കുഷഗ്രാസത്തിൽ ഇരുന്ന്, ശാന്തമായ മനസ്സോടെ, ആത്മനിയന്ത്രണം പാലിച്ച്, ഒരിക്കൽ മാത്രം ഭക്ഷണം കഴിക്കുന്നവൻ ഒരു മാസത്തോളം എല്ലാ ഭോഗങ്ങളുടെയും അധിപതിയാകും. അത്തവൻ നൂറ് സ്വർണ്ണാഭരണധാരിണികളെയും ലഭിക്കും; ഭൂമിയിലെ സമുദ്രങ്ങൾ വരെയുള്ള പ്രദേശങ്ങളിൽ മഹാഭോഗങ്ങളുടെ അധിപതിയാകും. പതിനായിരം ഗ്രാമങ്ങളുടെ ഭോക്താവായി, എപ്പോഴും ധനവും ധാന്യവും ഉള്ളവനായി, വലിയ ദാനശീലനായവനായി അവൻ മാറും. ഈ മഹാഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, ആ പുണ്യസ്ഥലത്തെ ഓർമ്മിക്കുന്നു; ആ മനോഹരമായ വറ്റയിലത്തിൻ കീഴിൽ, ബ്രഹ്മചാരിയായ, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചവൻ, ഉപവാസവും യോഗവും അനുഷ്ഠിച്ചതോടെ ബ്രഹ്മജ്ഞാനം പ്രാപിക്കുന്നു. കോടിതീർത്ഥത്തിൽ ജീവൻ ഉപേക്ഷിക്കുന്നവൻ, ആയിരം കോടി വർഷങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; എന്നാൽ പുണ്യഫലം തീരുമ്പോൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വീഴുന്നു. അവൻ സ്വർണ്ണം, രത്നം, മുത്ത് എന്നിവയിൽ സമ്പന്നമായ, സുന്ദരമായ കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നു; പിന്നീട് വാസുകിയുടെ വടക്കുഭാഗത്തുള്ള ഭോഗവതി നഗരത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. അവിടെയൊരു പുണ്യസ്ഥലം ഉണ്ട്, പത്ത് അശ്വമേധയജ്ഞങ്ങളുമായി തുല്യമാണ്; അവിടെ സ്നാനം ചെയ്താൽ അശ്വമേധഫലം ലഭിക്കും. സമ്പന്നത, സൗന്ദര്യം, പ്രാവീണ്യം, ദാനശീലം, ധാർമ്മികത — ഇവയൊക്കെ അവനിൽ വരും; നാലു വേദങ്ങളിൽ നിന്നോ സത്യത്തിൽ നിന്നോ കിട്ടുന്ന പുണ്യഫലങ്ങൾ അവൻ നേടും. അഹിംസയുടെ പുണ്യഫലം അവിടെ എത്തിയാൽ മാത്രം ലഭിക്കും; ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്തിടത്തൊന്നും അതത് കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ സ്നാനത്തിന് തുല്യമാണ്. സിന്ദു ചേർന്നു പോകുന്ന സ്ഥലത്ത്, കുരുക്ഷേത്രത്തിൽ സ്നാനത്തിന് പത്ത് മടങ്ങ് കൂടുതൽ ഫലം ലഭിക്കും; ഗംഗയുടെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ, തപസ്സുകൾ നിറഞ്ഞ സ്ഥലങ്ങൾ, അവിടെ ലഭ്യമാണ്. അതിനെ പൂർണതയുടെ ക్షേത്രം എന്നാണ് അറിയേണ്ടത്; സംശയിക്കേണ്ടതില്ല. ഭൂമിയിലെ മനുഷ്യരെ മോചിപ്പിക്കും, ഭൂതലത്തിലെ നാഗരെയും മോചിപ്പിക്കും. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ദേവതകളെ മോചിപ്പിക്കുന്നു; അതിനാൽ ഗംഗയെ "മൂന്നു പാത" എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ആ ശരീരധാരിയുടെ അസ്ഥികൾ ഗംഗയിൽ നിലനിൽക്കുന്ന കാലം മുഴുവൻ, അവൻ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. എല്ലാ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളിൽ ഗംഗയാണ് പരമം; നദികളിൽ ഗംഗയാണ് ശ്രേഷ്ഠം. എല്ലാ ജീവജാലങ്ങൾക്കും മോക്ഷം നൽകുന്നവളാണ് ഗംഗ, വലിയ പാപികൾക്കും പോലും. എവിടെയും ഗംഗയെ എളുപ്പത്തിൽ കാണാം, പക്ഷേ മൂന്നു സ്ഥലങ്ങളിൽ മാത്രമേ അവൾ ദുർലഭയാകൂ: ഗംഗയുടെ ദ്വാരം, പ്രയാഗം, ഗംഗയും സമുദ്രവും ചേർന്ന സങ്കേതം. അവിടെ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ഉയരുന്നു; അവിടെ മരിക്കുന്നവർ വീണ്ടും ജനനം കാണില്ല. പാപം കൊണ്ട് മനസ്സു കുഴഞ്ഞ എല്ലാവർക്കും, വഴികാണാൻ ശ്രമിക്കുന്നവർക്ക്, ഗംഗയെ തുല്യമായ മറ്റൊരു മാർഗ്ഗം ഇല്ല. ഗംഗ ശുദ്ധരുടെ ശുദ്ധതയാണ്, മംഗളത്തിന്റെ മംഗളതയാണ്; മഹേശ്വരന്റെ തലയിൽ നിന്ന് വീണവളാണ്, പാപം നീക്കുന്ന മംഗളവളാണ്. മാർകണ്ടേയൻ രാജാവിനോട് പറഞ്ഞു: വീണ്ടും പ്രയാഗയുടെ മഹത്വം കേൾക്കൂ; ഇത് കേട്ടാൽ എല്ലാ പാപങ്ങൾക്കും മോചനം ലഭിക്കും, സംശയമില്ല. ഗംഗയുടെ വടക്കൻ തീരത്ത് മനസ എന്നൊരു പുണ്യസ്ഥലം