ദീയമാനം ച പശ്യംതി തേപി പൂതാ ഭവംതി ഹി। ദര്ശനാദേവ തേ മുക്താ ഭവംന്ത്യേവ ന സംശയഃ
ദാനം നടക്കുന്നത് കാണുന്നവരും ശുദ്ധരാകുന്നു; കണ്ടുമാത്രം അവർ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും, സംശയമില്ല.
യാ ഭീമദ്വാദശീ പ്രോക്താ സ്വര്ണം തോയം മൃഗാജിനം। ഏതാനി കൃത്വാ പശ്യന്തു ദൃഷ്ടൈരേതൈഃ ക്രിയാഫലം
ഭീമദ്വാദശി എന്ന മഹത്തായ വ്രതം സ്വർണ്ണം, വെള്ളം, മൃഗചർമ്മം എന്നിവയോടെ ആചരിക്കണം; ഇവ ചെയ്തവർക്ക് അതിന്റെ ഫലം സ്വന്തം കണ്ണുകൊണ്ട് കാണാം.
അയത്നാദേവ ലഭ്യേത കര്തുശ്ചൈവ സലോകതാ। സദാ ഗാവഃ പ്രണമ്യാശ്ച മംത്രേണാനേന പാര്ഥിവ
ഇത് എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കും; ചെയ്യുന്നവനും അതേ ലോകം പ്രാപിക്കും; രാജാവേ, ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് എപ്പോഴും പശുക്കളെ വന്ദിക്കണം.
നമോ ഗോഭ്യഃ ശ്രീമതീഭ്യഃ സൌരഭേയീഭ്യ ഏവ ച। നമോ ബ്രഹ്മസുതാഭ്യശ്ച പവിത്രാഭ്യോ നമോനമഃ
പശുക്കൾക്കും, മഹിമയുള്ളവർക്കും, സൌരഭി വംശത്തിൽ പിറന്നവർക്കും വന്ദനം; ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രിമാർക്കും വിശുദ്ധരായവർക്കും വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം.
മംത്രസ്യ ചാസ്യ സ്മരണാദ്ഗോദാനഫലമാപ്നുയാത്। തസ്മാത്ത്വമപി രാജേംദ്ര പുഷ്കരേ തീര്ഥ ഉത്തമേ
ഈ മന്ത്രം ഓർത്താൽ പശുദാനഫലം ലഭിക്കും; അതുകൊണ്ട് രാജേന്ദ്രാ, നീയും ഉത്തമതീർത്ഥമായ പുഷ്കരത്തിൽ—
കാര്തിക്യാം തു വിശേഷേണ ഗോദാനഫലമാപ്സ്യസി। യത്കിംചിദ്വിദ്യതേ പാപം സ്ത്രിയോ വാ പുരുഷസ്യ വാ
—പ്രത്യേകമായി കാർത്തിക മാസത്തിൽ പശുദാനഫലം നേടും; സ്ത്രീകളുടെയോ പുരുഷന്മാരുടെയോ പാപം എത്രയുണ്ടെങ്കിലും—
പുഷ്കരേ സ്നാനമാത്രേണ തദശേഷം പ്രണശ്യതി। പൃഥിവ്യാം യാനി തീര്ഥാനി ആസമുദ്രാത്തു ഭാരത
—പുഷ്കരത്തിൽ കുളിച്ചാൽ അതൊക്കെയും പൂര്ണമായി നശിക്കും; ഭാരതാ, സമുദ്രം വരെ ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും—
പുഷ്കരേ താന്യുപായാംതി കാര്തിക്യാം തു വിശേഷതഃ
—കാർത്തികയിൽ പ്രത്യേകിച്ച് പുഷ്കരത്തിൽ ഒന്നിക്കുന്നു.
ഭീഷ്മ ഉവാച। ഉക്തം ഭഗവതാ സര്വം പുരാണാശ്രയസംയുതം। തഥാ ശ്വേതേന ബ്രഹ്മാംഡം ഗുരവേ പ്രതിപാദിതം
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവാൻ പുരാണങ്ങളുടെ പ്രാമാണ്യത്തോടെ എല്ലാം പറഞ്ഞുതന്നു; അങ്ങനെ ശ്വേതൻ ഗുരുവിന് സ്വർണ്ണ അണ്ഡം സമർപ്പിച്ചു.
