ന മേ സ്വര്ഗോ ബഹുമതസ്ത്വയാ ഹീനസ്യ രാഘവ। താരിതോഹം ത്വയാ പുത്ര പ്രാപ്തോഽസ്മീന്ദ്രസലോകതാമ്
രാഘവാ, നീ ഇല്ലാത്ത സ്വർഗ്ഗം എനിക്ക് വിലയില്ല; നീ എന്നെ രക്ഷിച്ചു, മകനേ, നിന്റെ വഴി ഞാൻ ഇന്ദ്രന്റെ ലോകം ലഭിച്ചു.
ലക്ഷ്മണം ചാബ്രവീദ്രാജാ പുത്ര പുണ്യം ത്വയാര്ജിതമ്। ഭ്രാത്രാസമമഥോ ദിവ്യാംല്ലോകാന്പ്രാപ്സ്യസി ചോത്തമാന്
രാജാവ് ലക്ഷ്മണനോടു പറഞ്ഞു: മകനേ, നീ വലിയ പുണ്യം സമ്പാദിച്ചു; നീയും നിന്റെ സഹോദരനുപോലെ ഉത്തമമായ ദിവ്യ ലോകങ്ങൾ നേടും.
ആഹൂയ ജാനകീം രാജാ വാക്യം ചേദമുവാച ഹ। ന ച മന്യുസ്ത്വയാ കാര്യോ ഭര്താരം പ്രതി സുവ്രതേ
രാജാവ് സീതയെ വിളിച്ചു പറഞ്ഞു: സുമംഗളിയായവളേ, ഭർത്താവിനോടു നീ മനസ്സിൽ കോപം വയ്ക്കരുത്.
ഖ്യാതിര്ഭവിഷ്യത്യേവാഗ്ര്യാ ഭര്തുസ്തേ ശുഭലോചനേ। ഏവം വദതി രാമേ തു പുഷ്പകേ ച വ്യവസ്ഥിതേ
ശുഭദർശിനിയായവളേ, നിന്റെ ഭർത്താവിന്റെ കീർത്തി എപ്പോഴും ഉന്നതമായിരിക്കും; ഇങ്ങനെ രാമൻ പുഷ്പകവിമാനത്തിൽ ഇരുന്നുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.
തത്ര യേ രാക്ഷസവരാസ്തേ ഗത്വാശു വിഭീഷണം। പ്രാപ്തോ രാമഃ സസുഗ്രീവശ്ചാരാ ഇത്ഥം തദാഽവദന്
അപ്പോൾ പ്രധാനമായിരുന്ന രാക്ഷസർ വേഗത്തിൽ വിഭീഷണനോടു ചെന്നു: 'രാമനും സുഗ്രീവനും എത്തിയിരിക്കുന്നു' എന്ന് അവരെ അറിയിച്ചു.
വിഭീഷണസ്തു തച്ഛ്രുത്വാ രാമാഗമനമംതികേ। ചാരാംസ്താന്പൂജയാമാസ സര്വകാമധനാദിഭിഃ
രാമൻ എത്തിയെന്നു കേട്ട വിഭീഷണൻ ആ ചാരന്മാരെ എല്ലാ ഇഷ്ടസമ്പത്തുകളും കൊടുത്ത് ആദരിച്ചു.
അലംകൃത്യ പുരീം താം തു നിഷ്ക്രാന്തഃ സചിവൈഃ സഹ। ദൃഷ്ട്വാ രാമം വിമാനസ്ഥം മേരാവിവ ദിവാകരം
അവൻ നഗരത്തെ അലങ്കരിച്ച് മന്ത്രിമാരോടൊപ്പം പുറത്തേക്ക് പോയി; രാമനെ ആകാശവിമാനത്തിൽ ഇരിക്കുന്നതു കണ്ടു, മേരുപർവതത്തിൽ സൂര്യനെപ്പോലെ.
അഷ്ടാംഗപ്രണിപാതേന നത്വാ രാഘവമബ്രവീത്। അദ്യ മേ സഫലം ജന്മ പ്രാപ്താഃ സര്വേ മനോരഥാഃ
അഷ്ടാംഗപ്രണാമം ചെയ്തു രാഘവനോട് വിഭീഷണൻ പറഞ്ഞു: ഇന്നാണ് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായത്, എന്റെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റപ്പെട്ടു.
യദ്ദൃഷ്ടൌ ദേവചരണൌ ജഗദ്വംദ്യാവനിംദിതൌ। കൃതഃ ശ്ലാഘ്യോസ്മ്യഹം ദേവ ശക്രാദീനാം ദിവൌകസാം
ദൈവികമായ, ലോകം വണങ്ങുന്ന, അപവാദമില്ലാത്ത നിന്റെ പാദങ്ങൾ ഞാൻ കണ്ടതിനാൽ, ദേവന്മാരിൽ പോലും ഞാൻ പ്രശംസിക്കപ്പെടാൻ യോഗ്യനായി, ദേവ.
ആത്മാനമധികം മന്യേ ത്രിദശേശാത്പുരംദരാത്। രാവണസ്യ ഗൃഹേ ദീപ്തേ സര്വരത്നോപശോഭിതേ
ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ പുരന്ദരനേക്കാൾ പോലും ഞാൻ എന്നെ വലിയവനായി കരുതുന്നു; രാവണന്റെ എല്ലാ രത്നങ്ങളാലും ഭംഗിയുള്ള പ്രകാശമുള്ള വീട്ടിൽ ഞാൻ വസിക്കുന്നു.
ഉപവിഷ്ടേ തു കാകുത്സ്ഥേ അര്ഘം ദത്വാ വിഭീഷണഃ। ഉവാച പ്രാംജലിര്ഭൂത്വാ സുഗ്രീവം ഭരതം തഥാ
കാകുത്ഥ്സൻ ഇരുന്നപ്പോൾ വിഭീഷണൻ അർഘ്യം നൽകി, കയ്യുകൂപ്പി സുഗ്രീവനോടും ഭരതനോടും സംസാരിച്ചു.
ഇഹാഗതസ്യ രാമസ്യ യദ്ദാസ്യേ ന തദസ്തി മേ। ഇയം ച ലംകാ രാമേണ രിപും ത്രൈലോക്യകംടകമ്
ഇവിടെ വന്ന രാമനു ഞാൻ നൽകാൻ ഒന്നുമില്ല; ഈ ലങ്കയെ രാമൻ, മൂന്ന് ലോകത്തിനും ഭയമായ ശത്രുവിനെ നശിപ്പിച്ചവൻ—
ഹത്വാ തു പാപകര്മാണം ദത്താ പൂര്വം പുരീ മമ। ഇയം പുരീ ഇമേ ദാരാ അമീ പുത്രാസ്തഥാ ഹ്യഹം
പാപിയായവനെ കൊല്ലുമ്പോൾ ഈ നഗരം എനിക്കു മുമ്പ് തന്നു; ഈ നഗരം, ഈ ഭാര്യമാർ, ഈ മക്കൾ, ഞാനും—
സര്വമേതന്മയാ ദത്തം സര്വമക്ഷയമസ്തു തേ। തതഃ പ്രകൃതയഃ സര്വാ ലംകാവാസിജനാശ്ച യേ
ഇതെല്ലാം ഞാൻ നല്കുന്നു; ഇവയെല്ലാം നിനക്കു ക്ഷയിക്കാതെ ഇരിക്കട്ടെ. പിന്നെ ലങ്കയിലെ എല്ലാ ജനങ്ങളും നഗരവാസികളും—
ആജഗ്മൂ രാഘവം ദ്രഷ്ടും കൌതൂഹലസമന്വിതാഃ। ഉക്തോ വിഭീഷണസ്തൈസ്തു രാമം ദര്ശയ നഃ പ്രഭോ
അവർ രാഘവനെ കാണാൻ ആകാംക്ഷയോടെ വന്നു; അവർ വിഭീഷണനോട് പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, രാമനെ ഞങ്ങൾക്ക് കാണിക്കൂ.'
