മോക്തികൈശ്ചാപി സോമസ്യ ശോഭാം വജ്രൈര്ദിവാകരേ। ഗ്രഹാണാം ചൈവ സര്വേഷാം സുവര്ണാനി ച ദാപയേത്
ചന്ദ്രന്റെ ഭംഗി മുത്തുകളാൽ, സൂര്യന്റെ ഭംഗി വജ്രങ്ങളാൽ വർദ്ധിപ്പിക്കണം; എല്ലാ ഗ്രഹങ്ങൾക്കും പൊന്നാണ് നൽകേണ്ടത്.
സ്വര്ണാത്സപ്തഗുണം രൌപ്യം രൌപ്യാത്താമ്രം തഥാവിധമ്। തതഃ സപ്തഗുണം കാര്യം കാംസ്യം സപ്തഗുണം തഥാ
പൊന്നിനെക്കാൾ ഏഴിരട്ടി വെള്ളി വേണം; വെള്ളിയെക്കാൾ ഏഴിരട്ടി താമ്രം വേണം; പിന്നെ താമ്രത്തെക്കാൾ ഏഴിരട്ടി കാംസ്യം വേണം.
കാംസ്യാത്സപ്തഗുണം കാര്യം ത്രപു ചൈവ നരാധിപ। ത്രപുസപ്തഗുണം സീസം സീസാല്ലോഹം ച കാരയേത്
കാംസ്യത്തെക്കാൾ ഏഴിരട്ടി തകർവേണം രാജാവേ; തകത്തെക്കാൾ ഏഴിരട്ടി സീസം വേണം; സീസത്തിൽ നിന്ന് ഇരുമ്പും ഉണ്ടാക്കണം.
സപ്തദ്വീപാസ്സമുദ്രാശ്ച സപ്ത വൈ കുലപര്വതാഃ। അനയാ സംഖ്യയാ കൃത്വാ നിപുണൈഃ ശില്പിഭിസ്തതഃ
ഏഴു ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും ഏഴു പ്രധാനപർവതങ്ങളും ഈ അളവിൽ, നിപുണരായ ശില്പികൾകൊണ്ട് നിർമ്മിക്കണം.
പാദപാദീനി ഭൂതാനി രാജതാന്യേവ കാരയേത്। ആരണ്യാനി ച സത്ത്വാനി സൌവര്ണാനി ച കാരയേത്
ഭൂമിയിലെ ജീവികൾ വെള്ളിയിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാക്കണം; കാടിലെ ജീവികൾ പൊന്നിൽ നിന്ന് ഉണ്ടാക്കണം.
വൃക്ഷാന്വനസ്പതീന്ഗുല്മതൃണപര്ണാനി വീരുധഃ। സര്വം പ്രകല്പ്യ വിധിവത്തീര്ഥേ ദേയം വിചക്ഷണൈഃ
മരങ്ങൾ, വൃക്ഷങ്ങൾ, കുറ്റികൾ, പുല്ല്, ഇല, ഔഷധങ്ങൾ—എല്ലാം വിധിപ്രകാരം ഒരുക്കി, ജ്ഞാനികൾ തീർത്ഥത്തിൽ സമർപ്പിക്കണം.
കുരുക്ഷേത്രേ ഗയായാം ച പ്രയാഗേഽമരകംടകേ। ദ്വാരവത്യാം പ്രഭാസേ ച ഗംഗാദ്വാരേ ച പുഷ്കരേ
കുരുക്ഷേത്രം, ഗയ, പ്രയാഗ, അമരകണ്ഠക, ദ്വാരക, പ്രഭാസ, ഗംഗാദ്വാരം, പുഷ്കരം എന്നിവിടങ്ങളിൽ,
തീര്ഥേഷ്വേതേഷു വൈ ദേയം ഗ്രഹണേ ശശിസൂര്യയോഃ। ദിനച്ഛിദ്രേഷു സര്വേഷു അയനേ ദക്ഷിണോത്തരേ
ഈ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഗ്രഹണം സമയത്തും, എല്ലാ ദിനവിച്ഛേദങ്ങളിലും, ഉത്തരം ദക്ഷിണം ആയനങ്ങളിൽ സമർപ്പിക്കണം.
വ്യതീപാതേ ബഹുഗുണം വിഷുവേ ച വിശേഷതഃ। ദാതവ്യമേതദ്രാജേംദ്ര വിചാരം നൈവ കാരയേത്1.34.
ഗ്രഹസംയോഗത്തിലും വിഷുവിനും പ്രത്യേകിച്ച്, ഇതെല്ലാം വളരെ അധികം നൽകണം രാജാവേ; ഇതിൽ അധികം ആലോചന വേണ്ട.
ശാലാഗ്നിഹോത്രിണം കൃത്വാ സുരൂപം ച ഗുണാന്വിതമ്। സപത്നീകം ച സംപൂജ്യ ഭൂഷയിത്വാ ച ഭൂഷണൈഃ
ശോഭയുള്ള, ഗുണസമ്പന്നനായ അഗ്നിഹോത്രിയെ ഭാര്യയോടൊപ്പം നിയമിച്ച്, ആഭരണങ്ങൾ അണിയിച്ച് ആദരിക്കണം.
പുരോഹിതം മുഖ്യതമം കൃത്വാഽന്യേ ച തഥാ ദ്വിജാഃ। ചതുര്വിംശദ്ഗുണോപേതാഃ സപത്നീകാ നിമംത്രിതാഃ
പ്രധാന പുരോഹിതനെയും, അങ്ങനെ മറ്റു ഇരട്ടജന്മാക്കളെയും, ഇരുപത്തിനാലുപേർ ഭാര്യകളോടൊപ്പം ക്ഷണിക്കണം.
അംഗുലീയാനി ച തഥാ കര്ണവേഷ്ടം ച ദാപയേത്। ഏവംവിധാംസ്തു താന്പൂജ്യ തേഷാമഗ്രേ സുസംസ്ഥിതഃ
അവർക്കു വിരൽമുദ്രകളും കാതിലോലകളും നൽകണം; ഇങ്ങനെ ആദരിച്ച് അവർക്കു മുന്നിൽ നന്നായി നില്ക്കണം.
അഷ്ടാംഗപ്രണിപാതേന പ്രണമ്യ ച പുനഃപുന।ഃ॥ പുരോഹിതായ പുരതഃ കൃത്വാ വൈ കരസംപുടമ്
എട്ടു ഭാഗത്തും നമസ്കാരം ചെയ്ത്, വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം ചെയ്ത്, പുരോഹിതന്റെ മുന്നിൽ കൈകൂപ്പി നിൽക്കണം.
യൂയം വൈ ബ്രാഹ്മണാഃ പ്രീതാ മൈത്രത്വേനാനുഗൃഹ്ണത। സൌമുഖ്യേന ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ ഭൂയഃ പൂതതരസ്ത്വഹഃ
നിങ്ങൾ ബ്രാഹ്മണന്മാർ സന്തോഷത്തോടെ സൗഹൃദത്തോടെ അനുഗ്രഹിക്കണം; മഹാന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ ദയയാൽ ഇന്നത്തെ ദിവസം കൂടുതൽ വിശുദ്ധമാകുന്നു.
ഭവതാം പ്രീതിയോഗേന സ്വയം പ്രീതഃ പിതാമഹഃ। ബ്രഹ്മാംഡേന തു ദത്തേന തോഷം യാതു ജനാര്ദനഃ
നിങ്ങളുടെ ഭക്തിയോടെയുള്ള ഏകാഗ്രതയാൽ ബ്രഹ്മാവ് സന്തോഷം പ്രാപിച്ചു; സ്വർണ്ണം കൊണ്ടുള്ള അണ്ഡം ദാനം ചെയ്തതിൽ ജനാർദ്ദനനും തൃപ്തനാകട്ടെ.
