ഫാൽഗുന മാസത്തിലെ അമാവാസ്യ, പൗഷമാസത്തിലെ പതിനൊന്നാം ദിവസം, ആശാഢമാസത്തിലെ പത്താം ദിവസം, മാഘമാസത്തിലെ ഏഴാം ദിവസം—ഇവയെല്ലാം പ്രത്യേകമായ പുണ്യദിനങ്ങളാണ്. അതുപോലെ ശ്രാവണത്തിലെ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ എട്ടാം ദിവസം, ആശാഢപൗർണമി, കാർത്തികിയും ഫാൽഗുനിയും പൗർണമികളും, ജ്യേഷ്ഠമാസത്തിലെ ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ പതിനഞ്ചാം ദിവസവും മഹത്തായ ദിനങ്ങളാണെന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു. മന്വന്തര onwards ആരംഭിക്കുന്ന ഈ കര്മ്മങ്ങള് ദാനകര്ത്താവിന് അക്ഷയമായ പുണ്യം തരുന്നു. ഇവിടെ, ഒരു ഭക്തിയോടെ പിതൃകര്ക്കായി വെള്ളം എലിഞ്ഞും തിലം കലര്ത്തിയും അർപ്പിച്ചാൽ പോലും അതിന് വലിയ ഫലമുണ്ട്. ഇതിലൂടെ പിതൃകര്ക്കായി ചെയ്ത ശ്രാദ്ധം ആയിരം വര്ഷത്തേക്ക് ഗുണം തരുന്നതാണ്—ഇത് രഹസ്യമായ ഉപദേശം കൂടിയാണ്. പ്രത്യേകിച്ചും വൈശാഖ മാസത്തിലെ ഉപവാസങ്ങളിലും മഹാലയ മഹോത്സവത്തിലും ഇതിന് വലിയ പ്രാധാന്യമുണ്ട്. ശ്രാദ്ധം ചെയ്യുമ്പോൾ, വിശുദ്ധമായ സ്ഥലങ്ങളിലും, ക്ഷേത്രങ്ങളിലും, ഗോശാലകളിലും, ദ്വീപുകളിലും, തോട്ടങ്ങളിലും, വീടുകളിലും, ശുദ്ധവും ശാന്തവുമായ ഇടങ്ങളിലും മനസ്സോടെ അർപ്പിക്കണം. അതിനായി മുന്പോ പിന്നെയോ, ശീലവും സ്വഭാവവും ഗുണങ്ങളും ഉന്നത വംശവും രൂപവും ഉള്ള, ആത്മനിയന്ത്രണമുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആഹ്വാനിക്കണം. ദൈവകര്മ്മങ്ങള്ക്ക് രണ്ട് പേരെയും, പിതൃകര്മ്മങ്ങള്ക്ക് മൂന്നു പേരെയും, അല്ലെങ്കില് ഓരോരുത്തരെയും ക്ഷണിച്ച് ഭക്ഷിപ്പിക്കാം. ഒരാള് വളരെ സമ്പന്നനായാലും അർപ്പണം അതിരു കടക്കരുത്. വിശ്വദേവന്മാരെ പുതുമലകളും യോഗ്യമായ ഇരിപ്പിടവും ഉപയോഗിച്ച് ആരാധിച്ച ശേഷം, രണ്ട് കലശങ്ങള് ശുദ്ധമായ ദർഭയില് സ്ഥാപിക്കണം. 'ശന്നോ ദേവീ' എന്ന മന്ത്രം ജപിച്ച് വെള്ളം ഒഴിക്കണം, അല്ലെങ്കില് 'യവോസി' എന്ന് ജപിച്ച് യവം അർപ്പിക്കാം. ശേഷം സുഗന്ധവും പൂവും കൊണ്ട് വിശ്വദേവന്മാരെ പൂജിക്കണം. 