ഗയയിൽ വസിക്കുന്ന ശ്രീ ഗദാധരനെ ഞാൻ വന്ദിക്കുന്നു; കാരണം, അപ്പൻവഴി ചടങ്ങിന്റെ സമയത്ത് ദൂരത്തുനിന്ന് ഓർമ്മിച്ചാലും, ആ മഹാത്മാവ് പിതൃന്മാർക്ക് മോക്ഷം നൽകുന്നു. ഈ ദുഷ്കരമായ ദൂരം കടന്ന്, ചെറിയ അപകടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്ന വനങ്ങൾ—പുലികൾ, കള്ളന്മാർ, മുള്ളുകൾ, പാമ്പുകൾ എന്നിവയെ അതിജീവിച്ച്—ആദ്യം ചെലവഴിച്ച്, വിനയപൂർവ്വം ഭിക്ഷയാചിക്കുന്നു. ജലത്തോട് ചേർന്നിരിക്കുന്ന പ്രസിദ്ധനായ ഗദാധരനേ, കര്പരി, ഞാൻ ദിനംപ്രതി നിന്നെ ദർശിക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. നീ സർവ്വവ്യാപിയായ ആത്മാവാണെന്നും, ഗയയിൽ ശ്രാദ്ധം അർപ്പിച്ചാൽ ദേവതകൾ സന്തോഷിക്കുമെന്നുമുള്ള സത്യം നിലനിൽക്കുമ്പോഴും, നീ ലോകത്തോട് ഉദാസീനനായി കാണപ്പെടുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ്? അതു നിന്റെ കഠിനത്വമാണോ, അല്ലെങ്കിൽ കലി യുഗത്തിന്റെ ശക്തിയാണോ? അല്ലെങ്കിൽ ജനങ്ങളുടെ പാരമ്പര്യമായ ധർമ്മനിഷ്ഠയാണോ, അതോ നിന്റെ സേവാഭാവമാണോ? ഗദാധരാ, നിന്റെ കൃപയാൽ ഞാൻ ശ്രാദ്ധം പൂർത്തിയാക്കി. കൃപയോടെ, പ്രഭേ, വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങാൻ അനുമതി തരണമേ. ശ്രാദ്ധ സമയത്ത് സ്വർഗ്ഗഫലം നൽകുന്ന നാലു ദേവതകളുടെ സ്തുതിഗാനം ഒരുപോലെ ജപിക്കണം; സ്നാനസമയത്തും ഈ ഗാനം ജപിക്കുന്നവർക്ക് വലിയ ഫലം ലഭിക്കും. സ്നാനത്തിന് ശേഷം ഈ ഗാനം കേൾക്കുകയും ജപിക്കുകയും പാടുകയും ചെയ്യുന്നതിലൂടെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങൾക്കും തുല്യമായ ഫലം ലഭിക്കും. പ്രയാഗ, ഗംഗ, യമുനാ എന്നിവയുടെ സ്തുതിഗാനം കേൾക്കുന്നതിലൂടെ കർമ്മജന്യമായ പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു. മഹാദേവൻ നാരദനോട് പറഞ്ഞു: നാരദാ, ഞാൻ തുളസിയുടെ ഉത്ഭവത്തിന്റെ മഹത്വം പറയാം. ഇത് കേട്ടാൽ പാപം, പുനർജന്മം എന്നിവയിൽനിന്ന് മോചനം ലഭിക്കും. തുളസിയുടെ ഇല, പൂവ്, ഫലം, വേര്, ശാഖ, തൊലി, കുരു—എല്ലാം വിശുദ്ധമാണ്; അതിന്റെ മണ്ണുപോലും പവിത്രമാണ്. തുളസി വൃക്ഷത്തിന്റെ കട്ടികൾകൊണ്ട് ചിതയിൽ ദഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നവരും, മരണം കഴിഞ്ഞ് തുളസി കട്ടികൾ ശരീരത്തിൽ ഇടുന്നവരും, അതിന് ശേഷം ദഹനകർമ്മം ചെയ്യുന്നവരും പാപമുക്തരാകും. മരണസമയത്ത് ഹരിയെ ഓർത്താലോ ജപിച്ചാലോ അത്യുന്നതമായ ഫലം