ഇതി ശ്രുത്വാ ഹരേര്വാക്യം രാക്ഷസഃ കുപിതോഽബ്രവീത് । സമര്ഥസ്ത്വം യദി തദാ മോചയാദ്യൈവ മത്കരാത്
ഹരിയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ടു, രാക്ഷസൻ കോപത്തോടെ പറഞ്ഞു: "നിനക്ക് കഴിവുണ്ടെങ്കിൽ, ഇന്നുതന്നെ അവളെ എന്റെ പിടിയിൽ നിന്ന് മോചിപ്പിക്കു!"
ഇത്യുക്തമാത്രേ വചനേ മാധവേന ക്രുധേക്ഷിതഃ । പപാത ഭസ്മസാദ്ഭൂതസ്ത്യക്ത്വാ വൃംദാം സുദൂരതഃ
മാധവൻ ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞ ഉടൻ, അവന്റെ ക്രുദ്ധമായ കാഴ്ചയിൽ രാക്ഷസൻ ചാരമായി വീണു, വൃന്ദയെ ദൂരത്ത് വിട്ടു.
അഥോവാച പ്രമുഗ്ധാ സാ മായയാ ജഗദീശിതുഃ । കസ്ത്വം കാരുണ്യജലധിര്യേനാഹമിഹ രക്ഷിതാ
അപ്പോൾ, ലോകനാഥന്റെ മായയിൽ ആകുലയായ അവൾ ചോദിച്ചു: "നീ ആരാണ്, കരുണാസാഗരാ, എന്നെ ഇവിടെ രക്ഷിച്ചത്?"
ശാരീരം മാനസം ദുഃഖം സതാപം തപസാം നിധേ । ത്വയാ മധുരയാ വാചാ ഹൃതം രാക്ഷസനാശനാത്
"എന്റെ ശരീരവും മനസ്സും അനുഭവിച്ച ദു:ഖം, തപസ്സുകാരുടെ കഠിനതാപം, നിന്റെ മധുരവാക്കുകളും രാക്ഷസന്റെ നാശവും എല്ലാം അകറ്റി."
തവാശ്രമേ തപഃ സൌമ്യ കരിഷ്യാമി തപോധന
"നിന്റെ ആശ്രമത്തിൽ, ദയാനിധിയേ, ഞാൻ തപസ്സു ചെയ്യാം."
താപസ ഉവാച- ഭരദ്വാജാത്മജശ്ചാഹം ദേവശര്മേതി വിശ്രുതഃ । വിഹായ ഭോഗാനഖിലാന്വനം ഘോരമുപാഗതഃ
തപസ്വി പറഞ്ഞു: "ഞാൻ ഭരദ്വാജന്റെ മകനാണ്, ദേവശർമൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ഭോഗങ്ങളും ഉപേക്ഷിച്ച് ഈ ഭയങ്കരമായ കാടിൽ വന്നിരിക്കുന്നു."
അനേന ബടുനാസാര്ധം മമ ശിഷ്യേണ കാമഗാഃ । ബഹുശഃ സംതി ചാന്യേഽപി മച്ഛിഷ്യാഃ കാമരൂപിണഃ
"ഈ ബാലനാസയോടൊപ്പം എന്റെ ശിഷ്യൻമാർ ഇവിടെയുണ്ട്; മറ്റു പലരും എന്റെ ശിഷ്യന്മാർ, ഇഷ്ടംപോലെ രൂപം മാറാൻ കഴിവുള്ളവർ."
ത്വം ചേന്മമാശ്രമേ സ്ഥിത്വാ ചികീര്ഷസി തപഃ ശുഭേ । ഏഹി രാജ്ഞ്യപരം യാമോ വനം ദൂരസ്ഥിതം യതഃ
"നീ എന്റെ ആശ്രമത്തിൽ തപസ്സു ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, മഹാരാണിയേ, വരിക, നാം മറ്റൊരു കാടിലേക്ക് പോകാം, കാരണം രാജാവിൽ നിന്ന് ഇത് ദൂരമാണ്."
