സൂതരുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ, മഹർഷിമാർ അവനോട് ചോദിച്ചു: “സർവ്വജ്ഞനായവരേ, liberation നേടാൻ ഏറ്റവും ഉത്തമമായ ഒരു മാർഗ്ഗം ഉണ്ടോ? ദയവായി അതിനെ ഞങ്ങൾക്ക് വിശദീകരിക്കൂ.” സൂതർ ഉത്തരം നൽകി: “കാർമിക മാർഗ്ഗം, അഥവാ കർമ്മയോഗം, ദ്വിജന്മാരെ തുടക്കം കുറിച്ച് എല്ലാ വർഗ്ഗങ്ങൾക്കും നിർദ്ദേശിച്ചിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ, ഈ മാർഗ്ഗങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഏറ്റവും പ്രാധാന്യമുള്ളത്—ഹരിയോടുള്ള ഭക്തി, മനസിൽ, വാക്കിൽ, പ്രവർത്തിയിൽ അർപ്പിച്ച ഭക്തി. ഹരിയോടുള്ള ഈ ഭക്തിയിലൂടെ എല്ലാം കീഴടക്കിയിരിക്കുന്നു; സംശയമില്ല, എല്ലാം ജയിച്ചിരിക്കുന്നു. ഹരി, ദേവതകളുടെ ദേവനായ, ഏകദേശം ആരാധിക്കപ്പെടേണ്ടവനാണ്. ഹരിയുടെ മഹാമന്ത്രങ്ങൾ ജപിച്ചാൽ പാപം എന്ന അസുരൻ നശിക്കുന്നു. ഹരിയെ ശുദ്ധചിന്തയോടെ ഒരിക്കല് ചുറ്റി നടന്ന് ആരാധിച്ചാൽ, എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ കുളിച്ചുള്ള ഫലമുണ്ടാകുന്നു. ഹരിയുടെ രൂപം ദർശിച്ചാൽ, എല്ലാ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളുടെ ഫലവും ലഭിക്കുന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ പരമനാമങ്ങൾ ജപിച്ചാൽ, എല്ലാ മന്ത്രങ്ങൾക്കും ഫലമുണ്ടാകുന്നു. വിഷ്ണുവിന് അർപ്പിച്ചിരിക്കുന്ന തുളസിയുടെ ഗന്ധം ശ്വസിച്ചാൽ, യമന്റെ ഭയാനക മുഖം കാണേണ്ടതില്ല. കൃഷ്ണനെ ഒരിക്കൽ പോലും നമസ്കരിച്ചാൽ, വീണ്ടും അമ്മയുടെ പാലു കുടിക്കേണ്ടതില്ല—അഥവാ, വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല. ഹരിയുടെ പാദങ്ങളിൽ മനസ്സ് അർപ്പിച്ചവർക്കു ഞാൻ എപ്പോഴും നമസ്കരിക്കുന്നു; പുൽകശന്മാരോ, ശ്വപചന്മാരോ, വിദേശജന്മക്കാരോ, ഹരിയുടെ പാദങ്ങൾ സേവിക്കുന്നവർ എവരും ആദരിക്കപ്പെടേണ്ടവരാണ്. അതുപോലെ, ഭക്തിയുള്ള ബ്രാഹ്മണന്മാരും രാജർഷിമാരും ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്. ഹരിയോടുള്ള ഭക്തി സ്ഥാപിച്ചാൽ, വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല. ഹരിയുടെ മുമ്പിൽ നൃത്തം ചെയ്യുകയും, അവന്റെ നാമങ്ങൾ ഉച്ചത്തിൽ പാടുകയും ചെയ്യുന്നവൻ ഗംഗാദി തീർത്ഥങ്ങളുപോലെ ലോകത്തെ ശുദ്ധമാക്കുന്നു. ഭക്തിയിൽ ഹരിയെ കാണുകയോ, സ്പർശിക്കുകയോ, സംസാരിക്കുകയോ ചെയ്താൽ, ബ്രഹ്മഹത്യപാപം പോലുള്ള പാപങ്ങളിൽ നിന്നു മോചനം ലഭിക്കുന്നു. ഹരിയെ ചുറ്റി നടന്ന്, അവന്റെ നാമങ്ങൾ ഉച്ചത്തിൽ ഉരിയടിച്ച് പാടുമ്പോൾ, ബ്രഹ്മഹത്യപാപം പോലും നശിക്കുന്നു. ഹരിയോടുള്ള ഭക്തിയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കാതിരുന്നാലും, ഹരിയുടെ കഥകൾ കേൾക്കുന്നവനെ കണ്ടാൽ പോലും മനുഷ്യൻ ശുദ്ധമാവുന്നു. മഹർഷിമാരേ, കൃഷ്ണയുടെ നാമം ഉച്ചരിച്ചവന്റെ പാപങ്ങൾക്കു ഭയമില്ല; കൃഷ്ണയുടെ നാമം തന്നെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമമാണ്. കൃഷ്ണയുടെ നാമം ഉച്ചരിക്കുന്നവർ ലോകത്തെ ശുദ്ധമാക്കുന്നു; അതിനേക്കാൾ വലിയ പുണ്യഫലമില്ല. വിഷ്ണുവിന്റെ കൃപാപ്രസാദം കഴിച്ച് തലയിൽ വയ്ക്കുന്നവൻ യമന്റെ ദുഃഖം നശിപ്പിച്ച്, വിഷ്ണുവായി മാറുന്നു. സംശയമില്ല, ഹരിയെ മാത്രം ആരാധിക്കണം; മഹാവിഷ്ണുവിനെയും മഹേശ്വരനെയും ഒരുപോലെ കാണുന്നവർക്ക് വീണ്ടും ജനനം ഉണ്ടാകില്ല; അതിനാൽ, ആദി-അന്ത-രഹിതനായ, അനശ്വരനായ വിഷ്ണുവിനെ അറിയണം. ഹരിയെ മാത്രം കാണണം, അവനെ മാത്രം ആരാധിക്കണം; ഹരിയെ മറ്റ് ദേവതകളോടു സമം കാണുന്നവർ ഭയാനകമായ നരകങ്ങളിൽ പോകുന്നു; whether they are foolish or learned, even a dear Brahmin, they should not be counted among the wise. നാരായണൻ സ്വയം ഒരു ശ്വപചനെ പോലും മോചിപ്പിക്കുന്നു; പാപത്തിന്റെ കൂമ്പാരങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്നതിൽ നാരായണനേക്കാൾ ഉത്തമൻ ഇല്ല. ഭയാനകമായ പാപങ്ങൾ ചെയ്താലും, കൃഷ്ണയുടെ നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ മോചനം ലഭിക്കും; നാരായണൻ, ലോകങ്ങളുടെ ഗുരു, തന്റെ നാമത്തിൽ സ്വയം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. സദാചാരികൾ, തങ്ങളുടെ ശക്തിയെക്കാൾ വലിയ ശക്തി സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്നു; ഈ ലോകത്തിൽ സുഖ-ദു:ഖം, ഫലത്തിന്റെ ഭാരമെന്നു മാത്രം കണ്ടു വാദിക്കുന്നവർ പല നരകങ്ങളിൽ പോകുന്നു; അതിനാൽ, ഹരിയോടു ഭക്തി പുലർത്തണം, അവന്റെ നാമത്തിൽ അർപ്പണം ചെയ്യണം. ഹരിയെ ആരാധിക്കുന്നവനെ, അവന്റെ നാമം ഉച്ചരിക്കുന്നവനെ, ഹരി പിൻവശത്തുനിന്നും രക്ഷിക്കുന്നു; ഹരിയുടെ നാമം പാപപർവതം തകർക്കുന്ന വലിയ വജ്രമാണ്. ഹരിയിലേക്കുള്ള ചുവടുകൾ ഫലപ്രദമാണ്; ഹരിയുടെ ആരാധനയ്ക്ക് ഉപയോഗിക്കുന്ന കൈകൾ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്. ഹരിയെ നമസ്കരിക്കുന്ന തല, ഹരിയെ പുകഴ്ത്തുന്ന നാവു, ഹരിയുടെ പാദങ്ങൾ പിന്തുടരുന്ന മനസ്സ്—ഇവയാണ് ഉത്തമം. ഹരിയുടെ നാമം കേട്ടപ്പോൾ ഉരിയടിക്കുന്ന രോമങ്ങൾ, അച്യുതന്റെ കൃപയിൽ കണ്ണിൽ വീഴുന്ന കണ്ണീരുകൾ—ഇവ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്. ദുഃഖകരമായ വിധി കൊണ്ട് മനുഷ്യർ വളരെയധികം ഭ്രാന്തരായിരിക്കുന്നു; liberation നൽകുന്ന നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ മതിയെങ്കിൽ പോലും, അവർ അതിനെ അന്വേഷിക്കുന്നില്ല. അശുദ്ധരായവരും, സ്ത്രീകളുടെ കൂട്ടത്തിൽ ആകർഷിതരായവരും, കൃഷ്ണയുടെ നാമം കേട്ടപ്പോൾ രോമങ്ങൾ ഉരിയടിക്കുന്നില്ല. അവരൊക്കെ അജ്ഞാനികൾ, ആത്മാവിൽ refinement ഇല്ല, മക്കളെക്കുറിച്ചും മറ്റും ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയവരും; അവർ കണ്ണീരൊഴുക്കുന്നു, പക്ഷേ കൃഷ്ണയുടെ നാമം പുകഴ്ത്തിയല്ല. ഈ ലോകത്തിൽ നാവു ലഭിച്ചിട്ടും, കൃഷ്ണയുടെ നാമങ്ങൾ ഉച്ചരിക്കാത്തവൻ liberation നേടാനുള്ള ഉപാധി ലഭിച്ചിട്ടും, അശ്രദ്ധയിൽ അതിനെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു. അതുകൊണ്ട്, മനുഷ്യൻ പരിശ്രമത്തോടെ, കർമ്മയോഗത്തിലൂടെ വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിക്കണം; കർമ്മയോഗം വഴി വിഷ്ണുവിനെ ആരാധിച്ചാൽ മാത്രം അവൻ സന്തുഷ്ടനാവുന്നു. വിഷ്ണുവിന്റെ ആരാധനയാണ് എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളിൽ നിന്നും വലിയതായ തീർത്ഥം; കുളിക്കൽ, പാനീയം, immersion എന്നിവയിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലങ്ങൾ—all holy places—കൃഷ്ണയെ സേവിച്ചാൽ അതേ ഫലം ലഭിക്കുന്നു. ഹരിയെ കർമ്മയോഗത്തിലൂടെ ആരാധിക്കുന്നവർ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്. അതുകൊണ്ട്, മഹർഷിമാരേ, കൃഷ്ണനെ, ഉത്തമമായ മംഗലസ്രോതസ്സിനെ, ആരാധിക്കൂ. ഇങ്ങനെ, 'വിഷ്ണു ഭക്തിയുടെ മഹത്വം' എന്ന അമ്പതാം അധ്യായം, പദ്മപുരാണത്തിലെ സ്വർഗ്ഗഖണ്ഡത്തിൽ സമാപിക്കുന്നു. അദ്ധ്യായം അവസാനിച്ചപ്പോൾ, മഹർഷിമാർ വീണ്ടും സൂതനോട് ചോദിച്ചു: “സൂതനേ, ഹരിയെ കർമ്മയോഗത്തിലൂടെ എങ്ങനെ ആരാധിക്കാം? liberation തേടുന്നവർക്കു, ഹരിയെ ശരിയായി ആരാധിക്കാൻ എന്താണ് മാർഗ്ഗം? ദയവായി ലോകങ്ങളുടെ സംരക്ഷണത്തിനായി, ധർമ്മത്തിന്റെ സംഗ്രഹത്തിനായി, അതിനെ വിശദീകരിക്കൂ.