ലഭിക്കും. തുളസി കട്ടികൾ ചേർത്തു ദഹിപ്പിച്ചാൽ, ആ വ്യക്തിക്ക് ഇനി ജന്മം ഇല്ല; നൂറ് കട്ടികളിൽ ഒരു തുളസി കട്ടിയെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ മതിയാകും. ദഹനസമയത്ത് പോലും കോടിക്കണക്കിന് പാപങ്ങൾക്കു മോക്ഷം ലഭിക്കും; ഗംഗ ജലത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ അത്രയും വലിയ പുണ്യം ലഭിക്കും. തുളസി കട്ടികൾ ചേർത്തു ചിതയുണ്ടാക്കിയാൽ അതൊരു മഹാപുണ്യമാണ്; ചിതയിൽ തുളസി കട്ടികൾ കത്തുന്നവരെ ദർശിച്ചാൽ, കോടിക്കണക്കിന് പാപങ്ങൾ നശിക്കും. അത്തരത്തിൽ ദഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നവരെ യമദൂതന്മാർ അല്ല, വിഷ്ണുദൂതന്മാരാണ് കൊണ്ടുപോകുന്നത്; ആയിരക്കണക്കിന് ജന്മങ്ങളിൽനിന്ന് മോചിതനായവൻ ജനാർദ്ദനന്റെ സാനിധ്യത്തിൽ എത്തുന്നു. തുളസി കട്ടികളാൽ ഈ ലോകത്ത് ദഹിപ്പിക്കപ്പെടുന്നവരെ ദേവതകൾ ആകാശവിമാനങ്ങളിൽ ഇരുന്ന് പൂക്കളാൽ അഭിഷേകം ചെയ്യുന്നു. അപ്പസരമാർ നൃത്തം ചെയ്യുകയും, ഗായകർ പാടുകയും ചെയ്യുന്നു; അത്തരം വ്യക്തിയെ ദർശിച്ചാൽ വിഷ്ണുവും ശംഭുവും സന്തോഷിക്കുന്നു. ശൗരി അവനെ കൈപിടിച്ച് സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു; സ്വർഗ്ഗവാസികളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ അവന്റെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നീക്കം ചെയ്യുന്നു. clarified butter ചേർത്തു തുളസി ചിത കത്തുമ്പോൾ, അതിനോട് അനുബന്ധിച്ച് ജയഘോഷം മുഴങ്ങുന്ന മഹോത്സവം നടക്കുന്നു. ചിതാഗൃഹത്തിലോ ശ്മശാനത്തിലോ തുളസി ചിത കത്തുമ്പോൾ മനുഷ്യരുടെ പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു; ബ്രാഹ്മണർ തുളസി കട്ടികൾ ചേർത്തു ഹോമം നടത്തുകയോ എള്ള് വിതറി ഹോമം നടത്തുകയോ ചെയ്താൽ, അഗ്നിഷ്ടോമ യാഗഫലവും ലഭിക്കും. തുളസി കട്ടികളിൽ നിന്നുള്ള ധൂപം ഹരിക്ക് അർപ്പിച്ചാൽ ഇന്ദ്രനു തുല്യമായ പുണ്യം, നൂറ് പശു ദാനഫലം ലഭിക്കും. തുളസി കട്ടികൾക്കുള്ളിൽ അഗ്നി കത്തിച്ച് അന്നം പാകം ചെയ്ത് കേശവനു അർപ്പിച്ചാൽ, ആ അന്നം മെറു പർവതത്തേക്കാൾ വിലയേറിയതാകും. തുളസി കട്ടികളുടെ അഗ്നിയിൽ ഹരിക്ക് ദീപം തെളിച്ചാൽ, ലക്ഷദീപ മഹോത്സവഫലം ലഭിക്കും. തുളസി കട്ടികളിൽ നിന്നുള്ള ചന്ദനം കൃഷ്ണനു അർപ്പിക്കുന്നവനു ഭൂമിയിൽ മറ്റൊരു വൈഷ്ണവനും തുല്യനല്ല. അവൻ വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപയുടെ അർഹനാകും. തുളസി ചന്ദനം പ്രതിദിനം ഭക്തിപൂർവ്വം ഹരിയിൽ അണിയിച്ചാൽ, ഹരിയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ആനന്ദം അനുഭവിക്കും. തുളസി ചന്ദനം പുരട്ടിയ ശരീരത്തോടെ വിഷ്ണുവിനെ പൂജിച്ചാൽ, നൂറ് പശു ദാനഫലവും, നൂറുദിവസം പൂജിച്ച ഫലവും ഒരുദിവസം തന്നെ ലഭിക്കും. കൃഷ്ണന്റെ അഭിഷേകത്തിനായി തുളസി ചന്ദനം ക്ഷേത്രത്തിൽ നിലനിൽക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ അതിനുള്ള പുണ്യഫലം കേൾക്കൂ. എട്ട് അളവ് എള്ള് ദാനം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ഫലമത്രേ, ചക്രധാരിയായ ഭഗവാന്റെ കൃപകൊണ്ട് ലഭിക്കും. തുളസി ചേർത്തുള്ള പിണ്ടം പിതൃന്മാർക്ക് അർപ്പിച്ചാൽ, ഓരോ ഇലക്കും ഓരോ പിതാവിനും നൂറ് വർഷത്തേക്ക് തൃപ്തി ലഭിക്കും. തുളസിയുടെ വേർമണ്ണിൽ പ്രത്യേകമായി സ്നാനം ചെയ്താൽ, അതു ദേഹത്ത് നിലനിൽക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ തീർത്ഥസ്നാനഫലം നൽകുന്നു. തുളസി ചെടിയിൽ നിന്നുള്ള ഒരു കുലയാൽ പൂജ ചെയ്താൽ, വിവിധപുഷ്പങ്ങളാൽ പൂജിച്ച ഫലം ചന്ദ്രനും സൂര്യനും നിലനിൽക്കുന്നവരെ നിലനിൽക്കും. തുളസി തോട്ടം ഉള്ള വീട്ടിൽ, ദർശിച്ചാലോ സ്പർശിച്ചാലോ, ബ്രാഹ്മണഹത്യ പോലെയുള്ള പാപങ്ങളും നശിക്കും, നാരദാ, വെറും ദർശനത്താൽ പോലും. മഹാദേവൻ വീണ്ടും പറഞ്ഞു: നാരദാ, ഇനി മറ്റൊരു രഹസ്യം ഞാൻ പറയുന്നു; ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കൂ. ഇതുവരെ മറ്റാരോടും പറഞ്ഞിട്ടില്ലാത്തതാണിത്. തുളസി ഉള്ളിടത്ത്—വീട്ടിലോ ഗ്രാമത്തിലോ കാട്ടിലോ—ലോകനാഥൻ സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കുന്നു. ആ വീട്ടിൽ ദാരിദ്ര്യവും ബന്ധുവഴിയുള്ള ദുഃഖവും, കഷ്ടപ്പാടും, ഭയവും, രോഗവും ഒന്നും ഇല്ല. തുളസി എവിടെയും വിശുദ്ധമാണ്, പ്രത്യേകിച്ച് തീർത്ഥങ്ങളിൽ. ഭൂമിയിൽ ആ ദേവതയുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ തുളസി നട്ടാൽ, തുളസി നട്ടവർക്കു വിഷ്ണുലോകം ഉറപ്പാണ്. ഭക്തിപൂർവ്വം തുളസി പൂജിച്ചാൽ ഹരി അനേകം ദാരുണരോഗങ്ങളും ദോഷങ്ങളും നീക്കി സമാധാനം നൽകുന്നു. തുളസിയുടെ സുഗന്ധം കാറ്റിലൂടെ എവിടെയെത്തിയാലും, പത്തുദിശകളും നാലുവിധ ജീവികളും ശുദ്ധമാകും. നാരദാ, തുളസി വേറിന്റെ മണ്ണ് ഉള്ള വീട്ടിൽ ദേവതകളും ശിവനും ഹരിയും എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു.