ഒരു വൈഷ്ണവന് അല്ലാത്തവനില് നിന്ന് മുമ്പ് മന്ത്രം സ്വീകരിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കില്, അതു വേണ്ട വിധിപ്രകാരം ഒരു വൈഷ്ണവ ഗുരുവില് നിന്ന് പ്രധാനമായ രണ്ടു മന്ത്രങ്ങളും വീണ്ടും സ്വീകരിക്കേണ്ടതാണെന്ന് ശാസ്ത്രം പറയുന്നു. ഒരുവന് ആയിരംVEDA ശാഖകള് പഠിച്ചാലും, എല്ലാ യാഗങ്ങളിലും ദീക്ഷിതനാണെങ്കിലും, മഹത്തായ കുടുംബത്തിൽ ജനിച്ചാലും, വൈഷ്ണവന് അല്ലാത്തവനെ ഗുരുവായി കണക്കാക്കരുത്. മറിച്ച്, ഈ രണ്ട് മന്ത്രങ്ങള് ശരിയായി ഉപദേശിക്കുന്ന വൈഷ്ണവന് ആചാര്യനാണ്, സാംസാരിക ബന്ധങ്ങള് മുറിക്കുന്നവനാണ്. ആചാര്യനില് ശരണം പ്രാപിച്ച ശേഷം, ദ്വിജന്മാര് ഒരു വര്ഷം അദ്ദേഹത്തെ സേവിക്കണം. ഗുരു ശിഷ്യന്റെ ആചാരങ്ങള് മനസ്സിലാക്കിയ ശേഷം മാത്രമേ മന്ത്രം ഉപദേശിക്കാവൂ. താപാദി ശുദ്ധിക്രമങ്ങള് പൂര്ത്തിയാക്കിയ ശേഷം ഗുരു മന്ത്രം ഉച്ചരിക്കണം; താപം, പുണ്ഡ്രം, നാമകരണം എന്നിവയും ശരിയായി നടത്തണം. തുടര്ന്ന് ഗുരു ശുദ്ധമായ മനസ്സുള്ള ശിഷ്യന് മന്ത്രം ഉപദേശിക്കണം; ചക്രം കൊണ്ട് ശരീരത്തില് ചിഹ്നം വരയ്ക്കുന്ന താപം, നിയമപ്രകാരം നടത്തപ്പെടണം. നേരായ രേഖയുള്ള ചിഹ്നം പുണ്ഡ്രം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്, വൈഷ്ണവനാമം അങ്ങനെ തന്നെ. യോഗ്യമായ രീതിയില് ഗുരു ശിഷ്യന് മന്ത്രം ഉപദേശിക്കണം. എട്ട് അക്ഷരങ്ങളുള്ള ന്യാസമന്ത്രമോ മറ്റേതെങ്കിലും വൈഷ്ണവമന്ത്രമോ ഉപദേശിക്കാം; വൈഷ്ണവന്മാരില് ന്യാസം ഏറ്റവും ഉന്നതമാണ്, ഭദ്രയേ. അതുകൊണ്ട് ഇവര്ക്കായി ന്യാസക്രിയയെ മാത്രമാണ് ഇവിടെ ശ്രേഷ്ഠമെന്നു പ്രഖ്യാപിക്കുന്നത്; ന്യാസവിദ്യയില് ഭക്തിയുള്ള ബ്രാഹ്മണന് ഏറ്റവും ഉത്തമനാണ്. ന്യാസത്തിന് ഉയര്ന്ന മന്ത്രം ഒന്നുമില്ല; സത്യം പറയുന്നു. ന്യാസം ഇരട്ടതാണെന്നും അതിന്റെ മറ്റൊരു രൂപം ശരണം ആണെന്നും മനസ്സിലാക്കണം. ഈ രണ്ടിലും ദിക്ഷയില്ലാതെ യാതൊരു കര്മ്മവും ചെയ്യരുത്; അർഹതയില്ലാത്തവന് കര്മ്മങ്ങള്ക്ക് യോഗ്യനല്ല. അതുകൊണ്ട്, ഈ രണ്ടും പഠിച്ച ശേഷം, ദ്വിജന്മാരില് ശ്രേഷ്ഠനായവന് ഉത്തമമായ എട്ടക്ഷരമന്ത്രം ശരിയായി ആചരിക്കണം. എട്ടക്ഷരമന്ത്രം പ്രണവത്തില് നിന്നാണ് രൂപം കൊണ്ടതെന്ന് ജ്ഞാനികള് പറയുന്നു; സ്വാഭാവികമായ പ്രണവത്തോടെയാണ് മന്ത്രം