പുരോഹിതം മുഖ്യതമം കൃത്വാഽന്യേ ച തഥാ ദ്വിജാഃ। ചതുര്വിംശദ്ഗുണോപേതാഃ സപത്നീകാ നിമംത്രിതാഃ
പ്രധാന പുരോഹിതനെയും, അങ്ങനെ മറ്റു ഇരട്ടജന്മാക്കളെയും, ഇരുപത്തിനാലുപേർ ഭാര്യകളോടൊപ്പം ക്ഷണിക്കണം.
അംഗുലീയാനി ച തഥാ കര്ണവേഷ്ടം ച ദാപയേത്। ഏവംവിധാംസ്തു താന്പൂജ്യ തേഷാമഗ്രേ സുസംസ്ഥിതഃ
അവർക്കു വിരൽമുദ്രകളും കാതിലോലകളും നൽകണം; ഇങ്ങനെ ആദരിച്ച് അവർക്കു മുന്നിൽ നന്നായി നില്ക്കണം.
അഷ്ടാംഗപ്രണിപാതേന പ്രണമ്യ ച പുനഃപുന।ഃ॥ പുരോഹിതായ പുരതഃ കൃത്വാ വൈ കരസംപുടമ്
എട്ടു ഭാഗത്തും നമസ്കാരം ചെയ്ത്, വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം ചെയ്ത്, പുരോഹിതന്റെ മുന്നിൽ കൈകൂപ്പി നിൽക്കണം.
യൂയം വൈ ബ്രാഹ്മണാഃ പ്രീതാ മൈത്രത്വേനാനുഗൃഹ്ണത। സൌമുഖ്യേന ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ ഭൂയഃ പൂതതരസ്ത്വഹഃ
നിങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ സൗഹൃദത്തോടെ അനുഗ്രഹിക്കണം; മഹാന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ദയയാൽ ഇന്നത്തെ ദിവസം കൂടുതൽ വിശുദ്ധമാകുന്നു.
ഭവതാം പ്രീതിയോഗേന സ്വയം പ്രീതഃ പിതാമഹഃ। ബ്രഹ്മാംഡേന തു ദത്തേന തോഷം യാതു ജനാര്ദനഃ
നിങ്ങളുടെ ഭക്തിയോടെയുള്ള ഏകാഗ്രതയാൽ ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷം പ്രാപിച്ചു; സ്വർണ്ണം കൊണ്ടുള്ള അണ്ഡം ദാനം ചെയ്തതിൽ ജനാർദ്ദനനും തൃപ്തനാകട്ടെ.
പിനാകപാണിര്ഭഗവാന്ശക്രശ്ച ത്രിദശേശ്വരഃ। ഏതേ തോഷം സമായാംതു അനുധ്യാനാദ്ദ്വിജോത്തമാഃ
പിണാകം കൈവശമുള്ള ഭഗവാനും ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രനും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ നിരന്തര ധ്യാനത്തിൽ സന്തോഷം പ്രാപിക്കട്ടെ.
ഏവം സ്തുത്വാ തതോ രാജാ ബ്രാഹ്മണാന്വേദപാരഗാന്। ബ്രഹ്മാണ്ഡം തു ഗുരോഃ പ്രാദാത്സവിധാനം പുനഃ ക്ഷണാത്
ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ച ശേഷം രാജാവ് വേദപാരായണരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ഗുരുവിനും വേണ്ടിയുള്ള യഥാവിധി ചടങ്ങോടെ സ്വർണ്ണ അണ്ഡം ദാനം ചെയ്തു.
സര്വകാമൈസ്തതസ്തൃപ്തോ യയൌ സ്വര്ഗം നരാധിപഃ। തേനൈവ ഗുരുണാ തച്ച വിഭക്തം ബ്രാഹ്മണൈഃ സഹ
എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റപ്പെട്ട രാജാവ് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; ആ ഗുരു ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം അതു വിഭജിച്ചു.
