വിശേഷം കാംക്ഷതാം ശക്ര സാമാന്യാദ്ഭ്രംശനം ഫലാത്। ശ്രുത്വൈതദ്വചനം ശക്രസ്തമുവാചാമരൈര്യുതഃ
വിശേഷതയെ ആഗ്രഹിക്കുന്നവർക്ക്, ശക്രാ, സാധാരണ ഫലത്തിൽ നിന്ന് നഷ്ടം വരും. ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട ശക്രൻ, അമരന്മാരുടെ ഇടയിൽ, അവനോട് പറഞ്ഞു.
ശക്ര ഉവാച-। വയം പ്രമാണം തേ തത്ര രതികാംത ന സംശയഃ। സംദംശേന വിനാ ശക്തിരയസ്കാരസ്യ നേഷ്യതേ
ശക്രൻ പറഞ്ഞു: രതിയുടെ പ്രിയനേ, അവിടെ ഞങ്ങൾ നിനക്ക് ആധാരമാണ്, സംശയമില്ല. കടിയില്ലാതെ ഇരുമ്പുകാരന്റെ ശക്തി പുറത്തു വരില്ല.
കസ്യചിച്ച ക്വചിദ്ദൃഷ്ടം സാമര്ഥ്യം ന തു സര്വതഃ। ഇത്യുക്തഃ പ്രയയൌ കാമഃ സഖായം മധുമാശ്രിതഃ
ചിലർക്കു ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ കഴിവ് കാണാം, എല്ലായിടത്തും അല്ല. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞതോടെ, കാമൻ മധുവിനെ കൂട്ടായി എടുത്തു പോയി.
രതിയുക്തോ ജഗാമാശു പ്രസ്ഥം തുഹിനഭൂഭൃതഃ। സ തു പ്രാപ്യാകരോച്ചിംതാം കാര്യസ്യോപായപൂര്വികാമ്
രതിയോടൊപ്പം ചേർന്ന്, അവൻ വേഗത്തിൽ തുഹിനഭൂഭൃതിന്റെ വാസസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോയി. അവിടെ എത്തിയ ശേഷം, കാര്യത്തിനുള്ള മാർഗം ആലോചിച്ച് പദ്ധതിയിട്ടു.
മഹാത്മാനോ ഹി നിഷ്കംപാ മനസ്തേഷാം സുദുര്ജയമ്। തദാദാവേവ സംക്ഷോഭ്യ നേത്ഥം തസ്യ ജയോ ഭവേത്
മഹാത്മാക്കൾ അചഞ്ചലരാണ്; അവരുടെ മനസ്സിനെ ജയിക്കാൻ വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. അതിനാൽ ആദ്യം അവരെ അലട്ടിയാൽ ജയിക്കാൻ കഴിയും.
സംസിദ്ധിഃ പ്രായശശ്ചൈവ പൂര്വം സംശോധ്യ മാനസമ്। കഥമേവംവിധൈര്ഭാവൈര്ദ്വേഷാനുഗമനം വിനാ
വിജയം സാധാരണയായി ആദ്യം മനസ്സിനെ ശുദ്ധീകരിച്ച ശേഷം മാത്രമാണ് ലഭിക്കുന്നത്. അങ്ങനെ ഭാവങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാൽ, ദ്വേഷം പിന്തുടരാതെ മുന്നോട്ട് പോകാൻ എങ്ങനെ കഴിയും?
ക്രോധഃ ക്രൂരതരാത്സംഗാദ്ഭീഷണേര്ഷ്യാ മഹാസഖീ। ചാപല്യാന്മൂര്ധ്നി വിധ്വസ്ത ധൈര്യാധാരമഹാബലാ
കോപം, ക്രൂരമായ കൂട്ടായ്മയേക്കാളും ഭയാനകമായ അസൂയ, വലിയ കൂട്ടുകാരി; അശ്രദ്ധ മൂലം ധൈര്യത്തിന്റെ വലിയ അടിസ്ഥാനം തലയിലേയ്ക്ക് തകർന്നുപോകുന്നു.
