സാധുസാധ്വിതി വൈകുംഠം സമേതാഃ പ്രത്യപൂജയന്। അപരേ യേ തു ദൈത്യാ വൈ യുദ്ധേ ദൃഷ്ടപരാക്രമാഃ
എല്ലാവരും കൂടിച്ചേർന്ന് വൈകുണ്ഠനെ 'നന്നായി ചെയ്തു! നന്നായി ചെയ്തു!' എന്ന് വാഴ്ത്തി; എന്നാൽ യുദ്ധത്തിലെ വീരത്വം കണ്ട മറ്റു ദാനവന്മാർ—
തേ സര്വേ ബാഹുഭിര്വ്യാപ്താ ന ശേകുശ്ചലിതും രണേ। കാംശ്ചിത്കേശേഷു ജഗ്രാഹ കാംശ്ചിത്കംഠേഷ്വപീഡയത്
അവരൊക്കെയും കൈകൾ തമ്മിൽ കുടുങ്ങി, യുദ്ധഭൂമിയിൽ നീങ്ങാൻ കഴിയാതെ നിന്നു; ചിലർ മറ്റൊരാളുടെ മുടിയിൽ പിടിച്ചു, ചിലർ കഴുത്തിൽ ഞെരിച്ചു.
ചകര്ത കസ്യചിദ്വക്ത്രം മധ്യേ ഗൃഹ്ണാത്തഥാപരമ്। തേ ഗദാചക്രനിര്ദഗ്ധാ ഗതസത്വാ ഗതാസവഃ
ഒരാളുടെ മുഖം മുറിച്ചു, മറ്റൊരാളെ നടുവിൽ പിടിച്ചു; ഗദയും ചക്രവും കൊണ്ട് ചുട്ടു, അവരുടെ ശക്തിയും ജീവനും വിട്ടുപോയി.
ഗഗനാദ്ഭ്രഷ്ടസര്വാംഗാ നിപേതുര്ധരണീതലേ। തേഷു സര്വേഷു ദൈത്യേഷു ഹതേഷു പുരുഷോത്തമഃ
അവരുടെ ശരീരങ്ങൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് വീണ് ഭൂമിയിൽ പതിച്ചു; ആ ദാനവന്മാർ എല്ലാവരും കൊല്ലപ്പെട്ടപ്പോൾ, പരമപുരുഷൻ—
ശക്രപ്രിയം തതഃ കൃത്വാ കൃതകര്മഗദാധരഃ। തസ്മിന്വിമര്ദേ സംവൃത്തേ സംഗ്രാമേ താരകാമയേ
ശക്രന്റെ പ്രിയമായ ദൗത്യം പൂർത്തിയാക്കി, ഗദായുധം കൈവശം വച്ചുകൊണ്ട്, ആ ഭയങ്കരമായ താരകാസുരൻ്റെ യുദ്ധത്തിൽ—
തം ച ദേശം ജഗാമാശു ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ। സര്വൈര്ബ്രഹ്മര്ഷിഭിഃ സാര്ദ്ധം ഗംധര്വാപ്സരസാംഗണൈഃ
അപ്പോൾ ലോകപിതാവായ ബ്രഹ്മാവ്, ബ്രഹ്മർഷിമാരും ഗാന്ധർവന്മാരും അപ്സരസുമാരും കൂടെ, അതേ സ്ഥലത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ എത്തി.
ദേവദേവം ഹരിം ദേവഃ പൂജയന്വാക്യമബ്രവീത്। കൃതം ദേവ മഹത്കര്മ സുരാണാം ശല്യമുദ്ധൃതമ്
ദേവന്മാരുടെ ദേവനായ ഹരിയെ ബ്രഹ്മാവ് ആരാധിച്ചു പറഞ്ഞു: 'ദേവാ, വലിയൊരു കാര്യം നീ ചെയ്തു; ദേവന്മാരുടെ കുരുക്കായ ശല്യം നീക്കം ചെയ്തു.'
നിധനേന ച ദൈത്യാനാം വയം ച പരിതോഷിതാഃ। യോഽയം ത്വയാ ഹതോ വിഷ്ണോ കാലനേമിര്മഹാസുരഃ
ദാനവന്മാരെ സംഹരിച്ചതിലൂടെ ഞങ്ങൾ എല്ലാവരും സന്തുഷ്ടരാണ്; നീ കൊല്ലപ്പെട്ട ഈ മഹാസുരൻ കാലനേമി, വിഷ്ണുവേ—'
ത്വാമേതസ്യ ൠതേ ഹ്യസ്മിന്ശാസ്താ കശ്ചിന്ന വിദ്യതേ। ഏഷ ദേവാന്പരിഭവന്ലോകാംശ്ച സചരാചരാന്
'നിനക്കു ഒഴികെ ആരും ഈ ലോകത്ത് അവനെ ജയിക്കാൻ കഴിയില്ലായിരുന്നു; അവൻ ദേവന്മാരെയും സചരാചരലോകങ്ങളെയും അപമാനിച്ചു.'
ൠഷീണാം കദനം കൃത്വാ മാമപി പ്രതിഗര്ജതി। തദനേന ത്വദീയേന പരിതുഷ്ടോസ്മി കര്മണാ
'ഋഷിമാരെ കൊല്ലുകയും, എന്നെയും വെല്ലുവിളിക്കുകയും ചെയ്തു; അതിനാൽ, നിന്റെ ഈ പ്രവർത്തിയിൽ ഞാൻ അതിയായ സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു.'
യദയം കാലകല്പസ്തേ കാലനേമിര്നിപാതിതഃ। തദാഗച്ഛസ്വ ഭദ്രം തേ ഗച്ഛാമ ദിവമുത്തമാമ്1.41.
'ഇപ്പോൾ ഈ കാലനേമി, സമയത്തോടൊപ്പം വന്ന ശത്രു, കൊല്ലപ്പെട്ടതുകൊണ്ട്, വരിക, നിനക്ക് സുഖം ഉണ്ടാകട്ടെ; നാം ഉത്തമമായ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോകാം.'
ബ്രഹ്മര്ഷയസ്ത്വാം തത്രസ്ഥാഃ പ്രതീക്ഷംതേ സദോ ഗതാഃ। കം ചാഹം തവ ദാസ്യാമി വരം വരഭൃതാം വര
'അവിടെ ബ്രഹ്മർഷിമാർ നിന്നെ കാത്തിരിക്കുന്നു, അവർ സഭയിലേക്ക് പോയിരിക്കുന്നു; ഞാൻ, വരങ്ങൾ നൽകുന്നവരിൽ ശ്രേഷ്ഠൻ, നിനക്ക് ഒരു വരം നൽകാം.'
സ്വസ്ഥാനസ്ഥേഷു ദേവേഷു തേഷാം ച വരദോ ഭവാന്। നിര്യാതമേതത്ത്രൈലോക്യം സ്ഫീതം നിഹതകംടകമ്
'ദേവന്മാർ തങ്ങളുടെ സ്ഥാനങ്ങളിൽ തിരിച്ചെത്തിയപ്പോൾ, നീ അവർക്കു വരദായകനാണ്; ഇപ്പോൾ ഈ ത്രിലോകവും സമൃദ്ധിയായി, ശല്യങ്ങൾ ഇല്ലാതെ, സംരക്ഷിക്കപ്പെടട്ടെ.'
അസ്മിന്നേവ മൃധേ വിഷ്ണോ ശക്രായ സുമഹാത്മനേ। ഏവമുക്തോ ഭഗവതാ ബ്രഹ്മണാ ഹരിരവ്യയഃ
'ഈ യുദ്ധഭൂമിയിലേയ്ക്കു തന്നെ, മഹാത്മാവായ ഇന്ദ്രനുവേണ്ടി, വിഷ്ണുവേ—' ഇങ്ങനെ ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ട ഹരി, അവിനാശിയായവൻ, മറുപടി പറഞ്ഞു.
ദേവാന്ശക്രമുഖാന്സര്വാനുവാച ശുഭയാ ഗിരാ। വിഷ്ണുരുവാച। ശ്രൂയതാം ത്രിദശാസ്സര്വേ യാവംതോഽത്ര സമാഗതാഃ
വിഷ്ണു ശുഭമായ വാക്കുകളോടെ ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരോടും പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ കൂടിച്ചേർന്ന എല്ലാ ദേവന്മാരും ശ്രദ്ധിക്കട്ടെ.'
സുപര്ണസഹിതൈസ്തത്ര പുരസ്കൃത്യ പുരംദരം। അസ്മാഭിഃ സമരേ സര്വൈഃ കാലനേമിമുഖാ ഹതാഃ
സുപർണ്ണനും മറ്റുള്ളവരുമായിട്ട്, പുരന്ദരനെ മുന്നിൽ നിർത്തി, നമ്മൾ എല്ലാവരും ചേർന്ന് യുദ്ധത്തിൽ കാലനെമിയും അവന്റെ കൂട്ടുകാരെയും സംഹരിച്ചു.
ദാനവാ വിക്രമോപേതാഃ ശക്രാദപി മഹത്തരാഃ। അസ്മിന്മഹതി സംഗ്രാമേ ദ്വാവേവ തു വിനിസ്സൃതൌ
ദാനവന്മാർ അത്യന്തം വീര്യശാലികളായിരുന്നു, ഇന്ദ്രനേക്കാൾ ശക്തരായിരുന്നു; ഈ വലിയ യുദ്ധത്തിൽ രണ്ടുപേർ മാത്രമാണ് രക്ഷപ്പെട്ടത്.
വിരോചനസ്തു ദൈതേയഃ സ്വര്ഭാനുശ്ച മഹാബലഃ। സ്വാം ദിശം ഭജതാം ശക്രോ ദിശം വരുണ ഏവ ച
ദൈത്യനായ വിരോചനനും മഹാബലശാലിയായ സ്വർഭാനുവും തങ്ങളുടെ ദിശയിലേക്ക് പോയി; ഇന്ദ്രനും വരുണനും തങ്ങളുടെ ദിശയിലേക്ക് പോയി.
യാമ്യാം യമഃ പാലയതാമുത്തരാം ച ധനാധിപഃ। ൠക്ഷൈഃ സഹ സദാ യോഗം ഗച്ഛതാം ചംദ്രമാസ്തഥാ
തെക്കേ ദിക്കിൽ യമൻ കാവൽനിൽക്കട്ടെ, വടക്കേ ദിക്കിൽ ധനപതി കാവൽനിൽക്കട്ടെ; ചന്ദ്രൻ ഋക്ഷന്മാരോടൊപ്പം എല്ലായ്പ്പോഴും യോജനം തേടട്ടെ.
അയമൃതുമുഖം സൂര്യോ ഭജതാമയനൈഃ സഹ। ആജ്യഭാഗാഃ പ്രവര്തംതാം സദസ്യൈരഭിപൂജിതാഃ
സൂര്യൻ ഋതുക്കളോടും അയനങ്ങളോടും കൂടി തന്റെ ദിശയിലേക്ക് പോവട്ടെ; clarified butter ന്റെ ഹോമങ്ങൾ സഭ്യന്മാർ ആദരവോടെ ആരംഭിക്കട്ടെ.
ഹൂയംതാമഗ്നയോ വിപ്രൈര്വേദദൃഷ്ടേന കര്മണാ। ദേവാശ്ച ബലിഹോമേന സ്വാധ്യായേന മഹര്ഷയഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാർ വേദങ്ങളിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വിധത്തിൽ അഗ്നികളെ ആഹ്വാനിക്കട്ടെ; ദേവന്മാർ ബലിഹോമങ്ങൾ നടത്തട്ടെ, മഹർഷികൾ സ്വാധ്യായം ചെയ്യട്ടെ.
ശ്രാദ്ധേന പിതരശ്ചൈവ തുഷ്ടിം യാംതു യഥാസുഖമ്। വായുശ്ചരതു മാര്ഗസ്ഥസ്ത്രിധാ ദീപ്യതു പാവകഃ
പിതാക്കന്മാർക്ക് ശ്രാദ്ധം കൊണ്ടു തൃപ്തി ലഭിക്കട്ടെ, ഓരോരുത്തർക്കും ഇഷ്ടംപോലെ; വായു തന്റെ വഴി ചുറ്റിക്കൊണ്ടിരിക്കട്ടെ, പാവകൻ മൂന്നു രൂപത്തിൽ ജ്വലിക്കട്ടെ.
ത്രയോവര്ണാശ്ച ലോകാംസ്ത്രീസ്തപര്പയംത്വാത്മജൈര്ഗുണൈഃ। ക്രതവഃ സംപ്രവര്തംതാം ദീക്ഷണീയൈര്ദ്വിജാതിഭിഃ
മൂന്നു വർണ്ണങ്ങൾ തങ്ങളുടെ സന്തതികളും ഗുണങ്ങളുമായി മൂന്ന് ലോകങ്ങൾ ശുദ്ധീകരിക്കട്ടെ; യോഗ്യരായ ദ്വിജന്മാർ യാഗങ്ങൾ നടത്തട്ടെ.
