സ്മൃതമാത്രസ്തു ഗരുഡസ്തദാഗത്യാഗ്രതഃ സ്ഥിതഃ । ആരുഹ്യ വേഗാത്പത്രം തമിത്യുവാച പ്രിയാം പ്രഭുഃ
കൃഷ്ണൻ ഗരുഡനെ ഓർത്തതുമാത്രത്തിൽ, ഗരുഡൻ ഉടൻ അവിടെ എത്തി. കൃഷ്ണൻ വേഗത്തിൽ ഗരുഡനിൽ കയറി, പ്രിയയായ സത്യഭാമയോട് പറഞ്ഞു:
സത്യേ ത്വം മാകൃഥാഃ ക്രോധം ത്വത്കൃതേ ദേവതൈഃ സഹ । വിരുധ്യ ദേവരാജാനം രോപയിഷ്യേ തവാംഗണേ
'സത്യേ, നീ കോപിക്കേണ്ട. നിന്റെ خاطرത്തിൽ ദേവന്മാരെയും അവരുടെ രാജാവിനെയും എതിര്ത്താലും, ഞാൻ നിന്റെ മുറ്റത്ത് കല്പവൃക്ഷം നട്ടുതരും.'
കല്പദ്രുമം മഹാഭാഗേഽപരാധം മേ ക്ഷമാം കുരു । ഇതി കൃത്വാ പ്രതിജ്ഞാം തു കൃഷ്ണഃ സ സത്യഭാമയാ
'മഹാഭാഗേ, കല്പവൃക്ഷത്തെ കുറിച്ച് എന്റെ പിഴവ് ക്ഷമിക്കണം.' ഇങ്ങനെ വാഗ്ദാനം ചെയ്ത്, കൃഷ്ണൻ സത്യഭാമയോടൊപ്പം—
ദേവലോകമഗാത്തൂര്ണം യത്ര ദേവഃ സ വൃത്രഹാ । യാചിതഃ കല്പവൃക്ഷാര്ഥമുത്തരം ദത്തവാന്പ്രഭുമ്
ദേവലോകത്തേക്ക് വേഗത്തിൽ പോയി, അവിടെ ദേവേന്ദ്രൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. കല്പവൃക്ഷം ചോദിച്ചപ്പോൾ, ദേവേന്ദ്രൻ ഉത്തരം നൽകി.
നായം ദേവദ്രുമോ ഭൂമ്യാം പ്രാപ്തും യോഗ്യസ്ത്വയാ പ്രഭോ । തദാ ക്രുദ്ധോ മഹാബാഹുര്വൃക്ഷമുത്പാട്യ മൂലതഃ
ഭൂമിയിൽ ഈ ദിവ്യവൃക്ഷം നിനക്ക് ലഭിക്കാൻ യോഗ്യമല്ല, പ്രഭോ. അപ്പോൾ കോപത്തോടെ മഹാബലശാലിയായവൻ ആ വൃക്ഷം വേരോടെ പിഴുതെടുത്തു.
വാഹമാരോപയാമാസ വേഗേന ബലവത്തരഃ । തദാ വജ്രധരോ വേഗാദ്വജ്രമുദ്യമ്യ വീര്യവാന്
ശക്തിയോടെ അതിനെ തന്റെ വാഹനത്തിൽ വേഗത്തിൽ കയറ്റി. അപ്പോൾ വജ്രധാരിയായ ധീരൻ വേഗത്തിൽ തന്റെ ആയുധം ഉയർത്തി.
ഗരുഡം താഡയാമാസ കല്പവൃക്ഷം ത്യജേരിതി । തദാ പത്രരഥഃ പത്രം കുലിശസ്യാപി ഗൌരവാത്
‘കല്പവൃക്ഷം വിട്ടുകളയുക’ എന്നു പറഞ്ഞ് ഗരുഡനെ അടിച്ചു. അപ്പോൾ പക്ഷിരാജാവ് വജ്രത്തിന്റെ ഭയക്കു വേഗത്തിൽ ഒരു പറവിട്ട് വിട്ടുകൊടുത്തു.
ഏകം വിസര്ജയാമാസ ത്വരയാ പ്രജഗാമ ച । തേന വജ്രപ്രഹാരേണ ത്രയോഭൂവ പതത്രിണഃ
ആ വജ്രപ്രഹാരത്തിൽ മൂന്നു പക്ഷികൾ ഉണ്ടായി: മയിൽ, നകുലം, ആഷ.
