ശതശീര്ഷഃ സ്ഥിതഃ ശ്രീമാന്ശതശൃംഗ ഇവാചലഃ। കക്ഷേ മഹതി സംവൃദ്ധോ നിദാഘ ഇവ പാവകഃ
നൂറു തലകളോടെ, മഹത്വം നിറഞ്ഞവൻ, നൂറു കൊമ്പുകളുള്ള പർവതത്തെപ്പോലെ, തന്റെ പ്രദേശത്ത് വളർന്നവൻ, വേനലിൽ അഗ്നിയെപ്പോലെ ദഹിപ്പിക്കുന്നവൻ.
ധൂമ്രകേശോ ഹരിശ്മശ്രുര്ദംതുരോ വികടാനനഃ। ത്രൈലോക്യാംതരവിസ്താരം ധാരയന്വിപുലം വപുഃ
പുകപോലെയുള്ള മുടി, മഞ്ഞള നിറമുള്ള താടികൾ, പുറംതുള്ളിയ പല്ലുകൾ, ഭയാനകമായ മുഖം, മൂന്ന് ലോകം മുഴുവൻ വ്യാപിച്ച വലിപ്പമുള്ള ശരീരം.
ബാഹുഭിസ്തുലയന്വ്യോമ ക്ഷിപന്പദ്ഭ്യാം മഹീധരാന്। ഈരയന്മുഖനിഃശ്വാസൈര്വൃഷ്ടികാരാന്ബലാഹകാന്
കൈകളാൽ ആകാശം അളന്ന്, കാലുകളാൽ പർവതങ്ങൾ എറിഞ്ഞ്, വായിൽ നിന്നുള്ള ശ്വാസത്തോടെ മേഘങ്ങളെ ചലിപ്പിച്ച് മഴ വരുത്തുന്നവൻ.
തിര്യഗായതരക്താക്ഷം മംദരോദഗ്രവര്ചസാമ്। ദിധക്ഷംതമിവായാംതം സര്വാന്ദേവഗണാന്മൃധേ
ചെരുവായ ചുവന്ന കണ്ണുകളോടെ, മന്ദരപർവതത്തിന്റെ പ്രകാശംപോലുള്ളവൻ, യുദ്ധത്തിൽ എല്ലാ ദേവതകളെയും ദഹിപ്പിക്കാൻ മുന്നേറുന്നവൻ.
തര്ജയംതം സുരഗണാംശ്ഛാദയംതം ദിശോ ദശ। സംവര്തകാലേ ഹൃഷിതം ദൃഷ്ടം മൃത്യുമിവോത്ഥിതമ്
ദേവസംഘങ്ങളെ ഭീഷണിപ്പെടുത്തി, പത്ത് ദിശകളും മറച്ച്, സംഹാരകാലത്ത് ഉല്ലാസത്തോടെ ഉയർന്ന മരണത്തെപ്പോലെ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടവൻ.
സുതലേനോച്ഛ്രയവതാ വിപുലാംഗുലിപര്വണാ। ലംബാഭരണപൂര്ണേന കിംചിച്ചലിതകര്മണാ
സുതലലോകത്തിന്റെ ഉയരത്തോളം ഉയർന്ന ശരീരവും, വലുതും കട്ടിയുമുള്ള വിരലുകളും, തൂങ്ങുന്ന ആഭരണങ്ങൾ അണിഞ്ഞവൻ, പ്രവർത്തികൾ അല്പം അശാന്തമായവൻ.
ഉച്ഛ്രിതേനാഗ്രഹസ്തേന ദക്ഷിണേന വപുഷ്മതാ। ദാനവാന്ദേവനിഹതാന്ബ്രുവന്തം തിഷ്ഠതേതി ച
ഉയർത്തിയ വലതുകൈയിൽ പ്രകാശം നിറഞ്ഞവൻ, ദാനവരോട്, 'ദേവന്മാർ കൊല്ലപ്പെട്ടു; ഉറച്ചു നിൽക്കൂ!' എന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
തം കാലനേമിം സമരേ ദ്വിഷതാം കാലനേമിനമ്। വീക്ഷംതേ സ്മ സുരാഃ സര്വേ ഭയവിഹ്വലലോചനാഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ശത്രുക്കളുടെ മരണമായ കാലനെമിയെ, ദേവതകൾ എല്ലാവരും ഭയത്താൽ വിറയച്ച് കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു നോക്കി നിന്നു.