പിനാകപാണിര്ഭഗവാന്ശക്രശ്ച ത്രിദശേശ്വരഃ। ഏതേ തോഷം സമായാംതു അനുധ്യാനാദ്ദ്വിജോത്തമാഃ
പിണാകം കൈവശമുള്ള ഭഗവാനും ദേവന്മാരുടെ രാജാവായ ഇന്ദ്രനും, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, നിങ്ങളുടെ നിരന്തര ധ്യാനത്തിൽ സന്തോഷം പ്രാപിക്കട്ടെ.
ഏവം സ്തുത്വാ തതോ രാജാ ബ്രാഹ്മണാന്വേദപാരഗാന്। ബ്രഹ്മാണ്ഡം തു ഗുരോഃ പ്രാദാത്സവിധാനം പുനഃ ക്ഷണാത്
ഇങ്ങനെ സ്തുതിച്ച ശേഷം രാജാവ് വേദപാരായണരായ ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും ഗുരുവിനും വേണ്ടിയുള്ള യഥാവിധി ചടങ്ങോടെ സ്വർണ്ണ അണ്ഡം ദാനം ചെയ്തു.
സര്വകാമൈസ്തതസ്തൃപ്തോ യയൌ സ്വര്ഗം നരാധിപഃ। തേനൈവ ഗുരുണാ തച്ച വിഭക്തം ബ്രാഹ്മണൈഃ സഹ
എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റപ്പെട്ട രാജാവ് സ്വർഗത്തിലേക്ക് പോയി; ആ ഗുരു ബ്രാഹ്മണന്മാരോടൊപ്പം അതു വിഭജിച്ചു.
ദത്തം തേനാപി ചാന്യേഭ്യോ ബ്രഹ്മാംഡം ച നരാധിപ। ബ്രഹ്മാംഡേ ഭൂമിദാനേ ച ഗ്രാഹീ ചൈകോ ന വൈ ഭവേത്
ആ രാജാവും മറ്റുള്ളവർക്കും സ്വർണ്ണ അണ്ഡം ദാനം ചെയ്തു; എന്നാൽ സ്വർണ്ണ അണ്ഡമോ ഭൂമി ദാനമോ ഒരാൾ മാത്രം സ്വീകരിക്കരുത്.
ഗൃഹ്ണന്ദോഷമവാപ്നോതി ബ്രഹ്മഹത്യാം ന സംശയഃ। സര്വേഷാം ചൈവ പ്രത്യക്ഷം ദാതവ്യം പരികീര്ത്യ വൈ
ഒറ്റയ്ക്ക് സ്വീകരിക്കുന്നവൻ നിർബന്ധമായും ബ്രഹ്മഹത്യാപാപം അനുഭവിക്കും; അതു എല്ലാവർക്കും തുറന്നുപറഞ്ഞ് ദാനം ചെയ്യണം.
ദീയമാനം ച പശ്യംതി തേപി പൂതാ ഭവംതി ഹി। ദര്ശനാദേവ തേ മുക്താ ഭവംന്ത്യേവ ന സംശയഃ
ദാനം നടക്കുന്നത് കാണുന്നവരും ശുദ്ധരാകുന്നു; കണ്ടുമാത്രം അവർ മോക്ഷം പ്രാപിക്കും, സംശയമില്ല.
യാ ഭീമദ്വാദശീ പ്രോക്താ സ്വര്ണം തോയം മൃഗാജിനം। ഏതാനി കൃത്വാ പശ്യന്തു ദൃഷ്ടൈരേതൈഃ ക്രിയാഫലം
ഭീമദ്വാദശി എന്ന മഹത്തായ വ്രതം സ്വർണ്ണം, വെള്ളം, മൃഗചർമ്മം എന്നിവയോടെ ആചരിക്കണം; ഇവ ചെയ്തവർക്ക് അതിന്റെ ഫലം സ്വന്തം കണ്ണുകൊണ്ട് കാണാം.