ദത്തം തേനാപി ചാന്യേഭ്യോ ബ്രഹ്മാംഡം ച നരാധിപ। ബ്രഹ്മാംഡേ ഭൂമിദാനേ ച ഗ്രാഹീ ചൈകോ ന വൈ ഭവേത്
ആ രാജാവും മറ്റുള്ളവർക്കും സ്വർണ്ണ അണ്ഡം ദാനം ചെയ്തു; എന്നാൽ സ്വർണ്ണ അണ്ഡമോ ഭൂമി ദാനമോ ഒരാൾ മാത്രം സ്വീകരിക്കരുത്.
ഗൃഹ്ണന്ദോഷമവാപ്നോതി ബ്രഹ്മഹത്യാം ന സംശയഃ। സര്വേഷാം ചൈവ പ്രത്യക്ഷം ദാതവ്യം പരികീര്ത്യ വൈ
ഒറ്റയ്ക്ക് സ്വീകരിക്കുന്നവൻ നിർബന്ധമായും ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം അനുഭവിക്കും; അതു എല്ലാവർക്കും തുറന്നുപറഞ്ഞ് ദാനം ചെയ്യണം.
ദീയമാനം ച പശ്യംതി തേപി പൂതാ ഭവംതി ഹി। ദര്ശനാദേവ തേ മുക്താ ഭവംന്ത്യേവ ന സംശയഃ
ദാനം നടക്കുന്നത് കാണുന്നവരും ശുദ്ധരാകുന്നു; കണ്ടുമാത്രം അവർ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും, സംശയമില്ല.
യാ ഭീമദ്വാദശീ പ്രോക്താ സ്വര്ണം തോയം മൃഗാജിനം। ഏതാനി കൃത്വാ പശ്യന്തു ദൃഷ്ടൈരേതൈഃ ക്രിയാഫലം
ഭീമദ്വാദശി എന്ന മഹത്തായ വ്രതം സ്വർണ്ണം, വെള്ളം, മൃഗചർമ്മം എന്നിവയോടെ ആചരിക്കണം; ഇവ ചെയ്തവർക്ക് അതിന്റെ ഫലം സ്വന്തം കണ്ണുകൊണ്ട് കാണാം.
അയത്നാദേവ ലഭ്യേത കര്തുശ്ചൈവ സലോകതാ। സദാ ഗാവഃ പ്രണമ്യാശ്ച മംത്രേണാനേന പാര്ഥിവ
ഇത് എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കും; ചെയ്യുന്നവനും അതേ ലോകം പ്രാപിക്കും; രാജാവേ, ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് എപ്പോഴും പശുക്കളെ വന്ദിക്കണം.
നമോ ഗോഭ്യഃ ശ്രീമതീഭ്യഃ സൌരഭേയീഭ്യ ഏവ ച। നമോ ബ്രഹ്മസുതാഭ്യശ്ച പവിത്രാഭ്യോ നമോനമഃ
പശുക്കൾക്കും, മഹിമയുള്ളവർക്കും, സൌരഭി വംശത്തിൽ പിറന്നവർക്കും വന്ദനം; ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രിമാർക്കും വിശുദ്ധരായവർക്കും വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം.
മംത്രസ്യ ചാസ്യ സ്മരണാദ്ഗോദാനഫലമാപ്നുയാത്। തസ്മാത്ത്വമപി രാജേംദ്ര പുഷ്കരേ തീര്ഥ ഉത്തമേ
ഈ മന്ത്രം ഓർത്താൽ പശുദാനഫലം ലഭിക്കും; അതുകൊണ്ട് രാജേന്ദ്രാ, നീയും ഉത്തമതീർത്ഥമായ പുഷ്കരത്തിൽ—
കാര്തിക്യാം തു വിശേഷേണ ഗോദാനഫലമാപ്സ്യസി। യത്കിംചിദ്വിദ്യതേ പാപം സ്ത്രിയോ വാ പുരുഷസ്യ വാ
—പ്രത്യേകമായി കാർത്തിക മാസത്തിൽ പശുദാനഫലം നേടും; സ്ത്രീകളുടെയോ പുരുഷന്മാരുടെയോ പാപം എത്രയുണ്ടെങ്കിലും—
പുഷ്കരേ സ്നാനമാത്രേണ തദശേഷം പ്രണശ്യതി। പൃഥിവ്യാം യാനി തീര്ഥാനി ആസമുദ്രാത്തു ഭാരത
—പുഷ്കരത്തിൽ കുളിച്ചാൽ അതൊക്കെയും പൂര്ണമായി നശിക്കും; ഭാരതാ, സമുദ്രം വരെ ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും—
പുഷ്കരേ താന്യുപായാംതി കാര്തിക്യാം തു വിശേഷതഃ
—കാർത്തികയിൽ പ്രത്യേകിച്ച് പുഷ്കരത്തിൽ ഒന്നിക്കുന്നു.