തം വീക്ഷംതേ സ്മ ഭൂതാനി ഗ്രസംതം കാലനേമിനമ്। ത്രിവിക്രമം വിക്രമം തം നാരായണമിവാപരമ്
കാളനെമിയെ എല്ലായും വിഴുങ്ങുന്നവനായി എല്ലാ ജീവികളും നോക്കി നിന്നു; അവൻ ത്രിവിക്രമനായി നടന്നു വന്ന നാരായണനെപ്പോലെ ഭയങ്കരനായിരുന്നു.
സോഭ്യുച്ഛ്രയം പുനഃ പ്രാപ്തോ മാരുതാഘൂര്ണിതാംബരഃ। പ്രക്രാമദസുരോ യോദ്ധും ത്രാസയന്സര്വദേവതാഃ
വായുവിൽ വസ്ത്രങ്ങൾ കറങ്ങി, മഹത്തായ ഭംഗിയോടെ ആ അസുരൻ വീണ്ടും മുന്നോട്ട് പോന്നു; യുദ്ധത്തിനായി പുറപ്പെട്ട അവൻ എല്ലാ ദേവതകളെയും ഭയപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു.
സമേയിവാന്സുരേംദ്രേണ പരിഷ്വക്തോ ഭ്രമന്രണേ। കാലനേമിര്ബഭൌ ദൈത്യഃ സവിഷ്ണുരിവ മംദരഃ
യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഇന്ദ്രനുമായി കാളനെമി ഏറ്റുമുട്ടി, ചുറ്റി പിടിച്ചു; വിഷ്ണു മന്ദരപർവതത്തോടൊപ്പം കാണപ്പെടുന്നതുപോലെ അവൻ പ്രകാശിച്ചു.
അഥ വിവ്യഥിരേ ദേവാഃ സര്വേ ശക്രപുരോഗമാഃ। കാലനേമിനമായാംതം ദൃഷ്ട്വാ കാലമിവാപരമ്
ശക്രനെ മുന്നിൽ നിർത്തി എല്ലാ ദേവതകളും കാളനെമി കാലം തന്നെ വരുന്നതുപോലെ സമീപിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ ഭയത്താൽ വിറച്ചു.
ദാനവാനനുപിപ്രീഷുഃ കാലനേമിര്മഹാസുരഃ। വ്യവര്ധത മഹാതേജാസ്തപാംതേ ജലദോ യഥാ
മഹാശക്തിയുള്ള കാളനെമി ദാനവരെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു; അവന്റെ ശക്തി വേനലിന്റെ അവസാനം കനലുന്ന മേഘം പോലെ വർദ്ധിച്ചു.
തം ത്രൈലോക്യാംതരഗതം ദൃഷ്ട്വാ തേ ദാനവേശ്വരാഃ। ഉത്തസ്ഥുരപരിശ്രാംതാഃ പീത്വേവാമൃതമുത്തമമ്
അവൻ മൂന്നു ലോകത്തിലും പ്രവേശിക്കുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ ദാനവാധിപന്മാർ ഉണർന്നു; ഉത്തമമായ അമൃതം കുടിച്ചവരെപ്പോലെ അവർക്ക് ക്ഷീണം ഇല്ലാതായി.
തേ വീതഭയസംത്രാസാ മയതാരപുരോഗമാഃ। താരകാമയസംഗ്രാമേ സതതം ജിതകാശിനഃ
മയൻ, താരൻ എന്നിവരെ മുന്നിൽ നിർത്തി ഭയം വിട്ട് അവർ സന്തോഷത്തോടെ ദേവന്മാരെതിരായ യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും ജയിച്ചവരായി നിന്നു.