വിഭീഷണേന കഥിതാ രാഘവായ മഹാത്മനേ। തേഷാമുപായനം സര്വം ഭരതോ രാമചോദിതഃ
വിഭീഷണൻ ആ മഹാത്മാവായ രാഘവനോട് അവരെക്കുറിച്ച് പറഞ്ഞു; രാമന്റെ ആജ്ഞപ്രകാരം ഭരതൻ അവരുടെ സമ്മാനങ്ങൾ സ്വീകരിച്ചു.
ജഗ്രാഹ വാനരേന്ദ്രശ്ച ധനരത്നൌഘസംചയം। ഏവം തത്ര ത്ര്യഹം രാമോ ഹ്യവസദ്രാക്ഷസാലയേ
വാനരരാജാവും ധനവും രത്നങ്ങളുടെ കൂമ്പാരവും ഏറ്റെടുത്തു; അങ്ങനെ രാമൻ അവിടെ രാക്ഷസരുടെ വീട്ടിൽ മൂന്നു ദിവസം താമസിച്ചു.
ചതുര്ഥേഹനി സംപ്രാപ്തേ രാമേ ചാപി സഭാസ്ഥിതേ। കേകസീ പുത്രമാഹേദം രാമം ദ്രക്ഷ്യാമി പുത്രക
നാലാം ദിവസം എത്തിയപ്പോൾ രാമൻ സഭയിൽ ഇരിക്കുമ്പോൾ കേകസി മകനോട് പറഞ്ഞു: 'മകനേ, ഞാൻ രാമനെ കാണണം.'
ദൃഷ്ടേ തസ്മിന്മഹത്പുണ്യം പ്രാപ്യതേ മുനിസത്തമൈഃ। വിഷ്ണുരേഷ മഹാഭാഗശ്ചതുര്മൂര്തിസ്സനാതനഃ
അത് കണ്ടാൽ മഹത്തായ പുണ്യം മഹർഷിമാര്ക്ക് ലഭിക്കും; ഈ മഹാഭാഗൻ, സനാതനൻ, നാലു രൂപങ്ങളുള്ള വിഷ്ണുവാണ്.
സീതാ ലക്ഷ്മീര്മഹാഭാഗ ന ബുദ്ധാ സാഗ്രജേന തേ। പിത്രാ തേ പൂര്വമാഖ്യാതം ദേവാനാം ദിവിസംഗമേ
സീതയാണ് ലക്ഷ്മി, മഹാഭാഗേ; അവളെ നിന്റെ മൂത്ത സഹോദരൻ തിരിച്ചറിയാൻ കഴിഞ്ഞില്ല. ദേവന്മാരുടെ സംഗമത്തിൽ നിന്റെ അച്ഛൻ ഇതു മുമ്പേ പറഞ്ഞിരുന്നു.
കുലേ രഘൂണാം വൈ വിഷ്ണുഃ പുത്രോ ദശരഥസ്യ തു। ഭവിഷ്യതി വിനാശായ ദശഗ്രീവസ്യ രക്ഷസഃ
രഘുവംശത്തിൽ ദശരഥന്റെ മകനായി വിഷ്ണു ജനിക്കും, പത്തുതലകളുള്ള രാക്ഷസനായ ദശഗ്രീവനെ നശിപ്പിക്കാൻ.
വിഭീഷണ ഉവാച। ഏവം കുരുഷ്വ വൈ മാതര്ഗൃഹാണ നവമം വരമ്। പാത്രം ചംദനസംയുക്തം ദധിക്ഷൌദ്രാക്ഷതൈഃ സഹ
വിഭീഷണൻ പറഞ്ഞു: അമ്മേ, ഇങ്ങനെ ചെയ്യൂ, ഒൻപതാമത്തെ വരം സ്വീകരിക്കൂ. ചന്ദനമണയിച്ച പാത്രം, തയിരും തേനും അക്ഷതയും ചേർത്ത് എടുക്കൂ.
