തന്ന ദത്തം ത്വയാ രാജന്സ്തോകം മത്വാ നരാധിപഃ। ശ്വേത ഉവാച॥ അദത്തസ്യ ച സംഭൂതിര്യഥാ ഭവതി മേ ഗുരോ
രാജാവേ, നീ അതിനെ ചെറുതായി കരുതി കൊടുത്തില്ലല്ലോ, മനുഷ്യരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായോ. ശ്വേതൻ ചോദിച്ചു: ഗുരുവേ, കൊടുക്കാത്തതിന്റെ ഫലം എങ്ങനെ ഉണ്ടാകുന്നു എന്ന് ദയവായി പറയാമോ?
വസിഷ്ഠ ത്വത്പ്രസാദേന തന്മമാചക്ഷ്വ പൃച്ഛതഃ। വസിഷ്ഠ ഉവാച॥ അസ്ത്യേകം കാരണം യേന ജായതേ നാത്ര സംശയഃ
വസിഷ്ഠനേ, നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്താൽ ഞാൻ ചോദിക്കുന്നതിനു ദയവായി ഉത്തരം പറയൂ. വസിഷ്ഠൻ പറഞ്ഞു: അതിന് ഉണ്ടാകാൻ ഒരു കാരണമുണ്ട്; ഇതിൽ സംശയമില്ല.
തച്ഛൃണുഷ്വ നരവ്യാഘ്ര കഥ്യമാനം മയാ തവ। ആസീദ്രാജാ പുരാ കല്പേ വിനീതാശ്വേതി കീര്തിതഃ
നരശ്രേഷ്ഠനായ രാജാവേ, ഞാൻ പറയുന്നത് ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ: പഴയ കാലത്ത് വിനീതാശ്വൻ എന്നൊരു രാജാവുണ്ടായിരുന്നു.
സ ചാശ്വമേധമാരേഭേ യജ്ഞം കര്തും വരം നൃപഃ। യജനാംതേ ദ്വിജേംദ്രേഭ്യോ ദത്തം ഗോഽശ്വാദി യാചിതമ്
ആ മഹാരാജാവ് അശ്വമേധയാഗം നടത്താൻ തീരുമാനിച്ചു; യാഗം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ, ദ്വിജന്മാർ ആവശ്യപ്പെട്ട പശുക്കളും കുതിരകളും മറ്റ് വസ്തുക്കളും അവൻ നൽകി.
നാന്നം ദത്തം തേന കിംചിത്സ്വല്പം മത്വാ യഥാ ത്വയാ। തതഃ കാലേന മഹതാ മൃതോഽസൌ ജാഹ്നവീ തടേ
പക്ഷേ, നീ ചെയ്തതുപോലെ തന്നെ, അവൻ ഭക്ഷണം ചെറുതായി കരുതി ഒന്നും നൽകിയില്ല. അതിനുശേഷം, ഏറെക്കാലം കഴിഞ്ഞ്, അദ്ദേഹം ജാഹ്നവിയുടെ തീരത്ത് മരിച്ചു.
മായാപുര്യാം വിനീതാശ്വഃ സാര്വഭൌമോഽഭവന്നൃപഃ। സ്വര്ഗം ച ഗതവാന്സോഽപി യഥാ രാജാ ഭവാന്പ്രഭോ
മായാപുരിയിൽ വിനീതാശ്വൻ സർവ്വഭൗമനായ രാജാവായി; അവനും രാജാവേ, നിങ്ങൾപോലെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്കു പോയി.
അസാവപി ക്ഷുധാവിഷ്ട ഏവമേവാഗതോഽഭവത്। മര്ത്യലോകേ നദീതീരേ ഗംഗായാം നീലപര്വതേ
എന്നാൽ അവനും വിശപ്പിന്റെ പിടിയിൽ അങ്ങനെ തന്നെ ആയി; ഭൂമിയിൽ, ഗംഗയുടെ തീരത്ത്, നീലപർവതത്തിൽ.
വിമാനേനാര്കവര്ണേന ഭാസ്വതാ ദേവവന്നൃപ। ദദര്ശ തത്സ്വകം ദേഹം തഥാ സ്വം ച പുരോഹിതമ്
ദൈവത്തോടു സമാനമായി പ്രകാശിക്കുന്ന, സൂര്യനുപോലെയുള്ള ഒരു ദിവ്യവിമാനത്തിൽ, രാജാവേ, അവൻ തന്റെ ശരീരവും തന്റെ പുരോഹിതനെയും അവിടെ കണ്ടു.
ഹോതാരം ബ്രാഹ്മണം നാമ യജംതം ജാഹ്നവീ തടേ। തം ദൃഷ്ട്വാഽസാവപി പുനഃ പര്യപൃച്ഛദിദ്വജോത്തമമ്
ഹോതാ എന്ന ബ്രാഹ്മണപുരോഹിതൻ ജാഹ്നവിയുടെ തീരത്ത് യാഗം നടത്തുന്നത് അവൻ കണ്ടു; അതു കണ്ടപ്പോൾ, അവനും വീണ്ടും ആ ദ്വിജശ്രേഷ്ഠനോട് ചോദിച്ചു.
ക്ഷുധായാഃ കാരണം രാജന്സ ഹോതാ തമുവാച ഹ। തിലധേനും ച വൈ രാജന്ഘൃതധേനും ച സത്തമ
രാജാവേ, അവന്റെ വിശപ്പിന്റെ കാരണമെന്തെന്ന് പുരോഹിതൻ പറഞ്ഞു: 'രാജാവേ, തിലപശുവും നെയ്യുപശുവും നൽകണം.'
ജലധേനും ച ധേനും ച രസധേനും ച പാര്ഥിവ। ദേഹി ശീഘ്രം യേന ഭവാംസ്തൃട്ക്ഷുധാവര്ജിതോ ദിവി
'ജലപശു, പാൽപശു, രസപശു എന്നിവയും രാജാവേ, വേഗത്തിൽ കൊടുക്കണം; അങ്ങനെ ചെയ്താൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിങ്ങൾക്ക് ദാഹവും വിശപ്പും ഇല്ലാതാകും.'
രമേ തയാവദാദിത്യസ്തപതേ ദിവി ചംദ്രമാഃ। ഏവമുക്തസ്തതോ രാജാ തം പുനഃ പൃഷ്ടവാനിദമ്
'സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ആകാശത്ത് പ്രകാശിക്കുന്നതുവരെ അവളോടൊപ്പം ആനന്ദിച്ചു ജീവിക്കാം.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ രാജാവ് വീണ്ടും ചോദിച്ചു:
തിലധേനുസ്ഥിതിം ബ്രൂഹി തഥാ കൃത്വാ ദദാമ്യഹമ്। പുരോഹിത ഉവാച॥ വിധാനം തിലധേനോസ്തു തച്ഛൃണുഷ്വ നരാധിപ
'തിലപശുവിന്റെ വിധാനം പറയൂ; അതനുസരിച്ച് ഞാൻ നൽകാം.' പുരോഹിതൻ പറഞ്ഞു: 'തിലപശുവിന്റെ വിധാനം കേൾക്കൂ, രാജാവേ.'
ധേനുസ്സ്യാത്ഷോഡശാഢക്യ ചതുര്ഭിര്വത്സകോ ഭവേത്। ഇക്ഷുദംഡമയാഃ പാദാ ദന്താഃ പുഷ്പമയാഃ ശുഭാഃ
പശുവിന് പതിനാറു അളവുണ്ടാകണം, കിടാവിന് നാലു അളവ്; കാലുകൾ ഇഞ്ചിപ്പഞ്ചസരകൊണ്ടും, പല്ലുകൾ പൂക്കൾകൊണ്ടും മനോഹരമായി ഉണ്ടാക്കണം.
നാസാ ഗംധമയീ തസ്യാ ജിഹ്വാ ഗുഡമയീ തഥാ। പുച്ഛേ സ്രക്കല്പനീയാസ്യാദ്ഘംടാഭരണഭൂഷിതാ
അവളുടെ മൂക്ക് സുഗന്ധവസ്തുക്കളിൽ നിന്നുമാകണം, നാവു ശർക്കരയിൽ നിന്നുമാകണം; വാലിൽ പുഷ്പമാലയും മണികൾകൊണ്ടുള്ള അലങ്കാരങ്ങളും ഇടണം.
ഈദൃശീം കല്പയിത്വാ തു സ്വര്ണശൃംഗീം തു കല്പയേത്। രൌപ്യഖുരാം കാംസ്യദോഹാം പൂര്വധേനുവിധാനതഃ
ഇങ്ങനെ ഒരുക്കിയ ശേഷം, കൊമ്പുകൾ പൊന്നിൽ നിന്നുമാകണം, കുരു വെള്ളിയിൽ നിന്നുമാകണം, ഉമ്മി കഞ്ചാവിൽ നിന്നുമാകണം; മുമ്പ് പറഞ്ഞ വിധാനപ്രകാരം.
കൃത്വാ താം ബ്രാഹ്മണായാശു ദാപയേന്മംത്രതോ നൃപ। സ്ഥിതാം കൃഷ്ണാജിനേ ധേനും വാസോഭിര്ഗോപിതാം ശുഭാമ്
ഇങ്ങനെ ഒരുക്കിയ പശുവിനെ കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മത്തിൽ വെച്ച്, വസ്ത്രങ്ങൾകൊണ്ട് മൂടി, ശുഭപ്രദമായ രീതിയിൽ, മന്ത്രങ്ങൾ ചൊല്ലി ഉടൻ ഒരു ബ്രാഹ്മണനു നൽകണം, രാജാവേ.
സൂത്രേണാസൂത്രിതാം കൃത്വാ പംചരത്നസമന്വിതാമ്। സര്വൌഷധിസമായുക്താം മംത്രപൂതാം തു ദാപയേത്
ഒരു നൂലുകൊണ്ട് ബന്ധിച്ച്, അഞ്ചു രത്നങ്ങൾ ചേർത്ത്, എല്ലാ ഔഷധികളും നിറച്ച്, മന്ത്രശുദ്ധിയോടെ അതു നൽകണം.
അന്നമ്മേ ജായതാം സദ്യഃ പാനം സര്വരസാസ്തഥാ। കാമാന്സംപാദയാസ്മാകം തിലധേനോ ദ്വിജേര്പിതാ
ഭക്ഷണവും എല്ലാ വിധ പാനീയങ്ങളും ഉടൻ ഉണ്ടാകട്ടെ; ഞങ്ങളുടെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റണമേ, ദ്വിജന്മാർ അർപ്പിച്ച തിലപശുവേ.
ഗൃഹ്ണാമി ദേവി ത്വാം ഭക്ത്യാ കുടുമ്ബാര്ഥേ വിശേഷതഃ। ദേഹി കാമാന്വിതാന്സര്വാംസ്തിലധേനോ നമോസ്തു തേ
ദേവിയേ, ഞാൻ നിന്നെ ഭക്തിയോടെ, പ്രത്യേകിച്ച് എന്റെ കുടുംബത്തിനായി സ്വീകരിക്കുന്നു; എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറ്റണമേ, തിലപശുവേ, നമസ്കാരം.
ഏവം വിധാനതോ ദത്താ തിലധേനുര്നൃപോത്തമ। സര്വകാമസമാവാപ്തിം കുരുതേ നാത്ര സംശയഃ
ഇങ്ങനെ വിധിപ്രകാരം തിലപശു അർപ്പിച്ചാൽ, രാജാവേ, എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടാൻ സാധിക്കും എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
ജലധേനുസ്തഥൈവേഹ കുംഭൈരേവ പ്രകല്പിതാ। ദത്താ തു വിധിനാ കാമാന്സദ്യഃ സര്വാന്പ്രയച്ഛതി
അങ്ങനെ തന്നെ, ജലപശുവും ഇവിടെ കലശങ്ങളാൽ ഒരുക്കിയിരിക്കുന്നു; വിധിപ്രകാരം അർപ്പിച്ചാൽ, അവൾ ഉടൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകും.