ഇത്യുക്ത്വാ രാജപത്നീം താം യയൌ പ്രാചീം ദിശം ഹരിഃ । വനം പ്രേതപിശാചാഢ്യം മംദഗത്യാ നരാധിപ
അങ്ങനെ രാജ്ഞിയോട് പറഞ്ഞ് ഹരി കിഴക്കേ ദിക്കിലേക്ക് പോയി. രാജാവോ, ഭീതിജനകമായ പ്രേതങ്ങളും പിശാചുകളും നിറഞ്ഞ കാടിലേക്ക് മന്ദഗതിയിൽ നടന്നു.
വൃംദാരികാശ്രുപൂര്ണാക്ഷീ തസ്യ പൃഷ്ഠാനുഗാ യയൌ । സ്മരദൂതീ ച തത്പൃഷ്ഠേ മാം പ്രതീക്ഷേതി വാദിനീ
വൃന്ദയുടെ കണ്ണുകൾ കണ്ണീരിൽ നിറഞ്ഞു, അവൾ അവന്റെ പിന്നാലെ നടന്നു. സ്നേഹദൂതിയും അവളുടെ പുറകിൽ നിന്ന്, 'എനിക്ക് കാത്തിരിക്കുക' എന്നു പറഞ്ഞു.
അത്രാംതരേ ദുരാചാരഃ കോപി പാപാകൃതിര്വനേ । ജാലം പ്രസാരയാമാസ തദ്യദാ ജീവപൂരിതമ്
അപ്പോഴേക്കെ, കാട്ടിൽ ദുഷ്ടസ്വഭാവമുള്ള ഒരു പാപിയായ്, ജീവികൾ നിറഞ്ഞ ഒരു വല അവിടെ വീശി വിരിച്ചു.
തതഃ സംകോചയാമാസ തജ്ജാലം പാപനായകഃ । ജാലസ്ഥാംസ്തു തദാ ജീവാനുപാഹൃത്യ മുമോച ഹ
അവൻ ആ വല ഒതുക്കി, അതിൽ കുടുങ്ങിയ ജീവികളെ എടുത്ത് വിട്ടയച്ചു.
സ ച വ്യാധഃ സ്ത്രിയൌ ദൃഷ്ട്വാ സ്മരദൂതീ ജഗാദ താമ് । ദേവി മാമത്തുമായാതി കരേ ഗൃഹ്ണാതു മാം സഖീ
അവിടെ ആ വേട്ടക്കാരൻ ആ രണ്ടു സ്ത്രീകളെയും കണ്ടു, സ്നേഹദൂതിയോട് പറഞ്ഞു: 'ദേവി, നിന്റെ സഖി എന്റെ അടുത്ത് വന്ന് കൈ പിടിക്കട്ടെ.'
വൃംദാ തയോക്തം ശ്രുത്വൈനം വികൃതാസ്യം വ്യലോകയത് । വീക്ഷ്യതം ഭയവാതേന നിര്ധൂതാ സിംധുജപ്രിയാ
അവന്റെ വാക്യം കേട്ട്, വൃന്ദ അവന്റെ വികൃതമായ മുഖം നോക്കി. ഭയത്തിന്റെ കാറ്റിൽ വിറയച്ച സിന്ധുവിന്റെ പ്രിയതമ അവനെ നോക്കി നിന്നു.
ദുദ്രാവ വികലം ശുഭ്രം സ്മരദൂത്യാ സമം വനേ । വിദ്രവംതീ സമം സഖ്യാ താപസാശ്രമമാഗതാ
അവൾ ഭയത്താൽ വിറച്ച്, സ്നേഹദൂതിയോടൊപ്പം കാട്ടിലൂടെ ഓടി. സഖിയോടൊപ്പം ഓടിക്കൊണ്ട്, അവർ തപസ്സുകാരുടെ ആശ്രമത്തിലെത്തി.
സാ താപസവനേ തസ്മിന്ദദര്ശാത്യംതമദ്ഭുതമ് । പക്ഷിണഃ കാംചനീയാംഗാന്നാനാശബ്ദസമാകുലാന്
അവിടെ ആ തപോവനത്തിൽ വൃന്ദ അത്യന്തം അത്ഭുതകരമായ ഒരു കാഴ്ച കണ്ടു: പൊന്നുപോലുള്ള ശരീരമുള്ള പക്ഷികൾ, വിവിധ ശബ്ദങ്ങൾ മുഴക്കി പറന്നു.
സാപശ്യദ്ധേമപദ്മാഢ്യാം വാപീം തു സ്വര്ണഭൂമികാമ് । ക്ഷീരം വഹംതി സരിതഃ സ്രവംതി മധു ഭൂരുഹഃ
അവൾ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള നിലം, സ്വർണ്ണം നിറഞ്ഞ താമരകൾ ഉള്ള ഒരു കുളം കണ്ടു. പുഴകൾ പാൽ ഒഴുക്കി, മരങ്ങൾ തേൻ ചോർന്നു.
ശര്കരാരാശയസ്തത്ര മോദകാനാം ച സംചയാഃ । ഭക്ഷ്യാണി സ്വാദുസര്വാണി ബഹൂന്യാഭരണാനി ച
അവിടെ പഞ്ചസാരയുടെ കൂമ്പാരങ്ങളും പലതരത്തിലുള്ള മധുരങ്ങളും കയറ്റമായിരുന്നു. രുചികരമായ പലതരത്തിലുള്ള ഭക്ഷണങ്ങളും അനേകം ആഭരണങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.
ബഹുശസ്ത്രാണി ദിവ്യാനി നഭസഃ സംപതംതി ച । ക്രീഡംതി ഹരയസ്തൃപ്താ ഉത്പതംതി പതംതി ച
അനവധി ദിവ്യായുധങ്ങൾ ആകാശത്ത് പറന്നു. തൃപ്തരായ കുരങ്ങുകൾ ചാടിക്കളിച്ചു, കയറി ഇറങ്ങി കളിച്ചു.
മഠേതി സുംദരം വൃംദാ തം ദദര്ശ തപസ്വിനമ് । വ്യാഘ്രചര്മാസനഗതം ഭാസയംതം ജഗത്ത്രയമ്
ആ മനോഹരമായ മഠത്തിൽ വൃന്ദ ഒരു തപസ്സുകാരനെ കണ്ടു. അവൻ കടുവയുടെ ചർമ്മത്തിൽ ഇരുന്നു, മൂന്നു ലോകത്തെയും പ്രകാശിപ്പിച്ചു.
തമുവാച വിഭോ പാഹി പാഹി പാപര്ദ്ധികാദഥ । തപസാ കിം ച ധര്മേണ മൌനേന ച ജപേന ച
അവളവനോട് പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, പാപശത്രുവിൽ നിന്ന് എന്നെ രക്ഷിക്കണമേ. തപസ്സോ, ധർമ്മമോ, മൗനമോ, ജപമോ എന്തായാലും.'
ഭീതത്രാണാത്പരം നാന്യത്പുണ്യമസ്തി തപോധന । ഏവമുക്തവതീ ഭീതാ സാലസാംഗീ തപസ്വിനമ്
ഭയപ്പെട്ടവരെ രക്ഷിക്കുന്നത് അതിനേക്കാൾ വലിയ പുണ്യം ഇല്ല, തപസ്സുകാരാ. അങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ഭയത്താൽ വിറച്ച് അവൾ അവനെ ചേർന്ന് പിടിച്ചു.
താവത്പ്രാപ്തഃ സദുഷ്ടാത്മാ സര്വജീവപ്രബംധകഃ । വൃംദാദേവീ ഭയത്രസ്താ ഹരികംഠേ സമാശ്ലിഷത്
അവിടെ ദുഷ്ടാത്മാവും എല്ലാ ജീവികളെ പിടിക്കുന്നവനും എത്തി. ഭയത്തിൽ വിറച്ച വൃന്ദ, ഹരിയുടെ കഴുത്ത് പിടിച്ചു ചേർന്നു.
