കുന്തിയുടെ പുത്രനായ അർജുനേ, ദേവതകളുടെ കര്മം പൂര്ത്തിയാക്കുന്നതിനായി, വിവാഹം കഴിക്കുന്നതിനു മുമ്പ് കുന്തിയുടെ ഗര്ഭത്തില് നീ ഒരു പുത്രനായി ജനിക്കും. ഈ വാക്കുകള് കേട്ട ശതസൂര്യപ്രഭയുള്ള സൂര്യദേവന് “തത്ത്വം ഭവതു” എന്ന് സമ്മതിച്ചു. അതിനുശേഷം അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു: “ഞാന് വിവാഹത്തിന് മുമ്പ് ജനിക്കുന്ന, ശക്തിയില് അഭിമാനമുള്ള ഒരു പുത്രനെ ജനിപ്പിക്കും. ആ ലോകം അവനെ ‘കർണൻ’ എന്ന പേരിലാണ് വിളിക്കുക. എന്റെ അനുഗ്രഹത്താൽ, വിഷ്ണുവേ, അവന് ബ്രാഹ്മണന്മാരോടു ഭക്തിയുള്ളവനും ഉന്നത മനസ്സുള്ളവനും ആയിരിക്കും.” സൂര്യദേവന് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: “കേശവേ, ഈ ലോകത്ത് അവന് ലഭിക്കാത്തതു ഒന്നുമില്ല; നിന്റെ വാക്ക് പ്രകാരം, അവന് അത്ര ശക്തിയോടെ ജനിക്കും.” ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ്, ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള സൂര്യദേവന് നാരായണനെ, ദാനവന്മാരെ വധിച്ച മഹാത്മാവിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്ത്, അപ്രത്യക്ഷനായി. ഭാസ്കരദേവന് അപ്രത്യക്ഷനായതിനു ശേഷം, സന്തോഷഭാവത്തോടെ വൃദ്ധശ്രവസിനോടും അദ്ദേഹം സംസാരിച്ചു: “ആയിരം കണ്ണുള്ളവന്റെ രക്തത്തിൽ നിന്നു, എന്റെ അനുഗ്രഹത്തിലൂടെ, എന്റെ ഭാഗമായ ഈ മനുഷ്യനെ, ദ്വാപരയുഗത്തിന്റെ അവസാനം ഭൂമിയിൽ ഉപയോഗിക്കണം.” പാണ്ഡു ഭാഗ്യശാലിയായ പൃഥയെ ഭാര്യയായി സ്വീകരിച്ച്, മാദ്രിയെയും കൂടെ കൂട്ടി, അകത്തെക്കാൾ വനത്തിലേക്ക് പോകും. അവൻ വനത്തിൽ താമസിക്കുമ്പോൾ, ഒരു മാൻ അവനെ ശപിക്കും; അതിന്റെ ഫലമായി, വൈരാഗ്യത്തോടെ, ശതശൃംഗത്തിലേക്ക് പോകും. അവന് സ്വയം ജനിക്കുന്ന പുത്രന്മാർക്ക് ആഗ്രഹം ഇല്ലാതായി, തന്റെ ഭാര്യയോട് അതിനെ അറിയിക്കും. അപ്പോൾ കുന്തി, അതിനോട് അനിഷ്ടയോടെ, ഭർത്താവിനോട് സംസാരിക്കും: “രാജാവേ, ഒരു മനുഷ്യനിൽ നിന്നുള്ള പുത്രന്മാർ എനിക്ക് ആവശ്യമില്ല; ദേവതകളുടെ അനുഗ്രഹത്തിലൂടെ മാത്രം പുത്രന്മാർ എനിക്ക് വേണം, മനുഷ്യരിൽ നിന്നല്ല.” കുന്തി ഇങ്ങനെ അപേക്ഷിക്കുമ്പോൾ, ശക്രൻ, നീ അവളെ ഒരു പുരുഷനെ നൽകണം; എന്റെ വാക്ക് പ്രകാരം അങ്ങനെ ചെയ്യണം, ശചിയുടെ അധിപനേ.” ഇതോടെ ദുഃഖിതനായ ദേവതകളുടെ അധിപൻ വിഷ്ണുവിനോട് പറഞ്ഞു: “ഈ പൂർവമാന്വന്ത്രത്തിൽ, ഇരുപത്തിരണ്ടു യുഗങ്ങളിലായി, നീ രഘുവംശത്തിൽ, ദശരഥൻ്റെ വീട്ടിൽ, രാവണനെ നശിപ്പിക്കുകയും ദേവതകൾക്ക് ശാന്തി നൽകുകയും ചെയ്തുവല്ലോ. രാമന്റെ രൂപം സ്വീകരിച്ച്, സീതയുടെ خاطرവേട്ടയിലായി വനത്തിലൂടെ സഞ്ചരിച്ചു; ദേവമേ, സൂര്യപുത്രന്റെ ക്ഷേമത്തിനായി നീ ചെയ്തതിലൂടെ എന്റെ പുത്രന് ദോഷം സംഭവിച്ചു. വാനരരാജാവായ വാലിയെ നീ സുഗ്രീവന്റെ خاطرവേട്ടയിൽ കൊല്ലുകയും ചെയ്തു; ഈ ദുഃഖം മൂലം, ഞാൻ മനുഷ്യപുത്രനെ സ്വീകരിക്കാൻ തയ്യാറല്ല.” ഇന്ദ്രൻ മറ്റു കാരണം പറഞ്ഞ് ഈ അപേക്ഷ സ്വീകരിച്ചില്ല. അപ്പോൾ ഹരി, ഭൂഭാരത്തെ നീക്കുന്നതിനായി, ശുനാസീരയോടു സംസാരിച്ചു: “ഭഗവാനേ, സൂര്യപുത്രനെ നശിപ്പിക്കുകയും, നിന്റെ പുത്രന് ജയവും നൽകുകയും ചെയ്യാൻ ഞാൻ തന്നെ ഭൂമിയിലേക്ക് അവതരിക്കും. ഞാൻ കുരുവംശത്തെ നശിപ്പിക്കാൻ രഥശാരഥി ആയി പ്രവർത്തിക്കും.” വിഷ്ണുവിന്റെ ഈ വാക്കുകൾ കേട്ട് ശക്രൻ സന്തോഷത്തോടെ, “നിന്റെ വാക്കുകൾ ഫലിക്കട്ടെ” എന്ന് സമ്മതിച്ചു. അങ്ങനെ, അച്യുതനെ അയച്ച ശേഷം, ദേവൻ സ്വയം അപ്രത്യക്ഷനായി. പുന്ദരികാക്ഷൻ ബ്രഹ്മാവിനോടു വീണ്ടും സമീപിച്ചു: “ഭഗവാനേ, ഈ മൂന്നു ലോകങ്ങളും, ചലനസ്ഥിരജാതികളും, നീ സൃഷ്ടിച്ചവയാണ്. ഞങ്ങൾ രണ്ടുപേരും, ഭഗവാനേ, നിന്റെ കര്മം പൂർത്തിയാക്കുന്നതിൽ സഹായികളാണ്; നീ സൃഷ്ടിച്ചെങ്കിലും, നശനം വരുത്തേണ്ടതാണെന്ന് നീ അറിയുന്നില്ല. ശംഭുവിനെ കൊല്ലാൻ ശ്രമിച്ചത് ഒഴിവാക്കേണ്ട കര്മമാണ്; നീ കോപത്തിൽ, ദേവതകളുടെ അധിപനിൽ നിന്ന് ഒരു മനുഷ്യനെ സൃഷ്ടിച്ചു. ഈ പാപം ശുദ്ധീകരിക്കാൻ, പരമോന്നത പ്രായശ്ചിത്തം ചെയ്യണം; മൂന്നു അഗ്നികൾ എടുത്തു, അഗ്നിഹോത്രം അർപ്പിക്കണം. ഒരു പുണ്യസ്ഥലത്തോ, ഒരു തപോഭൂമിയിലോ, വനത്തിലോ, ഭഗവാനേ, താങ്കളുടെ ഭാര്യയെക്കൊണ്ട്, ഞങ്ങളെ പുരോഹിതരായി സ്വീകരിച്ച് യജ്ഞം നടത്തണം. എല്ലാ ദേവതകളും, ആദിത്യരും, രുദ്രന്മാരും, ലോകാധിപനേ, നിന്റെ ആജ്ഞ പാലിക്കും, കാരണം നീയാണു ഞങ്ങളുടെ അധിപൻ.” “ഒരൊറ്റ ഗൃഹാഗ്നി, ദക്ഷിണാഗ്നി രണ്ടാമത്തേത്, ഹവനാഗ്നി മൂന്നാമത്തേത്—മൂന്നു കുഴികളിൽ അവയെ സ്ഥാപിക്കണം. വൃത്താകൃതിയിലുള്ള കുഴിയിൽ, സൂര്യന്റെ രൂപത്തിൽ സ്വയം പൂജിക്കണം; വില്ലാകൃതിയിലുള്ള