കദംബ, കുബ്ജക, ജാതി എന്നിങ്ങനെയുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും അനുയോജ്യമാണ്. ഇതിന്റെ ശേഷം, മഹാമുനിയേ, ജഗ്ഗറിയാൽ നിർമ്മിച്ച പശുവിന്റെ വിധാനം വിശദീകരിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിക്കുന്നു. ജഗ്ഗരിപശു ഏതു രൂപത്തിലായിരിക്കണം? ഏതു മന്ത്രം ഉപയോഗിക്കണം? അതിന്റെ രൂപവും ഫലവും വിശദീകരിക്കണമെന്ന് ചോദിക്കുന്നു. അപ്പോള് മഹാമുനി പറഞ്ഞു: എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിപ്പിക്കുന്ന വിധി ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. ഭൂമിയിൽ കറുത്ത കൃഷ്ണമൃഗചർമ്മം നാലു കൈ നീളത്തിൽ കിഴക്ക് ദിശയിലായി വിരിച്ചിരിക്കണം. പശുവിന്റെ ആസനത്തിന് പശുവിന്റെ ചാണകത്താൽ പുരട്ടിയ നിലം ഒരുക്കണം, അതിനുമേൽ ദർഭ ചില്ലകൾ ചുറ്റി വിരിക്കണം. അതുപോലെ തന്നെ ഒരു ചെറു ആടിന്റെ ചർമ്മവും, ഒരു കാളകുട്ടിയും ഒരുക്കണം. ഇതിനു ശേഷം, കിഴക്ക് ദിശയിലായി കാളയെ മണ്ണിൽ നിർമ്മിക്കണം, അല്ലെങ്കിൽ കാളകുട്ടിയോടുകൂടി നിർമ്മിക്കാം. ഉത്തമമായ ജഗ്ഗരിപശുവിന് നാലു അളവിന്റെ ഭാരം വേണം. കാളകുട്ടിക്ക് ഒരു അളവാണെങ്കിൽ അതാണ് ഉത്തമം; രണ്ട് അളവാണെങ്കിൽ മധ്യസ്ഥം; അര അളവാണെങ്കിൽ അതിന് താഴെ; പാവു അളവാണെങ്കിൽ അതിൽ താഴെ. വീടിന്റെ സമ്പത്തനുസരിച്ച് നാലാം ഭാഗം കാളകുട്ടിയാകാം. പശുവിനെയും കാളകുട്ടിയെയും ശുദ്ധമായ വെളുത്ത വസ്ത്രം ധരിപ്പിക്കണം. ശംഖാകൃതിയിലുള്ള ചെവികൾ, ഇളനീർപോലെയുള്ള കാലുകൾ, മുത്തുപോലെയുള്ള ശുദ്ധമായ കണ്ണുകൾ, വെളുത്ത തന്തയും, വെളുത്ത പൂമാലകളും, വെളുത്ത പുതപ്പും ഇവർക്കു അണിയിക്കണം. ഇരുപത്തിരണ്ടു ചുവപ്പ് നിറമുള്ള കവിളുകളും, ചുവപ്പ് പുറവും, വെളുത്ത ചൗരി പോലെയുള്ള രോമവും, പവഴംപോലെയുള്ള വണ്പ്പുകളും, പുതുമകന്നുകൊണ്ടുള്ള മുലകളും വേണം. ഇരട്ട സ്വർണ്ണക്കണ്ണുകളും, നീലവജ്രംപോലെയുള്ള കണ്പുപിളുകളും, നല്ല വസ്ത്രത്തിൽ നിർമ്മിച്ച വാലും, കഞ്ചനപോലെയുള്ള മുന്നകാലുകളും, അത്യന്തം മനോഹരവും പ്രകാശമുള്ളതുമായ രൂപവും വേണം. കൊമ്പിൽ സ്വർണ്ണാഭരണങ്ങളും, കുരുവികളിൽ വെള്ളി; വിവിധ ഫലങ്ങൾ കൊണ്ടും സുഗന്ധമുള്ള നാസികാപുടങ്ങളുമാണ് വേണം. ഇങ്ങനെ പശുവിനെയും കാളകുട്ടിയെയും ഒരുക്കിയശേഷം, ധൂപവും ദീപവും നൽകി പൂജിക്കണം. എല്ലാ ജീവികളിലും ദേവതകളിലും വസിക്കുന്ന ലക്ഷ്മിയെ അവാഹനം ചെയ്യണം. "പശുവിന്റെ രൂപത്തിൽ ഉള്ള ഈ ദേവി, എന്റെ പാപങ്ങൾ നീക്കട്ടെ; വിഷ്ണുവിന്റെ വക്ഷസ്ഥലത്തിൽ വസിക്കുന്ന ലക്ഷ്മി, സ്വാഹാ, അഗ്നിയിൽ വസിക്കുന്ന ദേവി." ഈ ദേവി ചന്ദ്രന്റെ, സൂര്യന്റെ, ഇന്ദ്രന്റെ, ശക്തിയുടെ ശക്തിയാണ്; ആ കാമധേൻവായി എന്നെ അനുഗ്രഹിക്കട്ടെ. പിതൃകൾക്കു സ്വധാ, യാഗഭോജകർക്ക് സ്വാഹാ എന്നിങ്ങനെയാണ് അവൾ. പശു എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നു, അതിനാൽ എനിക്ക് ഐശ്വര്യം നൽകണമേ എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കണം. ഇങ്ങനെ അവളെ ആവാഹിച്ചശേഷം, ആ പശുവിനെ ഒരു ബ്രാഹ്മണന് സമർപ്പിക്കണം. ഇതാണ് എല്ലാ പശുക്കൾക്കും പ്രയോഗിക്കാവുന്ന വിധി. ഇനി പാപനാശിനിയായ പത്ത് പശുക്കളെക്കുറിച്ച് വിശദീകരിക്കുന്നു. അവയുടെ രൂപവും പേരുകളും പറയാം: ഒന്നാമത്തേത് ജഗ്ഗരിപശു, രണ്ടാമത്തേത് നെയ്യ്പശു, മൂന്നാമത്തേത് എള്ളുപശു, നാലാമത്തേത് ജലംപശു, അഞ്ചാമത്തേത് പാൽപശു, ആറാമത്തേത് തേൻപശു, ഏഴാമത്തേത് പഞ്ചസാരപശു, എട്ടാമത്തേത് തയിര്പ്പശു, ഒൻപതാമത്തേത് രസപശു, പത്താമത്തേത് സ്വഭാവത്തിൽ തന്നെ. രസപശുക്കൾക്ക് പാത്രങ്ങൾ ഉപയോഗിക്കണം; മറ്റുള്ളവയ്ക്ക് അവയുടെ സ്വഭാവം അനുസരിച്ചുള്ള വസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിക്കാം. ചിലർ സ്വർണ്ണംകൊണ്ട് പശുവിനെ നിർമ്മിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പുതുമകന്നും എണ്ണയും മറ്റും ഉപയോഗിച്ച് മഹർഷികൾ നിർദേശിച്ചിരിക്കുന്ന വിധിയാണിത്; ഇവയാണ് ഉചിതമായ ഉപകരണങ്ങൾ. മന്ത്രങ്ങളോടും ഉചിതമായ ആവാഹനത്തോടും കൂടെ, ഓരോ ഉത്സവത്തിലും, പ്രത്യേകിച്ച് ശ്രാദ്ധദിനങ്ങളിലും ഇവ ദാനമിടണം; ഇത് ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു. ജഗ്ഗരിപശുവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട എല്ലാ കാര്യങ്ങളും ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു; ഇവ യജ്ഞത്തിന്റെ പൂർണ്ണഫലം നൽകുന്നു, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നു, ശുഭഫലമാണ്. വ്രതങ്ങളിൽ വിശോക ദ്വാദശി വ്രതം ഏറ്റവും ഉന്നതമാണ്; അതിന്റെ ഭാഗമായി ജഗ്ഗരിപശു ദാനം പ്രത്യേകമായി പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. ഉത്തമമായ സംക്രമണദിനങ്ങളിലും, വിഷുവിലും, ഗ്രഹസംയോഗങ്ങളിലും, ഗ്രഹണാദി മഹാദിവസങ്ങളിലും, ജഗ്ഗരി പോലുള്ള വസ്തുക്കളും പശുക്കളും ദാനം ചെയ്യണം. ഈ വിശോക ദ്വാദശി വ്രതം ശുഭവും, എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കുന്നതുമാണ്; അതു