ഹരി ഭഗവാന്റെ പുത്രന്മാരായി മനോഹരനും ധവയും ശിവനും പ്രസിദ്ധരാണ്. ശിവന് മനോജവ എന്നൊരു പുത്രനുണ്ടായിരുന്നു; അവൻ അജ്ഞാതഗതിയുടെ ശക്തി അനുഗ്രഹിച്ചവൻ ആയിരുന്നു. അനലനും അഗ്നിസദൃശമായ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ള പുത്രന്മാരെ ലഭിച്ചു; അവരുടെ ഇടയിൽ ശാഖനും വിശാഖനും സ്വയംഭുവു എന്നതിൽ വേദങ്ങളിൽ പ്രശസ്തരാണ്. കാർത്തികേയൻ കാർത്തികകളുടെ പുത്രനായി ഓർക്കപ്പെടുന്നു. പ്രത്യൂഷന്റെ പുത്രനായ ഋഭു, ദേവലമുനി എന്നറിയപ്പെടുന്നു. പ്രഭാസന്റെ പുത്രനായ വിശ്വകർമ്മ, ദൈവിക ശില്പിയായാണ് പ്രശസ്തൻ; അവൻ മഹാപ്രാസാദങ്ങൾ, ഭവനങ്ങൾ, ഉദ്യാനങ്ങൾ, പ്രതിമകൾ, അലങ്കാരങ്ങൾ എന്നിവ നിർമ്മിക്കുന്നവനാണ്. കുളങ്ങൾ, പാർക്കുകൾ, കിണറുകൾ എന്നിവയിൽ ദേവതകളുടെ നിർമ്മാതാവായും വിശ്വകർമ്മയെ അറിയപ്പെടുന്നു. അജൈകപാദൻ, അഹിബുധ്ന്യൻ, വിരൂപാക്ഷൻ, റൈവതൻ, ഹരൻ, ബഹുരൂപൻ, ത്രയമ്പകൻ, സുരേശ്വരൻ, സാവിത്രൻ, ജയന്തൻ, പിനാകി, അപരാജിതൻ—ഇവരാണ് രുദ്രന്മാർ, പതിനൊന്ന് ഗണനായകർ, മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരും ത്രിശൂലധാരികളും. ഇവരുടെ പുത്രന്മാർ എൺപത്തിനാലു കോടി എണ്ണം, അവിനാശികളായവരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ ദിശകളിലും ഈ ഗണനായകർ സംരക്ഷണം നൽകുന്നു. ഈ രുദ്രന്മാരുടെയും അവരുടെ പുത്രന്മാരുടെയും സന്തതിവർഗം സുറഭിയുടെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്. ഇപ്പോൾ ഞാൻ കശ്യപന്റെ ഭാര്യമാർക്കു ജനിച്ച പുത്രന്മാരെയും പുത്രപൗത്രന്മാരെയും കുറിച്ച് പറയുന്നു. അദിതി, ദിതി, ദനു, അരിഷ്ട, സുരസ, സുറഭി, വിനത, താമ്ര, ക്രോധവശ, ഇരാ—ഇവരാണ് കശ്യപന്റെ ഭാര്യമാർ. കദ്രു, ഖസ, മുനി എന്നിവരും അങ്ങനെ തന്നെ. ഇവരുടെ പുത്രന്മാരെക്കുറിച്ച് ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. ചാക്ഷുഷമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ തുഷിതർ എന്ന ദേവതകൾ പ്രസിദ്ധരാണ്. വൈവസ്വതമനുവിന്റെ കാലഘട്ടത്തിൽ, ഇന്ദ്രൻ, ധാതൃ, ഭാഗ, ത്വഷ്ടൃ, മിത്രൻ, വരുണൻ, അര്യമൻ, വിവസ്വാൻ, സാവിത്രി, പൂഷൻ, അംശുമാൻ, വിഷ്ണു—ഇവരെ ആദിത്യന്മാർ എന്ന് ഓർക്കുന്നു. ആയിരം കിരണങ്ങൾ ഉള്ളവരും പ്രകാശദായകരുമാണ് ഇവർ. മാരീചനും കശ്യപനും ചേർന്ന് ജനിച്ച ഈ പുത്രന്മാരാണ് ആദിത്യപുത്രന്മാർ. കൃഷ്ണശ്വമുനിയുടെ പുത്രന്മാരാണ് ദിവ്യായുധധാരികൾ. ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും ഈ ദേവഗണങ്ങൾ ഉദയം ചെയ്ത് ലയം പ്രാപിക്കുന്നു; ഓരോ സൃഷ്ടിയിലും ഇതാണ് ക്രമം. ദിതിക്ക് കശ്യപനിൽ നിന്ന് രണ്ട് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു: ഹിരണ്യകശിപു, ഹിരണ്യാക്ഷൻ. ഹിരണ്യകശിപുവിന് നാല് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി: പ്രഹ്ലാദൻ, അനുഹ്ലാദൻ, സംഹ്ലാദൻ, ഹ്ലാദൻ. പ്രഹ്ലാദന്റെ പുത്രന്മാർ ആയുഷ്മാൻ, ശിബി, ബാഷ്കലി; നാലാമൻ വിരോചനൻ, അവനു ബലി എന്ന പുത്രനുണ്ടായി. ബലിക്ക് നൂറ് പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായിരുന്നു; അവരിൽ മൂത്തവൻ ബാണൻ. ധൃതരാഷ്ട്രൻ, അസൂര്യൻ, വിവസ്വാൻ, അംശുതാപനൻ, നികുംബൻ, ഗുരവക്ഷൻ, കുക്ഷി, ഭൗമൻ, ഭീഷണൻ—ഇങ്ങനെ അനേകം പുത്രന്മാർ. ഈ എല്ലാവരിലും ബാണൻ ഗുണങ്ങളിൽ ഉന്നതൻ. ആയിരം ഭുജങ്ങൾ ഉള്ള ബാണൻ ആയുധഗുണങ്ങളിൽ സമ്പന്നനായിരുന്നു. അവന്റെ തപസ്സിൽ പ്രസന്നനായ ത്രിശൂലധാരി ശിവൻ അവന്റെ നഗരത്തിൽ വസിച്ചു. ബാണൻ മഹാകാലന്റെ സ്ഥാനം നേടിയതും, പിനാകധാരിയുടെ സൗഹൃദം ലഭിച്ചതും ഇതിലൂടെയാണ്. ഹിരണ്യാക്ഷന്റെ പുത്രൻ അന്ധകൻ എന്നായിരുന്നു. ഭൂതസംതാപനനും മഹാനാഗനും അങ്ങനെ, ഇവരിൽ നിന്ന് എഴുപത് കോടി പുത്രപൗത്രന്മാർ ജനിച്ചു. ശക്തിയിലും രൂപത്തിലും ഭേദഗതികളുള്ളവരും മഹാശക്തന്മാരുമായവരായിരുന്നു അവർ. ദനുവിന് കശ്യപനിൽ നിന്ന് ഒരു ശാപഫലമായി നൂറ് പുത്രന്മാർ ലഭിച്ചു. അവരിൽ വിപ്രചിത്തി