ശ്രേഷ്ഠനായ പുരുഷനേ, ബ്രഹ്മജ്ഞാനികൾക്കൊപ്പം വീട്ടിൽ വിശ്രമിക്കുന്ന ഗൃഹസ്ഥന്മാർക്ക് അതിന്റെ സാന്നിധ്യം വലിയ പാപങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നു. ജനനത്തോടുകൂടി സമ്പാദിച്ച പാപം ഒരു നിമിഷത്തിൽ നശിക്കുന്നു; മരണത്തോടു വരെ ഗൃഹസ്ഥൻ സമ്പാദിച്ച പാപങ്ങൾ എല്ലാം ഒരു സന്യാസി ഒരു രാത്രി മാത്രം താമസിച്ചാൽ അഗ്നിയിൽ കത്തിക്കുന്നതുപോലെ ഇല്ലാതാക്കുന്നു. സന്യാസിയുടെ അതി മഹത്തായ പുണ്യഫലങ്ങൾ സഹോദരനു നൽകുമ്പോൾ, അവൻ നരകത്തിൽ നിന്നും മോചിതനാകുന്നു. ദൂതന്റെ വാക്കുകൾ കേട്ടയുടൻ, സഹോദരൻ ആ പുണ്യഫലങ്ങൾ സന്തോഷത്തോടെ നൽകി; ഹൃദയം നിറഞ്ഞ സന്തോഷത്തോടെ, സഹോദരൻ നരകത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനായി. ദേവതകൾ പൂക്കൾ ചിതറിച്ച് ആദരിക്കുകയും, ആരാധിക്കുകയും ചെയ്തു; അവർ സ്വർഗത്തിലേക്ക് ഉയർന്നു. ദൂതൻ, അവരാൽ യഥാക്രമം ആദരിക്കപ്പെട്ട ശേഷം, വരികയുണ്ടായ വഴിയിലൂടെ തന്നെ തിരിച്ചു പോയി. ദൈവദൂതന്റെ വാക്കുകൾ, ശാസ്ത്രവാക്യങ്ങൾപോലെയും ലോകങ്ങളിലെ അറിവ് വെളിപ്പെടുത്തുന്നതുമായവ, കേട്ട വൈശ്യപുത്രൻ തന്റെ പുണ്യഫലങ്ങൾ സഹോദരനു നൽകി അവനെ രക്ഷിച്ചു; ഇരുവരും ചേർന്ന് ദേവതാധിപന്റെ ഉത്തമ ലോകത്തിലേക്ക് ചേർന്നു. രാജവംശത്തിൽപ്പെട്ടവർ ഈ കഥ വായിച്ചാലോ, കേട്ടാലോ, ആയിരം പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്ത ഫലവും ദുഃഖരഹിതത്വവും ലഭിക്കും. നാരദൻ പറഞ്ഞു: രാജാവേ, പിന്നെ ലോകത്തിൽ പ്രശസ്തമായ സുഖന്ധ എന്ന തീർത്ഥത്തിൽ പോകണം; എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നും ശുദ്ധനായി, ബ്രഹ്മലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും. അതിനുശേഷം, തീർത്ഥഭക്തൻ രുദ്രാവർത്തത്തിൽ പോകണം; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ സ്വർഗലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടും. ഗംഗയും സർസ്വതിയും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് സ്നാനം ചെയ്താൽ അശ്വമേധ യാഗത്തിന്റെ ഫലവും സ്വർഗലോകവും ലഭിക്കും. കർണസരസ്സിൽ സ്നാനം