ഭീഷ്മ ഉവാച। ഉക്തം ഭഗവതാ സര്വം പുരാണാശ്രയസംയുതം। തഥാ ശ്വേതേന ബ്രഹ്മാംഡം ഗുരവേ പ്രതിപാദിതം
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവാൻ പുരാണങ്ങളുടെ പ്രാമാണ്യത്തോടെ എല്ലാം പറഞ്ഞുതന്നു; അങ്ങനെ ശ്വേതൻ ഗുരുവിന് സ്വർണ്ണ അണ്ഡം സമർപ്പിച്ചു.
ശ്രുത്വൈതത്കൌതുകം ജാതം യഥാ തേനാസ്ഥിലേഹനം। കൃതം ക്ഷുധാപനോദാര്ഥേ അന്നദാനാദ്വിനാ ദ്വിജ
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ എനിക്ക് ആഗ്രഹം തോന്നി: ആ ശ്വേതൻ ഭക്ഷണം നൽകാതെ, അസ്ഥി ചൂഷണം ചെയ്ത് എങ്ങനെ വിശപ്പു മാറ്റി എന്നു അറിയാൻ.
തദഹം ശ്രോതുമിച്ഛാമി പൃഥിവ്യാം യേ ച പാര്ഥിവാഃ। അന്നദാനാദ്ദിവം പ്രാപ്താഃ ക്രതവശ്ചാന്നമൂലകാഃ
അതിനാൽ ഭൂമിയിൽ ഭക്ഷ്യദാനത്തിലൂടെ സ്വർഗം നേടിയ രാജാക്കന്മാരെക്കുറിച്ചും, അന്നം അടിസ്ഥാനമാക്കിയ യാഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും ഞാൻ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു.
കഥം തസ്യ മതിര്നഷ്ടാ ശ്വേതസ്യ ച മഹാത്മനഃ। ന ദത്തം തേനാന്നദാനമൃഷിഭിര്വാ ന ദര്ശിതമ്
ആ മഹാത്മാവായ ശ്വേതന്റെ മനസ്സ് എങ്ങനെ തെറ്റിപ്പോയി? അവൻ ഭക്ഷ്യദാനം ചെയ്തില്ല, അതും ഋഷിമാർ കാണിച്ചില്ല.
അഹോ മാഹാത്മ്യമന്നസ്യ ഇഹ ദത്തസ്യ യത്ഫലമ്। പരത്ര ഭുജ്യതേ പുംഭിഃ സ്വര്ഗശ്ചാക്ഷയതാം വ്രജേത്
ഇവിടെ അന്നം ദാനം ചെയ്താൽ അതിന് ലഭിക്കുന്ന ഫലം അത്ഭുതകരമാണ്. ആ ഫലം ആളുകൾക്ക് പരലോകത്തിൽ അനുഭവിക്കാനാകും, സ്വർഗ്ഗം അക്ഷയം ആയിത്തീരും.