ദൂര്വയാര്ഘം സഹ കുരു രാജപുത്രസ്യ ദര്ശനമ്। സരമാമഗ്രതഃ കൃത്വാ യാശ്ചാന്യാ ദേവകന്യകാഃ
ദൂർവാ പുല്ല് ചേർത്ത് അർഘ്യം അർപ്പിച്ചു, രാജകുമാരനെ കാണാൻ പോകൂ. സരമയെ മുൻപിൽ വെച്ച്, മറ്റു ദേവകന്യകളോടൊപ്പം നീ പോകണം.
വ്രജസ്വ രാഘവാഭ്യാശം തസ്മാദഗ്രേ വ്രജാമ്യഹമ്। ഏവമുക്ത്വാ ഗതം രക്ഷോ യത്ര രാമോ വ്യവസ്ഥിതഃ
രാഘവന്റെ അടുക്കൽ പോകൂ; ഞാൻ ആദ്യം പോകാം. ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ രാക്ഷസൻ രാമൻ ഇരുന്നിരുന്നിടത്തേക്ക് പോയി.
ഉത്സാര്യ ദാനവാന്സര്വാന്രാമം ദ്രഷ്ടും സമാഗതാന്। സഭാം താം വിമലാം കൃത്വാ രാമം സ്വാഭിമുഖേ സ്ഥിതമ്
രാമനെ കാണാൻ വന്നിരുന്ന എല്ലാ ദാനവന്മാരെയും അവൻ അകറ്റി, സഭ ശുദ്ധമാക്കി, രാമനെ നേരെ മുന്നിൽ നില്ക്കുവാൻ പറഞ്ഞു.
വിഭീഷണ ഉവാച। വിജ്ഞാപ്യം ശൃണു മേ ദേവ വദതശ്ച വിശാംപതേ। ദശഗ്രീവം കുംഭകര്ണം യാ ച മാം ചാപ്യജീജനത്
വിഭീഷണൻ പറഞ്ഞു: ദേവാ, എന്റെ അപേക്ഷ കേൾക്കൂ, രാജാവേ, ഞാൻ പറയുമ്പോൾ. ദശഗ്രീവനും കുംഭകർണ്ണനും എന്നെയും പ്രസവിച്ചവൾ—
ഇയം സാ ദേവമാതാ നഃ പാദൌ തേ ദ്രഷ്ടുമിച്ഛതി। തസ്യാസ്തു ത്വം കൃപാം കൃത്വാ ദര്ശനം ദാതു മര്ഹസി1.38.
ഇവൾ തന്നെയാണ് ഞങ്ങളുടെ ദേവമാതാവ്; അവൾ നിന്റെ പാദങ്ങൾ കാണാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അവളോടു ദയ കാണിച്ച്, അവളെ കാണാൻ അനുവാദം തരണം.
രാമ ഉവാച। അഹം തസ്യാഃ സമീപം തു മാതൃദര്ശനകാംക്ഷയാ। ഗമിഷ്യേ രാക്ഷസേംദ്ര ത്വം ശീഘ്രം യാഹി മമാഗ്രതഃ
രാമൻ പറഞ്ഞു: അമ്മയെ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച് ഞാൻ അവളുടെ അടുക്കൽ പോകും, രാക്ഷസരാജാവേ; നീ എനിക്ക് മുന്നിൽ വേഗം പോകൂ.
പ്രതിജ്ഞായ തു തം വാക്യമുത്തസ്ഥൌ ച വരാസനാത്। മൂര്ധ്നി ചാംജലിമാധായ പ്രണാമമകരോദ്വിഭുഃ
അവൻ ആ വാക്ക് ഉറപ്പു നൽകി, ഉത്തമാസനത്തിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ്, കൈകൂപ്പി തലയിൽ വെച്ച് വന്ദനം ചെയ്തു.
അഭിവാദയേഹം ഭവതീം മാതാ ഭവസി ധര്മതഃ। മഹതാ തപസാ ചാപി പുണ്യേന വിവിധേന ച
ഇവിടെയാണു ഞാൻ നിങ്ങളെ വന്ദിക്കുന്നത്; നീ ധർമ്മത്താൽ എന്റെ അമ്മയാണ്, വലിയ തപസ്സും അനേകം പുണ്യങ്ങളും കൊണ്ടും.