സൃഷ്ടിയുടെ ആദ്യഘട്ടം പരാജയപ്പെട്ടതെന്നു കണ്ടു, പ്രഭു മറ്റൊരു വ്യത്യസ്ത സൃഷ്ടി ആലോചിച്ചു. തന്റെ ധ്യാനംകൊണ്ട്, "തിര്യക്സ്രോതസ്സ്" എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഒരു സൃഷ്ടി ഉദിച്ചു. ഇവരുടെ പ്രവർത്തനം ചേരുന്ന ദിശയിൽ നടക്കുന്നതുകൊണ്ട്, അവരെ "തിര്യക്സ്രോതസ്സ്" എന്നതാണു വിളിക്കുന്നത്; പശുക്കളും മറ്റും ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ ജീവികൾ, മിക്കവാറും അജ്ഞാനത്തിൽ മുങ്ങിയവരും, പ്രസിദ്ധവുമാണ്. അവർ ശരിയായ പഥത്തിൽ നിന്ന് തെറ്റിപ്പോകുന്നു; അജ്ഞാനികളാണെങ്കിലും, സ്വയം ജ്ഞാനികളെന്നു കരുതുന്നു. അഭിമാനവും അഹങ്കാരവും നിറഞ്ഞ ഈ ഇരുപത്തിയെട്ട് തരം ജീവികൾ, അകത്തു പ്രകാശം ഉള്ളവരാണ്, പക്ഷേ പരസ്പരം മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവരും ആകുന്നു. ഈ സൃഷ്ടിയും ഫലപ്രദമല്ലെന്നു പരിഗണിച്ച്, പ്രഭു വീണ്ടും ധ്യാനിച്ചു; അതിൽ നിന്ന്, മൂന്നാമത്തെ "സാത്വിക" സൃഷ്ടി ഉദിച്ചു, ഉയരുന്ന ദിശയിൽ നടന്നത്. ഇവർ സന്തോഷവും ആനന്ദവും ധാരാളം ഉള്ളവരാണ്; അകത്തു പുറത്തു അജ്ഞാനത്തിൽ മറയാത്തവരും, അകത്തു പുറത്തു പ്രകാശമുള്ളവരും. അതിനാൽ അവരെ "ഊർദ്ധ്വസ്രോതസ്സ്" എന്നതാണു വിളിക്കുന്നത്. മൂന്നാമത്തെ ഈ സന്തുഷ്ട സ്വഭാവമുള്ള സൃഷ്ടി ദേവതകളുടെ സൃഷ്ടി എന്നാണു ഓർക്കപ്പെടുന്നത്. അതു പൂര്ത്തിയായപ്പോള് ബ്രഹ്മാവിന് ആനന്ദം ജനിച്ചു. അതിനുശേഷം, ineffective ആയ സൃഷ്ടികൾ ഉൾപ്പെടെ, പ്രഭു ഏറ്റവും ഫലപ്രദമായ മറ്റൊരു സൃഷ്ടി ആലോചിച്ചു. അവൻ സത്യമായ ധ്യാനത്തിൽ നിന്നു, "അവാക്സ്രോതസ്സ്" എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഫലപ്രദമായ സൃഷ്ടി അപ്രകൃതത്തിൽ നിന്ന് ഉദിച്ചു. ഇവരുടെ പ്രവർത്തനം താഴേയ്ക്ക് പോകുന്നതുകൊണ്ട് അവരെ "അവാക്സ്രോതസ്സ്" എന്നതാണു വിളിക്കുന്നത്; ഇവർ പ്രകാശം ധാരാളം ഉള്ളവരാണ്, പക്ഷേ അന്ധകാരവും രാജസ ഗുണവും ആധിക്യത്തിൽ ഉണ്ട്. അതിനാൽ, ഇവർ ഏറെ കഷ്ടതയിൽ നിറഞ്ഞവരും, ആവർത്തിച്ച് പ്രവർത്തിക്കുന്നവരും ആകുന്നു. അകത്തു പുറത്തു പ്രകാശമുള്ള ഇവർ മനുഷ്യരാണ്; ഇവർ ഫലപ്രദവുമാണ്. അഞ്ചാമത്തെ സൃഷ്ടി, കൃപയാൽ, നാലു രൂപത്തിൽ സ്ഥാപിതമാണ്: വിപരീതം, സിദ്ധി, ശക്തി, സംതൃപ്തി. ആറാമത്തെ സൃഷ്ടി "ഭൂതാദി" എന്നതാണു; ഇവർ കഴിഞ്ഞതും ഇപ്പോഴുള്ളതും അറിയാത്ത ജീവികളാണ്. ഇവരൊക്കെയും ആഗ്രഹമുള്ളവരും, കൂടുതൽ വ്യക്തമായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടവരും ആണ്; ഇവർ ആകസ്മികമായ പ്രവർത്തനവും പതിവായി ജപവും ചെയ്യുന്നവരാണ്, "ഭൂതാദിക" എന്നതാണു ഇവരെ വിളിക്കുന്നത്. ഇങ്ങനെ, രാജാവേ, ഈ ആറു സൃഷ്ടികൾ ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു: ആദ്യത്തെത് മഹത് സൃഷ്ടി, രണ്ടാമത്തെത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ സൃഷ്ടി. രണ്ടാമത്തെത് "തന്മാത്ര" സൃഷ്ടി, അതായത് ഘടകങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി; മൂന്നാമത്തെത് "വൈകാരിക" സൃഷ്ടി, അതായത് ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ സൃഷ്ടി. ഇങ്ങനെ, ബുദ്ധിയിലൂടെ ഉത്ഭവിച്ച പ്രാകൃത സൃഷ്ടി ഇതാണ്; നാലാമത്തെത് പ്രധാന സൃഷ്ടി, അതായത് പ്രധാന നിലനിൽക്കുന്ന ജീവികൾ. "തിര്യക്സ്രോതസ്സ്" എന്നത് ജന്തുക്കളുടെ സൃഷ്ടി എന്നതും, അതിനുശേഷം ആറാമത്തെത് ദേവതകളുടെ സൃഷ്ടി, "ഊർദ്ധ്വസ്രോതസ്സ്" എന്നതും ആണ്. ഏഴാമത്തെ സൃഷ്ടി, വാക്കിന്റെ ചാനലുകൾ ഉള്ള ജീവികൾ, അതായത് മനുഷ്യരുടെ സൃഷ്ടി; എട്ടാമത്തെത് കൃപയുടെ സൃഷ്ടി, സാത്വികവും, താമസവുമാണ്. ഇവയിൽ അഞ്ചു സൃഷ്ടികൾ "വികൃത" സൃഷ്ടികൾ എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്; ആദ്യത്തെ മൂന്നെണ്ണം "പ്രാകൃത" സൃഷ്ടികളാണ്; ഒമ്പതാമത്തെ "കൗമാര" സൃഷ്ടി, പ്രാകൃതവും വികൃതവുമാണ്. ഇങ്ങനെ, സൃഷ്ടിയുടെ അധിപനായ പ്രഭുവിന്റെ ഒമ്പത് സൃഷ്ടികൾ, പ്രാകൃതവും വികൃതവുമാണ്, ലോകത്തിന്റെ മൂലകാരണങ്ങൾ. ഇനിയും പ്രഭുവിന്റെ സൃഷ്ടിയെ കുറിച്ച് എന്താണ് കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നത്? ഭീഷ്മൻ ചോദിച്ചു: ദേവതകളുടെയും മറ്റുള്ളവരുടെ സൃഷ്ടിയും ഗുരുവിന്റെ സൃഷ്ടിയും ചുരുക്കത്തിൽ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. നിങ്ങളിൽനിന്ന്, മഹാ മുനിയേ, വിശദമായ വിവരണം കേൾക്കാൻ ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. പുലസ്ത്യൻ പറഞ്ഞു: ആ ജീവികൾ, എല്ലാ ശുഭ-അശുഭ പ്രവർത്തനങ്ങളാലും ആകൃതിയിലായിരിക്കുന്നു. അത് കൊണ്ടാണ്, അവർ മോചിതരാകാതെ, പ്രളയത്തിൽ പിന്വലിക്കപ്പെടുന്നത്; ദേവത മുതൽ അചല ജീവികൾ വരെ, രാജാവേ, നാലു തരം ജീവികളാണ്. ബ്രഹ്മാ സൃഷ്ടി നടത്തുമ്പോൾ, മനസ്സിൽ നിന്നു ജനിച്ച ജീവികൾ ഉണ്ടായി; പിന്നെ, ദേവതകൾ, അസുരന്മാർ, പിതൃകൾ, മനുഷ്യർ എന്ന നാലു വിഭാഗങ്ങൾ ഉദിച്ചു. ഈ ജീവികളെ സൃഷ്ടിക്കാൻ ആഗ്രഹിച്ച ബ്രഹ്മാ, തന്റെ തന്നെ സ്വഭാവത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടു; മോചിതമായ സ്വഭാവത്തിൽ നിന്ന്, ജീവികളുടെ അധിപന്റെ ദുഷ്ട ജീവികൾ ജനിച്ചു. സൃഷ്ടിക്കാനായി, സ്രഷ്ടാവിന്റെ താഴത്തെ ഭാഗത്തിൽ നിന്ന് ആദ്യം അസുരന്മാർ ജനിച്ചു; പിന്നെ, ആ അന്ധകാര രൂപമായ ദുഷ്ട ശരീരം ബ്രഹ്മാവു ഉപേക്ഷിച്ചു. അവൻ ഉപേക്ഷിച്ച ആ ശരീരം "രാത്രി" ആയി മാറി, രാജാവേ; പിന്നീട്, സ്രഷ്ടാവ് മറ്റൊരു ശരീരത്തിൽ പ്രവേശിച്ചപ്പോൾ, ദേവതകൾ ആനന്ദം പ്രാപിച്ചു. സത്വഗുണം നിറഞ്ഞവ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു, രാജാവേ; ആ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചപ്പോൾ, "ദിവസം" ആയി മാറി, സത്വഗുണം കൂടുതലുള്ളത്. അതിനാൽ, ശക്തമായ അസുരന്മാർ രാത്രി പ്രവർത്തിക്കുന്നു, ദേവതകൾ ദിവസത്തിൽ; പിന്നെ, സ്രഷ്ടാവ് സത്വഗുണം മാത്രം ഉള്ള മറ്റൊരു ശരീരം എടുത്തു. അവൻ അവരെ "പിതൃ" എന്നതായിട്ടു പരിഗണിച്ചപ്പോൾ, പിതൃകൾ അവനിൽ നിന്ന് ജനിച്ചു; അവരെ സൃഷ്ടിച്ച ശേഷം, ആ ശരീരം ഉപേക്ഷിച്ചു. അവൻ ഉപേക്ഷിച്ച ആ ശരീരം "സന്ധ്യ" ആയി, ദിവസം-രാത്രി ഇടവേളയായി മാറി; പിന്നെ, രാജസ ഗുണം മാത്രം ഉള്ള മറ്റൊരു ശരീരം എടുത്തു. ആ ശരീരത്തിൽ നിന്ന്, രാജസ ഗുണം ആധിക്യത്തിൽ, മനുഷ്യർ ജനിച്ചു, കുരുവിന്റെ ഉത്തമനേ; ആ ആദ്യ ശരീരം ബ്രഹ്മാവു വേഗത്തിൽ ഉപേക്ഷിച്ചു. ആ ശരീരം "പ്രഭ" ആയി, അതായത് പ്രഭാത സന്ധ്യയായി മാറി; പ്രഭയുടെ വരവിൽ, ശക്തമായ മനുഷ്യരും പിതൃകളും ഉദിക്കുന്നു. രാജാവേ, സന്ധ്യയുടെ സമയത്ത്, അവർ ഉദിക്കുന്നു; പ്രഭ, രാത്രി, ദിവസം, സന്ധ്യ—ഈ നാലു പ്രഭുവിന്റെ ഭാഗമാണ്. ബ്രഹ്മാവിന്റെ ശരീരങ്ങൾ മൂന്നു ഗുണങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ടു; പിന്നെ, രാജസ ഗുണം മാത്രം ഉള്ള മറ്റൊരു ശരീരം എടുത്തു. അതിനുശേഷം, ബ്രഹ്മാവിന്റെ വിശപ്പിൽ നിന്നു, കോപം ജനിച്ചു; വിശപ്പിൽ അകലം കൊണ്ടു, അന്ധകാരത്തിൽ, അനുഗ്രഹിതൻ അവനെ സൃഷ്ടിച്ചു. ആ രൂപഭേദം ഉള്ള ജീവികൾ, ഭക്ഷണം ആഗ്രഹിച്ചു, ആ പ്രഭുവിലേക്ക് ഓടിയെത്തി; "അവനെ രക്ഷിക്കാം" എന്നവർ "രാക്ഷസന്മാർ" ആയി, "ഭക്ഷിക്കാം" എന്നവർ "യക്ഷന്മാർ" ആയി. അവരെ കണ്ടു, ഭയപ്പെട്ട സ്രഷ്ടാവിന്റെ തലമുടി വീഴാൻ തുടങ്ങി; തല നഷ്ടപ്പെട്ടവർക്ക് പുതിയ തല വളർന്നു, അവരുടെ കവിളിൽ നിന്ന് സർപ്പങ്ങൾ ജനിച്ചു; അകമാനം കൊണ്ട്, അവർ "നാഗങ്ങൾ" ആയി. കോപം നിറഞ്ഞ സ്രഷ്ടാവിൽ നിന്ന്, കോപം രൂപം എടുത്ത ജീവികൾ ഉദിച്ചു; ഭയാനകവും, മഞ്ഞ നിറമുള്ളവരും, മാംസഭക്ഷകരുമാണ്. അവൻ പശുവിൽ നിന്ന് പാനം ചെയ്തപ്പോൾ, ഗാന്ധർവന്മാർ അന്നവൻ മുതൽ ഉദിച്ചു; വാക്കിൽ നിന്ന് പാനം ചെയ്തപ്പോൾ, ഗാന്ധർവന്മാർ അങ്ങനെ ജനിച്ചു. ഇങ്ങനെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ ധ്യാനവും, ഗുണങ്ങളും, ശരീരങ്ങളും, സൃഷ്ടിയും കൊണ്ട്, ലോകത്തിലെ വിവിധ ജീവികൾ രൂപം കൊണ്ടു, ഓരോരുത്തരും തങ്ങളുടെ ഗുണങ്ങൾ, പ്രവർത്തനങ്ങൾ, സ്വഭാവങ്ങൾ അനുസരിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നു.