തുടങ്ങുന്നത്. എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളിലും പ്രണവം സ്വാഭാവികമായി അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു; എന്നാല് ആദ്യം എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളിലും ഭാഗ്യപ്രദമായ പ്രണവം ചേര്ക്കണം. ഒം എന്ന അക്ഷരമാണ് പ്രണവം, ബ്രഹ്മവും, എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളിലെയും നേതാവും; എല്ലാ ശുഭമന്ത്രങ്ങള്ക്കും ആദിയില് ഇത് ചേര്ക്കണം. സ്വഭാവത്തില് തന്നെ പ്രണവം അതിന്റെ മൂലമന്ത്രത്തില് സ്ഥാപിതമാണ്: ആദ്യം ഒറ്റ അക്ഷരമായ 'ഒം', പിന്നെ രണ്ട് അക്ഷരങ്ങളായ 'നമഃ', പിന്നെ 'നാരായണായ' എന്ന അഞ്ചു അക്ഷരങ്ങള് ക്രമത്തില് ചേര്ത്ത്, ഈ എട്ടക്ഷരമന്ത്രം എല്ലാ ലക്ഷ്യങ്ങളും സാധിപ്പിക്കുന്നതായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഇത് എല്ലാ ദുഃഖങ്ങളും നീക്കുന്നു, ഉജ്ജ്വലമാണ്, എല്ലാ മന്ത്രങ്ങളുടെയും സാരം, ശുഭവും; നാരായണന് ഇതിന്റെ ദ്രഷ്ടാവ്, ശ്രീപതിയാണ് ഇതിന്റെ ദേവത. ഗായത്രിയാണ് ഈ മന്ത്രത്തിന്റെ ഛന്ദസ്സ്, പ്രണവം അതിന്റെ ബീജം; എപ്പോഴും അകറ്റാനാവാത്ത ദേവിയാണ് ശക്തി, ശ്രീയാണ് മനസ്സ്. ആദ്യപദം ഒംകാരവും, രണ്ടാം പദം നമഃ, മൂന്നാമത്തെ നാരായണായ; ഇങ്ങനെ മൂന്ന് പദങ്ങളാണ്. 'അ', 'ഉ', 'മ്' എന്നിങ്ങനെയാണ് പ്രണവം, ബ്രഹ്മവാക്യവും, മൂന്ന് വേദങ്ങളുടെയും സാരവും. 'അ' അക്ഷരത്തില് വിഷ്ണുവിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; 'ഉ' അക്ഷരത്തില് ശ്രീയെ; 'മ്' അക്ഷരത്തില് ഇരുവരുടെയും ദാസനായ ഇരുപത്തിയഞ്ചാമന് ജീവനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 'അ' അക്ഷരത്തില് വാസുദേവസ്വരൂപം, 'ഉ'യില് ശ്രീസ്വരൂപം, 'മ'യില് ജീവനെ (പുരുഷന്) സൂചിപ്പിക്കുന്നു; 'ക' വൃന്ദത്തില് തത്ത്വങ്ങള്, 'ച' വൃന്ദത്തില് ഇന്ദ്രിയങ്ങള്, 'ട'–'ത'വൃന്ദങ്ങളില് ജ്ഞാനവും ഹൃദയങ്ങളും, 'പ'യില് മനസ്സും, 'ഫ'യില് അഹങ്കാരവും, 'ബ'–'ഭ'യില് മഹത്തത്ത്വമായ പ്രകൃതിയും സൂചിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാല് ആത്മാവാണ് 'മ' അക്ഷരം, ഇരുപത്തിയഞ്ചാമന്. ശരീരത്തിലും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളിലും, മനസ്സിലും, പ്രാണന്തന്നിലും ഭിന്നമായ, മറ്റൊന്നുമില്ലാത്ത, 