ധേനുശതം തഥാ ദത്തം പൂര്ണിമാ നിയമേന ഹി। സാവിത്രീ ഇവ വൈ സ്വര്ഗേ സര്വകാമപ്രദാ ഭവേത്
പൂർണചന്ദ്രനാഴ്ച നിയമപ്രകാരമുള്ള നൂറ് പശുക്കൾ അർപ്പിച്ചാൽ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സാവിത്രിയെപ്പോലെ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുന്നവളാകും.
ഘൃതധേനുസ്തഥാ ദത്താ വിധാനേന വിചക്ഷണൈഃ। സര്വകാമസമാവാപ്തിം കുരുതേ കാംതിദാ ഭവേത്
അങ്ങനെ തന്നെ, ജ്ഞാനികൾ വിധിപ്രകാരം അർപ്പിക്കുന്ന നെയ്യ്പശു എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടാൻ സഹായിക്കുകയും, തേജസ്സും നൽകുകയും ചെയ്യും.
രസധേനുസ്തഥാ ദത്താ കാര്തികേ മാസി പാര്ഥിവ। സര്വാന്കാമാന്പ്രയച്ഛേത്തു നിത്യം സാ ഗതിദാ ഭവേത്
കാർത്തികമാസത്തിൽ അർപ്പിക്കുന്ന രസപശു, രാജാവേ, എല്ലായ്പ്പോഴും എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നൽകുകയും മോക്ഷം നേടാൻ സഹായിക്കുകയും ചെയ്യും.
ഏതത്തേ സര്വമാഖ്യാതം സമാസാദ്ബഹുവിസ്തരമ്। അപാരം ഫലമുദ്ദിഷ്ടം ബ്രഹ്മണാ സര്വകര്മണാ
ഇവയെല്ലാം ഞാൻ നിനക്ക് സംക്ഷിപ്തമായും വിശദമായും പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; എല്ലാ കർമ്മങ്ങൾക്കും അനന്തമായ ഫലം ബ്രഹ്മാവ് പ്രഖ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
തൃഷ്ണയാ ക്ഷുധയാ യദ്വാ പീഡിതോ രാജസത്തമ। തദ്ദാനം കാര്തികേ ദേയം പൂര്വം ദേഹി നരാധിപ
ദാഹം അല്ലെങ്കിൽ വിശപ്പ് അനുഭവിക്കുന്നതെന്തും, രാജാവേ, കാർത്തികമാസത്തിൽ ദാനം ചെയ്യണം; ആദ്യം അതു നൽകുക, മനുഷ്യാധിപനേ.
ബ്രഹ്മാംഡം സര്വസംപന്നം ഭൂതരത്നൌഷധീയുതമ്। ദേവദാനവയക്ഷൈശ്ച യുക്തമേതത്സദാ വിഭോ
സകല സമ്പത്തുകളും, രത്നങ്ങളും ഔഷധികളും ഉള്ള ബ്രഹ്മാണ്ഡം, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും യക്ഷന്മാരും എല്ലാം ചേർന്നതാണിത്, മഹാനേ.
ഏതത്തു സകലം കൃത്വാ സര്വതോ രജതാന്വിതമ്। സുരത്നസൂര്യചംദ്രാഢ്യം കാര്തികേ ദ്വാദശീ ദിനേ
ഇതെല്ലാം ചുറ്റും വെള്ളിയാൽ അലങ്കരിച്ച്, ദൈവിക രത്നങ്ങളും സൂര്യനും ചന്ദ്രനും നിറച്ചുകൊണ്ട്, കാർത്തിക മാസത്തിലെ പന്ത്രണ്ടാം തീയതി അർപ്പിക്കണം.
അഥവാ പംചദശ്യാം തു കാര്തികസ്യൈവ നാന്യതഃ। പുരോഹിതായ ഗുരവേ ദാപയേദ്ഭക്തിമാന്നരഃ
അല്ലെങ്കിൽ, കാർത്തിക മാസത്തിലെ പതിനഞ്ചാം തീയതി, മറ്റേതെങ്കിലും ദിവസം അല്ലാതെ, ഭക്തിയുള്ളവൻ തന്റെ പുരോഹിതനോ ഗുരുവിനോ ഇത് നൽകണം.