദ്ഗ്രഹപ്രിയാമ്। ന മാം പ്രതിവിചാരോസ്തി യദഹംകാരമാനിനീ
ഇങ്ങനെ, എന്നെ നീ അറിഞ്ഞിരിക്കണം, തെറ്റായ ബന്ധങ്ങളിൽ ആസ്വാദനം കാണുന്ന, ദുർബുദ്ധിയുള്ളവളായി. ഞാൻ ആത്മപരിശോധനയില്ലാത്ത, അഹങ്കാരവും സ്വേച്ഛയും ഉള്ളവളാണ്.
പ്രജാപതിസമാഃ സര്വേ ഭവംതഃ സര്വദര്ശിനഃ। ന നൂനം വിത്ഥ തം ദേവം ശാശ്വതം ജഗതഃ പ്രഭുമ്
നിങ്ങൾ എല്ലാവരും പ്രജാപതിയെപ്പോലെ, എല്ലാം കാണുന്നവരാണ്. എങ്കിലും, ഈ ലോകത്തിന്റെ ശാശ്വതനായ പ്രഭുവായ ദേവനെ നിങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല.
അജമീശാനമവ്യക്തമമേയമഹിമോദയമ്। ആസ്താം തത്കര്മസദ്ഭാവം സംബോധം താവദാവൃതമ്
ജനനമില്ലാത്തവൻ, ഇശ്വരൻ, അവ്യക്തൻ, അളവറ്റ മഹത്വം ഉള്ളവൻ—അവന്റെ സത്യമായ പ്രവൃത്തികളുടെ സ്വഭാവം ഇപ്പോൾ പറയേണ്ടതില്ല; അവനെക്കുറിച്ചുള്ള ജ്ഞാനം ഇപ്പോഴും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
വിദുസ്തം ന ഹരി ബ്രഹ്മമുഖാ അപി സുരേശ്വരാഃ। യത്തസ്യവിഭവം സ്വോത്ഥം ഭുവനേഷു വിജൃംഭിതമ്
ഹരിയും ബ്രഹ്മാവും ദേവേന്ദ്രന്മാരും പോലും അവനെ അറിയുന്നില്ല; ലോകങ്ങളിൽ പ്രത്യക്ഷമായ അവന്റെ ശക്തിയുടെ പരിധിയും അവർക്കറിയില്ല.
പ്രകടം സര്വഭൂതാനാം തദപ്യഥ ന വിത്ഥ കിം। കസ്യൈതദ്ഗഗനം മൂര്തിഃ കസ്യാഗ്നിഃ കസ്യ മാരുതഃ
എല്ലാ ജീവികൾക്കും വ്യക്തമാകുന്നതും പോലും നിങ്ങൾ അറിയുന്നില്ല—ഈ ആകാശം ആരുടേതാണ്, അഗ്നി ആരുടേതാണ്, വായു ആരുടേതാണ്?
കസ്യ ഭൂഃ കസ്യ വരുണഃ കശ്ചംദ്രാര്കവിലോചനഃ। കസ്യാര്ചയംതി ലോകേഷു ലിംഗം ഭക്ത്യാ സുരാസുരാഃ
ഭൂമി ആരുടേതാണ്, വരുണൻ ആരാണ്, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും കണ്ണുകളായവൻ ആരാണ്? ലോകങ്ങളിൽ ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഭക്തിയോടെ ആരുടെ ലിംഗത്തെ ആരാധിക്കുന്നു?
യച്ച ബ്രഹ്മേശ്വരാ ദേവാ വിഷ്ണ്വിന്ദ്രാദ്യാ മഹര്ഷയഃ। പ്രഭാവം പ്രഭവം വാപി തേഷാമപി ന വിത്ഥ കിം
ബ്രഹ്മാവും ഈശ്വരനും വിഷ്ണുവും ഇന്ദ്രനും മഹർഷിമാരും—ഇവരുടെ ശക്തിയും ഉത്ഭവവും പോലും നിങ്ങൾ അറിയുന്നില്ലേ?
അദിതേഃ കശ്യപാജ്ജാതാ ദേവാ നാരായണാദയഃ। മരീചേഃ കശ്യപഃ പുത്രോ ഹ്യദിതിര്ദക്ഷപുത്രികാ
അദിതിയും കശ്യപനും ചേർന്ന് നാരായണൻമുതൽ ദേവന്മാർ ജനിച്ചു. കശ്യപൻ മരീചിയുടെ മകനാണ്, അദിതി ദക്ഷന്റെ മകളാണ്.
മരീചിശ്ചാപി ദക്ഷശ്ച പുത്രൌ തൌ ബ്രഹ്മണഃ കില। ബ്രഹ്മാ ഹിരണ്മയാദംഡാദേവ സിദ്ധവിഭൂതികഃ
മരീചിയും ദക്ഷനും ബ്രഹ്മാവിന്റെ മക്കളാണ് എന്നു പറയുന്നു. ബ്രഹ്മാവ് സ്വയം സ്വർണ്ണമുട്ടിൽ നിന്ന്, എല്ലാ ശക്തികളും സമ്പന്നനായി ഉദിച്ചു.
