ന ഹ്യേഷ ച സദാചാരോ ദേവേഷ്വപി മമോചിതഃ। മാം ബ്രഹ്മാപി ഹി സസ്നേഹോ ദീര്ഘായുരിതി ഭാഷതേ
ഇത്തരം പെരുമാറ്റം ദേവന്മാരോടും എനിക്ക് യോജിച്ചതല്ല; ബ്രഹ്മാവു പോലും സ്നേഹത്തോടെ എന്നെ ദീർഘായുസ്സൻ എന്നു പറയുന്നു.
കസ്തപോഘോരമാസാദ്യ മമാദ്യ ത്യക്തജീവിതഃ। മാര്കംഡേയേതി മാമുക്ത്വാ മൃത്യുമീക്ഷിതുമര്ഹസി
ഭയങ്കരമായ തപസ്സ് നേടിയിട്ടും, ഇന്ന് എന്റെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചവനായി, 'മാർകണ്ടേയ' എന്ന് എന്നെ വിളിച്ച്, എന്റെ മരണത്തെ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ ആരാണ്?
ഏവം പ്രക്ഷുഭിതഃ ക്രോധാന്മാര്കംഡേയോ മഹാമുനിഃ। തദൈനം ഭഗവാന്ഭൂയോ ബഭാഷേ മധുസൂദനഃ
ഇങ്ങനെ, കോപത്തിൽ ആവേശഭരിതനായ മഹാമുനി മാർകണ്ടേയൻ പറഞ്ഞു; അപ്പോൾ ഭഗവാൻ മധുസൂദനൻ വീണ്ടും അവനോട് സംസാരിച്ചു.
ശ്രീഭഗവാനുവാച। അഹം തേ ജനകോ വത്സ ഹൃഷീകേശഃ പിതാ ഗുരുഃ। ആയുഃ പ്രദാതാ പൌരാണഃ കിം മാം ത്വം നോപസര്പസി
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: 'കുഞ്ഞേ, ഞാൻ നിന്റെ അച്ഛനാണ്, ഹൃഷീകേശൻ, ഗുരുവും ആയുസ്സു നൽകുന്ന പുരാതനനും ഞാൻ തന്നെയാണ് — നീ എനിക്ക് സമീപിക്കാത്തത് എന്തുകൊണ്ടാണ്?'
മാം പുത്രകാമഃ പ്രഥമം ത്വത്പിതാംഗിരസോ മുനിഃ। പൂര്വമാരാധയാമാസ തപസ്തീവ്രം സമാശ്രിതഃ
മകനുണ്ടാകണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ, നിന്റെ അച്ഛൻ അംഗിരസ് മഹർഷി ആദ്യം എന്നെ ഭക്തിപൂർവ്വം ആരാധിച്ചു, കടുത്ത തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു.
തം ദൃഷ്ട്വാ ഘോരതപസം ത്രിദശോത്തമതേജസമ്। ദത്തവാംസ്ത്വാമഹം പുത്രം മഹര്ഷിമമിതൌജസമ്
അവൻ അത്യന്തം കഠിനമായ തപസ്സിൽ മുഴുകി, ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രകാശമുള്ളവനായി നിലകൊള്ളുന്നത് കണ്ടപ്പോൾ, ഞാൻ അവനു നീയെന്ന മകനായ മഹർഷിയെ, അതുല്യമായ ശക്തിയോടെ, അനുഗ്രഹിച്ചു.
കസ്സമുത്സഹതേ ചാന്യോ യോഗിഭൂതാത്മഗാത്മകമ്। ദ്രഷ്ടുമേകാര്ണവഗതം ക്രീഡംതം യോഗമായയാ
സ്വയം യോഗത്തിലൂടെ പരമാത്മാവുമായി ഒന്നായ യോഗിക്ക് ഒഴികെ, ഒരാളും ഏകസമുദ്രത്തിൽ നീ യോഗമായയാൽ കളിക്കുന്നതിനെ കാണാൻ കഴിയുമോ?
തതഃ പ്രഹൃഷ്ടഹൃദയോ വിസ്മയോത്ഫുല്ലലോചനഃ। മൂര്ധ്നി ബദ്ധാംജലിപുടോ മാര്കംഡേയോ മാഹാതപാഃ
അതിനുശേഷം, മഹാതപസ്വിയായ മാർകണ്ഡേയൻ ഹൃദയം സന്തോഷത്തോടെ നിറഞ്ഞു, കണ്ണുകൾ അത്ഭുതത്തിൽ വിരിഞ്ഞു, തലയിൽ കൈകൂപ്പി നമസ്കരിച്ചു.
നാമഗോത്രേ തു സംപ്രോച്യ ദീര്ഘായുര്ലോകപൂജിതഃ। തസ്മൈ ഭഗവതേ ഭക്ത്യാ നമസ്കാരമഥാകരോത്
തന്റെ പേര് ഗോത്രം എന്നിവ പറഞ്ഞ്, ദീർഘായുസ്സും ലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവനുമായ അവൻ ഭക്തിപൂർവ്വം ആ ഭഗവാനെ നമസ്കരിച്ചു.
മാര്കംഡേയ ഉവാച। ഇച്ഛാമി തത്ത്വതോ ജ്ഞാതുമിമാം മായാം തവാനഘ। യദേകാര്ണവമധ്യസ്ഥഃ ശേഷേ ത്വം ബാലരൂപവാന്
മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: പാപരഹിതനായവനേ, ഏകസമുദ്രത്തിന്റെ നടുവിൽ ബാലരൂപത്തിൽ നീയുണ്ടാകുന്ന ഈ മായയെ ഞാൻ സത്യമായി അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കിം സംജ്ഞശ്ചൈവ ഭഗവാന്ലോകേ വിജ്ഞായസേ പ്രഭോ। തര്കയേഹം മഹാത്മാനം കോ ഹ്യന്യഃ സ്ഥാതുമര്ഹസി
ഭഗവാനേ, ലോകത്തിൽ നീ ഏത് പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്? മഹാത്മാവേ, ഇതുപോലെ നിലകൊള്ളാൻ മറ്റാരും യോഗ്യനാണോ എന്ന് ഞാൻ ആലോചിക്കുന്നു.
ശ്രീഭഗവാനുവാച। അഹം നാരായണോ ബ്രഹ്മന്സര്വഭൂതവിനാശനഃ। അഹം സഹസ്രശീര്ഷാസ്യഃ സഹസ്രപദസംയുതഃ
ശ്രീഭഗവാൻ പറഞ്ഞു: ബ്രാഹ്മണനേ, ഞാൻ നാരായണൻ ആണ്, എല്ലാ ജീവികളെയും നശിപ്പിക്കുന്നവൻ; ഞാൻ ആയിരം തലയും മുഖവും കാലുകളും ഉള്ളവൻ ആണ്.
ആദിത്യവര്ണഃ പുരുഷോ മുഖേ ബ്രഹ്മമയോ ഹ്യഹമ്। അഹമഗ്നിര്ഹവ്യവഹഃ സപ്തസപ്തിഭിരന്വിതഃ
ഞാൻ സൂര്യന്റെ നിറമുള്ള പുരുഷൻ ആണ്, എന്റെ വായിൽ ബ്രഹ്മം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഞാൻ അഗ്നി, ഹവിസ്സുകൾ സ്വീകരിക്കുന്നവൻ, ഏഴെഴു വിഭാഗങ്ങളോടുകൂടിയവൻ ആണ്.
അഹമിംദ്രപദഃ ശക്ര ൠതൂനാം പരിവത്സരഃ। അഹം യോഗിഷു സാംഖ്യാഖ്യോ യുഗാംതാവര്ത ഏവ ച
ഞാൻ ഇന്ദ്രന്റെ സ്ഥാനം, ശക്രൻ; ঋതുക്കളിൽ വർഷം; യോഗികളിൽ സംഖ്യ; യുഗാന്തത്തിൽ വരുന്ന ചക്രം ഞാൻ തന്നെയാണ്.
അഹം സര്വാണി സത്വാനി ദൈവതാന്യഖിലാനി ച। ഭുജഗാനാമഹം ശേഷസ്താര്ക്ഷ്യോഽഹം സര്വപക്ഷിണാമ്
എല്ലാ ജീവികളും ദേവതകളും ഞാൻ തന്നെയാണ്; പാമ്പുകളിൽ ശേഷൻ, എല്ലാ പക്ഷികളിലും ഗരുഡൻ ഞാൻ ആണ്.
കൃതാംതഃ സര്വഭൂതാനാം വിജ്ഞേയഃ കാലസംജ്ഞിതഃ। അഹം ധര്മസ്തപശ്ചാഹം സര്വാശ്രമനിവാസിനാമ്
എല്ലാ ജീവികൾക്കുമുള്ള അന്ത്യം, കാലം എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ ഞാൻ; എല്ലാ ആശ്രമവാസികളിലും ഞാൻ ധർമ്മവും തപസ്സും ആണ്.
അഹം ദയാ പരോധര്മഃ ക്ഷീരോദോഹം മഹാര്ണവഃ। യത്സത്യം തത്പരം ത്വേക അഹമേവ പ്രജാപതിഃ
ഞാൻ കരുണയും പരമധർമ്മവും; ക്ഷീരസാഗരം, മഹാസമുദ്രം; യഥാർത്ഥത്തിൽ പരമസത്യം ഒന്നാണെങ്കിൽ അതും ഞാൻ; ഞാൻ പ്രജാപതിയും ആണ്.
അഹം സാംഖ്യമഹം യോഗോ ഹ്യഹം തത്പരമം പദമ്। അഹമിജ്യാ ക്രിയാ ചാഹമഹം വിദ്യാധിപഃ സ്മൃതഃ
ഞാൻ സംഖ്യയും യോഗവും, അത്യുന്നതമായ സ്ഥിതിയും; ഞാൻ യാഗവും കർമ്മവും, ജ്ഞാനത്തിന്റെ അധിപനും ആണ്.
അഹം ജ്യോതിരഹം വായുരഹം ഭൂമിരഹം ജലമ്। ആകാശോഹം സമുദ്രാശ്ച നക്ഷത്രാണി ദിശോ ദശ
ഞാൻ പ്രകാശം, വായു, ഭൂമി, ജലം; ഞാൻ ആകാശം, സമുദ്രങ്ങൾ, നക്ഷത്രങ്ങൾ, പത്ത് ദിശകളും ആണ്.
അഹം വര്ഷമഹം സോമഃ പര്ജന്യോഹമഹം രവിഃ। അഹം പുരാണം പരമം തഥൈവാഹം പരായണമ്
ഞാൻ മഴ, സോമ, മേഘം, രവി; ഞാൻ പുരാതനനും പരമനും, അതുപോലെ തന്നെ പരമാശ്രയവുമാണ്.
ഭവിഷ്യേ ചാപി സര്വത്ര ഭവിഷ്യത്സര്വസംഗ്രഹഃ। യത്കിംചിത്പശ്യസേ വിപ്ര യച്ഛൃണോഷി ച കിംചന
ഭാവിയിൽ എല്ലായിടത്തും ഉണ്ടാകുന്നവയുടെ സമാഹാരവും ഞാൻ തന്നെയായിരിക്കും; ബ്രാഹ്മണനേ, നീ കാണുന്നതും കേൾക്കുന്നതും എല്ലാം,
യച്ചാനുഭവസേ ലോകേ തത്സര്വം മാമനുസ്മര। വിശ്വം സൃഷ്ടം മയാ പൂര്വം സൃജേദ്യാപി ച പശ്യ മാമ്
ലോകത്തിൽ നീ അനുഭവിക്കുന്നതും എല്ലാം എന്നെ ഓർക്കണം; ഈ വിശ്വം ആദിയിൽ ഞാൻ സൃഷ്ടിച്ചു, ഇന്നും ഞാൻ സൃഷ്ടാവായി നിലകൊള്ളുന്നു.
യുഗേ യുഗേ ച രക്ഷാമി മാര്കംഡേയാഖിലം ജഗത്। തദേതത്കഥിതം സര്വം മാര്കംഡേയാവധാരയ
എല്ലാ കാലങ്ങളിലും ഞാൻ ഈ ലോകം മുഴുവൻ കാക്കുന്നു, മാർകണ്ടേയാ. ഇതെല്ലാം ഞാൻ നിന്നോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; നന്നായി മനസ്സിലാക്കുക.
