ഭീഷ്മൻ ബ്രാഹ്മണനോടു ചോദിച്ചു: “നoble ബ്രാഹ്മണാ, നീ വിവരിച്ച ഈ പുണ്യസ്ഥലത്തിന്റെ മഹത്വം, ഭൂമിയിൽ പുഷ്പം വീണതോടെ ഉദിച്ച തീർഥം, അതിന്റെ ഉത്ഭവവും മഹത്വവും വിശദമായി പറയേണം. അങ്ങ് വിശ്ണുവും ശങ്കരനും അവിടെ എന്ത് ചെയ്തുവെന്നു വിശദീകരിക്കണം. ദൈവീയനായ പ്രഭുവായ ബ്രഹ്മാവ് അവിടെ യജ്ഞം എങ്ങനെ നടത്തി? യജ്ഞത്തിൽ പങ്കെടുത്ത ബ്രാഹ്മണന്മാരും, യജ്ഞത്തിന്റെ വിഭജനവും, ഉപയോഗിച്ച വസ്തുക്കളും, യജ്ഞഫലവും, യജ്ഞവേദിയും, അതിന്റെ അളവുകളും, ബ്രഹ്മാവ് നിർവ്വചിച്ച രീതിയും, എല്ലാം വിശദമായി പറയണം. യജ്ഞഫലത്തിന്റെ ലഭ്യത, വേദങ്ങളിൽ എല്ലായിടത്തും ആരാധനയ്ക്കായി പ്രസംശിക്കപ്പെടുന്ന യജ്ഞത്തിന്റെ ഉപദേശ്യൻ ആരാണ്? ബ്രഹ്മാവ് യജ്ഞം നടത്തുമ്പോൾ ആലോചിച്ച ആഗ്രഹം എന്താണ്? ദേവന്മാരുടെ തലവൻ അമരനും വൃദ്ധിയുമാണ്; അതുപോലെ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വർഗ്ഗവും അശ്വരൂപവും ദൃശ്യമാണ്. മറ്റു ദേവന്മാർക്കും, മഹാത്മാവായ ബ്രഹ്മാവ് സ്വർഗ്ഗം നൽകുകയും, അഗ്നിഹോത്രത്തിനായി വേദങ്ങളും ഔഷധികളും ഉത്പന്നമാകുകയും ചെയ്തു. ഭൂമിയിലെ മറ്റ് ജീവികളും യജ്ഞത്തിനായി സൃഷ്ടിച്ചു; ഇതാണ് വേദപരമ്പര. ബ്രാഹ്മണാ, ബ്രഹ്മാവ് ആലോചിച്ച ആഗ്രഹം, യജ്ഞഫലവും, ഉദ്ദേശവും, അതിന്റെ വിശദാംശങ്ങൾ അറിയാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അങ്ങ് ബ്രഹ്മാവിന്റെ യജ്ഞം, അതിന്റെ എല്ലാ ഘടകങ്ങളും വിശദമായി വിവരിക്കണം. ശതരൂപ എന്ന സ്ത്രീയെ ഇവിടെ സാവിത്രി എന്നും വിളിക്കുന്നു. അവൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ ഭാര്യയും, സപ്തർഷിമാരുടെ മാതാവുമാണ്; പുലസ്ത്യ മുതലായ സപ്തർഷിമാരെയും ദക്ഷൻ മുതലായ പ്രജാപതിമാരെയും അവൾ പ്രസവിച്ചു. സാവിത്രി സ്വായംഭുവ മുതലായ മനുമാരെയും പ്രസവിച്ചു; ബ്രഹ്മാവ് അവളെ നിയമപരമായ ഭാര്യയാക്കി, തന്റെ സന്താനങ്ങളുടെ മാതാവായി പ്രിയപ്പെട്ടവളായി ചെയ്തു. ബ്രഹ്മാവ്, സതീശയുള്ള, ഭക്തിയുള്ള, മനോഹരമായ ചിരിയുള്ള ഭാര്യയെ ഉപേക്ഷിച്ച് മറ്റൊരു ഭാര്യയെ എങ്ങനെ തേടിയെന്നു വിശദമായി പറയണം. ആ സ്ത്രീയുടെ പേര് എന്താണ്, ഗുണങ്ങൾ എന്താണ്, ആരുടെ മകളാണ്, ദൈവം അവളെ എവിടെയാണ് കണ്ടത്, ആരാണ് അവളെ ദൈവത്തിന് കാണിച്ചത്? ആ ദേവിയുടെ രൂപം, മനസ്സിനെ ആകർഷിക്കുന്ന സുന്ദരമായ രൂപം, ദേവന്മാരുടെ തലവൻ അവളെ കണ്ടപ്പോൾ ആഗ്രഹത്തിന്റെ വശംവരാൻ കാരണമായത് എങ്ങനെ? അവളുടെ വർണ്ണവും സൗന്ദര്യവും സാവിത്രിയെക്കാൾ മികവാണ്; അവൾ ദൈവത്തെ, ലോകങ്ങളുടെ അധിപതിയെ, മോഹിപ്പിച്ചു. ദൈവം ആ സ്ത്രീയെ എങ്ങനെ സ്വീകരിച്ചു, ലോകങ്ങളുടെ സൗന്ദര്യമായ അവളെ എങ്ങനെ സ്വന്തമാക്കി, യജ്ഞം എങ്ങനെ ആരംഭിച്ചു എന്നതും വിശദമായി പറയണം. ബ്രഹ്മാവിന്റെ പക്കൽ ആ സ്ത്രീയെ കണ്ടപ്പോൾ സാവിത്രി എന്ത് ചെയ്തു? ബ്രഹ്മാവ് സാവിത്രിക്ക് എങ്ങിനെയാണ് പെരുമാറിയത്? സാവിത്രി ബ്രഹ്മാവിന്റെ സാന്നിധിയിൽ എന്ത് സംസാരിച്ചു? സംസാരിച്ചോ, സംസാരിച്ചില്ലയോ, എല്ലാ കാര്യങ്ങളും പറയണം. അങ്ങ് അവിടെ എന്ത് ചെയ്തുവെന്നു, അതു കോപമായിരുന്നോ ക്ഷമയായിരുന്നോ, എന്ത് കണ്ടുവെന്നു, എന്ത് പറഞ്ഞുവെന്നു, എല്ലാം വിശദമായി പറയണം. പിതാമഹനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ എല്ലാ പ്രവർത്തികളും, യജ്ഞത്തിന്റെ പരമോന്നത നിയമവും, യജ്ഞക്രമവും, ആരംഭവും, ഹോതൃ പുരോഹിതന്റെ പങ്കും, ഹോതൃഭാഗം എങ്ങനെ നിശ്ചയിച്ചുവെന്നതും, ആദ്യ അർപ്പണം ആര്ക്ക് നൽകിയതും വിശദമായി പറയണം. വിശ്ണു എങ്ങനെ സഹായിച്ചു, ആരുടെ മുഖാന്തിരം, എങ്ങിനെയാണ്, അമരന്മാർ എന്ത് ചെയ്തു, അതും വിശദീകരിക്കണം. ദൈവങ്ങളുടെ ലോകം വിട്ട് ഭൂമിയിൽ എങ്ങനെ എത്തിയെന്നതും, ഗൃഹ്യാഗ്നി, അന്വാഹാര്യ, ദക്ഷിണാഗ്നി എന്നിവയുടെ നിയമവും, ആഹവനീയാഗ്നി, യജ്ഞവേദി, യജ്ഞചട്ടി, സ്നാനപാത്രം, യജ്ഞചമചം, ആവഭൃതസ്നാനവും, മൂന്നു അഗ്നികളെ യജ്ഞഭാഗങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവരായി എങ്ങനെ നിർമ്മിച്ചു, ദേവന്മാരെ അർപ്പണങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവരായി, പിതൃകൾക്ക് പിതൃകർമ്മങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്നവരായി എങ്ങനെ നിർവ്വചിച്ചു എന്നതും, യജ്ഞഭാഗങ്ങൾക്കായി യജ്ഞനിയമം അനുസരിച്ച് യജ്ഞങ്ങൾ, യജ്ഞകൃത്യങ്ങൾ, യജ്ഞസ്തംഭങ്ങൾ, ഇന്ധനം, ദർഭ, സോമം, ശുദ്ധീകരണം, സംവരണകട്ടികൾ, യജ്ഞവസ്തുക്കൾ, ബ്രഹ്മാവ് എങ്ങനെ നിർമ്മിച്ചു, പുരാതനകാലത്ത് പിതാമഹൻ ചെയ്ത പ്രവർത്തനങ്ങൾ, അതിലൂടെ ആരാണ് പ്രകാശം നേടിയതെന്നും വിശദമായി പറയണം. നിമിഷം, കനിഷ്ടം, കാലമാനങ്ങൾ, ഏകകാലം, മുഹൂർത്തം, ചന്ദ്രദിനം, മാസം, ദിവസം, വർഷം എന്നിവയെക്കുറിച്ചും വിശദീകരിക്കണം. ഇവയെല്ലാം ചോദിച്ച ശേഷം, ഭീഷ്മൻ ബ്രാഹ്മണനോട് യജ്ഞത്തിന്റെ പരമോന്നത മഹത്വം, യജ്ഞത്തിന്റെ ക്രമം, ദേവതകൾ, സാവിത്രി, ബ്രഹ്മാവ്, വിശ്ണു, ശങ്കരൻ എന്നിവരുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, യജ്ഞത്തിൽ ഉപയോഗിച്ച വസ്തുക്കൾ, യജ്ഞത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ, സൃഷ്ടിയുടെ രഹസ്യം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായ വിവരണം ആവശ്യപ്പെട്ടു. അതിനു മുമ്പ്, ബ്രഹ്മണൻ പറഞ്ഞു: “ഭീതിയില്ലായ്മ ദാനമാണ് ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ദാനം; എല്ലാ ദാനങ്ങളിൽ അതാണ് ശ്രേഷ്ഠം. ആദ്യം തന്റെ ശരീരം അർപ്പിക്കുന്നവൻ എല്ലാ ജിവികൾക്കും അനന്തമായ ഭീതിയില്ലായ്മ നേടുന്നു. മുഖം ഉയർത്തി ഹോമം ചെയ്യുന്നവൻ അനന്തമായ, ഉറച്ച സ്ഥിതിയെ നേടുന്നു. അവന്റെ ശരീരബന്ധത്തിൽ നിന്നു ലോകം വൈശ്വാനരാഗ്നിയെ ലഭിക്കുന്നു. ശ്വാസത്തോടെ, ഹൃദയത്തിലെ അംഗുഷ്ഠപ്രമാണം ആത്മാവിനെ യജ്ഞമായി അർപ്പിക്കുന്നവന്റെ അഗ്നിഹോത്രത്തിൽ, ഹോമം അവനിൽ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും, സദാ നിലനിൽക്കുന്നു. ദൈവത്തെ, സ്രഷ്ടാവിനെ, ത്രിരൂപനെയും, സ്വർണ്ണപ്രഭയെയും, പരമസത്വത്തെയും അറിയുന്നവർ, എല്ലാ ജീവികളിലെയും ആദരിക്കപ്പെട്ടവരും, ദേവന്മാരും, അമരത്വം നേടുന്നു. എല്ലാ വേദങ്ങളും, അറിയേണ്ടതും, യജ്ഞങ്ങൾ, വ്യാകരണശാസ്ത്രം, പരമസത്വം, ഈ ശരീരത്തിൽ എല്ലാം കാണുന്നവനിൽ, ദേവന്മാർ എപ്പോഴും അനുസരിക്കുന്നു. ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിതമായതും, ആകാശത്തിൽ അളവില്ലാത്തതും, സ്വർണ്ണപ്രഭയുമായതും, വട്ടത്തിന്റെ അറ്റത്തുമുള്ളതും, ദക്ഷിണ മധ്യഭാഗത്തിൽ വലത്തേക്ക് സഞ്ചരിക്കുന്നതും, അതിന്റെ കിരണങ്ങൾ അവനിൽ പ്രകാശിക്കുന്നതും, അവൻ അറിയുന്നവൻ—അത് ചക്രം, ആറ് അക്ഷങ്ങളും പന്ത്രണ്ടു വൃത്തങ്ങളും, ത്രിരൂപം, അതിന്റെ വായു ലോകത്തെ സംരക്ഷിക്കുന്നു; ആ കാലചക്രം ഗുഹയിൽ സ്ഥാപിതമാണ്. അതിന്റെ കൃപയിൽ ലോകത്തിന്റെ ശരീരം, എല്ലാ ലോകങ്ങൾ ലഭിക്കുന്നു; അവിടെ ദേവന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നവൻ സദാ മോചിതനാണ്. പ്രകാശമുള്ളതും, ശാശ്വതമായതും, പുരാതനമായതും, അവന്റെ ഭയത്തിൽ ലോകം നിലനിൽക്കുന്നതും, അവനിൽ ജീവികൾ ഭയപ്പെടാത്തതും, ജീവികൾക്ക് ഭയം ഉണ്ടാക്കാത്തതും—അവൻ കുറ്റം പറയുന്നതല്ല, മറ്റുള്ളവരെ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്നതല്ല; ആ ബ്രാഹ്മണൻ പരമാത്മാവിനെ കാണണം. മായയും പാപവും വിട്ടു, ഈ ലോകത്തോ മറ്റേതെങ്കിലും ലോകത്തോ ലാഭം തേടുന്നില്ല. കോപവും മായയും വിട്ടു, മണ്ണും പൊന്നും ഒരുപോലെ കാണുന്നവൻ, ദുഃഖം ഇല്ലാതെ, വഴക്കോ ബന്ധമോ ഇല്ലാതെ, പ്രശംസയോ അപകീർത്തിയോ ഇല്ലാതെ, സുഖദുഃഖങ്ങളിലുടനീളം, ഭിക്ഷാടനത്തിനായി സാക്ഷിയായി സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, ഭീഷ്മൻ ബ്രാഹ്മണനോട് ഈ മഹത്തായ യജ്ഞത്തിന്റെ എല്ലാ രഹസ്യങ്ങളും, ദേവതകളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ, ബ്രഹ്മാവ്, സാവിത്രി, വിശ്ണു, ശങ്കരൻ എന്നിവരുടെ പങ്ക്, യജ്ഞത്തിന്റെ ഘടകങ്ങൾ, സൃഷ്ടിയുടെ രഹസ്യങ്ങൾ, കാലം, യജ്ഞസമയങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് വിശദമായി പറയാൻ അഭ്യർത്ഥിച്ചു.