മയൂരോ നകുലശ്ചാഷഃ കൃഷ്ണോ ദ്വാരാവതീമഗാത് । ആഗത്യ സത്യഭാമായാ ഗൃഹേ ചൈനമരോപയത് । തദൈവ നാരദോഽഭ്യാഗാത്സത്യയാ മാനിതോ ബഹു
കറുത്തവൻ ദ്വാരാവതിയിലെത്തി; അവിടെ എത്തിയ ശേഷം സത്യഭാമയുടെ വീട്ടിൽ അതിനെ നട്ടു. അപ്പോൾ തന്നെ നാരദൻ വന്നു, സത്യഭാമ വലിയ ആദരവോടെ അവനെ സ്വീകരിച്ചു.
സത്യഭാമോവാച- ഈദൃശഃ കല്പവൃക്ഷോഽയം പതിരേതാദൃശഃ പ്രഭുഃ । ഭവേഭവേ കഥം പ്രാപ്യസ്തദാഖ്യാതു ഭവാന്മമ
സത്യഭാമ പറഞ്ഞു: ഇങ്ങനെയൊരു കല്പവൃക്ഷവും ഇങ്ങനെ മഹത്വമുള്ള ഒരു പ്രഭുവും എങ്ങനെ ജന്മംതോറും ലഭിക്കാം? ദയവായി അതു എന്നോട് പറയൂ.
ഇതി പൃഷ്ടസ്തദാ പ്രാഹ നാരദോ മുനിസത്തമഃ । പ്രാപ്യതേ സത്യഭാമേഽയം തുലാപുരുഷ ദാനതഃ
അങ്ങനെ ചോദിച്ചപ്പോൾ മഹർഷിയായ നാരദൻ പറഞ്ഞു: സത്യഭാമേ, ഈ കല്പവൃക്ഷം തുലാപുരുഷദാനത്തിലൂടെ ലഭിക്കാം.
സത്യഭാമാ തദാ കൃഷ്ണം കല്പവൃക്ഷസമന്വിതമ് । നാരദായൈവ സാ പ്രാദാത്തോലയിത്വാ വിധാനതഃ । സര്വോപസ്കരമാകൃഷ്യ നാരദസ്ത്രിദിവം യയൌ
അപ്പോൾ സത്യഭാമ, കൃഷ്ണനും കല്പവൃക്ഷവും ഉൾപ്പെടുത്തി, നിയമപ്രകാരം തൂക്കിയശേഷം നാരദനു തന്നു. എല്ലാ ഉപകരണങ്ങളും ചേർത്ത് നാരദൻ സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി.
സൂത ഉവാച- ശ്രിയഃപതിമഥാമംത്ര്യ ഗതേ ദേവര്ഷിസത്തമേ । ഹര്ഷോത്ഫുല്ലാനനാ സത്യാ വാസുദേവമഥാബ്രവീത്
സൂതൻ പറഞ്ഞു: ശ്രീപതിയെ യാത്രയയപ്പു നൽകി, ദേവർഷി പുറപ്പെട്ട ശേഷം, സന്തോഷത്തിൽ മുഖം വിരിഞ്ഞ സത്യഭാമ വാസുദേവനോട് പറഞ്ഞു.
സത്യഭാമോവാച- ധന്യാസ്മി കൃതകൃത്യാസ്മി സഫലം ജീവിതം ച മേ । മജ്ജന്മനി നിദാനേ ച ധന്യൌ തൌ പിതരൌ മമ
സത്യഭാമ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഭാഗ്യവതിയാണ്, എന്റെ ജീവിതം ഫലപ്രദമാണ്, എന്റെ ജനനത്തിലും കാരണം ആയതിലും എന്റെ മാതാപിതാക്കൾക്കും ഭാഗ്യം.
യൌ മാം ത്രൈലോകസുഭഗാം ജനയാമാസതുര്ധ്രുവമ് । ഷോഡശസ്ത്രീസഹസ്രാണാം വല്ലഭാഹം യതസ്തവ
എന്നെ മൂന്ന് ലോകത്തും സുന്ദരിയായി ജനിപ്പിച്ചവരാണ് അവർ; നിന്റെ പത്നികളായ പതിനാറായിരം സ്ത്രീകളിൽ ഞാൻ നിന്റെ പ്രിയപ്പെട്ടവളാണ്.