സുഖസ്പര്ശം ഭുജാഭ്യാം സാ ശോകവല്ലീവ ലിംഗിതാ । തവാലിംഗനഭാവേന പുനരേവ ഭവിഷ്യതി
അവൾ തന്റെ കൈകളാൽ അവനെ ചേർത്ത് പിടിച്ചു, സുഖകരമായ സ്പർശം അനുഭവിച്ചു, ദുഃഖവല്ലി പോലെ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു. നിന്റെ ആലിംഗനത്തിൽ നിന്ന് അവൾ വീണ്ടും പുനർജനിക്കും.
ശിരഃ സര്വാംഗസംപന്നം ത്വദ്ഭര്തുരധികം ഗുണൈഃ । അഥ ത്വം പ്രമദേ ഗച്ഛ പത്യര്ഥേ ചിത്രശാലികാമ്
സകല അവയവങ്ങളോടും കൂടിയ തല, നിന്റെ ഭർത്താവിനെക്കാൾ ഗുണത്തിൽ മേലാണ്. അതിനാൽ, ഭർത്താവിന്റെ കാര്യത്തിൽ, നീ മഹാരമണീയമായ ശാലയിലേക്ക് പോ.
സാ ചിത്രശാലാമിത്യുക്താ വിവേശ മുനിനാ തദാ । ദിവ്യപര്യംകമാരൂഢാ ഗൃഹ്യ കാംതസ്യ തച്ഛിരഃ
അങ്ങനെ തപസ്സുകാരൻ പറഞ്ഞതനുസരിച്ച്, അവൾ ആ മനോഹരമായ ശാലയിൽ കയറി. ദിവ്യമായ കിടക്കയിൽ കയറി, പ്രിയതന്റെ തല എടുത്തു.
ചകാരാധരപാനം സാ മീലിതാക്ഷ്യതിലോലുപാ । യാവത്താവദഭൂദ്രാജന്രൂപം ജാലംധരാകൃതി
അവൾ കണ്ണുകൾ അടച്ച് ആഗ്രഹത്തോടെ രാജാവിന്റെ അധരങ്ങളിൽ നിന്ന് പാനം ചെയ്തു; അപ്പോൾ രാജാവ് ജാലന്ധരന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.
തത്കാംതസദൃശാകാരസ്തദ്വക്ഷസ്തദ്വദുന്നതിഃ । തദ്വാക്യസ്തന്മനോഭാവസ്തദാസീജ്ജഗദീശ്വരഃ
അവളുടെ പ്രിയനോടു സമാനമായ രൂപം, അതേ വക്ഷസ്, അതേ ഉയരം, അതേ വാക്കുകളും മനസ്സും അവനിൽ കണ്ടു; അങ്ങനെ അവൻ ലോകനാഥനായി.
അഥ സംപൂര്ണകായം തം പ്രിയം വീക്ഷ്യ ജഗാദ സാ । തവ കുര്വേ പ്രിയം സ്വാമിന്ബ്രൂഹി ത്വം സ്വരണം ച മേ
അവളുടെ പ്രിയൻ പൂർണ്ണരൂപത്തിൽ മുന്നിൽ നിന്നപ്പോൾ അവൾ പറഞ്ഞു: 'സ്വാമി, ഞാൻ നിനക്ക് ഇഷ്ടമുള്ളത് ചെയ്യും; നിന്റെ ആഗ്രഹം പറയൂ, ഞാൻ കേൾക്കട്ടെ.'
വൃംദാവചനമാകര്ണ്യ പ്രാഹ മായാസമുദ്രജഃ । ശൃണു ദേവി യഥാ യുദ്ധം വൃത്തം ശംഭോര്മയാ സഹ
വൃന്ദയുടെ വാക്കുകൾ കേട്ട മായാസമുദ്രത്തിൽ ജനിച്ചവൻ പറഞ്ഞു: 'ദേവി, ശംഭുവും എനിക്കും ഇടയിൽ നടന്ന യുദ്ധം എങ്ങനെയായിരുന്നു എന്ന് നീ കേൾക്കൂ.'