സംസാരചക്രക്രമണൈരനേകൈഃ ക്വചിദ്ഭവാന്ദേവവരാധിദേവഃ। തത്സര്വവിജ്ഞാനവിശുദ്ധസത്വൈരുപാസ്യസേ കിം പ്രണമാമ്യഹം ത്വാമ്
സംസാരചക്രത്തില് അനേകം ജന്മങ്ങളിലൂടെ നീ ദേവന്മാരുടെ ദേവനായ്, പ്രഭുവായ്, ചിലപ്പോള് പ്രത്യക്ഷമാവുന്നു. അതുകൊണ്ടു, എല്ലാ ജ്ഞാനത്താലും മനസ്സ് ശുദ്ധമായവര് നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു. അങ്ങനെ എനിക്ക് നിന്നെ വന്ദിക്കാതിരിക്കാന് എന്ത് കാരണമുണ്ട്?
ഏവം ഭവംതം പ്രകൃതേഃ പുരസ്താദ്യോ വേത്ത്യസൌ സര്വവിദാം വരിഷ്ഠഃ। ഗുണാന്വിതേഷു പ്രസഭം വിവേദ്യോ വിശാലമൂര്തിസ്ത്വിഹ സൂക്ഷ്മരൂപഃ
പ്രകൃതിയുടെ മുമ്പില് നിന്നെ ഇങ്ങനെ അറിയുന്നവനാണ് സകലജ്ഞാനികളിലും ശ്രേഷ്ഠന്. ഗുണങ്ങളുള്ളവരിലുമാണ് നീ അറിയപ്പെടേണ്ടത്, എങ്കിലും നിന്റെ വിശാലമായ രൂപം ഇവിടെ വളരെ സൂക്ഷ്മമാണ്.
വാക്പാണിപാദൈര്വിഗതേന്ദ്രിയോപി കഥം ഭവാന്വൈ സുഗതിസ്സുകര്മാ। സംസാരബംധേ നിഹിതേംദ്രിയോപി പുനഃ കഥം ദേവവരോസി വേദ്യഃ
നിനക്ക് വാക്കും കൈകളും കാലുകളും ഇല്ല, ഇന്ദ്രിയങ്ങളും ഇല്ല; എങ്കിലും നീ എങ്ങനെ നല്ല പ്രവൃത്തികളും സുഖകരമായ ജീവിതവും നടത്തുന്നു? സമ്സാരബന്ധത്തില് ഇന്ദ്രിയങ്ങള് ഇല്ലാതിരുന്നാലും, ദേവന്മാരുടെ ദേവനായ്, നീ എങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു?
മൂര്ത്താദമൂര്ത്തം ന തു ലഭ്യതേ പരം പരം വപുര്ദേവവിശുദ്ധഭാവൈഃ। സംസാരവിച്ഛിത്തികരൈര്യജദ്ഭിരതോവസീയേത ചതുര്മുഖ ത്വമ്
രൂപമുള്ളവനും രൂപമില്ലാത്തവനും ആ പരമമായ രൂപം ലഭ്യമല്ല. നാലുമുഖനായവനേ, ഭക്തിയാലും മനസ്സ് ശുദ്ധമായവരും, സമ്സാരബന്ധം വിച്ഛേദിക്കുന്നവരും നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.
പരം ന ജാനംതി യതോ വപുസ്തേ ദേവാദയോപ്യദ്ഭുതരൂപധാരിന്। വിഭോവതാരേഗ്രതരം പുരാണമാരാധയേദ്യത്കമലാസനസ്ഥമ്
ദേവന്മാരും അത്ഭുതരൂപങ്ങള് ധരിക്കുന്നവരും നിന്റെ പരമമായ രൂപം അറിയുന്നില്ല. അതുകൊണ്ട്, പ്രഭുവേ, പദ്മത്തില് ഇരിക്കുന്ന ആ പ്രാചീനനായവനെയാണ് പരമാവതാരമായി ആരാധിക്കേണ്ടത്.
ന തേ തത്ത്വം വിശ്വസൃജോപി യോനിമേകാംതതോ വേത്തി വിശുദ്ധഭാവഃ। പരം ത്വഹം വേദ്മി കഥം പുരാണം ഭവംതമാദ്യം തപസാ വിശുദ്ധമ്
ലോകസ്രഷ്ടാവായവനും, മനസ്സ് ശുദ്ധമായവനും, നിന്റെ യഥാര്ത്ഥ സ്വരൂപം അല്ലെങ്കില് അതിന്റെ ഏകമായ ഉറവിടം അറിയുന്നില്ല. പക്ഷേ, ഞാന് തപസ്സിലൂടെ നിന്നെ പരമമായ, പ്രാചീനമായ, ആദിമമായ ഭഗവാനായി അറിയുന്നു.
പദ്മാസനോ വൈ ജനകഃ പ്രസിദ്ധ ഏവം പ്രസിദ്ധിര്ഹ്യസകൃത്പുരാണാത്। സംചിംത്യ തേ നാഥ വിഭും ഭവംതം ജാനാതി നൈവം തപസാവിഹീനഃ
പദ്മത്തില് ഇരിക്കുന്നവനാണ് ജനകനെന്നു എല്ലാവര്ക്കും അറിയപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രസിദ്ധി പുനഃപുനഃ പുരാണങ്ങളില് പറയുന്നു. നാഥാ, നിന്നെ ധ്യാനിച്ചാല് മാത്രമേ ഒരാള് നിന്നെ അറിയാന് കഴിയൂ; തപസ്സില്ലാത്തവര്ക്ക് അങ്ങനെ അറിയാന് കഴിയില്ല.
അസ്മാദൃശൈശ്ച പ്രവരൈര്വിബോധ്യം ത്വാം ദേവമൂര്ഖാഃ സ്വമതിം വിഭജ്യ। പ്രബോദ്ധുമിച്ഛന്തി ന തേഷു ബുദ്ധിരുദാരകീര്തിഷ്വപി വേദഹീനാഃ
എന്നെപ്പോലെയുള്ള ശ്രേഷ്ഠന്മാര് പോലും, ദൈവമേ, സ്വമനസ്സിനെ വിഭജിച്ച് നിന്നെ ഉണര്ത്താന് ശ്രമിക്കുന്നു. എന്നാല് വേദം അറിയാത്തവര്ക്ക്, പ്രശസ്തരായിരുന്നാലും, നിന്നെ ഉണര്ത്താന് ജ്ഞാനം ഇല്ല.
ജന്മാംതരൈര്വേദ വിവേകബുദ്ധിഭിര്ഭവേദ്യഥാ വാ യദി വാ പ്രകാശഃ। തല്ലാഭലുബ്ധസ്യ ന മാനുഷത്വം ന ദേവഗംധര്വപതിഃ ശിവഃ സ്യാത്
അനേകം ജന്മങ്ങളില് വേദജ്ഞാനത്താല് ലഭിച്ച വിവേകത്തിലൂടെയോ, അല്ലെങ്കില് മറ്റേതെങ്കിലും പ്രകാശത്തിലൂടെയോ, ആ ലഭ്യത്തിനായി ആഗ്രഹിക്കുന്നവന് മനുഷ്യനാകുകയില്ല; ദേവന്മാരുടെയും ഗന്ധര്വരുടെയും അധിപനോ ശിവനോ ആകുകയുമില്ല.
ന വിഷ്ണുരൂപോ ഭഗവാന്സുസൂക്ഷ്മഃ സ്ഥൂലോസി ദേവഃ കൃതകൃത്യതായാഃ। സ്ഥൂലോപി സൂക്ഷ്മഃ സുലഭോസി ദേവ ത്വദ്ബാഹ്യകൃത്യാ നരകേപതംതി
ഭഗവാന് വിഷ്ണുവിന്റെ സൂക്ഷ്മരൂപം മാത്രമല്ല; നീ സ്തൂലമായ ദേവനും ആണു, കര്ത്തവ്യം പൂര്ത്തിയാക്കുന്നതിനായി. സ്തൂലമായിരുന്നാലും, ദേവാ, നീ എളുപ്പത്തില് സൂക്ഷ്മനാകുന്നു. പുറത്തു മാത്രം കര്മം ചെയ്യുന്നവര് നരകത്തില് വീഴുന്നു.