ശുശ്രൂഷുരപി ധര്മേഷു കുക്ഷൌ ചരസുഖം മമ। മമ ബ്രഹ്മാ ശരീരസ്ഥോ ദേവാശ്ച ൠഷിഭിഃ സഹ
ധർമ്മത്തിന്റെ ഉപദേശങ്ങൾ കേൾക്കുമ്പോഴും എന്റെ ഉള്ളിൽ സന്തോഷം നിറഞ്ഞിരുന്നു. ബ്രഹ്മാവും ദേവതകളും ഋഷികളും എന്റെ ശരീരത്തിൽ വസിക്കുന്നു.
വ്യക്തമവ്യക്തയോഗം മാമവഗച്ഛ മുരദ്വിഷമ്। അഹമേകാക്ഷരോ മംത്രസ്ത്ര്യക്ഷരശ്ച പിതാമഹഃ
മുരയുടെ ശത്രുവായ എന്നെ, പ്രകടവും അപരിപാടവും ആയ യോജനം എന്ന നിലയിൽ മനസ്സിലാക്കുക. ഞാൻ ഒരേ അക്ഷരമായ അക്ഷരവും, മൂന്ന് അക്ഷരങ്ങളുള്ള മന്ത്രവും, പിതാമഹനുമാണ്.
പരസ്ത്രിവര്ഗഓംകാരഃ പരമാത്മപ്രദര്ശനഃ। ഏവമാദിപുരാണം ച വദതേമാം മഹാമതേ
പരമമായ ഓം, മൂന്നു ലക്ഷ്യങ്ങൾ, പരമാത്മാവിന്റെ വെളിപ്പെടുത്തൽ — ഇതെല്ലാം, മഹാമതിയേ, ആദി പുരാണത്തിൽ പറയപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
വക്ത്രം യാതോ ഭഗവതോ മാര്കംഡേയോ മഹാമുനിഃ। തതോ ഭഗവതഃ കുക്ഷിം പ്രവിഷ്ടോ മുനിസത്തമഃ
മഹാമുനിയായ മാർകണ്ടേയൻ ഭഗവാന്റെ വായിൽ പ്രവേശിച്ചു; അതിനുശേഷം ആ ശ്രേഷ്ഠമുനി ഭഗവാന്റെ വയറ്റിൽ കടന്നു.
തസ്യാസമ്മുഖമേകാന്തേ ശുശ്രൂഷുര്ഹംസമവ്യയമ്। യദക്ഷയം വിവിധമുപാശ്രിതം തു തന്മഹാര്ണവേ വ്യപഗതചംദ്രഭാസ്കരേ
അവന്റെ മുന്നിൽ, അകലെ, മാർകണ്ടേയൻ അക്ഷരമായ ഹംസയെ ശ്രവിച്ചു; അക്ഷരവും വിവിധത്വമുള്ളതും ആ മഹാസമുദ്രത്തിൽ അഭയം കണ്ടെത്തിയിരുന്നു, അവിടെ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഇല്ലാതായിരുന്നു.
ശനൈശ്ചരന്പ്രഭുരഥ ഹംസസംജ്ഞിതഃ സൃജന്ജഗദ്വിഹരതി കാലപര്യയേ। അഥ ചൈവം ശുചിര്ഭൂത്വാ വരയാമാസ വൈ തപഃ
ശാന്തമായി സഞ്ചരിച്ച്, ഹംസ എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രഭു കാലത്തിന്റെ പ്രവാഹത്തിൽ ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുകയും സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്തു; പിന്നെ, ശുദ്ധനായ്, തപസ്സ് ആരംഭിച്ചു.
ഛാദയിത്വാത്മനോ ദേഹം പയസാംബുജസംഭവഃ। തതോ മഹാത്മാതിബലോ മര്ത്യലോകവിസര്ജനേ
തന്റെ ശരീരം മറച്ചു, വെള്ളത്തിൽ നിന്നുള്ള പുഷ്പത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, ആ മഹാത്മാവും അതിമഹാബലനും, മനുഷ്യലോകം സൃഷ്ടിച്ചു.