പ്രയാഗയുടെ മഹത്വത്തെക്കുറിച്ച് പദ്മപുരാണത്തിൽ വിവരിക്കുന്ന കഥ ഇതാണ്: മാഘ മാസത്തിൽ, ഗംഗയും യമുനയും തമ്മിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന പ്രയാഗത്തിൽ മൂന്നു ദിവസം സ്നാനം ചെയ്താൽ അതിന് വലിയ ഫലമാണ്. അപ്പോൾ, അഗ്നിഹോത്രം ഉൾപ്പെടെയുള്ള അഞ്ചു അഗ്നികർമ്മങ്ങൾ അനുഷ്ഠിക്കുന്നവൻ ദോഷങ്ങളെയും രോഗങ്ങളെയും വിട്ട്, അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളുമായി, തന്റെ ശരീരത്തിൽ ഉള്ള ഓരോ രോമകൂപത്തിനും തുല്യമായ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട്, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീഴുമ്പോൾ, ജംബുദ്വീപത്തിൽ ഒരു ഭരണാധികാരിയായ് ജനിക്കുന്നു. അവൻ വലിയ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, ആ പുണ്യസ്ഥലത്തെ ആരാധിക്കുന്നു. പ്രശസ്തമായ സംഗമത്തിൽ വെള്ളത്തിൽ കയറുന്നവൻ, രാഹുവിന്റെ പിടിയിൽ നിന്ന് മോചിതമായ ചന്ദ്രൻപോലെ, എല്ലാ ദോഷങ്ങൾക്കുമപ്പുറം സോമലോകം നേടുന്നു; സോമനോടൊപ്പം ആ ലോകത്തിൽ ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു. അറുപതിനായിരം അറുപത് നൂറ് വർഷങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ, സപ്തർഷിമാരുടെയും ഗന്ധർവരുടെയും സാന്നിധ്യത്തിൽ, ആനന്ദം അനുഭവിക്കുന്നു. പക്ഷേ, അവൻ വീഴുമ്പോൾ, രാജാവേ, സമൃദ്ധമായ കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നു. അഗ്നിയിൽ തല താഴെ, കാലുകൾ മുകളിലാക്കി പാനം ചെയ്യുന്നവൻ, ഒരു ലക്ഷം വർഷം സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; അതിനുശേഷം, വീഴുമ്പോൾ, അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്യുന്നവനായി ജനിക്കുന്നു. വലിയ സുഖങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, ആ പുണ്യസ്ഥലത്തെ ആരാധിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ശരീരത്തെ വെട്ടി പക്ഷികൾക്ക് അർപ്പിക്കുന്നവന്റെ ഫലവും കേൾക്കൂ: അവന്റെ ശരീരം പക്ഷികൾ കഴിച്ചാൽ, ഒരു ലക്ഷം വർഷം സോമലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നീട്, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീഴുമ്പോൾ, രാജാവ്, ധർമ്മശീലനും ഭംഗിയുമുള്ളവനും, വിജ്ഞാനവും മനോഹാരിതയും ഉള്ളവനും, സദാ സുഖം അനുഭവിക്കുന്നവനും, പുനഃപര്യവർത്തിച്ച് യമുനയുടെ വടക്കേ തീരത്തും പ്രയാഗയുടെ തെക്കേ ഭാഗത്തും ആ പുണ്യസ്ഥലത്തിൽ എത്തുന്നു. ആ സ്ഥലം "ഋണമുക്തി" എന്ന ഉന്നതമായ പുണ്യസ്ഥലമായി അറിയപ്പെടുന്നു; അവിടെ ഒരു രാത്രി മാത്രം താമസിച്ചാൽ, എല്ലാ ঋണങ്ങളും നീങ്ങുന്നു. അവൻ സൂര്യലോകം നേടുന്നു, എന്നും ঋണമുക്തനായി. ഇങ്ങനെ, പദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഗഖണ്ഡത്തിൽ, പ്രയാഗയുടെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന നാല്പത്തിയൊന്ന് അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു. യുധിഷ്ഠിരൻ ആ മഹത്വം കേട്ടപ്പോൾ, തന്റെ ഹൃദയം ശുദ്ധമായതായി അനുഭവിച്ചു. "പ്രയാഗത്തിൽ ഉപവാസം ചെയ്യുന്നവന് എന്താണ് ഫലം?" എന്ന ചോദ്യം അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു. മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: "പ്രയാഗത്തിൽ ഉപവാസം ചെയ്യുന്ന ജ്ഞാനിയും ഭക്തനും ദോഷമില്ലാതെ, രോഗമില്ലാതെ, അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങളുമായി, ഓരോ പടിയിലും അശ്വമേധ യാഗത്തിന്റെ ഫലമുണ്ടാകുന്നു. രാജാവേ, അവൻ തന്റെ മുൻപും പിന്നെയും പത്ത് തലമുറകളെ ഉദ്ധരിക്കുന്നു; എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനായി പരമപദം നേടുന്നു." യുധിഷ്ഠിരൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: "ലഘുവായ ദാനത്തിലൂടെ എങ്ങനെ വലിയ പുണ്യങ്ങൾ നേടാം?" മാർകണ്ഡേയൻ വിശദീകരിച്ചു: "അശ്വമേധം ഇവിടെ അനേകം സദ്ഗുണങ്ങൾക്കു മാത്രം ലഭ്യമാണ്. പ്രയാഗത്തിന്റെ പ്രദേശം അഞ്ചു യോജനങ്ങൾ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിൽ കടക്കുന്ന ഓരോ പടിയിലും അശ്വമേധ യാഗത്തിന്റെ ഫലമുണ്ട്. അവിടെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചവൻ, ഏഴു മുൻ തലമുറകളും പതിനാലു ഭാവി തലമുറകളും രക്ഷിക്കുന്നു. അതിനാൽ, രാജാവേ, ഭക്തിയോടെ സദാ പ്രയാഗത്തിൽ ആത്മനിഷ്ഠയോടെയും വിശ്വാസത്തോടെയും കഴിയണം; വിശ്വാസമില്ലാത്തവർക്കും പാപബുദ്ധിയുള്ളവർക്കും ആ ദൈവികമായ പ്രയാഗം ലഭ്യമല്ല." യുധിഷ്ഠിരൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: "സ്നേഹത്തിനോ, ധനലോഭത്തിനോ, വാഞ്ഛയ്ക്കോ വേണ്ടി ആ സ്ഥലത്തെ ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കുമോ?" മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: "പ്രയാഗത്തിൽ ഒരു മാസം ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ച് താമസിച്ചാൽ, എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും മോചിതനാവുന്നു; ശുദ്ധനും ആത്മനിയന്ത്രണവും അഹിംസയും വിശ്വാസവും ഉള്ളവനായി. അവൻ പരമപദം നേടുന്നു; എന്നാൽ വിശ്വാസം വഞ്ചിക്കുന്നവർക്കും, പ്രയാഗത്തിൽ മൂന്ന് മാസങ്ങൾ സ്നാനമാക്കി, ഭിക്ഷയിലൂടെ കഴിയുന്നവർക്കും, പാപത്തിൽ നിന്നും മോചിതനാവുന്നു." ജ്ഞാനപൂർവ്വം തീർത്ഥയാത്രയും, അനുഷ്ഠാനങ്ങളും ചെയ്യുന്നവൻ, എല്ലാ വാഞ്ഛകളും നിറവേറ്റി, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. അവൻ സദാ ധനവും ധാന്യവും നിറഞ്ഞ സ്ഥലവും ലഭിക്കുന്നു; ancestors-ഉം great-grandfathers-ഉം അവന്റെ വഴി നരകത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്നു. "നിന്റെ repeatedly ചോദ്യം അനുസരിച്ച്, ഈ പുരാതന രഹസ്യം ഞാൻ വെളിപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നു," മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു. യുധിഷ്ഠിരൻ പറഞ്ഞു: "ഇന്ന് എന്റെ ജന്മം ഫലപ്രദമായിരിക്കുന്നു, ഇന്ന് എന്റെ വംശം പൂർത്തിയായി; today seeing you, I am freed from all sins." മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: "നിന്റെ ജന്മം ഭാഗ്യവശാൽ ഫലപ്രദമായിരിക്കുന്നു; ശൃണ്വാനമൂലം പുണ്യം വർദ്ധിക്കുന്നു; കേൾക്കുന്നതും പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു." യുധിഷ്ഠിരൻ വീണ്ടും ചോദിച്ചു: "യമുനയിൽ എന്താണ് പുണ്യവും ഫലവും?" മാർകണ്ഡേയൻ പറഞ്ഞു: "സൂര്യന്റെ മകളായ ദേവി യമുന, മൂന്ന് ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തയാണു; അവിടുത്തെ യമുന, ഗംഗയുടെ വഴികളിൽ എവിടെയും ഒഴുകുന്നു; ആയിരക്കണക്കിന് യോജനങ്ങൾ praise ചെയ്താൽ, പാപം നശിപ്പിക്കുന്നു. അവിടെ യമുനയിൽ സ്നാനവും പാനവും ചെയ്താൽ, praise ചെയ്താൽ, അവളെ ദർശിച്ചാൽ, ശുഭഫലങ്ങൾ കാണുന്നു." ഇങ്ങനെ, പദ്മപുരാണത്തിലെ പ്രയാഗവും യമുനയും മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന ഈ കഥയിൽ, ആ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ സ്നാനവും ഉപവാസവും, വിശ്വാസവും, ജ്ഞാനപൂർവ്വം അനുഷ്ഠാനങ്ങളും, ancestors-ഉം, വംശവും, പാപവും, പുണ്യവും, സ്വർഗ്ഗലോകവും, liberation-ഉം, എല്ലാം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു.