കരിഷ്യേ നിയതം ധര്മം ധര്മോ ഹി പരമാ ഗതിഃ। സുതവര്ഷസഹസ്രാണി ദശ രാജ്യമകാരയത്
ധർമ്മം ഞാൻ നിർബന്ധമായി പാലിക്കും, കാരണം ധർമ്മം തന്നെ പരമഗതി. പത്തു ആയിരം വർഷം രാമൻ രാജ്യം ഭരിച്ചു.
ദദതോ ജുഹ്വതശ്ചൈവ ജഗ്മുസ്താന്യേകവര്ഷവത്। പ്രജാഃ പാലയതസ്തസ്യ രാഘവസ്യ മഹാത്മനഃ
ദാനം ചെയ്തും ഹോമം നടത്തി, ആ വർഷങ്ങൾ ഒറ്റവർഷം പോലെ കടന്നു. മഹാത്മാവായ രാഘവൻ ജനങ്ങളെ സംരക്ഷിച്ചു.
ഏതസ്മിന്നേവ ദിവസേ വൃദ്ധോ ജാനപദോ ദ്വിജഃ। മൃതം പുത്രമുപാദായ രാമദ്വാരമുപാഗതഃ
അന്നേ ദിവസം, ഗ്രാമത്തിൽ നിന്നുള്ള വൃദ്ധൻ ബ്രാഹ്മണൻ മരിച്ച മകനുമായി രാമന്റെ വാതിലിൽ എത്തി.
ഉവാച വിവിധം വാക്യം സ്നേഹാക്ഷരസമന്വിതമ്। ദുഷ്കൃതം കിംതു മേ പുത്ര പൂര്വദേഹാംതരേ കൃതമ്
അവൻ സ്നേഹപൂർവം പലവിധം വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു: 'എന്റെ മകൻ മുമ്പത്തെ ജന്മത്തിൽ എന്ത് പാപം ചെയ്തു?'
ത്വാമേകപുത്രം യദഹം പശ്യാമി നിധനം ഗതമ്। അപ്രാപ്തയൌവനം ബാലം പംചവര്ഷം ഗതായുഷമ്
'എനിക്ക് ഒരേയൊരു മകനാണ്. അവനെ ഞാൻ മരിച്ചുപോയതായി കാണുന്നു. അവൻ ബാലനാണ്, യൗവനം പോലും കാണാതെ, അഞ്ചു വയസ്സിൽ ജീവൻ നഷ്ടപ്പെട്ടു.'
അകാലേ കാലമാപന്നം ദുഃഖായ മമ പുത്രക। അകൃത്വാ പിതൃകാര്യാണി ഗതോ വൈവസ്വതക്ഷയമ്
'കാലമാകുന്നതിന് മുമ്പ് മരണം വന്നത് എന്റെ ദു:ഖമാണ്. പിതാവിന്റെ കര്മ്മങ്ങൾ ചെയ്യാതെ അവൻ യമലോകത്തേക്ക് പോയി.'
രാമസ്യ ദുഷ്കൃതം വ്യക്തം യേന തേ മൃത്യുരാഗതഃ। ബാലവധ്യാ ബ്രഹ്മവധ്യാ സ്ത്രീവധ്യാ ചൈവ രാഘവമ്
'രാമന്റെ പാപം കൊണ്ടാണ് മരണത്തിൻ്റെ കയ്യിൽ നീപ്പെട്ടത്. ബാലഹത്യ, ബ്രാഹ്മണഹത്യ, സ്ത്രീഹത്യ എന്നിവ രാഘവനെ നശിപ്പിക്കും.'
പ്രവേക്ഷ്യതി ന സന്ദേഹഃ സഭാര്യേ തു മൃതേ മയി। ശുശ്രാവ രാഘവഃ സര്വം ദുഃഖശോകസമന്വിതമ്
'ഞാൻ മരിച്ചാൽ, ഭാര്യയോടൊപ്പം രാമൻ നശിപ്പിക്കപ്പെടും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.' ഈ വാക്കുകൾ മുഴുവൻ രാഘവൻ ദു:ഖവും ശോകരസവുംകൊണ്ട് കേട്ടു.
നിവാര്യ തം ദ്വിജം രാമോ വസിഷ്ഠം വാക്യമബ്രവീത്। കിം മയാദ്യ ച കര്തവ്യം കാര്യമേവം വിധേ സ്ഥിതേ
ആ ബ്രാഹ്മണനെ തടഞ്ഞ് രാമൻ വസിഷ്ഠനോടു പറഞ്ഞു: 'ഇപ്പോൾ ഞാൻ എന്ത് ചെയ്യണം, കാര്യങ്ങൾ ഇങ്ങനെ നിൽക്കുമ്പോൾ?'
പ്രാണാനഹം ജുഹോമ്യഗ്നൌ പര്വതാദ്വാ പതേഹ്യഹമ്। കഥം ശുദ്ധിമഹം യാമി ശ്രുത്വാ ബ്രാഹ്മണഭാഷിതമ്
'ഞാൻ എന്റെ ജീവൻ അഗ്നിയിൽ അർപ്പിക്കാം, അല്ലെങ്കിൽ ഒരു പർവതത്തിൽ നിന്ന് ചാടാം; ആ ബ്രാഹ്മണന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടശേഷം എങ്ങനെ ഞാൻ ശുദ്ധി നേടും?'
വസിഷ്ഠസ്യാഗ്രതഃ സ്ഥിത്വാ രാജ്ഞോ ദീനസ്യ നാരദഃ। പ്രത്യുവാച ശ്രുതം വാക്യമൃഷീണാം സന്നിധൌ തദാ
വസിഷ്ഠന്റെ മുമ്പിൽ നിന്നു, ദുഃഖിതനായ രാജാവിന്റെ വാക്കുകൾ മഹർഷിമാരുടെ സന്നിധിയിൽ കേട്ടു നാരദൻ മറുപടി പറഞ്ഞു.
ശൃണു രാമ യഥാകാലം പ്രാപ്തോ വൈ ബാലസംക്ഷയഃ। പുരാ കൃതയുഗേ രാമ സര്വത്ര ബ്രാഹ്മണോത്തരമ്
'രാമ, കേൾക്കു, എങ്ങനെ ബാലന്മാരുടെ നാശം സമയാനുസരണം സംഭവിച്ചു; പുരാതന കൃതയുഗത്തിൽ എല്ലായിടത്തും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്ക് പ്രാധാന്യം ഉണ്ടായിരുന്നു.'
അബ്രാഹ്മണോ ന വൈ കശ്ചിത്തപസ്തപതി രാഘവ। അമൃത്യവസ്തദാ സര്വേ ജായംതേ ചിരജീവിനഃ
'ബ്രാഹ്മണന്മല്ലാതെ ആരും തപസ്സ് ചെയ്തിരുന്നില്ല, രാഘവ; അന്നൊക്കെയായിരുന്നു എല്ലാവരും മരണമില്ലാതെ ദീർഘായുസ്സോടെ ജീവിച്ചത്.'
ത്രേതായുഗേ പുനഃ പ്രാപ്തേ ബ്രഹ്മക്ഷത്രമനുത്തമമ്। അധര്മോ ദ്വാപരേ തേഷാം വൈശ്യാന്ശൂദ്രാംസ്തഥാവിശത്
'ത്രീതായുഗം വന്നപ്പോൾ, ഉത്തമമായ ബ്രാഹ്മണരും ക്ഷത്രിയരും മുന്നിൽ നിന്നു; ദ്വാപരയുഗത്തിൽ അവരിലും, വൈശ്യന്മാരിലും, ശൂദ്രന്മാരിലും അധർമ്മം കടന്നു.'
ഏവം നിരംതരം ജുഷ്ടമുദ്ഭൂതമനൃതം പുനഃ। അധര്മസ്യ ത്രയഃ പാദാ ഏകോ ധര്മസ്യ ചാഗതഃ
'അങ്ങനെ തുടർച്ചയായി അസത്യവും അധർമ്മവും ഉയർന്നു; അദ്ധർമ്മത്തിന് മൂന്നു ഭാഗവും, ധർമ്മത്തിന് ഒറ്റ ഭാഗം മാത്രം ശേഷിച്ചു.'
തതഃ പൂര്വേ ഭൃശം ത്രസ്താ വര്ണാ ബ്രാഹ്മണപൂര്വകാഃ। ഭൂയഃ പാദസ്തു ധര്മസ്യ ദ്വിതീയഃ സമപദ്യത
'അപ്പോൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർ മുന്നിൽ നിന്നുള്ള വർണ്ണങ്ങൾ അതിയായി ഭയപ്പെട്ടു; പിന്നെ വീണ്ടും ധർമ്മത്തിന് രണ്ടാമത്തെ ഭാഗം നിലനിൽക്കാൻ തുടങ്ങി.'
തസ്മിന്ദ്വാപരസംജ്ഞേ തു തപോ വൈശ്യം സമാവിശത്। യുഗത്രയസ്യ വൈധര്മ്യം ധര്മസ്യ പ്രതിതിഷ്ഠതി
'ദ്വാപരയുഗം എന്ന ആ കാലത്ത് തപസ്സ് വൈശ്യന്മാരിൽ പ്രവേശിച്ചു; മൂന്നു യുഗങ്ങളിലെയും ധർമ്മത്തിന്റെയും അദ്ധർമ്മത്തിന്റെയും വ്യത്യാസം നിലനിന്നു.'
കലിസംജ്ഞേ തതഃ പ്രാപ്തേ വര്തമാനേ യുഗേംതിമേ। അധര്മശ്ചാനൃതം ചൈവ വവൃധാതേ നരര്ഷഭ1.35.
'പിന്നീട് കലിയുഗം എന്ന ഈ അവസാന യുഗം വന്നപ്പോൾ, അദ്ധർമ്മവും അസത്യവും വളർന്നു, മനുഷ്യരിൽ ഉത്തമനായവാ.'
ഭവിതാ ശൂദ്രയോന്യാം തു തപശ്ചര്യാ കലൌ യുഗേ। സ തേ വിഷയപര്യംതേ രാജന്നുഗ്രതരം തപഃ
'കലിയുഗത്തിൽ, ശൂദ്രജന്മത്തിൽ തപസ്സ് ഉണ്ടാകും; രാജാവേ, നിന്റെ രാജ്യത്ത് അതീവ കഠിനമായ തപസ്സ് ഉണ്ടാകും.'
ശൂദ്രസ്തപതി ദുര്ബുദ്ധിസ്തേന ബാലവധഃ കൃതഃ। യസ്യാധര്മമകാര്യം വാ വിഷയേ പാര്ഥിവസ്യ ഹി
'ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള ഒരു ശൂദ്രൻ തപസ്സ് ചെയ്തു, അതിനാലാണ് ബാലഹത്യ സംഭവിച്ചത്; രാജാവിന്റെ രാജ്യത്ത് എവിടെയെങ്കിലും അദ്ധർമ്മം അല്ലെങ്കിൽ തെറ്റായ പ്രവൃത്തികൾ ഉണ്ടെങ്കിൽ—'
പുരേ വാ രാജശാര്ദൂല കുരുതേ ദുര്മതിര്നരഃ। ക്ഷിപ്രം സ നരകം യാതി യാവദാഭൂതസംപ്ലവമ്
'നഗരത്തിൽ ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ളവൻ അങ്ങനെ ചെയ്താൽ, രാജാവേ, അവൻ ഉടൻ തന്നെ സൃഷ്ടി സംഹാരകാലം വരെ നരകത്തിൽ പോകും.'
ചതുര്ഥം തസ്യ പാപസ്യ ഭാഗമശ്നാതി പാര്ഥിവഃ। സത്ത്വം പുരുഷശാര്ദൂല ഗച്ഛസ്വ വിഷയം സ്വകമ്
'ആ പാപത്തിൽ നിന്നു നാലിൽ ഒരു ഭാഗം രാജാവായ നീ അനുഭവിക്കും; മനുഷ്യരിൽ ഉത്തമനായവാ, നീ തിരിച്ച് നിന്റെ രാജ്യത്തേക്ക് പോവുക.'
ദുഷ്കൃതം യത്ര പശ്യേഥാസ്തത്ര യത്നം സമാചര। ഏവം തേ ധര്മവൃദ്ധിശ്ച ബലസ്യ വര്ധനം തഥാ
'എവിടെയെങ്കിലും നീ ദുഷ്കൃത്യം കാണുമ്പോൾ അവിടെ പരിശ്രമം കാണിക്കുക; അങ്ങനെ നിന്റെ ധർമ്മവും ശക്തിയും വർദ്ധിക്കും.'
ഭവിഷ്യതി നരശ്രേഷ്ഠ ബാലസ്യാസ്യ ച ജീവനമ്। നാരദേനൈവമുക്തസ്തു സാശ്ചര്യോ രഘുനംദനഃ
'മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, അങ്ങനെ തന്നെ സംഭവിക്കും, ഈ ബാലനും ജീവിക്കും.' ഇങ്ങനെ നാരദൻ പറഞ്ഞപ്പോൾ രഘുനന്ദനൻ അത്ഭുതത്തോടെ നിറഞ്ഞു.
പ്രഹര്ഷമതുലം ലേഭേ ലക്ഷ്മണം ചേദമബ്രവീത്। ഗച്ഛ സൌമ്യ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠം സമാശ്വാസയ ലക്ഷ്മണ
അവൻ അതുല്യമായ സന്തോഷം അനുഭവിച്ചു, ലക്ഷ്മണനോടു പറഞ്ഞു: 'സൗമ്യ, നീ പോയി ബ്രാഹ്മണശ്രേഷ്ഠനെ ആശ്വസിപ്പിക്കൂ, ലക്ഷ്മണാ.'
ബാലസ്യ ച ശരീരം ത്വം തൈലദ്രോണ്യാം നിധാപയ। ഗംധൈശ്ച പരമോദാരൈസ്തൈലൈശ്ചൈവ സുഗംധിഭിഃ
'ഇതും, ബാലന്റെ ശരീരം എണ്ണ നിറച്ച പാത്രത്തിൽ സൂക്ഷിക്കൂ; ഉത്തമമായ സുഗന്ധികളും സുഗന്ധമുള്ള എണ്ണകളും ചേർത്ത് വയ്ക്കണം.'
യഥാ ന ശീര്യതേ ബാലസ്തഥാ സൌമ്യ വിധീയതാമ്। യഥാ ശരീരം ഗുപ്തം സ്യാദ്ബാലസ്യാക്ലിഷ്ടകര്മണഃ
പെരുകിയ ബാലൻ എങ്ങനെ ക്ഷയിക്കാതെ ഇരിക്കുന്നു, അതുപോലെ തന്നെ ദയാവാനേ, ക്രമീകരിക്കണം. ബാലന്റെ ശരീരം, അവന്റെ നിർമലമായ പ്രവൃത്തികൾ കൊണ്ട്, സംരക്ഷിക്കപ്പെടണം.
വിപത്തിഃ പരിഭേദോ വാ ന ഭവേത്തത്തഥാ കുരു। തഥാ സംദിശ്യ സൌമിത്രം ലക്ഷ്മണം ശുഭലക്ഷണമ്
അവനിക്കൊന്നും ദുരന്തമോ ഭംഗമോ സംഭവിക്കരുത്; അതുപോലെ ചെയ്യണം. അങ്ങനെ ദയാനിധിയായ സുമിത്രയുടെ പുത്രനായ ലക്ഷ്മണനെ നിർദ്ദേശിച്ചു.
മനസാ പുഷ്പകം ദധ്യാവാഗച്ഛേതി മഹായശാഃ। ഇംഗിതം തത്തു വിജ്ഞായ കാമഗം ഹേമഭൂഷിതമ്
പ്രശസ്തനായവൻ മനസ്സിൽ പുഷ്പകവിമാനത്തെ വരണമെന്ന് ആലോചിച്ചു; ആ ഇംഗിതം മനസ്സിലാക്കി, ആ മനസ്സിൽ ആഗ്രഹിക്കുന്ന, പൊന്നുകൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച വിമാനം എത്തി.
ആജഗാമ മുഹൂര്താത്തു സമീപം രാഘവസ്യ ഹി। സോബ്രവീത്പ്രാഞ്ജലിര്വാക്യമഹമസ്മി നരാധിപ
ഒരു നിമിഷത്തിനുള്ളിൽ അത് രാഘവന്റെ അടുത്തേക്ക് എത്തി; കൈകൂപ്പി അത് പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ ഇവിടെ ഉണ്ട്, മനുഷ്യരാജാവേ.'