ഭഗവാൻ ബ്രഹ്മാ, സൃഷ്ടിയുടെ ശക്തി പ്രേരിപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, തന്റെ സ്വാന്തരീക്ഷത്തിൽ നിന്ന് പുതിയ പക്ഷികളെ സൃഷ്ടിച്ചു. തന്റെ നെഞ്ചിൽ നിന്ന് പക്ഷികൾ, വായിൽ നിന്ന് ആടുകൾ, വയറിൽ നിന്ന് പശുക്കളും കാളകളും, കാലിൽ നിന്ന് കുതിരകൾ, ആനകൾ, കഴുതകൾ, കാട്ടുപോത്തുകൾ, മാൻ, ഒട്ടകങ്ങൾ, മ്യൂളുകൾ തുടങ്ങിയ നിരവധി ജീവികളെ സൃഷ്ടിച്ചു. ബ്രഹ്മയുടെ മുടിയിൽ നിന്ന് ഫലവും വേറുകളും ഉള്ള ഔഷധികളാണ് ത്രേതായുഗത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, കല്പയുടെ ഉദയത്തിൽ, ജനിച്ചത്. ജീവജാലങ്ങളും ഔഷധികളും ശരിയായി സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, ബ്രഹ്മാ അവയെ യാഗത്തിന് അർപ്പിച്ചു: പശു, ആട്, കാള, ആട്, കുതിര, മ്യൂൾ, കഴുത എന്നിവ. ഇവയാണ് ഗൃഹപാലിത ജീവികൾ. അതിനുശേഷം, കാട്ടു ജീവികളെ കുറിച്ച്: മാംസഭക്ഷി, കവിളിരണ്ടുള്ളവർ, ആന, കുരങ്ങ്, പക്ഷി, ഒട്ടകങ്ങൾ, പാമ്പുകൾ എന്നിവയും ബ്രഹ്മാ സൃഷ്ടിച്ചു. ഗായത്രി, ഋക്, ത്രിവൃത്, സോമ, രഥന്തര തുടങ്ങിയ മന്ത്രങ്ങളും. അഗ്നിഷ്ടോമം എന്ന പ്രധാന യാഗം ബ്രഹ്മയുടെ വായിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു; യജുസ് മന്ത്രങ്ങൾ, ത്രിഷ്ടുബ് ചന്ദസ്സ്, പതിനഞ്ചു ഘടനയുള്ള സ്തോമം എന്നിവയും. ദക്ഷിണവായിൽ നിന്ന് ബ്രഹത്സാമൻ, ഉക്തം, സാമഹ്യങ്ങൾ, ജഗതി ചന്ദസ്സ്, പതിനേഴു ഘടനയുള്ള സ്തോമം; പടിഞ്ഞാറൻ വായിൽ നിന്ന് വൈരൂപം, അതിരാത്രം, ഇരുപത്തൊന്നു ഘടനയുള്ള അതർവൻ, അാപ്തോര്യാമം എന്നിവയും; വടക്കൻ വായിൽ നിന്ന് അനുഷ്ടുഭ്, സവൈരാജ, വിവിധ രൂപത്തിലുള്ള ജീവികൾ limbs-ൽ നിന്ന് ജനിച്ചു. ദേവതകൾ, അസുരർ, പിതൃകൾ, മനുഷ്യർ എന്നിവയും കല്പയുടെ ആരംഭത്തിൽ ബ്രഹ്മാ വീണ്ടും സൃഷ്ടിച്ചു. യക്ഷന്മാർ, പിശാചുകൾ, ഗന്ധർവർ, അപ്സരസ്സ്, സിദ്ധർ, കിന്നരർ, രാക്ഷസർ, സിംഹങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, മൃഗങ്ങൾ, പാമ്പുകൾ എന്നിവയും ആ സമയത്ത് ജനിച്ചു. നാശവാനായതും അനാശവാനായതും, ചലനവും അചലനവും—എല്ലാം ബ്രഹ്മാ സൃഷ്ടിച്ചു. പൂർവസൃഷ്ടികളിൽ നേടിയ പ്രവർത്തികൾ, ഈ സൃഷ്ടികളിൽ വീണ്ടും അവരെ അനുഭവപ്പെടുന്നു. ഹിംസയിലോ അഹിംസയിലോ, സൗമ്യതയിലോ ക്രൂരതയിലോ, ധർമ്മത്തിലോ അധർമ്മത്തിലോ, സത്യത്തിലോ അസത്യത്തിലോ—സ്വഭാവം അനുസരിച്ച് അവരെ ആകർഷിക്കുന്നു. ഇന്ദ്രിയവസ്തുക്കളിൽ, ജീവികളിൽ, ശരീരങ്ങളിൽ, ബ്രഹ്മാ വിവിധ രൂപങ്ങളും പ്രവർത്തനങ്ങളും നിശ്ചയിച്ചു. ഭൂതങ്ങളുടെ പേരുകളും രൂപങ്ങളും, അവരുടെ വ്യത്യസ്ത ദൗത്യം, ബ്രഹ്മാ വേദവാക്യങ്ങളിൽ നിന്ന് ദേവതകൾക്കും മറ്റുള്ളവർക്കും നിശ്ചയിച്ചു. വേദത്തിൽ കേട്ട മുനികൾക്ക് അവരവരുടെ യഥാർത്ഥ പ്രവർത്തനങ്ങൾ അനുസരിച്ച് പേരുകൾ നല്കി. കാലാവസ്ഥകളിൽ വിവിധ രൂപങ്ങൾ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നതുപോലെ, യുഗങ്ങളുടെ ആരംഭത്തിൽ ഇവയും പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു. ഈ രീതിയിൽ, ഓരോ കല്പയുടെ തുടക്കത്തിലും, ബ്രഹ്മാ വീണ്ടും വീണ്ടും സൃഷ്ടി നടത്തുന്നു, സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചുകൊണ്ട്, ശക്തിയാൽ പ്രേരിപ്പിച്ച്. ഭീഷ്മൻ ചോദിച്ചു: "നീ മനുഷ്യസൃഷ്ടിയെ വിശദമായി വിവരിച്ചു; ബ്രഹ്മാ അതിനെ എങ്ങനെ സൃഷ്ടിച്ചു എന്ന് വിശദമായി പറയൂ." "അവൻ ഒരേ വർണ്ണത്തിൽ ഉള്ളവരെയും അവരുടെ ഗുണങ്ങളെയും എങ്ങനെ സൃഷ്ടിച്ചു? ബ്രാഹ്മണന്മാരുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെയും നിർദ്ദിഷ്ട ദൗത്യം എന്താണ്?" പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ആദിയിൽ, ബ്രഹ്മാ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ചപ്പോൾ, സത്വഗുണത്തിൽ ആഴമുള്ള ജീവികൾ അദ്ദേഹത്തിന്റെ വായിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു. റജോഗുണം കൂടുതലുള്ളവർ നെഞ്ചിൽ നിന്ന്, റജസ്-തമസ് മിശ്രിതം ഉള്ളവർ തോളിൽ നിന്ന്, തമോഗുണം കൂടുതൽ ഉള്ളവർ കാലിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു. ഇതിൽ നിന്ന് ചതുര്വർണ്ണം രൂപപ്പെട്ടു—ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ, ശൂദ്രർ. യാഗം പൂർത്തിയാക്കാൻ, ബ്രഹ്മാ ഈ ചതുര്വർണ്ണം സൃഷ്ടിച്ചു; യാഗത്തിലൂടെ ദേവതകൾ പോഷിക്കപ്പെടുന്നു, മഴയിലൂടെ മനുഷ്യർ പോഷിക്കപ്പെടുന്നു; ധാർമ്മിക യാഗങ്ങൾ ശുഭഫലത്തിനാണ്. സദാചാരത്തിൽ സ്ഥിരതയുള്ള, ദുഷ്പ്രവൃത്തികൾ ഉപേക്ഷിച്ച, സദ്ഗുണമുള്ള, ധർമ്മപഥം പാലിക്കുന്ന മനുഷ്യർ ഈ യാഗങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കുന്നു. മനുഷ്യർ സ്വർഗം, മോക്ഷം, അല്ലെങ്കിൽ ഇഷ്ടമായ ലോകം നേടുന്നു; അവർക്ക് ഇഷ്ടമായ സ്ഥലത്തേക്ക് പോകുന്നു. ബ്രഹ്മാ സൃഷ്ടിച്ച ഈ ജീവികൾ, ചതുര്വർണ്ണത്തിൽ സ്ഥാപിതമായവർ, ശുദ്ധചിത്തവും, നല്ല ആചാരവും, സ്ഥിരതയും ഉള്ളവരായിരുന്നു. അവർ സ്വതന്ത്രമായി ജീവിച്ചു, എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളിൽ നിന്ന് മുക്തരായി, മനസ്സും ഹൃദയവും ശുദ്ധമായി, ധർമ്മത്തിലെ പാപരഹിതരായി. ശുദ്ധമായ മനസ്സും, ഹൃദയവും ശുദ്ധനായ ഭഗവാനിൽ സ്ഥാപിതമായവർ, ശുദ്ധമായ ജ്ഞാനം—ബ്രഹ്മം—അവരിൽ കാണുന്നു; അതിലൂടെ പരമപദം നേടുന്നു. എന്നാൽ, "കാലം" എന്നത്, അല്ലെങ്കിൽ "വിരിഞ്ഞി", സാംസാരത്തിൽ വീഴാനുള്ള കാരണമായി പറയുന്നു; അതൊരു ഭയങ്കരവും അശുദ്ധവും അൽപവസ്തുവും ആണ്. അധർമ്മത്തിന്റെ വിത്തിൽ നിന്ന്, തമസും ലോഭവും ചേർന്ന് ഉയരുന്ന ഈ തത്വം, പാഷനും മറ്റും ഈ ജീവികളിൽ വളരാൻ കാരണമാവുന്നു. പിന്നീട്, അവരുടെ സ്വാഭാവിക സിദ്ധികൾ കൂടുതലായി ഉത്ഭവിക്കുന്നില്ല; മറ്റുള്ള എട്ട് സിദ്ധികളും, നിയന്ത്രണവും, പ്രകടമാവുന്നു. സിദ്ധികൾ കുറയുമ്പോൾ, പാപം വർദ്ധിക്കുമ്പോൾ, ജീവികൾ ദ്വന്ദവ്യഥയിൽ പീഡിതരാകുന്നു. അതിനുശേഷം, അവർ കുന്നുകൾ, കാടുകൾ, ജലപ്രദേശങ്ങൾ, വനങ്ങൾ, നഗരങ്ങൾ, ഗ്രാമങ്ങൾ തുടങ്ങിയ കോട്ടകൾ നിർമ്മിച്ചു. നഗരങ്ങളിലും മറ്റും, അവർ വീടുകൾ പണിതു, തണുപ്പ്, ചൂട് മുതലായ ദുരിതങ്ങൾ കുറയ്ക്കാൻ. ഈ രീതിയിൽ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി കാലങ്ങളിലുടനീളം പുനരാവൃതമായി, സൃഷ്ടിയുടെ ശക്തിയിൽ ആകർഷിതനായി, അവൻ സൃഷ്ടി നടത്തുന്നു.