താമസ്യ വിനിയോക്ഷ്യാമി മനസോ വികൃതിം പുരഃ। പിധായ ധൈര്യദ്വാരാണി സംതോഷമപകൃഷ്യ ച
അന്ധകാരത്തിലേക്ക് മനസ്സിന്റെ വക്രതയെ ഞാൻ നയിക്കും; ധൈര്യത്തിന്റെ വാതിലുകൾ അടച്ചു സന്തോഷം അകറ്റും.
അവഗംതും ഹി മാം തത്ര ന കശ്ചിദിഹ പംഡിതഃ। വികല്പമാത്രസംസ്ഥാനം വിരൂപാക്ഷമനോഭവമ്
ഇവിടെ ആരും, വെറും ഭാവനയിൽ നിലകൊള്ളുന്ന, വിചിത്രമായ കണ്ണുകളുള്ള, മനസ്സിൽ പിറന്ന എന്നെ അവിടെ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിയില്ല.
പ്രവിശ്യാഥ ക്രിയാരംഭീ ഗംഭീരാവര്തദുസ്തരഃ। ഭവിഷ്യാമി ഹരസ്യാഹം തപഃസ്ഥസ്യ സ്ഥിരാത്മനഃ
പിന്നീട് പ്രവർത്തിയിൽ പ്രവേശിച്ച്, ഞാൻ ആഴമുള്ളതും കടക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളതുമായവനാവും; ഹരിയുടെ, അചഞ്ചലമായ മനസ്സുള്ള തപസ്സുകാരന്റെ മുന്നിൽ ഞാൻ നിലകൊള്ളും.
ഇംദ്രിയഗ്രാമമാവൃത്യ രമ്യസാധനസംവിധിഃ। ചിംതയിത്വേതി മദനോ ഭൂതഭര്തുസ്തദാശ്രമമ്
ഇന്ദ്രിയങ്ങളെ ആകർഷകമായ ഉപാധികളാൽ ചുറ്റിപ്പറ്റി, ഇങ്ങനെ ചിന്തിച്ച് മദനം സകലഭൂതങ്ങളുടെ നാഥന്റെ ആശ്രമത്തിലേക്ക് എത്തി.
ജഗാമ ജഗതീസാരം സരലദ്രുമ വേദികമ്। ശാംതസത്വസമാകീര്ണമചലം പ്രാണിസംകുലമ്
അവൻ ഭൂമിയുടെ സാരമായ, നേരേ വളർന്ന മരങ്ങളാൽ നിർമ്മിതമായ വേദിയിലേക്കും, സമാധാനപരമായ ജീവികൾ നിറഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന, അചഞ്ചലവും ജീവജാലങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായ സ്ഥലത്തേക്കും പോയി.
നാനാപുഷ്പലതാജാലം സാനുസംസ്ഥഗണേശ്വരമ്। നിര്വ്യഗ്രവൃഷഭോദ്ഘുഷ്ടം നീലശാദ്വലസാനുകമ്
നാനാതരം പുഷ്പലതകളാൽ അലങ്കരിച്ച, മലകളിൽ കന്നുകാലികളുടെ നാഥൻ ഉള്ള, കാളകളുടെ മുഴക്കം കൊണ്ട് അലസമാകാത്ത, നീലപച്ച പുല്ല് നിറഞ്ഞ മലകളോടുകൂടിയ സ്ഥലമായിരുന്നു അത്.
തത്രാപശ്യത്ത്രിനേത്രസ്യ രമ്യംകം ചിദ്ദ്വിതീയകമ്। വീരകം വീരലോകേശമീശാനസദൃശദ്യുതിമ്
അവിടെ അവൻ മൂന്നുകണ്ണുള്ളവന്റെ മനോഹരമായ ഇരിപ്പിടവും, മറ്റൊരു ചൈതന്യത്തെയും, വീരനായ, വീരലോകങ്ങളുടെ അധിപനായ, ഈശാനനെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ളവനെയും കണ്ടു.
പക്വം കുംകുമകിംജല്കപുംജപിംഗജടാസടമ്। വേത്രപാണിതമവ്യഗ്രമുഗ്രം ചാഭദ്രഭൂഷണമ്
പാകമായ കുങ്കുമപ്പൂവിന്റെ രേണുക്കളെപ്പോലെയുള്ള മഞ്ഞ നിറമുള്ള ജടകൾ, കൈയിൽ വെടി പിടിച്ചിരിക്കുന്നതും, മനസ്സിലൊന്നും ഭംഗം വരാതെ ഭയാനകമായും, ശുഭമല്ലാത്ത ആഭരണങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചവനുമായിരുന്നു.
തതോ നിമീലിതോന്നിദ്ര പദ്മപത്രാംതലോചനമ്। പ്രേക്ഷമാണമൃജുസ്ഥാനം നാസാവംശാഗ്രഗോചരമ്
പിന്നീട്, കമലദളങ്ങൾ പോലെ അടച്ചിരിക്കുന്ന കണ്ണുകളോടെ, നേരേ ഇരുന്ന്, മൂക്കിന്റെ അഗ്രത്തിൽ ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നവനായി അവൻ കാണപ്പെട്ടു.
അതീവരമ്യസിംഹേംദ്ര ചര്മലംബോത്തരീയകമ്। ശ്രവണാഹിഫണോന്മുക്ത നിശ്വാസാനലപിംഗലം
അത്യന്തം മനോഹരമായ സിംഹചർമ്മം മേൽവസ്ത്രമായി ധരിച്ചും, ചെവിയിൽ പാമ്പിന്റെ ഫണകൾ ഉയർന്നതുപോലെ അലങ്കരിച്ചും, സ്വർണ്ണംപോലെയുള്ള ശ്വാസം പുറന്തള്ളുന്നവനുമായിരുന്നു.
പ്രേംഖത്കപോലപര്യംത ചുംബിലംബിജടാചയമ്। കൃതവാസുകിപര്യംത നാഭിമൂലനിവേശിതമ്
കണ്ണത്തോട് ചേർന്ന് ചുംബിച്ച് ആടുന്ന ജടകൾ, വാസുകി പാമ്പ് നാവിന്റെ അടിവരെയെത്തുന്ന വിധത്തിൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ബ്രഹ്മാംജലിസ്ഥനാസാഗ്ര നിബദ്ധോരഗഭൂഷണമ്। ദദര്ശ ശംകരം കാമഃ ക്രമപ്രാപ്താംതികഃ ശനൈഃ
കൈകൾ ചേർത്ത് നമസ്കരിച്ച് മൂക്കിന്റെ അഗ്രം വരെ പാമ്പ് ആഭരണമായി കെട്ടിയിരിക്കുന്ന ശംകരനെ, കാമൻ ക്രമമായി സമീപിച്ചു കണ്ടു.
തതോ ഭ്രമരഝംകാരമാലംബ്യ ദ്രുമസാനുഗമ്। പ്രവിഷ്ടഃ കര്ണരംധ്രേണ ഭവസ്യ മദനോ മനഃ
പിന്നീട്, മരങ്ങളിൽ തുമ്പികൾ മുഴങ്ങുന്ന ശബ്ദം ആശ്രയിച്ച്, മദനം ഭവന്റെ മനസ്സിലേക്ക് ചെവിയിലൂടെ പ്രവേശിച്ചു.
ശംകരസ്തമഥാകര്ണ്യ മധുരം മദനാശ്രയമ്। സസ്മാര ദക്ഷതനയാം ദയിതാം രംതുമാനസഃ
ശംകരൻ ആ മധുരമായ, മദനനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ശബ്ദം കേട്ട്, ദക്ഷന്റെ മകളായ പ്രിയയെ ഓർത്ത്, മനസ്സിൽ ആസ്വാദനം ആഗ്രഹിച്ചു.
തതഃ ശിവസ്യ ശനകൈസ്തിരോധാ യാതി നിര്മലാ। സമാധിഭാവനാ തസ്ഥൌ ലക്ഷ്യ പ്രത്യക്ഷരൂപിണീ
അതിനുശേഷം ശിവന്റെ നിർമലമായ ധ്യാനം പതിയെ അപ്രത്യക്ഷമായി, ലക്ഷ്യമായി മാത്രം നിലനിൽക്കുന്നു, ദൃശ്യരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.
തതസ്തന്മയതാം യാതഃ പ്രത്യൂഹ പിഹിതാശയഃ। വിവേശ വിബുധാധീശോ വികൃതിം മദനാത്മികാമ്
പിന്നീട്, അതിൽ മുഴുകി, തടസ്സങ്ങൾ മനസ്സിനെ മറച്ചുകൊണ്ട്, ദേവന്മാരുടെ അധിപൻ മദനന്റെ വക്രതയിലേക്കു പ്രവേശിച്ചു.
ഈഷത്ക്രോധസമാവിഷ്ടോ ധൈര്യമാലംബ്യ ധൂര്ജടിഃ। നിരസ്യമദനംസ്ഥിത്വായോഗമായാസമാവൃതഃ
അൽപം കോപം അനുഭവിച്ച്, ധൈര്യത്തിൽ ആശ്രയമിട്ടു, ധൂർജടി മദനനെ അകറ്റി, യോഗശ്രമത്തിൽ മുഴുകി നിലകൊണ്ടു.
സ തയാ മായയാവിഷ്ടോ ജജ്വാല മദനസ്തതഃ। ഇച്ഛാശരീരോ ദുര്ജ്ഞേയോ ദോഷാവാസോ മഹാശയഃ
അവളുടെ മായയിൽ ആകൃതിയാൽ മദനൻ അതിശയമായി തെളിഞ്ഞു; ആഗ്രഹത്തിൽ ജനിച്ച രൂപം, മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളത്, ദോഷങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നതും, വലിയ ഉദ്ദേശമുള്ളതുമാണ്.
ഹൃദയാന്നിര്ഗതഃ സോഥ വാസനാവ്യസനാത്മകഃ। ബഹിസ്ഥലം സമാസാദ്യ ഉപതസ്ഥേ ഝഷധ്വജഃ
അവൻ ഹൃദയത്തിൽ നിന്ന് പുറത്തു വന്നു, ആഗ്രഹത്തിന്റെ അടിയന്തരതയുമായി, പുറത്തുള്ള ഭൂമിയിൽ എത്തി, മീനധ്വജൻ അവിടെ നിലകൊണ്ടു.
അനുയാതോ ഹി സാഹ്യേന മിത്രേണ മധുനാ സഹ। സഹകാരതരോര്ദൃഷ്ട്വാ മംദമാരുതനിര്ധുതം
അവനെ സാഹ്യൻ എന്ന സുഹൃത്ത് മധുവോടൊപ്പം പിന്തുടർന്നു; മന്ദമാരുതത്തിൽ ആമ്രപുഷ്പങ്ങൾ കുലുങ്ങുന്നത് കണ്ടു—
സ്തബകം മദനോ രമ്യം ഹരവക്ഷസി സത്വരം। മുമോച മോഹനം നാമ മാര്ഗണം മകരധ്വജഃ
മകരധ്വജനായ മദനൻ, ഹരന്റെ നെഞ്ചിൽ, ആകർഷകമായ ഒരു പുഷ്പകുലം, മോഹനം എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു മയക്കുമുള്ള അമ്പ് വേഗത്തിൽ വിട്ടു.
സ തസ്യ ഹൃദയേ ശുദ്ധേ നാമശാലീ മഹാശരഃ। പപാത പരുഷഃ പ്രാംശുഃ പുഷ്പബാണോ വിമോഹനഃ
വിമോഹനം എന്ന പേരിലുള്ള, പ്രശസ്തവും ശക്തവുമായ ആ പുഷ്പബാണം, ഹരന്റെ ശുദ്ധമായ ഹൃദയത്തിൽ കഠിനമായി, ഉയർന്നതായി പതിച്ചു.
തതഃ കരണസംദോഹേ വിദ്ധേ തു ഹൃദയേ ഭവഃ। ബഭൂവ ഭൂതപോ കംപ്യ ധൈര്യോപി മദനോന്മുഖഃ
അവന്റെ ഹൃദയം ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തിൽ കുത്തിയപ്പോൾ, ഭവൻ, ജീവികളുടെ നാഥൻ, ധൈര്യത്തിൽ ഉറച്ചിരുന്നിട്ടും, മദനന്റെ വശത്തിലേക്ക് ചലിച്ചു.