അന്നദാനം പരം വിപ്രാഃ കീര്തയംതി സദോത്ഥിതാഃ। അന്നദാനാത്സുരേദ്രേണ ത്രൈലോക്യമിഹ ഭുജ്യതേ
അന്നദാനം ഏറ്റവും ഉത്തമം എന്നു സദാ ജാഗ്രതയോടെ ഇരിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാർ പ്രസംഗിക്കുന്നു. അന്നം നൽകിയാൽ ഇന്ദ്രൻ തന്നെ മൂന്നു ലോകവും ഇവിടെ അനുഭവിക്കുന്നു.
ശതക്രതുരിതി പ്രോക്തഃ സര്വൈരേവ ദ്വിജോത്തമൈഃ। തേനാവസ്ഥാം തത്സദൃശീം പ്രാപ്തവാംസ്ത്രിദശേശ്വരഃ
ശതക്രതു എന്ന പേര് എല്ലാ മഹാനായ ദ്വിജന്മാരും ഇന്ദ്രനു നൽകിയിരിക്കുന്നു. അന്നദാനത്തിന്റെ ഫലത്താൽ ദേവതകളുടെ അധിപൻ അതു പോലെ വലിയ സ്ഥാനം നേടി.
ദാനദേവഗതഃ സ്വര്ഗം ത്വത്തഃ സര്വം ശ്രുതം മയാ। അപരം ച പുരാവൃത്തം നിവൃത്തം യദി കര്ഹിചിത്
ദാനദേവന്റെ അനുഗ്രഹത്തോടെ ഞാൻ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിച്ചു, നിന്നിൽ നിന്നെല്ലാം ഞാൻ കേട്ടു. പുരാതനകാലത്ത് നടന്നിട്ടും ഇനി ഇല്ലാതായതൊന്നുമുണ്ടെങ്കിൽ, എപ്പോഴെങ്കിലും പറയാമെന്ന് പറയൂ.
ഭൂയോപി ശ്രോതുമിച്ഛാമി തന്മേ വദ മഹാമതേ। പുലസ്ത്യ ഉവാച। ഏതദാഖ്യാനകം പൂര്വമഗസ്ത്യേന മഹാത്മനാ
ഞാൻ വീണ്ടും കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു, മഹാമതിയായവാ, അതു പറയൂ. പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ഈ കഥ ആദ്യം മഹാത്മാവായ അഗസ്ത്യൻ പറഞ്ഞതാണ്.
രാമായ കഥിതം രാജംസ്തത്തേ വക്ഷ്യാമി സാംപ്രതമ്। ഭീഷ്മ ഉവാച। കസ്മിന്വംശേ സമുത്പന്നോ രാമോഽസൌ നൃപസത്തമഃ
അത് രാമനോടാണ് പറഞ്ഞത്, മഹാരാജാവേ, ഇപ്പോൾ ഞാൻ അതു നിന്നോടു പറയാം. ഭീഷ്മൻ ചോദിച്ചു: ഏത് വംശത്തിലാണ് ആ മഹാരഥിയായ രാമൻ ജനിച്ചത്?
യസ്യാഗസ്ത്യേന കഥിതശ്ചേതിഹാസഃ പുരാതനഃ। പുലസ്ത്യ ഉവാച। രഘുവംശേ സമുത്പന്നോ രാമോ നാമ മഹാബലഃ
അഗസ്ത്യൻ പുരാതനചരിത്രം പറഞ്ഞത് ആരെക്കുറിച്ചാണെന്നോ? പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: രഘുവംശത്തിൽ ജനിച്ച മഹാബലശാലിയായ രാമനെയാണ്.
ദേവകാര്യം കൃതം തേന ലംകായാം രാവണോ ഹതഃ। പൃഥിവീം രാജ്യസംസ്ഥസ്യ ഋഷയോഽഭ്യാഗതാ ഗൃഹേ
ദേവതകളുടെ കാര്യങ്ങൾ രാമൻ നിർവഹിച്ചു; ലങ്കയിൽ രാവണൻ കൊല്ലപ്പെട്ടു. ഭൂമിയിൽ രാജാവായി ഇരിക്കുമ്പോൾ ഋഷിമാർ അവന്റെ വീട്ടിൽ എത്തി.