അയത്നാദേവ ലഭ്യേത കര്തുശ്ചൈവ സലോകതാ। സദാ ഗാവഃ പ്രണമ്യാശ്ച മംത്രേണാനേന പാര്ഥിവ
ഇത് എളുപ്പത്തിൽ ലഭിക്കും; ചെയ്യുന്നവനും അതേ ലോകം പ്രാപിക്കും; രാജാവേ, ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് എപ്പോഴും പശുക്കളെ വന്ദിക്കണം.
നമോ ഗോഭ്യഃ ശ്രീമതീഭ്യഃ സൌരഭേയീഭ്യ ഏവ ച। നമോ ബ്രഹ്മസുതാഭ്യശ്ച പവിത്രാഭ്യോ നമോനമഃ
പശുക്കൾക്കും, മഹിമയുള്ളവർക്കും, സൌരഭി വംശത്തിൽ പിറന്നവർക്കും വന്ദനം; ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രിമാർക്കും വിശുദ്ധരായവർക്കും വീണ്ടും വീണ്ടും വന്ദനം.
മംത്രസ്യ ചാസ്യ സ്മരണാദ്ഗോദാനഫലമാപ്നുയാത്। തസ്മാത്ത്വമപി രാജേംദ്ര പുഷ്കരേ തീര്ഥ ഉത്തമേ
ഈ മന്ത്രം ഓർത്താൽ പശുദാനഫലം ലഭിക്കും; അതുകൊണ്ട് രാജേന്ദ്രാ, നീയും ഉത്തമതീർത്ഥമായ പുഷ്കരത്തിൽ—
കാര്തിക്യാം തു വിശേഷേണ ഗോദാനഫലമാപ്സ്യസി। യത്കിംചിദ്വിദ്യതേ പാപം സ്ത്രിയോ വാ പുരുഷസ്യ വാ
—പ്രത്യേകമായി കാർത്തിക മാസത്തിൽ പശുദാനഫലം നേടും; സ്ത്രീകളുടെയോ പുരുഷന്മാരുടെയോ പാപം എത്രയുണ്ടെങ്കിലും—
പുഷ്കരേ സ്നാനമാത്രേണ തദശേഷം പ്രണശ്യതി। പൃഥിവ്യാം യാനി തീര്ഥാനി ആസമുദ്രാത്തു ഭാരത
—പുഷ്കരത്തിൽ കുളിച്ചാൽ അതൊക്കെയും പൂര്ണമായി നശിക്കും; ഭാരതാ, സമുദ്രം വരെ ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും—
പുഷ്കരേ താന്യുപായാംതി കാര്തിക്യാം തു വിശേഷതഃ
—കാർത്തികയിൽ പ്രത്യേകിച്ച് പുഷ്കരത്തിൽ ഒന്നിക്കുന്നു.
ഭീഷ്മ ഉവാച। ഉക്തം ഭഗവതാ സര്വം പുരാണാശ്രയസംയുതം। തഥാ ശ്വേതേന ബ്രഹ്മാംഡം ഗുരവേ പ്രതിപാദിതം
ഭീഷ്മൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവാൻ പുരാണങ്ങളുടെ പ്രാമാണ്യത്തോടെ എല്ലാം പറഞ്ഞുതന്നു; അങ്ങനെ ശ്വേതൻ ഗുരുവിന് സ്വർണ്ണ അണ്ഡം സമർപ്പിച്ചു.
ശ്രുത്വൈതത്കൌതുകം ജാതം യഥാ തേനാസ്ഥിലേഹനം। കൃതം ക്ഷുധാപനോദാര്ഥേ അന്നദാനാദ്വിനാ ദ്വിജ
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ എനിക്ക് ആഗ്രഹം തോന്നി: ആ ശ്വേതൻ ഭക്ഷണം നൽകാതെ, അസ്ഥി ചൂഷണം ചെയ്ത് എങ്ങനെ വിശപ്പു മാറ്റി എന്നു അറിയാൻ.