ദേവക്ഷത്രന്റെ പുത്രനായ മഹാതേജസ്സുള്ള മധുര്, ദേവന്മാരോടു തുല്യനായവന്, ജനിച്ചു. മധുരിന്റെ പുത്രനായ മധു, കുരുകുലത്തിൽ പ്രശസ്തനാണ്. ഈ കുരുവംശത്തിൽ നിന്ന് ശക്തനായ പുരുഹോത്ര ജനിച്ചു. പുരുഹോത്രനും, വിദർഭദേശത്തുള്ള ദ്രാവന്തി എന്ന ഭാര്യയും ചേർന്ന് അംശു എന്ന പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു. അംശുവിന്റെ ഭാര്യയായി വെട്രകി എത്തിയപ്പോൾ, അവരിൽ നിന്ന് മഹോന്നതമായ ഗുണങ്ങളാൽ സമ്പന്നനായ സാത്വതൻ ജനിച്ചു. സാത്വതന്റെ മഹത്വം സാത്വതകുലത്തിന്റെ കീർത്തി വർദ്ധിപ്പിച്ചു. ഈ വംശം മഹാത്മാവായ ജ്യാമഘന്റെ വംശമായി അറിയപ്പെടുന്നു. അവൻ അനേകം സന്തതികൾക്കു ഉടമയായി, ജ്ഞാനിയായ രാജാവായ സോമനോടൊപ്പം ഐക്യപ്രാപ്തനായി. കൗസല്യാ സാത്വതനു ധർമ്മപരമായ പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു. അവരുടെ നാല് പ്രധാന ശാഖകളെക്കുറിച്ച് വിശദമായി കേൾക്കുക. ഭജമാനനു, സൃഞ്ജയയുടെ പുത്രനായ ഭാജനൻ ജനിച്ചു. സൃഞ്ജയയുടെ പുത്രിയിൽ നിന്ന് ഭാജകർക്കൾ ജനിച്ചു. ഭാജനന് രണ്ട് ഭാര്യമാരുണ്ടായിരുന്നു; അവരിൽ നിന്ന് നെമി, ചക്രകന, വൃഷ്ണി, പരപുരംജയ എന്നീ പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ഭജമാനനിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവരെ ഭാജകർ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. അവരിൽ നിന്ന് ദേവാവൃദ്ധൻ, പൃഥു എന്ന പേരിൽ, മധുക്കളിൽ മിത്രവർദ്ധനൻ എന്നിവരും ജനിച്ചു. ഒരു രാജാവിന് പുത്രനില്ലാതിരുന്നതിനാൽ, അവൻ മഹത്വമുള്ള പുത്രൻ ജനിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹത്തോടെ കടുത്ത തപസ്സിൽ ഏർപ്പെട്ടു. അപ്പോൾ, കൃഷ്ണനോടൊപ്പം കൂട്ട് ചേർത്ത്, ഇലകുടിലിൽ വെള്ളം സ്പർശിച്ചപ്പോൾ, ആ വെള്ളത്തിന്റെ സ്പർശനത്തിൽ, നദി അവന്റെ സാന്നിധ്യത്തിലേക്ക് എത്തിയിരിക്കുന്നു. രാജാവ് ശുഭകരമായ കർമങ്ങളിൽ ലീനനായപ്പോൾ, നദി അവനുവേണ്ടി ദുഃഖിച്ചു. അതിനാൽ, ആശങ്കയോടെ, അവൾ ഒരു തീരുമാനത്തിലെത്തി: "ഞാൻ സ്ത്രീയായി മാറി അവനരികിൽ പോകും, അങ്ങനെ മഹാവീര്യശാലിയായ പുത്രൻ അവനിൽ ജനിക്കും; അതിനാൽ ഇന്നുതന്നെ ഞാൻ അവനു പുത്രം നൽകുന്നവളാവാം." അവൾ അത്ഭുതസൗന്ദര്യത്തോടെ കന്യയായി മാറി രാജാവിനെ അറിയിച്ചു. രാജാവിന് അവളിൽ ആഗ്രഹം തോന്നി. അവൾ, കന്യകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായവൾ, എല്ലാ ഗുണങ്ങളാലും സമ്പന്നനായ ബഭ്രു എന്ന പുത്രനെ പ്രസവിച്ചു; അവൻ ദേവാവൃദ്ധനേക്കാളും ശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു. ഈ വംശത്തിൽ പുരാതനകഥകൾ അറിയുന്നവർ മഹാത്മാവായ ദേവാവൃദ്ധന്റെ ഗുണങ്ങൾ പാടുന്നതിൽ പ്രശസ്തരാണ്. ബഭ്രു പുരുഷേഷുശ്രേഷ്ഠനായിരുന്നു; ദേവാവൃദ്ധൻ ദേവന്മാരോടു തുല്യനായിരുന്നു. ദേവാവൃദ്ധനു ഒരു ലക്ഷത്തറയിരുപതിനായിരം പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവർ ബഭ്രുവിനെയും ദേവാവൃദ്ധനെയും മീതെക്കളഞ്ഞ് അമരത്വം പ്രാപിച്ചു; അവർ യാഗത്തിലും, ദാനത്തിലും, തപസ്സിലും, ജ്ഞാനത്തിലും, ബ്രഹ്മനിൽ, വ്രതപാലനത്തിലും അചഞ്ചലരായിരുന്നു. സുന്ദരനും മഹാതേജസ്സും ഉള്ള ഭോജൻ, ശരകാന്തന്റെ മകൾ മൃതകാവതിയെ വിവാഹം ചെയ്തു. അവരിൽ നിന്ന് നാല് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: കുകുരൻ, ഭജമാനൻ, ശ്യാമൻ, കംബലബർഹിഷ്. കുകുരന്റെ പുത്രൻ വൃഷ്ടി; വൃഷ്ടിയുടെ പുത്രൻ ധൃതിയാണ്. ധൃതിയുടെ പുത്രൻ കപോതരോമ; കപോതരോമയുടെ പുത്രൻ തിത്തിരി. തിത്തിരിക്ക് അനേകം പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരിൽ നരി എന്ന ജ്ഞാനിയായ പുത്രൻ പ്രശസ്തനായിരുന്നു. അവന്റെ പേരുകൾ ചന്ദനൻ, ഉദക, ദുന്ദുഭി എന്നിങ്ങനെയാണ്. അഭിജിതിന് ഒരു പുത്രൻ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവനിൽ നിന്ന് പുനർവസു ജനിച്ചു. മുൻപ് സന്താനഹീനനായ അഭിജിതിനെ മഹർഷികൾ സന്തോഷത്തോടെ പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു; പുത്രാർഥം മഹാരഥൻ അശ്വമേധയാഗം നിർവ്വഹിച്ചു. ആ മഹാസഭയിൽ അവൻ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, സഭയുടെ നടുവിൽ നിന്ന് പുനർവസു ജനിച്ചു; അവൻ കാഴ്ചയില്ലാത്തവനായിരുന്നു, പക്ഷേ ജ്ഞാനിയും ധർമ്മനിഷ്ഠനും യാഗദാനശീലനും ആയിരുന്നു. പുനർവസുവിന് ഇരട്ടപ്പിള്ളകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു: വസുവും അരിജിതനും. കൂടാതെ, ആഹുകനും ആഹുകിയും, ജ്ഞാനികളിൽ പ്രശസ്തരായവരും ജനിച്ചു. ഇവിടെ, സൈന്യാധിപന്മാരെയും നിരരക്ഷകരെയും കുറിച്ച് അത്ഭുതകരമായ ശ്ലോകങ്ങൾ പാടപ്പെടുന്നു. അവിടെ പതിനായിരം രഥങ്ങൾ ഇടിമുഴക്കംപോലെ മുഴങ്ങിയും, ഭോജന്മാർ അസത്യവാദികളും യാഗശീലികളും ആയിരുന്നില്ല; ആയിരങ്ങൾ ദാനമോ അവർ ചെയ്തില്ല. അവരിൽ അശുദ്ധിയും അജ്ഞാനവും ഇല്ലായിരുന്നു; ഭോജന്മാരെ മറികടന്നവരില്ല. ഇങ്ങനെ ആഹുകവംശം വിശദീകരിക്കപ്പെട്ടു. ആഹുകൻ തന്റെ സഹോദരി ആഹുകിയെ അവന്തിദേശത്ത് വിവാഹം നൽകി. ആഹുകന്റെ സ്വന്തം മകൾക്ക് രണ്ട് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി: ദേവകനും ഉഗ്രസേനനും, ദിവ്യഗർഭത്തിൽ ജനിച്ചവർ. ദേവകന്റെ പുത്രന്മാർ ദേവന്മാരോട് സമാനമായവർ: ദേവവാൻ, ഉപദേവ, സുദേവ, ദേവരക്ഷിത. അവരുടെ ഏഴു സഹോദരിമാരെ വസുദേവനു വിവാഹം നൽകി. അവരാണ്: ദേവകി, ശ്രുതദേവ, യശോദ, ശ്രുതിശ്രവ, ശ്രിദേവി, ഉപദേവി, സുരൂപ. ഉഗ്രസേനന് ഒൻപത് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; കംസൻ മൂത്തവൻ. മറ്റു പുത്രന്മാർ: ന്യഗ്രോധൻ, സുനാമൻ, കങ്കൻ, ശങ്കു, സുഭു, രാജ്യപാലൻ, ബദ്ധമുഷ്ടി, സമുഷ്ടിക. അവരുടെ അഞ്ച് സഹോദരിമാരാണ്: കംസ, കംസവതി, സുരഭി, രാഷ്ട്രപാലി, കങ്ക. ഇങ്ങനെ ഉഗ്രസേനനും അവന്റെ സന്തതികളും കുകുരവംശത്തിൽ പിറന്നവരായി വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഭജമാനന്റെ പുത്രൻ രഥികുലപതിയായ വിദ്യുരഥൻ; രാജാധിദേവനും ശൂരനും വിദ്യുരഥന്റെ പുത്രന്മാരാണ്. രാജാധിദേവന് രണ്ട് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ശോനശ്വനും ശ്വേതവാഹനനും, ധീരതയാൽ പ്രശസ്തരായവർ. ശോനശ്വനു അഞ്ചു പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു: ശമി, രാജശർമ്മ, നിമുര്ത്ത, ശത്രുജിത്, ശുചി. ശമിയുടെ പുത്രൻ പ്രതിക്ഷത്രൻ; അവന്റെ പുത്രൻ ഭോജൻ; ഭോജന്റെ പുത്രൻ ഹൃദികൻ; ഹൃദികന് പത്ത് മഹാവീര്യശാലിയായ പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു. അവരിൽ കൃതവർമ്മൻ മൂത്തവൻ, ശതധൻവൻ ശ്രേഷ്ഠൻ; ദേവാർഹ, സുഭാനു, ഭീഷണൻ മഹാബലശാലികൾ. അജാത, വിജയത, കരക, കരന്ധമ എന്നിവരും, ദേവാർഹന്റെ ജ്ഞാനശാലിയായ പുത്രനായ കംബലബർഹിഷും അവരിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ഇങ്ങനെ ഈ മഹത്തായ വംശപാരമ്പര്യത്തിന്റെ കഥ പുണ്യഭരിതമായ ഒരു സാന്ദ്രഗാഥയായി പുണ്യഭൂമിയിൽ പടർന്നിരിക്കുന്നു.