പ്രധാനം, മഹാശക്തി, ദ്വിരഷ്ടമൂർദ്ധൻ, ശകുനി, ശംകുശിരോധരൻ, അയോഗമുഖൻ, ശംബരൻ, കപിലൻ, വാമനൻ, മരീചി, മാഗധൻ, ഹരി, ഗജശിരസ്, നിദ്രാധരൻ, കെതു, കെതുവീര്യൻ, ശതക്രതു, ഇന്ദ്രമിത്രഗ്രഹൻ, വജ്രനാഭൻ, ഏകവസ്ത്രൻ, മഹാബാഹു, വജ്രാക്ഷൻ, താരകൻ, അസിലോമൻ, പുലോമൻ, വികുര്വാണൻ—ഇവരൊക്കെയും മഹാസുരന്മാരാണ്. സ്വർഭാനു, വൃഷപർവൻ—ഇവരാണ് ദനുവിന്റെ ഉന്നത പുത്രന്മാർ. സ്വർഭാനുവിന്റെ മകൾ സുപ്രഭ, പുലോമനിൽ നിന്ന് ശചി ജനിച്ചു. മായയുടെ മകൾ ഉപദാനവി, മണ്ടോദരി, കുഹു; വൃഷപർവന്റെ മക്കൾ ശർമിഷ്ഠ, സുന്ദരി, ചണ്ഡ. വൈശ്വാനരന്റെ പുത്രിമാർ ആയ പുലോമയും കാലകയും മാരീചന്റെ ഭാര്യമാരായി; അവർക്ക് അനേകം മഹാശക്തിമുള്ള പുത്രന്മാർ ഉണ്ടായി. ഇവരിൽ നിന്ന് പൗലോമന്മാരും കാലഖഞ്ജന്മാരും മാരീചൻ ജനിപ്പിച്ചു, ആറ് ആയിരം ദാനവന്മാർ പുരാതനകാലത്ത് ഉദിച്ചുവന്നു. ഹിരണ്യപുരത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന ഇവർ, ചതുരാനനനായ ബ്രഹ്മാവിനാൽ അനുഗ്രഹിക്കപ്പെട്ടവർ, മനുഷ്യന്മാർക്ക് അജയ്യരായിരുന്നു; എന്നാൽ യുദ്ധത്തിൽ അവർ വിജയിച്ചവനാൽ സംഹരിക്കപ്പെട്ടു. വിപ്രചിത്തിക്ക് സിംഹികയിൽ നിന്ന് ഒൻപത് പുത്രന്മാർ ജനിച്ചു; കൂടാതെ ഹിരണ്യകശിപുവിന്റെ പതിമൂന്ന് സഹോദരപുത്രന്മാരും. കംസൻ, ശംഖൻ, നളൻ, വാതാപി, ഇൽവലൻ, നമുചി, ഖസ്രമ, ആഞ്ജനൻ, നരക, കാലനാഭ, പരമാണു, പ്രസിദ്ധനായ കല്പവീര്യൻ—ഇവരാണ് ദനുവിന്റെ വർഗ്ഗം വർദ്ധിപ്പിച്ചവർ. സംഹ്ലാദൻ എന്ന ദൈത്യനിൽ നിന്ന് നിവാതകവചർ എന്ന ദാനവവർഗ്ഗം ജനിച്ചു; ഇവർ ദേവന്മാർക്കും ഗാന്ധർവന്മാർക്കും പന്നഗന്മാർക്കും രാക്ഷസന്മാർക്കും അജയ്യരായിരുന്നു. അവരെ അർജുനൻ യുദ്ധത്തിൽ സംഹരിച്ചു. താമ്ര, മാരീചന്റെ ശക്തിയിൽ, ആറു പുത്രിമാരെ പ്രസവിച്ചു: ശുകി, ശ്യേനീ, ഭാസി, സുഗൃധ്രി, ഗൃധ്രിക, ശുചി. ശുകി ധർമ്മപാലനിലൂടെ തുതിയാനും ആണ്ടിയാനും ജനിപ്പിച്ചു. ശ്യേനീ ശ്യേനപക്ഷികളെ, ഭാസി കുരരപക്ഷികളെ, ഗൃധ്രി കഴുകൻമാരെ, സുഗൃധ്രി പ്രാവുകളും മറ്റ് പക്ഷികളും പ്രസവിച്ചു. ഇങ്ങനെ ദേവതകളുടെയും അസുരന്മാരുടെയും പക്ഷികളുടെയും അനേകം വംശാവലികൾ ഈ മഹത്തായ സൃഷ്ടി കഥയിൽ പരമ്പരയായി ഉദിച്ചു വളർന്നു.