ശ്രുത്വൈതത്കൌതുകം ജാതം യഥാ തേനാസ്ഥിലേഹനം। കൃതം ക്ഷുധാപനോദാര്ഥേ അന്നദാനാദ്വിനാ ദ്വിജ
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ എനിക്ക് ആഗ്രഹം തോന്നി: ആ ശ്വേതൻ ഭക്ഷണം നൽകാതെ, അസ്ഥി ചൂഷണം ചെയ്ത് എങ്ങനെ വിശപ്പു മാറ്റി എന്നു അറിയാൻ.
തദഹം ശ്രോതുമിച്ഛാമി പൃഥിവ്യാം യേ ച പാര്ഥിവാഃ। അന്നദാനാദ്ദിവം പ്രാപ്താഃ ക്രതവശ്ചാന്നമൂലകാഃ
അതിനാൽ ഭൂമിയിൽ ഭക്ഷ്യദാനത്തിലൂടെ സ്വർഗം നേടിയ രാജാക്കന്മാരെക്കുറിച്ചും, അന്നം അടിസ്ഥാനമാക്കിയ യാഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കഥം തസ്യ മതിര്നഷ്ടാ ശ്വേതസ്യ ച മഹാത്മനഃ। ന ദത്തം തേനാന്നദാനമൃഷിഭിര്വാ ന ദര്ശിതമ്
ആ മഹാത്മാവായ ശ്വേതന്റെ മനസ്സ് എങ്ങനെ തെറ്റിപ്പോയി? അവൻ ഭക്ഷ്യദാനം ചെയ്തില്ല, അതും ഋഷിമാർ കാണിച്ചില്ല.
അഹോ മാഹാത്മ്യമന്നസ്യ ഇഹ ദത്തസ്യ യത്ഫലമ്। പരത്ര ഭുജ്യതേ പുംഭിഃ സ്വര്ഗശ്ചാക്ഷയതാം വ്രജേത്
ഇവിടെ അന്നം ദാനം ചെയ്താൽ അതിന് ലഭിക്കുന്ന ഫലം അത്ഭുതകരമാണ്. ആ ഫലം ആളുകൾക്ക് പരലോകത്തിൽ അനുഭവിക്കാനാകും, സ്വർഗ്ഗം അക്ഷയം ആയിത്തീരും.
അന്നദാനം പരം വിപ്രാഃ കീര്തയംതി സദോത്ഥിതാഃ। അന്നദാനാത്സുരേദ്രേണ ത്രൈലോക്യമിഹ ഭുജ്യതേ
അന്നദാനം ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്നു സദാ ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർ പ്രസംഗിക്കുന്നു. അന്നം നൽകിയാൽ ഇന്ദ്രൻ തന്നെ മൂന്നു ലോകവും ഇവിടെ അനുഭവിക്കുന്നു.
ശതക്രതുരിതി പ്രോക്തഃ സര്വൈരേവ ദ്വിജോത്തമൈഃ। തേനാവസ്ഥാം തത്സദൃശീം പ്രാപ്തവാംസ്ത്രിദശേശ്വരഃ
ശതക്രതു എന്ന പേര് എല്ലാ മഹാനായ ദ്വിജന്മാരും ഇന്ദ്രനു നൽകിയിരിക്കുന്നു. അന്നദാനത്തിന്റെ ഫലത്താൽ ദേവതകളുടെ അധിപൻ അതു പോലെ വലിയ സ്ഥാനം നേടി.
ദാനദേവഗതഃ സ്വര്ഗം ത്വത്തഃ സര്വം ശ്രുതം മയാ। അപരം ച പുരാവൃത്തം നിവൃത്തം യദി കര്ഹിചിത്
ദാനദേവന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ ഞാൻ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു, നിന്നിൽ നിന്നെല്ലാം ഞാൻ കേട്ടു. പുരാതനകാലത്ത് നടന്നിട്ടും ഇനി ഇല്ലാതായതൊന്നുമുണ്ടെങ്കിൽ, എപ്പോഴെങ്കിലും പറയാമെന്ന് പറയൂ.
ഭൂയോപി ശ്രോതുമിച്ഛാമി തന്മേ വദ മഹാമതേ। പുലസ്ത്യ ഉവാച। ഏതദാഖ്യാനകം പൂര്വമഗസ്ത്യേന മഹാത്മനാ
ഞാൻ വീണ്ടും കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മഹാമതിയായവാ, അതു പറയൂ. പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ഈ കഥ ആദ്യം മഹാത്മാവായ അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞതാണ്.
രാമായ കഥിതം രാജംസ്തത്തേ വക്ഷ്യാമി സാംപ്രതമ്। ഭീഷ്മ ഉവാച। കസ്മിന്വംശേ സമുത്പന്നോ രാമോഽസൌ നൃപസത്തമഃ
അത് രാമനോടാണ് പറഞ്ഞത്, മഹാരാജാവേ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ അതു നിന്നോടു പറയാം. ഭീഷ്മൻ ചോദിച്ചു: ഏത് വംശത്തിലാണ് ആ മഹാരഥിയായ രാമൻ ജനിച്ചത്?
യസ്യാഗസ്ത്യേന കഥിതശ്ചേതിഹാസഃ പുരാതനഃ। പുലസ്ത്യ ഉവാച। രഘുവംശേ സമുത്പന്നോ രാമോ നാമ മഹാബലഃ
അഗസ്ത്യൻ പുരാതനചരിത്രം പറഞ്ഞത് ആരെക്കുറിച്ചാണെന്നോ? പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: രഘുവംശത്തിൽ ജനിച്ച മഹാബലശാലിയായ രാമനെയാണ്.
ദേവകാര്യം കൃതം തേന ലംകായാം രാവണോ ഹതഃ। പൃഥിവീം രാജ്യസംസ്ഥസ്യ ഋഷയോഽഭ്യാഗതാ ഗൃഹേ
ദേവതകളുടെ കാര്യങ്ങൾ രാമൻ നിർവഹിച്ചു; ലങ്കയിൽ രാവണൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഭൂമിയിൽ രാജാവായി ഇരിക്കുമ്പോൾ ഋഷിമാർ അവന്റെ വീട്ടിൽ എത്തി.
പ്രാപ്താസ്തേ തു മഹാത്മാനോ രാഘവസ്യ നിവേശനമ്। പ്രതീഹാരസ്തതോ രാമമഗസ്ത്യവചനാദ്ദ്രുതമ്
ആ മഹാത്മാക്കൾ രാഘവന്റെ ഭവനത്തിൽ എത്തി. അഗസ്ത്യന്റെ കല്പനപ്രകാരം വാതിൽക്കാപ്പാളൻ വേഗത്തിൽ രാമനോട് അറിയിച്ചു.
ആവേദയാമാസ ഋഷീന്പ്രാപ്താസ്താംശ്ച ത്വരാന്വിതഃ। ദൃഷ്ട്വാ രാമം ദ്വാരപാലഃ പൂര്ണചംദ്രമിവോദിതമ്
വാതിൽക്കാപ്പാളൻ ഋഷിമാർ എത്തിയതായി വേഗത്തിൽ അറിയിച്ചു. രാമനെ കണ്ടപ്പോൾ, അവൻ പൂർണചന്ദ്രനെപ്പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതായി തോന്നി.
കൌസല്യാസുത ഭദ്രം തേ സുപ്രഭാതാദ്യ ശര്വരീ। ദ്രഷ്ടുമഭ്യുദയം തേദ്യ സമ്പ്രാപ്തോ രഘുനംദന
കൗസല്യയുടെ മകനേ, നിനക്കു സുഖം ഉണ്ടാകട്ടെ; ഇന്നത്തെ രാവിൽ നല്ല പ്രഭാതമാണ്. രഘുനന്ദനൻ നിന്റെ ഉദയം കാണാൻ എത്തിയിരിക്കുന്നു.
അഗസ്ത്യോ മുനിഭിഃ സാര്ധം ദ്വാരി തിഷ്ഠതി തേ നൃപ। ശ്രുത്വാ പ്രാപ്താന്മുനീന്രാമസ്താന്ഭാസ്കരസമദ്യുതീന്
അഗസ്ത്യൻ മറ്റു മുനികളോടൊപ്പം നിന്റെ വാതിലിൽ കാത്തിരിക്കുന്നു, രാജാവേ. മുനികൾ എത്തിയ വിവരം കേട്ട രാമൻ, സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശത്തോടെ അവരെ സ്വീകരിച്ചു.
പ്രാഹ വാക്യം തദാ ദ്വാസ്ഥം പ്രവേശയ ത്വരാന്വിതഃ। കിമര്ഥം തു ത്വയാ ദ്വാരി നിരുദ്ധാ മുനിസത്തമാഃ
അപ്പോൾ രാമൻ വാതിൽക്കാപ്പാളനോട് പറഞ്ഞു: വേഗത്തിൽ അവരെ അകത്തേക്കു കൊണ്ടുവരിക. എന്തുകൊണ്ടാണ് നീ മഹാമുനികളെ വാതിലിൽ കാത്തിരിപ്പിച്ചത്?
രാമവാക്യാന്മുനീംസ്താംസ്തു പ്രാവേശയദ്യഥാസുഖമ്। ദൃഷ്ട്വാ തു താന്മുനീംന്പ്രാപ്താന്പ്രത്യുവാച കൃതാംജലി
രാമന്റെ കല്പനപ്രകാരം വാതിൽക്കാപ്പാളൻ അവരെ സുഖകരമായി അകത്തേക്കു കൊണ്ടുവന്നു. മുനികൾ എത്തിയതോടെ രാമൻ കയ്യുകൂപ്പി അവരെ അഭിവാദ്യം ചെയ്തു.
രാമോഽഭിവാദ്യ പ്രണത ആസനേഷു ന്യവേശയത്। തേ തു കാംചനചിത്രേഷു സ്വാസ്തീര്ണേഷു സുഖേഷു ച
രാമൻ വിനയപൂർവ്വം അഭിവാദ്യം ചെയ്ത് അവരെ ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ ഇരുത്തി. അവർ പൊന്നുകൊണ്ടു അലങ്കരിച്ച, സുഖകരമായ ഇരിപ്പിടങ്ങളിൽ ഇരുന്നു.
കുശോത്തരേഷു ചാസീനാഃ സമംതാന്മുനിപുംഗവാഃ। പാദ്യമാചമനീയം ച ദദൌ ചാര്ഘ്യം പുരോഹിതഃ
കുശത്തിരകൾ വിരിച്ചിരുന്ന സുഖാസനങ്ങളിൽ മുനിശ്രേഷ്ഠന്മാർ ചുറ്റും ഇരുന്നു. പുരോഹിതൻ അവർക്കു പാദ്യവും ആചമനത്തിനും അർഘ്യവും നൽകി.
രാമേണ കുശലം പൃഷ്ടാ ഋഷയഃ സര്വ ഏവ തേ। മഹര്ഷയോ വേദവിദ ഇദം വചനമബ്രുവന്
രാമൻ അവരോടു സുഖം ചോദിച്ചു. ആ മഹർഷിമാർ, വേദവിദ്യയിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ളവർ, ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞു.
കുശലം തേ മഹാബാഹോ സര്വത്ര രഘുനംദന। ത്വാം തു ദിഷ്ട്യാ കുശലിനം പശ്യാമോ ഹതവിദ്വിഷമ്
മഹാബാഹുവായ രഘുനന്ദനാ, എല്ലായിടത്തും നിനക്കു സുഖമാണ്. ശത്രുക്കളെ ജയിച്ച നീയെല്ലാം സുഖമായി കാണുന്നതിൽ ഞങ്ങൾ സന്തോഷിക്കുന്നു.