യസ്മാന്മയാദിപുരുഷഃ കല്പവൃക്ഷസമന്വിതഃ । യഥോക്തവിധിനാ സമ്യങ്നാരദായ സമര്പിതഃ
ആദിപുരുഷനേ, കല്പവൃക്ഷവും നിന്നെയും നിയമപ്രകാരം ഞാൻ നാരദനു സമർപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.
യദ്വാര്താമപി ജാനംതി ഭൂമിസംസ്ഥാന ജംതവഃ । സോഽയം കല്പദ്രുമോ ഗേഹേ മമ തിഷ്ഠതി സാംപ്രതമ്
ഭൂമിയിൽ ജീവിക്കുന്നവർ ഈ കഥ കേട്ടാൽ പോലും അറിയും: ഈ കല്പവൃക്ഷം ഇപ്പോൾ എന്റെ വീട്ടിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.
ത്രൈലോക്യാധിപതേശ്ചാഹം ശ്രീപതേരതിവല്ലഭാ । അതോഽഹം പ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി കിംചിത്ത്വാം മധുസൂദന
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ അധിപനായ ശ്രീപതിയുടെ ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടവളാണ് ഞാൻ; അതുകൊണ്ട്, മധുസൂദനാ, ഞാൻ നിന്നോട് ഒരു കാര്യം ചോദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
യദി ത്വം മത്പ്രിയകരഃ കഥയസ്വാത്ര വിസ്തരാത് । ശ്രുത്വാ തച്ച പുനശ്ചാഹം കരോമി ഹിതമാത്മനഃ
നീ എന്നെ സന്തോഷിപ്പിക്കാനാഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, ദയവായി ഇതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ പറയൂ; അത് കേട്ടശേഷം ഞാൻ വീണ്ടും എനിക്ക് ഉത്തമമായത് ചെയ്യും.
യഥാകല്പം ത്വയാ ദേവ വിയുക്താ സ്യാം ന കര്ഹിചിത് । സൂത ഉവാച- ഇതി പ്രിയാവചഃ ശ്രുത്വാ സ്മേരാസ്യോഽയം ഗദാഗ്രജഃ
ദേവാ, നിന്റെ ഇച്ഛപ്രകാരം ഞാൻ ഒരിക്കലും നിന്നിൽ നിന്ന് വേറുപിരിയരുതേ. സൂതൻ പറഞ്ഞു: ഈ പ്രിയവാക്കുകൾ കേട്ടു ഗദയുടെ മൂത്തവൻ പുഞ്ചിരിച്ചു.
സത്യാ കരേ കരം കൃത്വാഗമത്കല്പതരോസ്തലമ് । നിഷിദ്ധ്യാനുചരം ലോകം സവിലാസം പ്രിയാന്വിതഃ
സത്യയുടെ കൈ പിടിച്ച് അവൻ കല്പവൃക്ഷത്തിന്റെ സ്ഥലത്തേക്ക് പോയി; അനുചരന്മാരെയും ജനത്തെയും വിട്ടയച്ചു, പ്രിയയോടൊപ്പം സന്തോഷത്തോടെ അവിടെ താമസിച്ചു.
പ്രഹസ്യ സത്യാമാമംത്ര്യ പ്രോവാച ജഗതാംപതിഃ । തത്പ്രീതി പരിതോഷാര്ഥം ലസത്പുലകിതാംഗജഃ
പുഞ്ചിരിച്ച് സത്യയെ അഭിമുഖീകരിച്ച് ലോകങ്ങളുടെ നാഥൻ പറഞ്ഞു; അവളുടെ സന്തോഷത്തിനും തൃപ്തിക്കും വേണ്ടി അവന്റെ ശരീരം ആനന്ദത്തിൽ തിളങ്ങി.
കൃഷ്ണ ഉവാച-। ന മേ ത്വത്തഃ പ്രിയതമാ കാചിദന്യാ നിതംബിനീ । ഷോഡശസ്ത്രീസഹസ്രാണാം പ്രിയേ പ്രാണസമാ ഹ്യസി
കൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: നീയേക്കാൾ എനിക്ക് പ്രിയപ്പെട്ടവളാരുമില്ല, മനോഹരിയായവളേ. പതിനാറായിരം സ്ത്രീകളിൽ നീ എനിക്ക് ജീവനെപ്പോലെയാണ് പ്രിയം.