ദക്ഷിണാശ്ചോപപദ്യംതാം യാജ്ഞികൈശ്ച പൃഥക്പൃഥക്। ഗാശ്ച സൂര്യോ രസാന്സോമോ വായുഃ പ്രാണാംശ്ച പ്രാണിഷു
യാഗം ചെയ്യുന്നവർ ഓരോരുത്തരും ദക്ഷിണകൾ അർപ്പിക്കട്ടെ; സൂര്യൻ പശുക്കളെ പോഷിപ്പിക്കട്ടെ, സോമൻ രസങ്ങളെ, വായു ജീവികളിൽ പ്രാണങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കട്ടെ.
തര്പയന്തഃ പ്രവര്തംതാമേതേ സോമ്യൈഃ സ്വകര്മഭിഃ। യഥാവദനുപൂര്വേണ മഹേംദ്രമലയോദ്ഭവാഃ
മഹേന്ദ്രനും മലയനും ജനിച്ചവർ തങ്ങളുടെ സോമയാഗങ്ങളാൽ യഥാക്രമം തൃപ്തിപ്പെടുത്തി മുന്നോട്ട് പോവട്ടെ.
ത്രൈലോക്യമാതരഃ സര്വാഃ സമുദ്രം യാംതു സിംധവഃ। ദൈത്യേഭ്യസ്ത്യജ്യതാം ഭീശ്ച ശാംതിം വ്രജത ദേവതാഃ
മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെ എല്ലാ മാതാക്കളും സമുദ്രത്തിലേക്കും നദികളിലേക്കും പോവട്ടെ; ദൈത്യന്മാർ ഭയം ഉപേക്ഷിക്കട്ടെ, ദേവന്മാർ സമാധാനം നേടട്ടെ.
സ്വസ്തി വോഽസ്തു ഗമിഷ്യാമി ബ്രഹ്മലോകം സനാതനം। സ്വഗൃഹേ സ്വര്ഗലോകേ വാ സംഗ്രാമേ വാ വിശേഷതഃ
നിങ്ങൾക്ക് ക്ഷേമം ഉണ്ടാകട്ടെ; ഞാൻ ശാശ്വതമായ ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോകുന്നു—എന്റെ വീട്ടിലായാലും സ്വർഗ്ഗത്തിലായാലും, പ്രത്യേകിച്ച് യുദ്ധത്തിൽ ആയാലും.
വിശ്വസ്തൈശ്ച ന ഗംതവ്യം നിത്യം ക്ഷുദ്രാ ഹി ദാനവാഃ। ഛിദ്രേഷു പ്രഹരംത്യേതേ ന തേഷാം സംസ്ഥിതിര്ധ്രുവാ
ദാനവന്മാരെ ഒരിക്കലും വിശ്വസിക്കരുത്; അവർ എപ്പോഴും ചുരുങ്ങിയ മനസ്സുള്ളവരാണ്. അവർ ദുർബലതകളിൽ ആക്രമിക്കും, അവർക്കു സ്ഥിരതയൊന്നുമില്ല.
സൌമ്യാനാം നിജഭാവാനാം ഭവതാമാര്ജവേ മനഃ। ഏവമുക്ത്വാ സുരഗണാന്വിഷ്ണുസ്സത്യപരാക്രമഃ
നിങ്ങളുടെ മനസ്സുകൾ സൗമ്യവും സ്വഭാവത്തിന് അനുസൃതവുമാകട്ടെ. ഇങ്ങനെ ദേവസംഘത്തോട് പറഞ്ഞ്, സത്യപരാക്രമനായ വിഷ്ണു
ജഗാമ ബ്രഹ്മണാ സാര്ദ്ധം ബ്രഹ്മലോകം മഹായശാഃ। ദേവാനാം മഹതീം പ്രീതിമുത്പാദ്യ ഭഗവാന്പ്രഭുഃ
ബ്രഹ്മാവിനൊപ്പം ബ്രഹ്മലോകത്തിലേക്ക് പോയി; ഭഗവാൻ ദേവന്മാരിൽ വലിയ സന്തോഷം ഉണർത്തി.