'വിശ്വദേവാസ' മുതലായ മന്ത്രങ്ങള് ഉച്ചരിച്ച് യവം വിതറിയശേഷം, "അയവേ, നീ ധാന്യങ്ങളുടെ രാജാവാണ്; മധു കലര്ന്നതും വരുണന്ഭാഗ്യമായതുമാണ്" എന്ന് പറഞ്ഞ് അർപ്പണം നടത്തണം. ഇതിനു ശേഷം, സുഗന്ധാദികളാൽ ആരാധിച്ച് ഹോമം നടത്തുകയും, ദർഭയിൽ ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കി മൂന്നു കലശങ്ങൾ പൂജിക്കുകയും ചെയ്യണം. അവയെ പവിത്രം ചെയ്ത് 'ശന്നോ ദേവീ' ജപിച്ച് വെള്ളം ഒഴിച്ച്, 'തിലോസി' എന്ന് ജപിച്ച് തിലം ഇടുകയും, പിന്നീട് പൂവും സുഗന്ധവും അർപ്പിക്കണം. പിതൃകര്ക്കുള്ള കലശം മരത്തിലോ ഇലയില്തന്നെയോ വെള്ളിക്കലശത്തിലോ സമുദ്രത്തില് നിന്നുള്ള വസ്തുവിലോ ഉണ്ടാക്കാം. സ്വര്ണ്ണം, വെള്ളി, ചെമ്പ് എന്നിവയില് ഒരുപാട് മഹത്വമുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് വെള്ളികലശം ശ്രേഷ്ഠമാണ്; അതിന്റെ കഥ, ദര്ശനം, ദാനം എന്നിവയെല്ലാം പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നു. വെള്ളികലശത്തില് വിശ്വാസത്തോടെ വെള്ളം പിതൃകര്ക്കായി അർപ്പിച്ചാൽ അതിന് അക്ഷയമായ ഫലമുണ്ടാകും. ഇന്നും വെള്ളികലശം പിതൃകര്ക്കുള്ള കലശങ്ങളില് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടതും ശ്രേഷ്ഠവുമാണ്; കാരണം അത് ശിവന്റെ കണ്ണിൽ നിന്നാണ് ഉത്ഭവിച്ചതെന്നു പറയുന്നു. സ്വകാര്യശേഷിയനുസരിച്ച് vessels തിരഞ്ഞെടുക്കണം, അസൂയയില്ലാതെ. 'യാ ദിവ്യേതി' എന്ന മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച്, പിതൃരുടെ പേര്, ഗോത്രം എന്നിവ ചേർത്ത് ദർഭ കൈയിൽ പിടിക്കണം. "ഞാൻ പിതൃകർക്ക് ആഹ്വാനം ചെയ്യും" എന്ന് പറഞ്ഞ്, അവർ സമ്മതിച്ച ശേഷം ഋഗ്വേദമന്ത്രമായ 'ഉശന്തസ്ത്വാ തഥാ യന്തു' ജപിച്ച് പിതൃകർക്ക് ആഹ്വാനം ചെയ്യണം. 'യാ ദിവ്യേതി' ജപിച്ച് അർഘ്യം അർപ്പിക്കണം, പിന്നെ സുഗന്ധാദികൾ അർപ്പിച്ച്, ദർഭയോടുകൂടിയ വസ്ത്രം സമർപ്പിച്ച് ആദ്യം അഭയദാനം നൽകണം. അർപ്പണം പിതൃകലശത്തിൽ വച്ച്, അതിനെ വടക്കോട്ടു നേരിട്ട് സ്ഥാപിക്കണം; പിതൃകർക്ക് ഇരിപ്പിടം ഒരുക്കി അർപ്പണങ്ങൾ സമർപ്പിക്കണം. മുന്പിലേതുപോലെ, അസൂയയില്ലാതെ ഹോമം നടത്തി, ഇരുചെവികളിലും അർപ്പണങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്ന് പിതൃകർക്ക് സമർപ്പിക്കണം. 'ഉശന്തസ്ത്വ' ജപിക്കുമ്പോൾ ദർഭയും വിവിധ വൃത്തി വിഭവങ്ങളും ഉത്തമമായ വിഭവങ്ങളും കൈകൊണ്ട് അർപ്പിക്കണം. തയാറാക്കിയ പായസം, പാൽ, തൈര്, നെയ്യ്, പഞ്ചസാര എന്നിവ ചേർത്ത അന്നം ഒരു മാസം മുഴുവൻ പിതൃകർക്ക് സന്തോഷം നൽകുന്നു എന്ന് പത്മജ പറയുന്നു. മീൻമാംസം നല്കിയാൽ രണ്ട് മാസം, മാൻമാംസം മൂന്നു മാസം, ആട് മാംസം നാല് മാസം, പക്ഷിമാംസം