ത്വദര്ഥം ദേവരാജേന വിരോധോ ദൈവതൈഃ സഹ । ത്വയാ യത്പ്രാര്ഥിതം കാംതേ ശൃണു യച്ച മഹദ്ഭവേത്
നിന്റെ കാരണത്താൽ ഞാൻ ദേവേന്ദ്രനും മറ്റുള്ള ദേവന്മാരും എതിരായി. പ്രിയമായവളേ, നീ എന്ത് ആഗ്രഹിച്ചാലും, അതിൽ വലിയതായതു എന്താണെന്ന് ഞാൻ പറയാം, കേൾക്കു.
അദേയമഥവാകാര്യമകഥ്യമപി യത്പുനഃ । ത്വത്കൃതം തു കഥം പ്രശ്നം കഥയാമി ന തു പ്രിയേ । പൃച്ഛസ്വ സര്വം കഥയേ യത്തേ മനസി വര്തതേ
നൽകാൻ കഴിയാത്തതോ, ചെയ്യാൻ ബുദ്ധിമുട്ടായതോ, പറയാൻ പറ്റാത്തതോ ആയാലും നീ ചോദിച്ചാൽ ഞാൻ മറുപടി പറയും, പ്രിയയായവളേ. മനസ്സിൽ എന്തെങ്കിലും സംശയം ഉണ്ടെങ്കിൽ ചോദിക്കൂ, ഞാൻ എല്ലാം പറയും.
സത്യോവാച- ദാനം വ്രതം തപോ വാപി കിം തു പൂര്വം മയാകൃതമ് । യേനാഹം മര്ത്യജാ മര്ത്യേ ഭവാനീവാഽഭവം കില
സത്യഭാമ പറഞ്ഞു: ഞാൻ മുമ്പ് എന്തെങ്കിലും ദാനം ചെയ്തോ, വ്രതം അനുഷ്ഠിച്ചോ, തപസ്സ് ചെയ്തോ, അതിനാലാണോ മനുഷ്യരിൽ ജനിച്ചിട്ടും ഭഗവാന്റെ ഭാര്യയായത്?
തവാംഗാര്ദ്ധഹരാ നിത്യം ഗരുഡോപരിഗാമിനീ । ഇംദ്രാദിദേവതാവാസമഗമം ച ത്വയാ സഹ
നിന്റെ ശരീരത്തിന്റെ പാതി എന്നിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്നു, ഞാൻ എപ്പോഴും ഗരുഡനിൽ കൂടെ യാത്രചെയ്യുന്നു. ഇന്ദ്രനും മറ്റുള്ള ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലത്ത് നിനക്കൊപ്പം ഞാൻ പ്രവേശിച്ചു.
അതസ്ത്വാം പ്രഷ്ടുമിച്ഛാമി കിം കൃതം തു മയാ ശുഭമ് । ജന്മാംതരേ ച കിം ശീലാ കാ ചാഹം കസ്യ കന്യകാ
അതിനാൽ ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു: ഞാൻ എന്ത് നല്ല പ്രവൃത്തി ചെയ്തു? മുൻജന്മത്തിൽ എന്റെ സ്വഭാവം എന്തായിരുന്നു? ഞാൻ ആരായിരുന്നു? ആരുടെ മകളായിരുന്നു?
ശ്രീകൃഷ്ണ ഉവാച- ശൃണുഷ്വൈകമനാഃ കാംതേ യത്ത്വം വൈ പൂര്വജന്മനി । പുണ്യം വ്രതം കൃതവതീ തത്സര്വം കഥയാമി തേ
ശ്രീകൃഷ്ണൻ പറഞ്ഞു: പ്രിയയായവളേ, മുൻജന്മത്തിൽ നീ ചെയ്ത പുണ്യവും വ്രതവും എല്ലാം ഞാൻ പറയാം. ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കു.
ആസീത്കൃതയുഗസ്യാംതേ മായാപുര്യാം ദ്വിജോത്തമഃ । ആത്രേയോ ദേവശര്മേതി വേദവേദാംഗപാരഗഃ
കൃതയുഗത്തിന്റെ അവസാനം മായാപുരിയിൽ അത്രി വംശത്തിൽ ജനിച്ച, ദേവശർമ എന്ന പേരുള്ള ഒരു മഹാനായ ബ്രാഹ്മണൻ ഉണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം വേദങ്ങളിലും അതിന്റെ ഉപവിഭാഗങ്ങളിലും പ്രാവീണ്യം നേടിയവനായിരുന്നു.