സമംതാദ്യോജനശതം മൃഗവ്യാഘ്രവിവര്ജിതമ്। തസ്മിന്നിഷ്പുരുഷേഽരണ്യേ ചികീര്ഷുസ്തപ ഉത്തമമ്
'നൂറു യോജന നീളത്തിൽ ചുറ്റും, മൃഗങ്ങളോ പുലികളോ ഇല്ലാത്ത ഒരു വനമായിരുന്നു അത്; ആ മനുഷ്യരില്ലാത്ത വനത്തിൽ ഞാൻ ഉത്തമമായ തപസ്സു ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിച്ചു.'
അഹമാക്രമിതും സൌമ്യ തദരണ്യമുപാഗതഃ। തസ്യാരണ്യസ്യ മധ്യം തു യുക്തം മൂലഫലൈഃ സദാ
'സൗമ്യനേ, ആ വനത്തിലേക്ക് ഞാൻ കടന്നുപോയി, അതിന്റെ നടുവ് എപ്പോഴും കിഴങ്ങുകളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞിരുന്നതായിരുന്നു.'
ശാകൈര്ബഹുവിധാകാരൈര്നാനാരൂപൈഃ സുകാനനൈഃ। തസ്യാരണ്യസ്യ മധ്യേ തു പംചയോജനമായതമ്
'പലതരത്തിലുള്ള ഇലക്കറികളും, വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള മനോഹരമായ തോട്ടങ്ങളും; ആ വനത്തിന്റെ നടുവിൽ അഞ്ചു യോജന നീളമുള്ള ഒരു പ്രദേശം ഉണ്ടായിരുന്നു.'
ഹംസകാരംഡവാകീര്ണം ചക്രവാകോപശോഭിതമ്। തത്രാശ്ചര്യം മയാ ദൃഷ്ടം സരഃ പരമശോഭിതമ്
'ഹംസകളും കറണ്ടകളും നിറഞ്ഞ, ചക്രവാകപ്പക്ഷികൾ അലങ്കരിച്ച, അത്ഭുതകരമായ ഒരു മനോഹരമായ തടാകം അവിടെ ഞാൻ കണ്ടു.'
വിസാരികച്ഛപാകീര്ണം ബകപംക്തിഗണൈര്യുതമ്। സമീപേ തസ്യ സരസസ്തപസ്തപ്തും ഗതഃ പുരാ
ഒരു കാലത്ത്, ആ തടാകത്തിന്റെ അടുത്തേക്ക് ഞാൻ പോയി. അപ്പോൾ അതു കപ്പകളാലും ആമകളാലും നിറഞ്ഞിരുന്നതും, വലതീരത്ത് ബകപക്ഷികൾ നിരയാക്കി നിൽക്കുന്നതും കണ്ടു. അവിടെ ഞാൻ തപസ്സിന് ഇരുന്നു.
ദേശം പുണ്യമുപേത്യൈവം സര്വഹിംസാവിവര്ജിതമ്। തത്രാഹമവസം രാത്രിം നൈദാഘീം പുരുഷര്ഷഭ
അങ്ങിനെ ആ പുണ്യഭൂമിയിൽ എത്തി, എല്ലായ്പ്പോഴും ഹിംസയില്ലാത്ത സ്ഥലത്ത്, ആ വേനൽക്കാല രാത്രിയിൽ ഞാൻ അവിടെ താമസിച്ചു, മഹാനായവനേ.
പ്രഭാതേ പുരുത്ഥായ സരസ്തദുപചക്രമേ। അഥാപശ്യം ശവമഹമസ്പൃഷ്ടജരസം ക്വചിത്
രാവിലെ ഉണർന്ന്, ആ തടാകത്തിങ്കൽ ഞാൻ അടുത്തു. അപ്പോൾ, ഒരു ഭാഗത്ത്, ചീന്തിപ്പോകാതെ കിടക്കുന്ന ഒരു ശവം ഞാൻ കണ്ടു.
തിഷ്ഠംതം പരയാ ലക്ഷ്മ്യാ സരസോ നാതിദൂരതഃ। തദര്ഥം ചിംതയാനോഹം മുഹൂര്തമിവ രാഘവ
തടാകത്തിന് അത്ര ദൂരമല്ലാതെ, അതിശയകരമായ സൗന്ദര്യത്തോടെ നിൽക്കുന്ന ആ ശവത്തെ നോക്കി, അതിന്റെ അർത്ഥം ഞാൻ കുറേ നേരം ആലോചിച്ചു, രാഘവ.
അസ്യ തീരേ ന വൈ പ്രാണീ കോ വാപ്യേഷ സുരര്ഷഭഃ। മുനിര്വാ പാര്ഥിവോ വാപി ക്വ മുനിഃ പാര്ഥിവോപി വാ
ഈ തീരത്ത് ജീവൻ ഉള്ള ആരും ഇല്ലല്ലോ; ഇതാര് ആയിരിക്കും, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ? ഒരു മുനിയോ രാജാവോ ആകുമോ? എവിടെയാണ് ആ മুনি, രാജാവോ?
അഥവാ പാര്ഥിവസുതസ്തസ്യൈവം സംഭവഃ കൃതഃ। അതീതേഹനി രാത്രൌ വാ പ്രാതര്വാപി മൃതോ യദി
അല്ലെങ്കിൽ, അവൻ ഒരു രാജകുമാരനാകാം; അങ്ങനെ എന്തോ സംഭവിച്ചിരിക്കാം. കഴിഞ്ഞ രാത്രി അല്ലെങ്കിൽ ഈ രാവിലെ മരിച്ചിരിക്കാം.
അവശ്യം തു മയാ ജ്ഞേയാ സരസോസ്യ വിനിഷ്ക്രിയാ। യാവദേവം സ്ഥിതശ്ചാഹം ചിംതയാനോ രഘൂത്തമ
എന്തായാലും, ഈ തടാകത്തിന്റെ രഹസ്യം ഞാൻ അറിയേണ്ടതുണ്ട്. അങ്ങനെ ഞാൻ നില്ക്കുമ്പോൾ, ഈ ചിന്തകളിൽ മുഴുകിയിരിക്കെ, രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ—
അഥാപശ്യം മൂഹൂര്താത്തു ദിവ്യമദ്ഭുതദര്ശനമ്। വിമാനം പരമോദാരം ഹംസയുക്തം മനോജവമ്
അപ്പോൾ കുറേ നേരത്തിന് ശേഷം, അത്ഭുതകരമായ ദിവ്യമായ ഒരു ദൃശ്യമാണ് ഞാൻ കണ്ടത്: മനസ്സുപോലെ വേഗത്തിൽ പറക്കുന്ന, ഹംസകളാൽ കെട്ടിയ ഒരു മനോഹരമായ വിചിത്രവിമാനം.
പുരസ്തത്ര സഹസ്രം തു വിമാനേപ്സരസാം നൃപ। ഗംധര്വാശ്ചൈവ തത്സംഖ്യാ രമയംതി വരം നരമ്
അതിന്റെ മുന്നിൽ, രാജാവേ, ആയിരം അപ്സരസ്സുകൾ ആ വിചിത്രവിമാനത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നു; അത്രയും ഗന്ധർവന്മാരും ആ മഹാനായ പുരുഷനെ സന്തോഷിപ്പിച്ചു.
ഗായംതി ദിവ്യഗേയാനി വാദയംതി തഥാ പരേ। അഥാപശ്യം നരം തസ്മാദ്വിമാനാദവരോഹിതമ്
അവർ ദിവ്യഗാനങ്ങൾ പാടുകയും, മറ്റുള്ളവർ വാദ്യങ്ങൾ വായിക്കുകയും ചെയ്തു. അപ്പോൾ ആ വിമാനം വിട്ട് ഒരു മനുഷ്യൻ ഇറങ്ങുന്നതും ഞാൻ കണ്ടു.
ശവമാംസം ഭക്ഷയന്തം ച സ്നാത്വാ രഘുകുലോദ്വഹ। തതോ ഭുക്ത്വാ യഥാകാമം സ മാംസം ബഹുപീവരമ്
അവൻ ആ ശവത്തിന്റെ മാംസം ഭക്ഷിച്ചു, പിന്നെ കുളിച്ച്, രഘുവംശത്തിലെ ശ്രേഷ്ഠനേ, തന്റെ ഇഷ്ടത്തിന് ആ ധാരാളം കൊഴുപ്പുള്ള മാംസം തൃപ്തിയായി കഴിച്ചു.
അവതീര്യ സരഃ ശീഘ്രമാരുരോഹ ദിവം പുനഃ। തമഹം ദേവസംകാശം ശ്രിയാ പരമയാന്വിതമ്
അവൻ വേഗത്തിൽ തടാകത്തിൽ ഇറങ്ങി, പിന്നെ വീണ്ടും ആകാശത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു. ദൈവസദൃശനും അത്യുത്തമമായ തേജസ്സോടെ അവനെ ഞാൻ കണ്ടു.
ഭോ ഭോ സ്വര്ഗിന്മഹാഭാഗ പൃച്ഛാമി ത്വാം കഥം ത്വിദമ്। ജുഗുപ്സിതസ്തവാഹാരോ ഗതിശ്ചേയം തവോത്തമാ
'ദൈവലോകത്തിൽ വസിക്കുന്ന മഹാഭാഗവനേ, ഞാൻ നിന്നോട് ചോദിക്കുന്നു: നിന്റെ ഭക്ഷണം ഇങ്ങനെയൊരു വെറുപ്പുള്ളതാണെങ്കിലും, നിന്റെ ഗതിയിങ്ങനെയൊരു ഉന്നതമായതെങ്ങനെ?'
യദി ഗുഹ്യം ന ചൈതത്തേ കഥയ ത്വദ്യ മേ ഭവാന്। കാമതഃ ശ്രോതുമിച്ഛാമി കിമേതത്പരമം വചഃ
'ഇത് രഹസ്യമല്ലെങ്കിൽ, ദയവായി ഇന്നേയ്ക്ക് എന്നോട് പറയണം. ഞാൻ മനസ്സിൽ നിന്ന് അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, ഈ പരമമായ കാര്യം എന്താണെന്ന്.'
കോ ഭവാന്വദ സംദേഹമാഹാരശ്ച വിഗര്ഹിതഃ। ത്വയേദം ഭുജ്യതേ സൌമ്യ കിമര്ഥം ക്വ ച വര്തസേ
'നീ ആരാണ്? എന്റെ സംശയം നീക്കിക്കൊടുക്കണം. സ്നേഹമുള്ളവനേ, ഇങ്ങനെയൊരു നിന്ദ്യമായ ആഹാരം നീ എന്തിനാണ് കഴിക്കുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ്, നീ എവിടെയാണ് വസിക്കുന്നത്?'
കസ്യായമൈശ്വരോഭാവഃ ശവത്വേന വിനിര്മിതഃ। ആഹാരം ച കഥം നിംദ്യം ശ്രോതുമിച്ഛാമി തത്ത്വതഃ
'ഈ ദൈവികാവസ്ഥ ആരുടേതാണ്, ശവരൂപത്തിൽ ഉണ്ടാക്കിയിരിക്കുന്നത്? നിന്റെ ആഹാരം ഇങ്ങനെയൊരു അപമാനകരമായതാകുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? ഇതിന്റെ സത്യം ഞാൻ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.'
ശ്രുത്വാ ച ഭാഷിതം തത്ര മമ രാമ സതാം വര। പ്രാംജലിഃ പ്രത്യുവാചേദം സ സ്വര്ഗീ രഘുനംദന
എന്റെ ഈ വാക്കുകൾ അവിടെ കേട്ടപ്പോൾ, രാമാ, സത്പുരുഷന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനേ, ആ സ്വർഗ്ഗവാസി, കൈകൂപ്പി, രഘുനന്ദനനോട് ഉത്തരം പറഞ്ഞു.
ശൃണുഷ്വാദ്യ യഥാവൃത്തം മമേദം സുഖദുഃഖജമ്। കാമോ ഹി ദുരിതക്രമ്യഃ ശൃണു യത്പൃച്ഛസേ ദ്വിജ
'ഇപ്പോൾ നീ കേൾക്കണം, എന്റെ സുഖദുഃഖങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ കഥ. മോഹം തെറ്റായ വഴി പിന്തുടർന്നാൽ ദുർഗതിയിലാകും—നീ ചോദിക്കുന്നതെന്തെന്ന് കേൾക്കൂ, ദ്വിജനേ.'