ആചരിക്കുന്നവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ പരമപദം പ്രാപിക്കും. ഈ ലോകത്തിൽ അവനു ഐശ്വര്യവും, ദീർഘായുസും, ആരോഗ്യവും ലഭിക്കും; മരണാനന്തരം വൈഷ്ണവനഗരം പ്രാപിക്കുകയും ഹരിയെ ഓർക്കുകയും ചെയ്യും. ഒൻപതിനായിരത്തി എൺപത്തി പതിനെട്ടു ചക്രങ്ങളോളം, ധർമ്മജ്ഞനായ രാജാവേ, അവൻ ദുഃഖം, ദുരിതം, ദാരിദ്ര്യം അനുഭവിക്കില്ല. സ്ത്രീകൾ ഈ വിശോക ദ്വാദശി വ്രതം ആചരിച്ചാൽ, നൃത്തഗാനങ്ങളിൽ നിരന്തരമായി ഭക്തിയോടെ പങ്കെടുക്കുന്നവളായാൽ, അവൾക്കും അതേ ഫലം ലഭിക്കും. കാരണം, അവൾ ഹരിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അനന്തമായ നൃത്തവും ഗാനവും സംഗീതവും കാണുകയും, മധുസൂദനനെയും മുരനെയും നരകനെയും ആരാധിക്കുകയും ചെയ്യും. ഇന്ദ്രലോകത്തിൽ ജനങ്ങൾക്ക് ജ്ഞാനം നൽകുന്നവൻ, ഭീഷ്മൻ ചോദിച്ചു: "പ്രഭോ, ദാനത്തിന്റെ പരമോന്നത മഹത്വം ഞാൻ കേൾക്കണമെന്നു ആഗ്രഹിക്കുന്നു." അതായത്, പരമലോകത്തിൽ അക്ഷയമായ, ദേവതകളും മഹർഷികളും ആദരിക്കുന്ന, മേരുപർവതംപോലെയുള്ള പത്തുവിധ ദാനത്തെക്കുറിച്ച് ഞാൻ വിശദീകരിക്കാം. അത് ദാനം ചെയ്താൽ ദേവതകൾ ആരാധിക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ പ്രാപിക്കും; പുരാണങ്ങളിൽ, വേദങ്ങളിൽ, യാഗങ്ങളിലും, ക്ഷേത്രങ്ങളിലും ഇതിന്റെ മഹത്വം പറയുന്നു. ആ ഫലം പഠനത്തിലോ, യാഗത്തിലോ ഇവിടെ ലഭിക്കില്ല; അതിനാൽ പർവതദാനത്തിന്റെ ക്രമം ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. ഒന്നാമത്തേത് ധാന്യപർവതം, രണ്ടാമത്തേത് ഉപ്പുപർവതം, മൂന്നാമത്തേത് ജഗ്ഗരിപർവതം, നാലാമത്തേത് സ്വർണ്ണപർവതം, അഞ്ചാമത്തേത് എള്ളുപർവതം, ആറാമത്തേത് പമ്പരുത്തിപർവതം, ഏഴാമത്തേത് നെയ്യ്പർവതം, എട്ടാമത്തേത് രത്നപർവതം, ഒൻപതാമത്തേത് വെള്ളിപ്പർവതം, പത്താമത്തേത് പഞ്ചസാരപർവതം. ഇവയുടെ യഥാക്രമം വിധി ഞാൻ വിശദീകരിക്കും. സംക്രമണദിനങ്ങളിലും, വിഷുവിലും, ഗ്രഹസംയോഗങ്ങളിലും, ദിനാന്ത്യത്തിലും, ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ തൃതീയയിലും, ഗ്രഹണകാലത്തും, നിർദ്ദിഷ്ട സമയത്തും, വിവാഹം, ഉത്സവം, യാഗം, ദ്വാദശി, പൗർണമി, ഉത്തമനക്ഷത്രം മുതലായ ശുഭദിനങ്ങളിലും, നിയമപ്രകാരം, ധാന്യപർവതം മുതലായവ ദാനം ചെയ്യണം. കാർത്തികിയിൽ, ജ്യേഷ്ഠപുഷ്കരക്ഷേത്രത്തിൽ, പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ, ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ, ഗോശാലകളിൽ, വീടിന്റെ അങ്കണത്തിൽ ഇവ ദാനം ചെയ്യാവുന്നതാണ്.