കുഴിയിൽ, നാലു കോണുള്ള കുഴിയിൽ, ഹരനെ ഋക്, യജു, സാമവേദങ്ങളിലെ നാമങ്ങളോടു കൂടി പൂജിക്കണം. തപസ്സിലൂടെ അഗ്നികളെ ജ്വലിപ്പിച്ച്, പരമോന്നത ഐശ്വര്യം നേടി, ദൈവിക ആയിരം വർഷം ഹോമം അർപ്പിച്ച ശേഷം, അഗ്നികളെ ശാന്തിപ്പിക്കണം. അഗ്നിഹോത്രത്തിൽ നിന്ന് ശുദ്ധിയുള്ളത് മറ്റൊന്നും ഇല്ല; അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്താൽ, ഭൂമിയിലെ ദ്വിജന്മാർ ശുദ്ധരാകും. ബ്രാഹ്മണന്മാർ ഈ ദൈവലോകത്തിലേക്കുള്ള വഴികൾ കാണിച്ചിരിക്കുന്നു; ഗൃഹസ്ഥനായി ദ്വിജന്മാർക്ക് ഒരൊറ്റ അഗ്നി നിലനിർത്തണം. അഗ്നിയില്ലാതെ, ദ്വിജന്മാർക്ക് ഇവിടെ ഗൃഹസ്ഥജീവിതഫലങ്ങൾ ലഭിക്കില്ല.” ഭീഷ്മൻ ചോദിച്ചു: “മസ്തകത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച, നാര എന്ന പേരിലുള്ള, വില്ല് കൈയ്യിലുള്ള ആ പുരുഷൻ—അവൻ മാധവനിൽ നിന്നാണോ, അല്ലെങ്കിൽ തന്റെ കര്മം കൊണ്ടാണോ ജനിച്ചത്? അല്ലെങ്കിൽ രുദ്രനാൽ, deliberate intent കൊണ്ടോ സൃഷ്ടിച്ചതാണോ? ബ്രഹ്മണേ, ഹിരണ്യഗർഭൻ അണ്ഡത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ച, നാലു മുഖമുള്ളവൻ; അഞ്ചാമത്തെ അത്ഭുതമുഖം എങ്ങനെ ഉണ്ടായി? സത്ത്വഗുണത്തിൽ രാജസ്സ് കാണുന്നില്ല, രാജസിൽ സത്ത്വം എവിടെയും കാണുന്നില്ല; സത്ത്വത്തിൽ സ്ഥാപിതനായ ബ്രഹ്മാവ് എങ്ങനെ അധികം രാജസ്സിനെ സ്വീകരിച്ചു?” “ആ മനുഷ്യനെ, ഭ്രമിച്ച മനസ്സുള്ളവനെ, ഹരനെ കൊല്ലാൻ അയച്ചത് ആരാണ്?” പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: മഹേശ്വരനും ഹരിയും—ഈ രണ്ടുപേരും മാത്രം ധർമ്മപഥത്തിൽ നിലകൊള്ളുന്നു. ഈ രണ്ടുമഹാത്മാക്കൾക്ക് അറിയാത്തത് ഒന്നുമില്ല, പൂർത്തിയാക്കിയതോ, പൂർത്തിയാക്കാത്തതോ. ബ്രഹ്മാവിന്റെ അഞ്ചാമത്തെ മുഖം മുകളിലായിരുന്നു, അതാണ് മഹാത്മാവിന്റെത്. പിന്നീട് ബ്രഹ്മാവ്, രാജസ്സിൽ ശക്തി നേടിയതോടെ, ഭ്രമിച്ചു; അവൻ സൃഷ്ടി തന്റെ ശക്തിയാൽ സൃഷ്ടിച്ചതാണെന്ന് കരുതി. “എനിക്ക് പുറമെ മറ്റൊരു ദേവതയില്ല, ഞാൻ തന്നെയാണ് സൃഷ്ടി ആരംഭിക്കുന്നത്, ദേവതകളും, ഗാന്ധർവരും, മൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, ജീവികൾ എന്നിവയും.” ഇങ്ങനെ ഭ്രമിച്ച, അഞ്ചു മുഖമുള്ള വിരിഞ്ചി വീണ്ടും ഉയർന്നു; അവന്റെ മുൻമുഖം ഋഗ്വേദത്തിന്റെ ഉത്ഭവമാണ്.