രേജുരായോധനഗതാ ദാനവാ യുദ്ധകാംക്ഷിണഃ। മംത്രമഭ്യസതാം തേഷാം വ്യൂഹം ച പരിധാവതാമ്
യുദ്ധത്തിനായി ആഗ്രഹത്തോടെ പ്രവേശിച്ച ദാനവന്മാർ മന്ത്രങ്ങൾ ഉച്ചരിച്ച്, യുദ്ധക്രമങ്ങൾ വേഗത്തിൽ ഒരുക്കി, പ്രകാശിച്ചു.
പ്രേക്ഷതാം ചാഭവത്പ്രീതിര്ദാനവം കാലനേമിനമ്। യേ തു തത്ര മയസ്യാസന്മുഖ്യാ യുദ്ധപുരസ്സരാഃ
മയന്റെ പ്രധാന യോദ്ധാക്കളും യുദ്ധത്തിൽ മുൻപന്തിയിലുള്ളവരും കാളനെമിയെ നോക്കുമ്പോൾ സന്തോഷം നിറഞ്ഞു.
തേ തു സര്വേ ഭയം ത്യക്ത്വാ ഹൃഷ്ടാ യോദ്ധുമുപസ്ഥിതാഃ। മയസ്താരോ വരാഹശ്ച ഹയഗ്രീവശ്ച ദാനവഃ
മയൻ, താരൻ, വരാഹൻ, ഹയഗ്രീവൻ എന്ന ദാനവൻ എന്നിവരും ഭയം വിട്ട് സന്തോഷത്തോടെ യുദ്ധത്തിനായി മുന്നോട്ട് വന്നു.
വിപ്രചിത്തിസുതഃ ശ്വേതഃ ഖരലംബാവുഭാവപി। അരിഷ്ടോ ബലിപുത്രശ്ച കിശോരാഖ്യസ്തഥൈവ ച
വിപ്രചിത്തിയുടെ മകൻ ശ്വേതൻ, ഖരൻ, ലംബൻ, ബലിയുടെ മകൻ അരിഷ്ടൻ, കിശോറൻ എന്ന പേരിലുള്ളവനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
സുര്ഭാനുശ്ചാമരപ്രഖ്യശ്ചക്രയോധീ മഹാസുരഃ। ഏതേഽസ്ത്രവേദിനഃ സര്വേ സര്വേ തപസി സുസ്ഥിതാഃ
സുര്ഭാനു, ആമരപ്പങ്കജംപോലുള്ളവൻ, മഹാശക്തിയുള്ള ചക്രയോദ്ധാവ്—ഇവരെല്ലാം ആയുധവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവരും തപസ്സിൽ സ്ഥിരമായവരുമായിരുന്നു.
ദാനവാഃ കൃതിനോ ജഗ്മുഃ കാലനേമിനമുദ്ധതമ്। തേ ഗദാഭിസ്സുഗുര്വീഭിശ്ചക്രൈരഥപരശ്വധൈഃ
കാളനെമിയുടെ ക്രൂരതയിലേക്ക് ദക്ഷരായ ദാനവന്മാർ ഭാരം കൂടിയ ഗദകൾ, ചക്രങ്ങൾ, പരശുകൾ, ഉരുണ്ടായായുധങ്ങൾ എന്നിവയുമായി മുന്നോട്ട് പോന്നു.
കാലകല്പൈശ്ച മുസലൈഃ ക്ഷേപണീയൈശ്ച മുദ്ഗരൈഃ। അശ്മഭിശ്ചാസ്ത്രസദൃശൈസ്തഥാ ശൈലൈശ്ച ദാരുണൈഃ
കാലദണ്ഡംപോലെയുള്ള മുഷ്ടികൾ, എറിയുന്ന മുദ്ഗരങ്ങൾ, കല്ലുകൾ, ഭയാനകമായ പർവതങ്ങൾ എന്നിവയുമായി അവർ ആയുധങ്ങൾ എടുത്തു.
പട്ടിശൈര്ഭിംഡിപാലൈശ്ച പരിഘൈശ്ചോത്തമായസൈഃ। ഘാതിനീഭിശ്ച ഗുര്വീഭിഃ ശതഘ്നീഭിസ്തഥൈവ ച
പട്ടിശങ്ങൾ, ഭിണ്ഡിപാലങ്ങൾ, ഉത്തമമായ ഇരുമ്പ് ദണ്ഡങ്ങൾ, ഭയാനകവും ഭാരവുമുള്ള ആയുധങ്ങൾ, ശതഘ്നികൾ എന്നിവയും അവർ കൈവശം വച്ചു.