വിമുച്യതേ വാ ഭവതി സ്ഥിതേസ്മിന്ദസ്രേന്ദുവഹ്ന്യര്കമരുന്മഹീഭിഃ। തത്വൈഃ സ്വരൂപൈഃ സമരൂപധാരിഭിരാത്മസ്വരൂപേ വിതത സ്വഭാവഃ
വിമുക്തനാകുകയോ ഇവിടെ തന്നെ നിലകൊള്ളുകയോ ചെയ്താലും, ഇന്ദ്രന്, ചന്ദ്രന്, അഗ്നി, സൂര്യന്, വായു, ഭൂമി എന്നിവരുടെ സ്വഭാവത്തിന് അനുയോജ്യമായ രൂപങ്ങള് നീ സ്വീകരിക്കുന്നു. എങ്കിലും നിന്റെ യഥാര്ത്ഥ സ്വരൂപം എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, മാറ്റമില്ലാത്തതുമാണ്.
ഇതി സ്തുതിം മേ ഭഗവന്ഹ്യനംത ജുഷസ്വ ഭക്തസ്യ വിശേഷതശ്ച। സമാധിയുക്തസ്യ വിശുദ്ധചേതസസ്ത്വദ്ഭാവഭാവൈകമനോനുഗസ്യ
അനന്തനായ ഭഗവാനേ, എന്റെ ഈ സ്തുതി, പ്രത്യേകിച്ച് ഭക്തനായ, സമാധിയോടെ, ശുദ്ധമായ മനസ്സോടെ, നിന്റെ ഭാവത്തില് മാത്രം മനസ്സു നിർത്തിയവനില്നിന്നുള്ളതായും, ദയവായി സ്വീകരിക്കണമേ.
സദാ ഹൃദിസ്ഥോ ഭഗവന്നമസ്തേ നമാമി നിത്യം ഭഗവന്പുരാണ। ഇതി പ്രകാശം തവ മേ തദീശസ്തവം മയാ സര്വഗതിപ്രബുദ്ധ
എപ്പോഴും ഹൃദയത്തില് വസിക്കുന്ന ഭഗവാനേ, നമസ്കാരം. പണ്ടേ ഉണ്ടായിരിക്കുന്ന ഭഗവാനേ, ഞാന് നിത്യവും നമസ്കരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, എല്ലാ മാർഗ്ഗങ്ങളിലും നിന്നെക്കുറിച്ചുള്ള പ്രകാശം നീ എന്നിൽ ഉണർത്തിയിരിക്കുന്നു.
സംസാരചക്രേ ഭ്രമണാദിയുക്താ ഭീതിം പുനര്നഃ പ്രതിപാലയസ്വ
സംസാരചക്രത്തില് അലയുന്ന ഞങ്ങളെ, ഭയത്തിന് വീണ്ടും ഇടയാകാതിരിക്കാന് ദയവായി കാത്തരുളണമേ.
ബ്രഹ്മോവാച॥ സര്വജ്ഞസ്ത്വം ന സംദേഹോ പ്രജ്ഞാരാശിശ്ച കേശവ। ദേവാനാം പ്രഥമഃ പൂജ്യഃ സര്വദാ ത്വം ഭവിഷ്യസി
ബ്രഹ്മാവ് പറഞ്ഞു: നീ എല്ലാം അറിയുന്നവനാണെന്നതില് സംശയമില്ല, ജ്ഞാനത്തിന്റെ നിധിയായ കേശവാ. ദേവന്മാരില് എല്ലായ്പ്പോഴും ആദ്യപൂജ്യനായി നീ നിലകൊള്ളും.
നാരായണാദനംതരം രുദ്രോ ഭക്ത്യാ വിരിംചനമ്। തുഷ്ടാവ പ്രണതോ ഭൂത്വാ ബ്രഹ്മാണം കമലോദ്ഭവമ്
നാരായണനു ശേഷം, ഭക്തിയോടെ, രുദ്രന് കമലത്തില് ജനിച്ച ബ്രഹ്മാവിനെ ആദ്യം നമസ്കരിച്ച് സ്തുതിച്ചു.
നമഃ കമലപത്രാക്ഷ നമസ്തേ പദ്മജന്മനേ। നമഃ സുരാസുരഗുരോ കാരിണേ പരമാത്മനേ
കമലദളനയനനായവനേ, കമലത്തിൽ ജനിച്ചവനേ, നിനക്കു വന്ദനം. ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും ഗുരുവായവനേ, സകല പ്രവർത്തികളുടെയും ആധാരമായ പരമാത്മാവേ, നിനക്കു പ്രണാമം.
നമസ്തേ സര്വദേവേശ നമോ വൈ മോഹനാശന। വിഷ്ണോര്നാഭിസ്ഥിതവതേ കമലാസന ജന്മനേ
സകല ദേവന്മാരുടെയും നാഥനേ, മായയെ അകറ്റുന്നവനേ, നിനക്കു വന്ദനം. വിഷ്ണുവിന്റെ നാഭിയിൽ വസിക്കുന്നവനേ, കമലാസനത്തിൽ ജനിച്ചവനേ, നിനക്കു പ്രണാമം.
നമോ വിദ്രുമരക്താംഗ പാണിപല്ലവശോഭിനേ। ശരണം ത്വാം പ്രപന്നോസ്മി ത്രാഹി മാം ഭവസംസൃതേഃ
പവഴംപോലെ ചുവന്ന ദേഹവും, മൃദുലമായ കൈകളും ഉള്ളവനേ, നിനക്കു വന്ദനം. ഞാൻ നിന്റെ ശരണം തേടുന്നു; ഈ ജനനമരണസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ.
പൂര്വം നീലാംബുദാകാരം കുഡ്മലം തേ പിതാമഹ। ദൃഷ്ട്വാ രക്തമുഖം ഭൂയഃ പത്രകേസരസംയുതമ്
മഹാപിതാവേ, മുമ്പ് ഞാൻ നിന്നെ കറുത്ത മേഘംപോലെയുള്ള കുഡ്മലരൂപത്തിൽ കണ്ടു; പിന്നെ വീണ്ടും പത്രങ്ങളാലും രേണുവാലും അലങ്കരിച്ച ചുവന്ന മുഖം കണ്ടു.
പദ്മം ചാനേകപത്രാന്തമസംഖ്യാതം നിരംജനമ്। തത്ര സ്ഥിതേന ത്വയൈഷാ സൃഷ്ടിശ്ചൈവ പ്രവര്തിതാ
അനവധി ദളങ്ങളുള്ള, മായകേടില്ലാത്ത ശുദ്ധമായ കമലത്തിൽ നീ ഇരുന്നു; അവിടെ നിന്നാണ് ഈ സൃഷ്ടി നീ ആരംഭിച്ചത്.
ത്വാം മുക്ത്വാ നാന്യതസ്ത്രാണം ജഗദ്വംദ്യ നമോസ്തു തേ। സാവിത്രീശാപദഗ്ധോഹം ലിംഗം മേ പതിതം ക്ഷിതൌ
ലോകം വന്ദിക്കുന്നവനേ, നിന്നെ ഒഴികെ എനിക്ക് വേറെ രക്ഷയില്ല; നിനക്കു വന്ദനം. സാവിത്രിയുടെ ഭർത്താവിന്റെ ശാപംകൊണ്ട് എന്റെ ലിംഗം ഭൂമിയിൽ വീണിരിക്കുന്നു.
ഇദാനീം കുരു മേ ശാംതിം ത്രാഹി മാം സഹ ഭാര്യയാ। ബ്രഹ്മാ വൈ പാതു മേ പാദൌ ജംഘേ വൈ കമലാസനഃ
ഇപ്പോൾ എന്നെ ശാന്തിയോടെ അനുഗ്രഹിക്കണം; ഭാര്യയോടൊപ്പം എന്നെ രക്ഷിക്കണം. ബ്രഹ്മാവു എന്റെ കാലുകൾ കാത്തിരിക്കട്ടെ, കമലാസനനായവൻ എന്റെ ചുണ്ടുകൾ കാത്തിരിക്കട്ടെ.
വിരിംചോ മേ കടിം പാതു സൃഷ്ടികൃദ്ഗുഹ്യമേവ ച। നാഭിം പദ്മനിഭഃ പാതു ജഠരം ചതുരാനനഃ
വിരിഞ്ചി എന്റെ കമർ കാത്തിരിക്കട്ടെ, സൃഷ്ടികർത്താവ് എന്റെ രഹസ്യഭാഗം കാത്തിരിക്കട്ടെ; കമലപോലെയുള്ളവൻ എന്റെ നാഭി കാത്തിരിക്കട്ടെ, നാലുമുഖനുള്ളവൻ എന്റെ വയറ് കാത്തിരിക്കട്ടെ.
ഉരസ്തു വിശ്വസൃക്പാതു ഹൃദയം പാതു പദ്മജഃ। സാവിത്രീപതിര്മേ കംഠം ഹൃഷീകേശോ മുഖം മമ
ലോകസൃഷ്ടാവു എന്റെ നെഞ്ച് കാത്തിരിക്കട്ടെ, കമലത്തിൽ ജനിച്ചവൻ എന്റെ ഹൃദയം കാത്തിരിക്കട്ടെ; സാവിത്രിയുടെ ഭർത്താവ് എന്റെ കഴുത്ത് കാത്തിരിക്കട്ടെ, ഹൃഷീകേശൻ എന്റെ വായ് കാത്തിരിക്കട്ടെ.
പദ്മവര്ണശ്ച നയനേ പരമാത്മാ ശിരോ മമ। ഏവം ന്യസ്യ ഗുരോര്നാമ ശംകരോ നാമശംകരഃ
കമലവർണ്ണൻ എന്റെ കണ്ണുകൾ കാത്തിരിക്കട്ടെ, പരമാത്മാവ് എന്റെ തല കാത്തിരിക്കട്ടെ. ഇങ്ങനെ ഗുരുവിന്റെ നാമങ്ങൾ ചൊല്ലി ശങ്കരൻ മംഗളദായകനായി.
നമസ്തേ ഭഗവന്ബ്രഹ്മന്നിത്യുക്ത്വാ വിരരാമ ഹ। തതസ്തുഷ്ടോ ഹരം ബ്രഹ്മാ വാക്യമേതദുവാച ഹ
ഭഗവൻ ബ്രഹ്മാവേ, നമസ്കാരം എന്നു പറഞ്ഞ് അദ്ദേഹം മൗനമായി. അപ്പോൾ സന്തോഷത്തോടെ ബ്രഹ്മാവ് ഹരനോടു ഇപ്രകാരം പറഞ്ഞു.
കം തേ കാമം കരോമ്യദ്യ പൃച്ഛ മാം യദ്യദിച്ഛസി। രുദ്ര ഉവാച॥ യദി പ്രസന്നോ മേ നാഥ വരദോ യദി വാ മമ
നീ ഇന്ന് എന്ത് വരം വേണമെന്നു ചോദിക്കൂ; എന്തു ആഗ്രഹമുണ്ടോ അതു ചോദിക്കൂ. രുദ്രൻ പറഞ്ഞു: ഭഗവനേ, നീ എനിക്ക് സന്തോഷവാനായാൽ, എനിക്ക് വരം തരാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ—
തദേകം മേ വദ വിഭോ യസ്മിന്സ്ഥാനേ ഭവാന്സ്ഥിതഃ। കേഷുകേഷു ച സ്ഥാനേഷു ത്വാം പശ്യംതി സദാ ദ്വിജാഃ
എന്താണോ നീ വസിക്കുന്ന സ്ഥലം, എവിടെയാണോ ദ്വിജന്മാർ നിന്നെ എപ്പോഴും കാണുന്നുവോ, അതെനിക്ക് പറയണം മഹാശക്തനേ.
നാമ്നാ ച കേന തേ സ്ഥാനം ശോഭതേ ധരണീതലേ। തന്മേ വദസ്വ സര്വേശ തവ ഭക്തിരതസ്യ ച
നിന്റെ വാസസ്ഥലം ഭൂമിയിൽ ഏത് പേരിലാണ് പ്രശസ്തം? സകലലോകനാഥനേ, അതും അവിടെയുള്ള ഭക്തിയും എനിക്ക് വിശദമായി പറയണം.