അഞ്ച് മാസം, പന്നിമാംസം ആറു മാസം, ഏഴു കുരങ്ങന്മാരുടെ മാംസം ഏഴ് മാസം, ആട് മാംസം എട്ട് മാസം, കുരങ്ങൻമാംസം ഒൻപതു മാസം, പന്നിയും മഹിഷിയും പത്ത് മാസം, മുയൽമാംസം, ആമമാംസം പതിനൊന്ന് മാസം, പശുപാലും പാൽഅന്നവും ഒരു വർഷം മുഴുവൻ തൃപ്തി നൽകുന്നു. പന്നിമാംസം പതിനഞ്ച് മാസം, കാണ്ടാമൃഗത്തിന്റെ മാംസം പന്ത്രണ്ട് വർഷം, കാക്കമൊച്ചയും വളയൻ മീൻമാംസം അക്ഷയതൃപ്തി നൽകുന്നു. തേൻ ചേർത്തു നൽകുന്ന പാൽ, തൈര്, പാൽഅന്നം എന്നിവയും അക്ഷയഫലമാണ്. പൂർവ്വദേവന്മാരായ പിതൃകർ പറയുന്നത്, ഇങ്ങനെ അർപ്പിച്ചാൽ അക്ഷയമായ ഫലമാണ് ലഭിക്കുന്നത്. അതിനാൽ വേദപാരായണം, പിതൃകർമ്മങ്ങൾ, പുരാണങ്ങൾ എന്നിവയും നടത്തണം. ബ്രഹ്മാവ്, വിഷ്ണു, സൂര്യൻ, രുദ്രൻ, ഇന്ദ്രൻ, ഈശൻ, സോമൻ, പവമാനൻ എന്നിവരുടെ സ്തുതികളും ജപിക്കണം. ബ്രിഹത്, രഥാന്തര സാമങ്ങൾ, ജ്യേഷ്ഠസാമൻ, റൗരവം, ശാന്തിപഠം, മധുബ്രാഹ്മണം, മണ്ഡലബ്രാഹ്മണം എന്നിവയും വായിക്കണം; ഇതൊക്കെയും ബ്രാഹ്മണന്മാർക്കും സ്വന്തം ആത്മാവിനും ഗുണം നൽകുന്നു. മഹാഭാരതപാരായണം പിതൃകർക്ക് ഏറ്റവും പ്രിയപ്പെട്ടതാണ്; ബ്രാഹ്മണന്മാർ അന്നം കഴിച്ച ശേഷം അവർക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും അന്നം, വെള്ളം എന്നിവ അർപ്പിക്കണം. എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങൾക്കും യോജിച്ച ഭക്ഷണം ആദരപൂർവ്വം ഒരുക്കണം; ഭക്ഷിച്ചവരുടെ മുന്നിൽ അവശിഷ്ടങ്ങൾ നിലത്തു വിതറണം. "എന്റെ വംശത്തിൽ അഗ്നിയിൽ ദഹിച്ചവരും ദഹിക്കാത്തവരും, ഭൂമിയിൽ അർപ്പിച്ച ദാനത്തിൽ തൃപ്തരായി പരമസ്ഥാനത്തെത്തട്ടെ" എന്ന് പ്രാർത്ഥിക്കണം. അമ്മയോ അച്ഛനോ ബന്ധുക്കളോ സ്നേഹിതരോ ഭക്ഷ്യവുമില്ലാതെ എവിടെയായാലും ഉള്ളവർക്ക് ഈ ഭൂമിയിൽ അർപ്പിച്ച അന്നം തൃപ്തി നൽകട്ടെ, അവർക്കു അവരുടെ യോജിച്ച സ്ഥാനത്തേക്ക് ചേർന്ന് പോകാൻ സാധിക്കട്ടെ. അശുദ്ധരായി മരിച്ചവർക്കും, സന്യാസികൾക്കും, കുടുംബത്തിൽ പങ്കെടുത്തവർക്കും, അവശിഷ്ടഭോക്താക്കൾക്കും ദർഭയുടെ ഇരിപ്പിടത്തിൽ അർപ്പണം വിതറണം. അർപ്പണവിതരണം നടക്കുന്ന സമയത്ത്, അഗ്നിയാലോ കാളവയ്ത്താലോ വെള്ളത്താലോ ശുദ്ധമാക്കിയ നിലത്തും, ഒരിക്കൽ വെള്ളം പിതൃകർക്ക് അർപ്പിക്കണം. ശ്രാദ്ധത്തിൽ ദർഭയുടെ അഗ്രങ്ങൾ തെക്കോട്ട് തിരിച്ച് നന്നായി വെച്ച്, നിയമപ്രകാരം പിണ്ടം തയ്യാറാക്കി, എല്ലാ വിധികൾ പാലിച്ച് അർപ്പണം നടത്തണം.