കസ്യ പ്രാദുരഭൂദ്ധ്യാനാത്പ്രാകൃതഃ പ്രാകൃതാംശകഃ। അഥ നാരായണേനൈവ സ്വകീയേച്ഛാ സമാശ്രയാത്
ആ ആദിമപുരുഷൻ ആരുടെ ധ്യാനത്തിലൂടെ, പ്രകൃതിയുടെ ഭാഗമായവൻ, പ്രത്യക്ഷമായി? പിന്നെ, നാരായണന്റെ സ്വന്തം ഇച്ഛയാൽ, അവന്റെ ആശ്രയത്തിൽ—
തത്പ്രേരിതഃ പ്രയാത്വേഷ ജന്മ നാരായണാത്മകമ്। സാപി കര്മണ ഏവോക്താ പ്രേരണാവിവശാത്മനാമ്
അവന്റെ പ്രേരണയാൽ, അവൻ ജനനത്തിലേക്ക് നീങ്ങി; അവന്റെ സ്വഭാവം നാരായണനോടു ചേർന്നതാണ്. അതും കര്മ്മത്തിന്റെ ഫലമായിട്ടാണ് നടക്കുന്നത്, ആന്തരിക പ്രേരണയാൽ നിയന്ത്രിതരായവരെപ്പോലെ.
യഥോന്മാദാദി ദുഷ്ടസ്യ മതിരേവ ഹി സാഭവേത്। ഇഷ്ടാനേവ പദാര്ഥാന്വൈ വിപരീതാന്ഹി മന്യതേ
പിത്തം പോലുള്ള രോഗം ബാധിച്ചവന്റെ മനസ്സ് ദോഷം പിടിച്ചുപിടിക്കുമ്പോലെ, ഇഷ്ടമുള്ള വസ്തുക്കൾ അവൻ അനിഷ്ടം എന്ന് കരുതുന്നു, അനിഷ്ടം ഇഷ്ടം എന്ന് കരുതുന്നു.
ലോകസ്യ വ്യവഹാരേഷു ദൃഷ്ടേഷു ഹസതേ സദാ। ധര്മാധര്മഫലപ്രാപ്തൌ വിഷ്ണുമേവ നിബോധത
ലോകത്തിലെ ഇടപാടുകളിൽ കണ്ടതെല്ലാം അവൻ എപ്പോഴും പരിഹസിക്കുന്നു; എന്നാൽ ധർമ്മവും അധർമ്മവും കൊണ്ടുള്ള ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നത് വിഷ്ണുവിന്റെ ഇച്ഛയാലാണെന്ന് അറിഞ്ഞിരിക്കണം.
വിദധ്വമിത്ഥം മുനയോഽസകൃച്ച മേ ഗിരം ഗിരീശശ്രുതിഭൂമിസന്നിധൌ। ഉത്കൃഷ്ടകേദാര ഇവാവനീതലേ സുബീജമുഷ്ടിം സുഫലായ കര്ഷകാഃ
ഇങ്ങനെ, മഹർഷിമാർ പലതവണ എന്റെ വാക്കുകൾ ഗിരീശന്റെ സാന്നിധ്യത്തിൽ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്; നല്ല വിത്ത് സമൃദ്ധിയുള്ള നിലത്തിൽ വിതയ്ക്കുന്ന കർഷകർപോലെ.
തേ താം ശ്രുത്വാ ഹി താം രമ്യാം പ്രക്രമാത്പ്രക്രമക്രിയാമ്। വാചംവാചാം പതിപ്രഖ്യാഃ പ്രോചുശ്ചസ്മിതസുംദരാഃ
അവ രമ്യമായും ക്രമബദ്ധമായും പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ കേട്ടപ്പോൾ, ഭർത്താക്കന്മാരെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ള ആ സ്ത്രീകൾ മനോഹരമായ പുഞ്ചിരിയോടെ മറുപടി പറഞ്ഞു.
മുനയ ഊചുഃ-। ജാതേ ലോകവിധാനേ തു സത്യം തത്കാര്യമുത്തമമ്। പ്രായഃ പ്രാലേയശൈലസ്യ ശംകാ തത്കാലരൂപിണഃ
മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞു: ലോകത്തിന്റെ ക്രമം സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടപ്പോൾ അതാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ പ്രവൃത്തി; എന്നാൽ അതിനോടൊപ്പം, ഹിമപർവ്വതംപോലെയുള്ള സംശയം, കാലത്തിന്റെ രൂപത്തെക്കുറിച്ച് ഉണ്ട്.
സത്യമുത്കംഠിതാഃ സര്വേ യേ യേ കാര്യാര്ഥമുദ്യതാഃ। തേഷാം ത്വരംതേ ചേതാംസി കിംതു നാമമഹാത്മനാമ്1.43.