'മ' എന്ന അക്ഷരത്തില് അറിയപ്പെടുന്ന ജ്ഞാനസ്വരൂപിയാണ്, ദൈവത്തിന്റെ ഭാഗമായ ശേഷിച്ച അവസ്ഥയാണിത്. ചിലര് 'ഉ' അക്ഷരം നിര്ണയത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു എന്നും, ശ്രീയുടെ സാരഭാവം 'വ' അക്ഷരത്തിലുമാണെന്നും പറയുന്നു. സൂര്യന്റെ പ്രകാശം അവനില് നിന്ന് വേര്പെടാത്തതുപോലെ, സകലമംഗളഗുണസാഗരനായ വിഷ്ണുവിനെ 'അ' അക്ഷരം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ശ്രീപതിയായ, ലോകങ്ങളുടെ ആത്മാവായ, ലോകത്തിന്റെ പരമബീജമായ, പരമപുരുഷനായ, സൃഷ്ടാവും രക്ഷകനുമായ, സകലഭൂതങ്ങളുടെ സ്വാമിയും സുഹൃത്തുമായ ഭഗവാന്. ലോകങ്ങളുടെ ശാശ്വതിയായ അമ്മ, വിഷ്ണുവില് നിന്ന് വേര്പെടാത്തവളും, സകലസൃഷ്ടിയുടെ മാതാവും, വിഷ്ണുവിന്റെ പ്രിയഭാര്യയുമാണ് ശ്രീ. ശ്രീയാണ് സൃഷ്ടിയുടെ ആധാരം, 'രു' അക്ഷരത്തില് അവളെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; 'മ' അക്ഷരത്തില് ഇരുവരുടെയും ദാസനായ, 'ക്ഷേത്രജ്ഞന്' എന്നറിയപ്പെടുന്ന ജീവനെ ജ്ഞാനികള് വിവരിക്കുന്നു. ജ്ഞാനത്തിന്റെ ആധാരമായ, ജ്ഞാനഗുണമുള്ള, പ്രകൃതിക്ക് അതീതമായ ബോധസ്വരൂപം, ജഡമല്ലാത്ത, അപ്രവാഹ്യമല്ലാത്ത, ഏകരൂപിയായ, സ്വഭാവസത്തയുള്ള ജീവിയാണ്. സൂക്ഷ്മമായ, ശാശ്വതമായ, വ്യാപകമായ, ബോധാനന്ദസ്വരൂപമായ, 'ഞാന്' എന്ന തിരിച്ചറിയലുള്ള, ക്ഷയിക്കാത്ത, വ്യത്യസ്തരൂപങ്ങളുള്ള, പുരാതനമായ ജീവിയാണ്. ഇത് ദഹിപ്പിക്കാനോ, നശിപ്പിക്കാനോ, ഉണക്കാനോ, ലയിപ്പിക്കാനോ കഴിയില്ല; ആദിയില് നിന്ന് തന്നെ ഇത്തരത്തിലുള്ള ഗുണങ്ങളുള്ള, പരമാത്മാവിന്റെ ഭാഗമായ ശേഷിച്ച അവസ്ഥയാണിത്. 'മ' അക്ഷരത്തില് ജീവനെ, ക്ഷേത്രജ്ഞനെ, എപ്പോഴും ഹരിയുടെ ദാസനായി മാത്രം വിവരിക്കുന്നു; മറ്റാരുടെയും ദാസനല്ല. ഇങ്ങനെ, ദാസ്യത്വം മാത്രമാണ് ജീവന് ഉദ്ദേശിക്കപ്പെടുന്നത്; അതിനാല് പ്രണവത്തിന്റെ അര്ത്ഥം പൂര്ണമായി വിശദീകരിച്ചു. പ്രണവത്തിന്റെ അര്ത്ഥവും, മന്ത്രത്തിന്റെ ശേഷിച്ച ഭാഗവുമാണ്: പരമേശ്വരന്റെ ദാസന്ക്ക് സ്വാതന്ത്ര്യം ഇല്ല. അതിനാല്, മഹത്തായ അഹങ്കാരവും അഭിമാനവും മനസ്സിലൂടെ നീക്കണം; സ്വന്തം കഴിവില് ചെയ്തതും ഉപേക്ഷിക്കണം. അഹങ്കാരം 'മ' അക്ഷരത്തിലാണെന്നും, അതിന്റെ നിഷേധം 'ന'യിലാണെന്നും; അങ്ങനെ, മനസ്സിലൂടെ അഹങ്കാരമുക്തി നേടാം.