യുഗൈര്യംത്രൈശ്ച നിര്മുക്തൈര്ലാംഗലൈരുഗ്രതാഡിതൈഃ। ദോര്ഭിരായതമാനൈശ്ച പാശൈശ്ച പരിഘാദിഭിഃ
യോകുകൾ, യന്ത്രങ്ങൾ, ഉഗ്രതയോടെ അടിക്കുന്ന നിലങ്ങൾ, നീണ്ട കൈകൾ, പാശങ്ങൾ, ഇരുമ്പ് ദണ്ഡങ്ങൾ എന്നിവയുമായി അവർ നിലകൊണ്ടു.
ഭുജംഗവക്ത്രൈര്ലേലിഹാനൈര്വിസര്പദ്ഭിശ്ച സായകൈഃ। വജ്രൈഃ പ്രഹരണീയൈശ്ച ദീപ്യമാനൈശ്ച തോമരൈഃ
പാമ്പിന്റെ വായുപോലെയുള്ള, നക്കിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന, ചലിക്കുന്ന അമ്പുകൾ, വജ്രങ്ങൾ, ദീപ്തമായ തോമരങ്ങൾ എന്നിവയും ആയുധങ്ങളായി ഉപയോഗിച്ചു.
വികോശൈരസിഭിസ്തീക്ഷ്ണൈഃ ശൂലൈശ്ച ശിതനിര്മലൈഃ। ദൈത്യൈഃ സംദീപ്യമാനൈശ്ച പ്രഗൃഹീതശരാസനൈഃ
തീവ്രവും ഉഗ്രവുമായ വാൾ, ശുദ്ധവും മൂർച്ചയുള്ള കുന്തങ്ങൾ, ദൈത്യർ അഗ്നിപോലെ ജ്വലിച്ചു, വില്ലും അമ്പും കൈവശം വച്ചു.
തതഃ പുരസ്കൃത്യ തദാ കാലനേമിനമാഹവേ। സാ ദീപ്തശസ്ത്രപ്രവരാ ദൈത്യാനാം രുരുചേ ചമൂഃ
അപ്പോൾ കാളനേമിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി, ദീപ്തമായ ആയുധങ്ങൾ അണിഞ്ഞ ദൈത്യസേന അങ്കണത്തിൽ അതിമനോഹരമായി പ്രകാശിച്ചു.
യൈര്നിമീലിതസര്വാംഗാ വനാലീവാംബുദാഗമേ। ദേവതാനാമപി ചമൂര്മുമുദേ ശക്രപാലിതാ
അവരാൽ, മുഴുവൻ ശരീരവും അടച്ചുകൊണ്ട്, മഴയെത്തുമ്പോൾ കാടുപോലെ, ഇന്ദ്രൻ കാവൽനിൽക്കുന്ന ദേവസേനയും സന്തോഷിച്ചു.
ഉപേതാ ശിശിരോഷ്ണാഭ്യാം തേജോഭ്യാം ചംദ്രസൂര്യയോഃ। വായുവേഗവതീ സൌമ്യാ താരാഗണപതാകിനീ
ചന്ദ്രനും സൂര്യനും പോലെയുള്ള ശീതളതയും ചൂടും ഉള്ളതും, കാറ്റുപോലെ വേഗമുള്ളതും, സൗമ്യവും, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ പതാകകൾ ഉയർത്തിയതുമായിരുന്നു.
തോയദാ ബദ്ധവസനാ ഗ്രഹനക്ഷത്രഹാസിനീ। യമേംദ്രധനദൈര്ഗുപ്താ വരുണേന ച ധീമതാ
മേഘങ്ങളെ വസ്ത്രമാക്കി, ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും കൊണ്ട് പ്രകാശിച്ചും, യമൻ, ഇന്ദ്രൻ, കുബേരൻ, ബുദ്ധിമാൻ വരുണൻ എന്നിവരാൽ കാത്തിരുന്നതുമായിരുന്നു.