സത്യം, ഏതു പ്രവൃത്തി പൂർത്തിയാക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്കും ഉത്കണ്ഠ ഉണ്ടാകും; എന്നാൽ മഹാത്മാക്കൾക്കും അങ്ങനെ ഉണ്ടാകുമോ?
ലോകയാത്രാനുഗംതവ്യാ വിശേഷേണ വിവക്ഷിതൈഃ। യതസ്തദ്ധര്മമേധംതേ തത്പ്രാമാണ്യം പരേ ധൃതാഃ
ലോകത്തിന്റെ പ്രവാഹം, പ്രത്യേകിച്ച് സംസാരിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർ പിന്തുടരേണ്ടതാണ്; കാരണം അവർ ആ ധർമ്മത്തെ നിലനിർത്തുന്നു, മറ്റു എല്ലാവരും അതിന്റെ പ്രാമാണ്യം അംഗീകരിക്കുന്നു.
ഇത്യുക്ത്വാ മുനയോ ജഗ്മുസ്ത്വരിതാസ്തുഹിനാചലമ്। തത്ര തേ പൂജിതാസ്തേന ഹിമശൈലേന സാദരമ്
ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, മഹർഷിമാർ വേഗത്തിൽ ഹിമപർവ്വതത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ അവരെ ഹിമശൈലൻ ആദരവോടെ സ്വീകരിച്ചു.
ഊചുര്മുനിവരാഃ പ്രീതാഃ സ്വല്പകം തു ത്വരാന്വിതാഃ। മുനയ ഊചുഃ-। ദേവോ ദുഹിതരം സാക്ഷാത്പിനാകീ തവ മാര്ഗതേ
പ്രസന്നരായ മഹർഷിമാർ, സമയക്കുറവിനാൽ ചുരുക്കം പറഞ്ഞു: പിനാകധാരി ദൈവം നേരിട്ട് നിങ്ങളുടെ മകളെ തേടുന്നു.
തച്ഛീഘ്രം പാവയാത്മാനമാഹുത്യേവാനലേ ഹുതമ്। കാര്യം ഹി തച്ച ദേവാനാം സുചിരം പരിവര്തതേ
അതുകൊണ്ട്, തീയിൽ ഹോമം ചെയ്യുന്നതുപോലെ, ഉടൻ തന്നെ ആത്മാവിനെ ശുദ്ധീകരിക്കണം; ദേവന്മാർക്കായി ഏറെക്കാലമായി കാത്തിരിക്കുന്ന ഈ പ്രവൃത്തി നിർവഹിക്കേണ്ടതാണ്.
ജഗദുദ്ധാരണായൈഷ വിധാതവ്യഃ സമുദ്യമഃ। ഇത്യുക്തസ്തു തദാ ശൈലോ ഹര്ഷാവേശവശാന്മുനീന്
ലോകത്തെ രക്ഷിക്കാൻ ഈ പരിശ്രമം നിർബന്ധമായാണ് ചെയ്യേണ്ടത്; ഇങ്ങനെ മഹർഷിമാർ പറഞ്ഞപ്പോൾ, ആ പർവ്വതൻ ആനന്ദത്തിൽ മുങ്ങി മറുപടി പറഞ്ഞു.
അസമര്ഥോഭവദ്വക്തുമുത്തരം പ്രാര്ഥയന്നിവ। തതോ മേനാ മുനീന്വംദ്യ പ്രോവാച സ്നേഹവിക്ലവാ
മറുപടി പറയാൻ കഴിയാതെ, അനുഗ്രഹം തേടുന്നതുപോലെ ആയപ്പോൾ, പിന്നെ മേനാ മഹർഷിമാരെ ആദരിച്ച്, സ്നേഹത്തിൽ വിങ്ങിയ സ്വരത്തിൽ പറഞ്ഞു.
ദുഹിതുസ്താന്മുനീംശ്ചൈവ വചനം സ്വയമര്ഥവത്। മേനോവാച-। യദര്ഥം ദുഹിതുര്ജന്മ ചേച്ഛംത്യപി മഹാഫലം
മകളുടെയും മഹർഷിമാരുടെയും വാക്കുകൾ അർത്ഥവത്തായി പറഞ്ഞ് മേനാ പറഞ്ഞു: മകളുടെ ജനനത്തിൽ നിന്ന് ആഗ്രഹിക്കുന്ന വലിയ ഫലം എന്താണോ—
തദേവോപസ്ഥിതം സര്വം പ്രക്രമേണൈവ സാംപ്രതമ്। കുലജന്മവയോരൂപവിഭുത്വൈസ്സഹിതോപി യഃ
അത് എല്ലാം ക്രമമായി ഇപ്പോൾ സംഭവിച്ചു; കുടുംബവും ജന്മവും പ്രായവും സൗന്ദര്യവും ശക്തിയും ഉള്ളവനാണെങ്കിലും—