പുരാ വൈദര്ഭകോ രാജാ പിതാ മേ ഹി മഹായശാഃ। വാസുദേവ ഇതി ഖ്യാതസ്ത്രിഷു ലോകേഷു ധാര്മികഃ
പണ്ടു, എന്റെ അച്ഛന് വിദര്ഭ ദേശത്തിലെ പ്രശസ്തനായ രാജാവായിരുന്നു. വാസുദേവന് എന്ന പേരില് മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും ധര്മനിഷ്ഠനായവനായി അറിയപ്പെട്ടിരുന്നു.
തസ്യ പുത്രദ്വയം ബ്രഹ്മന്ദ്വാഭ്യാം സ്ത്രീഭ്യാമജായത। അഹം ശ്വേത ഇതി ഖ്യാതോ യവീയാന്സുരഥോഽഭവത്
അവന് രണ്ടു സ്ത്രീകളില് നിന്ന് രണ്ടു മക്കളെ ലഭിച്ചു. ഞാന് ശ്വേതന് എന്ന പേരില് അറിയപ്പെടുന്നു, എന്റെ ഇളയ സഹോദരന് സുരഥന് ആയിരുന്നു.
പിതര്യുപരതേ തസ്മിന്പൌരാ മാമഭ്യഷേചയന്। തത്രാഹംകാരയന്രാജ്യം ധര്മേ ചാസം സമാഹിതഃ
അച്ഛന് മരിച്ച ശേഷം നഗരവാസികള് എന്നെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്തു. പക്ഷേ, ആ ഭരണത്തില് ഞാന് അഹങ്കാരിയായിത്തീർന്നു, ധര്മത്തില് സ്ഥിരതയില്ലാതായി.
ഏവം വര്ഷസഹസ്രാണി ബഹൂനി സമുപാവ്രജന്। മമ രാജ്യം കാരയതഃ പരിപാലയതഃ പ്രജാഃ
ഇങ്ങനെ, ഞാൻ രാജ്യം ഭരിച്ച് ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ച് അനേകം ആയിരക്കണക്കിന് വര്ഷങ്ങള് കടന്നു പോയി.
സോഹം നിമിത്തേ കസ്മിംശ്ചിദ്വൈരാഗ്യേണ ദ്വിജോത്തമ। മരണം ഹൃദയേ കൃത്വാ തപോവനമുപാഗമമ്
എന്നാല്, ഒരു സമയത്ത്, വൈരാഗ്യത്തോടെ, മരണത്തെ മനസ്സിൽ ഉറപ്പാക്കി, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവനേ, ഞാൻ തപോവനത്തിലേക്ക് പോയി.
സോഹം വനമിദം രമ്യം ഭൃശം പക്ഷിവിവര്ജിതമ്। പ്രവിഷ്ടസ്തപ ആസ്ഥാതുമസ്യൈവ സരസോംതികേ
പക്ഷികളും ഇല്ലാത്ത ഈ മനോഹരമായ വനത്തിലേക്ക് ഞാൻ കടന്നു വന്ന്, ഈ തടാകത്തിനരികിൽ തപസ്സിന് ഇരുന്നു.
രാജ്യേഽഭിഷിച്യ സുരഥം ഭ്രാതരം തം നരാധിപമ്। ഇദം സരഃ സമാസാദ്യ തപസ്തപ്തം സുദാരുണമ്
എന്റെ സഹോദരന് സുരഥനെ രാജാവായി അഭിഷേകം ചെയ്ത്, ഈ തടാകം സമീപിച്ച്, ഞാൻ അതിയായ കഠിനതപസ് ചെയ്തു.
ദശവര്ഷസഹസ്രാണി തപസ്തപ്ത്വാ മഹാവനേ। ശുഭം തു ഭവനം പ്രാപ്തോ ബ്രഹ്മലോകമനാമയമ്
പത്ത് ആയിരം വര്ഷങ്ങള് ആ വലിയ വനത്തില് തപസ്സു ചെയ്ത ശേഷം, ഞാൻ ശുഭമായ ഭവനമായ, ദോഷം ഇല്ലാത്ത ബ്രഹ്മലോകം പ്രാപിച്ചു.