ചെയ്ത് ശങ്കരനെ പൂജിച്ചാൽ, ദുഷ്പ്രാപ്തി ഉണ്ടാകില്ല, സ്വർഗലോകം ലഭിക്കും. അതിനുശേഷം, കുബ്ജാമ്രക എന്ന തീർത്ഥത്തിൽ പോകണം; ആയിരം പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്ത ഫലവും സ്വർഗലോകവും ലഭിക്കും. തീർത്ഥസേവകനായ രാജാവ് അരുന്ധതി വൃക്ഷത്തിൽ പോകണം, സാംദ്രകയെ സ്പർശിക്കണം, മൂന്നു രാത്രികൾ ഉപവാസം ചെയ്യണം; അങ്ങനെ ആയിരം പശുക്കളുടെ ഫലവും സ്വർഗലോകവും ലഭിക്കും. ബ്രഹ്മാവർത്തത്തിൽ പോകണം, അശ്വമേധ യാഗത്തിന്റെ ഫലവും സ്വർഗലോകവും ലഭിക്കും; യമുനയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനം സ്പർശിച്ച് അശ്വമേധ ഫലവും ബ്രഹ്മലോകവും ലഭിക്കും. ദർവീസംക്രമണ എന്ന ത്രിലോകങ്ങളിൽ പ്രശസ്തമായ തീർത്ഥത്തിൽ എത്തി, അശ്വമേധ ഫലവും സ്വർഗലോകവും ലഭിക്കും. സിന്ദുവിന്റെ ഉത്ഭവത്തിൽ എത്തി, സിദ്ധരും ഗാന്ധർവരും കൂടെ, അഞ്ചു രാത്രികൾ താമസിച്ച് ധാരാളം സ്വർണ്ണം ദാനം ചെയ്യണം; അതിനുശേഷം, ദുഷ്പ്രാപ്തമായ ദേവിയെ സമീപിക്കണം; അശ്വമേധ ഫലവും ഉശനസിന്റെ മാർഗ്ഗവും ലഭിക്കും. ഋഷികുല്യയും വശിഷ്ഠയും സന്ദർശിക്കണം; വശിഷ്ഠം കടന്ന ശേഷം, എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങളും, ദ്വിജന്മാരും, ഋഷികുല്യയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ഋഷികളുടെ ലോകം ലഭിക്കും. ഒരു മാസം വെജിറ്റബിൾ മാത്രം ഭക്ഷിച്ച് അവിടെ താമസിച്ചാൽ, ഭൃഗുതുങ്ങയിൽ വാജിമേധ യാഗഫലം ലഭിക്കും. വീരപ്രമോക്ഷത്തിൽ പോയാൽ എല്ലാ പാപങ്ങൾ നിന്നുമുക്തനാകും; കാർത്തികയും മാഘവും കാലങ്ങളിൽ അതി ദുർലഭമായ തീർത്ഥത്തിൽ, ധർമ്മനിഷ്ഠൻ അഗ്നിഷ്ടോമ-അതിരാത്ര യാഗങ്ങളുടെ ഫലങ്ങൾ നേടും. സന്ധ്യാ എന്ന ഉത്തമ ജ്ഞാനതീർത്ഥത്തിൽ സ്നാനജലങ്ങൾ സ്പർശിച്ചാൽ, എല്ലാ ജ്ഞാനത്തിലും നിപുണനാകും; മഹാശ്രമത്തിൽ ഒരു രാത്രി താമസിച്ചാൽ എല്ലാ പാപങ്ങൾ നിന്നുമുക്തനാകും. ദിവസത്തിൽ ഒരു പ്രാവശ്യം ഉപവാസം ചെയ്താൽ, ഭാഗ്യലോകങ്ങളിൽ വാസം ചെയ്യാം; ഒരു മാസം ആറു പ്രാവശ്യം ഉപവാസം ചെയ്താൽ, പിതൃവംശത്തിലെ പത്ത് മുൻപും പത്ത് പിന്നെയും മോചനം നേടും. ദേവതകൾ ആരാധിക്കുന്ന മഹേശ്വരനെ ദർശിച്ചാൽ, എല്ലാ കർമ്മങ്ങൾ പൂർത്തിയാക്കി, മരണത്തെക്കുറിച്ച് എവിടെയും ദുഃഖം ഉണ്ടാകില്ല; ആത്മാവ് എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനായി, ധാരാളം സ്വർണ്ണം ലഭിക്കും. പിന്നെ, പിതൃകൂടം ആദരിക്കുന്ന വെതസികയിൽ പോകണം; അശ്വമേധ ഫലവും ഉത്തമ സ്ഥിതിയും ലഭിക്കും. സുന്ദരികയിൽ, സിദ്ധന്മാർ സന്ദർശിക്കുന്നതിൽ, പുരാതനർ കാണുന്ന പോലെ സൗന്ദര്യവും ലഭിക്കും. ബ്രാഹ്മണികയിൽ, ബ്രഹ്മചാരി, താമര നിറമുള്ള വാഹനത്തിൽ, ബ്രഹ്മലോകം നേടും. നൈമിശ എന്ന ദ്വിജന്മാർ സന്ദർശിക്കുന്ന തീർത്ഥത്തിൽ പോകണം; അവിടെ ബ്രഹ്മൻ ദേവഗണങ്ങളോടൊപ്പം എപ്പോഴും വാസം ചെയ്യുന്നു. നൈമിശം ആഗ്രഹിക്കുന്നവന്റെ പാതി പാപം നശിക്കുന്നു; അതിൽ പ്രവേശിക്കുന്നവൻ എല്ലാ പാപങ്ങളിൽ നിന്നുമുക്തനാകും. യുധിഷ്ഠിരൻ ചോദിച്ചു: നാരദേ, വാരാണസിയുടെ മഹത്വം നീ സംക്ഷിപ്തമായി പറഞ്ഞുവല്ലോ; അതിന്റെ വിശദമായ ആ കഥ പറയൂ, എന്റെ മനസ്സ് അതിൽ ആഹ്ലാദിതമാണ്. നാരദൻ പറഞ്ഞു: ഞാൻ ഇവിടെ വാരാണസിയുടെ ധർമ്മത്തിൽ ആധാരമാക്കിയ ഒരു പുരാതന കഥ പറയാം; കേൾക്കുന്നവൻ ബ്രഹ്മഹത്യയുടെ പാപത്തിൽ നിന്നുമുക്തനാകും. ഒരു ദിവസം, മേരു പർവതത്തിന്റെ ഉച്ചിയിൽ, ദേവതകളുടെ ഇടയിൽ ഇരുന്നിരുന്ന ദേവി, ത്രിപുരവിരോധിയായ മഹാദേവനോട് ചോദിച്ചു. ദേവി ചോദിച്ചു: ദേവദേവാ, മഹാദേവാ, ഭക്തരുടെ ദുസ്സുഖം നീക്കുന്നവാ, ഒരു മനുഷ്യൻ എങ്ങനെ വേഗത്തിൽ നിന്നെ, ദിവ്യനായ പ്രഭുവിനെ ദർശിക്കും? സാംഖ്യയോഗം, ധ്യാനം, കർമ്മയോഗം, വേദകർമ്മങ്ങൾ—ഇതും മറ്റു പ്രയോഗങ്ങളും, ശങ്കരാ, ലോകത്തിൽ വളരെ പ്രയാസമുള്ളവയാണ്. സൂക്ഷ്മനായ പ്രഭു യോഗികൾക്കും, കർമ്മത്തിൽ ഏർപ്പെട്ടവർക്കും, മനസ്സിൽ സമാധാനം ഉള്ള എല്ലാ ജീവികൾക്കും എങ്ങനെ ദർശനമാകുന്നു? ഇന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും സേവിക്കുന്ന, ഏറ്റവും രഹസ്യമായ ഈ ജ്ഞാനം, സകല ജീവികൾക്കു ഗുണകരമായതും, ആഗ്രഹാഗ്നി നശിപ്പിക്കുന്നതും, ദയവായി പറയൂ. ഇശ്വരൻ പറഞ്ഞു: ഈ ജ്ഞാനം ഇവിടെ പറയേണ്ടതല്ല, അജ്ഞാനികൾ അതിനെ നിരസിക്കുന്നു; എന്നിരുന്നാലും, ഉത്തമ ഋഷികൾ പ്രഖ്യാപിച്ച സത്യം ഞാൻ പറയാം.