ഉണ്ട്; അവിടെ മൂന്ന് രാത്രികൾ ഉപവാസം ചെയ്താൽ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നിറവേറും. പശു, ഭൂമി, സ്വർണ്ണം എന്നിവ ദാനം ചെയ്താൽ കിട്ടുന്ന ഫലങ്ങൾ, ആ പുണ്യസ്ഥലത്തെ ഓർമ്മിച്ചാൽ വീണ്ടും ലഭിക്കും. ആഗ്രഹമുള്ളവയോ ആഗ്രഹമില്ലാത്തവയോ, ഗംഗയിൽ മരിച്ചാൽ, മരണം വന്നാൽ, സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കും, നരകം കാണില്ല. അപ്പസരസുകളുടെ ഗാനങ്ങൾ കേട്ട് ഉണരുന്നവൻ, ഹംസകളും കുരുവികളും അലങ്കരിച്ച രഥത്തിൽ യാത്രചെയ്യുന്നു. ആറായിരം വർഷങ്ങൾക്കാലം ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു; പിന്നീട് പുണ്യഫലം തീർന്നാൽ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് താഴേക്ക് വീഴുന്നു. അവൻ സ്വർണ്ണം, രത്നം, മുത്ത് എന്നിവയിൽ സമ്പന്നമായ വലിയ കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നു. അറുപതിനായിരം പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും അറുപത് നൂറ് പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും മാഘ മാസത്തിൽ ഗംഗയുടെയും യമുനയുടെയും സംഗമത്തിലേക്ക് പോകുന്നു. നൂറ് ആയിരം പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്ത ഫലവും, പ്രയാഗത്തിൽ മാഘ മാസത്തിൽ മൂന്ന് ദിവസം സ്നാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കും. ഗംഗയും യമുനയും തമ്മിലുള്ള ഇടയിൽ, പഞ്ചാഗ്നി യജ്ഞം അനുഷ്ഠിച്ചാൽ, അവൻ ദോഷരഹിതനായി, രോഗരഹിതനായി, അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ ലഭിച്ചവനായി മാറുന്നു. ശരീരത്തിൽ ഉള്ള ഓരോ രോമരന്ധ്രത്തിനും തുല്യമായ ആയിരം വർഷങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; പിന്നെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണാൽ, ജംബുദ്വീപത്തിലെ അധിപതിയാകും. മഹാഭോഗങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, ആ പുണ്യസ്ഥലത്തെ ആരാധിക്കുന്നു. പ്രശസ്തമായ സങ്കേതത്തിൽ വെള്ളത്തിൽ കയറിയവൻ, രാഹു പിടിച്ച ചന്ദ്രൻ ദോഷങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നതുപോലെ, സോമലോകത്തിൽ എത്തി സോമനോടൊപ്പം ആനന്ദിക്കുന്നു. അറുപതിനായിരം വർഷങ്ങളും അറുപത് നൂറ് വർഷങ്ങളും സ്വർഗ്ഗത്തിൽ സപ്തർഷികളും ഗന്ധർവരും സേവിക്കുന്നവനായി ആനന്ദിക്കുന്നു. കഴിഞ്ഞാൽ, രാജാവേ, സമ്പന്നമായ കുടുംബത്തിൽ ജനിക്കുന്നു; അഗ്നിയുടെ വേരിൽ തല താഴെ, കാലുകൾ മുകളിലാക്കി കുടിയുന്നവൻ, ലക്ഷം വർഷങ്ങൾ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; പിന്നെ വീണാൽ അഗ്നിഹോത്രം ചെയ്യുന്നവനാകും. ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, ആ പുണ്യസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോകുന്നു; ശരീരം Birds-ന് സമർപ്പിച്ചവൻ, ലക്ഷം വർഷങ്ങൾ സോമലോകത്തിൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. പിന്നെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ നിന്ന് വീണാൽ, ധർമ്മം, സൗന്ദര്യം, ജ്ഞാനം, മനോഹരമായ ശരീരം എന്നിവയുള്ള രാജാവായി ജനിക്കുന്നു. ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ച്, വീണ്ടും ആ പുണ്യസ്ഥലത്തിലേക്ക് പോകുന്നു, യമുനയുടെ വടക്കൻ തീരത്തും പ്രയാഗയുടെ തെക്കൻ ഭാഗത്തും. "ഋണപ്രമോചന" എന്ന പുണ്യസ്ഥലമാണ് ശ്രേഷ്ഠം; അവിടെ ഒരു രാത്രി കഴിഞ്ഞാൽ എല്ലാ കടങ്ങൾക്കും മോചനം ലഭിക്കും. അവൻ സൂര്യലോകം പ്രാപിച്ച്, എപ്പോഴും കടമില്ലാത്തവനായി നിലനിൽക്കും. ഇങ്ങനെ പുണ്യസ്ഥലങ്ങൾ, ഗംഗയുടെ മഹത്വം, പ്രയാഗയുടെ ശ്രേഷ്ഠത, സ്നാനത്തിന്റെ ഫലങ്ങൾ, ജീവന്റെ മോക്ഷം — ഇതെല്ലാം ഈ കഥയിലൂടെ തെളിയുന്നു.