മാഘ മാസത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നത് സ്വന്തം ക്ഷേമത്തിനായി അവശ്യമാണ്; അതിനാൽ, മാഘത്തിൽ സ്നാനത്തിനുള്ള പരമോന്നത നിയമം ഇപ്പോൾ ഞാൻ വിശദീകരിക്കുന്നു. ഉത്തമ പുരുഷന്മാർ ഒരു വ്രതം സ്വീകരിക്കണം; കൂടുതൽ ഫലങ്ങൾ ലഭിക്കാൻ ജ്ഞാനികൾ കുറച്ച് ഭക്ഷണം ഉപേക്ഷിക്കേണ്ടതാണ്. ഭൂമിയിൽ ഉറങ്ങണം, തിലയോടുകൂടിയ നെയ്യ് ഹോമം ചെയ്യണം, നിത്യനായ വാസുദേവനായ വിഷ്ണുവിനെ 하루ത്തിൽ മൂന്ന് പ്രാവശ്യം പൂജിക്കണം. മാഘത്തിൽ മാധവനായി ഒരു ദീപം അർപ്പിക്കണം; ഇന്ധനം, കംബൾ, വസ്ത്രം, ചപ്പൽ, കുങ്കുമം, നെയ്യ് എന്നിവയും നൽകണം. എണ്ണ, പത്ത്, വട്ടികൾ, പഞ്ച, വസ്ത്രം, ഭക്ഷണം — ഇവയെല്ലാം കഴിവിനനുസരിച്ച് ദാനം ചെയ്യണം, രാജാവേ. വേദം അറിയുന്നവനു ഒരു യവം തുല്യമായ സ്വർണ്ണം നൽകണം; ആ ദാനം, രാജാവേ, സമുദ്രം പോലെയാണ്, എപ്പോഴും നശിക്കാത്തത്. മറ്റുള്ളവരുടെ അഗ്നി ഉപയോഗിക്കരുത്, ദാനം സ്വീകരിക്കരുത്; മാഘം കഴിയുമ്പോൾ, രാജാവ് ബ്രാഹ്മണന്മാരെ കഴിവിനനുസരിച്ച് അന്നം നൽകണം. സ്വന്തം ക്ഷേമം ആഗ്രഹിക്കുന്നവൻ അവർക്കു ദക്ഷിണ നൽകണം; മാഘം പൂർത്തിയാക്കുന്നത് ഏകാദശിയിൽപോലെ നടത്തണം. വിശ്വാസമുള്ളവൻ, അക്ഷയമായ സ്വർഗ്ഗം ആഗ്രഹിച്ച്, അനന്തമായ പുണ്യത്തിനായി, വിഷ്ണുവിനെ സന്തോഷിപ്പിക്കാൻ ഈ വ്രതം നിർവഹിക്കണം. മാഘത്തിൽ സൂര്യൻ മകരത്തിൽ കഴിയുമ്പോൾ, ഗോവിന്ദൻ, അച്യുതൻ, മാധവൻ ഈ സ്നാനത്തിലൂടെ പ്രഖ്യാപിച്ച ഫലം നൽകട്ടെ. ഈ മന്ത്രം ജപിച്ച്, ശാന്തതയോടെ, ശ്രദ്ധയോടെ സ്നാനം ചെയ്യണം; വീണ്ടും വാസുദേവൻ, ഹരി, കൃഷ്ണ, മാധവൻ എന്നിവരെ ഓർക്കണം. വീട്ടിലും, ഒരു വെള്ളക്കുടം വാതം കൊണ്ടു രാത്രിയിൽ തളളിയ വെള്ളം ഉപയോഗിച്ച് സ്നാനം ചെയ്യുമ്പോൾ, അതും ഒരു തീർത്ഥസ്നാനത്തിന് തുല്യമാണ്; ആഗ്രഹിച്ച എല്ലാ ഫലങ്ങളും ലഭിക്കും. അവിടെ, വ്രതം പാലിച്ച്, വിഭവങ്ങൾക്കൊപ്പം അന്നം നൽകണം; ആ സ്നാനത്തിന്റെ ശക്തിയാൽ, മനുഷ്യൻ നരകത്തിൽ പോകുന്നില്ല. മകരത്തിൽ സൂര്യൻ കയറുമ്പോൾ, വീട്ടിൽ ചൂടുള്ള വെള്ളം കൊണ്ട് സ്നാനം ചെയ്താൽ, ആ ഫലം ആറു വർഷം നിലനിൽക്കും. പുറത്ത്, കുളം സ്നാനം ചെയ്താൽ, പന്ത്രണ്ട് വർഷം ഫലമാണ്; തടാകത്തിൽ, രാജാവേ, അതിന്റെ ഇരട്ടം; നദിയിൽ, നാലു മടങ്ങ് കൂടുതൽ. ദൈവീക തടാകത്തിൽ, നൂറു മടങ്ങ് പുണ്യമാണ്; വലിയ നദിയിൽ, നൂറു മടങ്ങ്; മഹാനദികളുടെ സംഗമത്തിൽ, രാജാവേ, നാലു നൂറു മടങ്ങ്. ഈ എല്ലാ പുണ്യവും, സൂര്യൻ മകരത്തിൽ കയറുമ്പോൾ, ആയിരം മടങ്ങ് വർദ്ധിക്കുകയാണ്; ഒരാൾ, രാജാവേ, ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ മാത്രം ഈ പുണ്യം നേടുന്നു. മാഘത്തിൽ ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവർ, രാജാവേ, നാലു ആയിരം കാലങ്ങൾ ദേവലോകത്തിൽ നിന്ന് വീഴുന്നില്ല. ഓരോ ദിവസവും, മനുഷ്യനേ, മാഘത്തിൽ ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുന്നവൻ ആയിരം സ്വർണ്ണ നാണയങ്ങൾ ദാനം ചെയ്യുന്നവനായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മാഘത്തിൽ, രാജാവേ, ആയിരം നൂറു മടങ്ങ് വർദ്ധിക്കുന്നു; ഗംഗയും യമുനയും സംഗമിക്കുന്ന സ്ഥലത്ത് സ്നാനത്തിന് ഇങ്ങനെ പുണ്യം, സന്യാസികൾ പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. വലിയ പാപഭാരങ്ങൾ ദഹിപ്പിക്കാൻ, ജഗത്പതിയാകുന്ന ദേവൻ പ്രയാഗം സ്ഥാപിച്ചു, രാജാവേ, ജീവികൾക്കായാണ്. ഈ സ്ഥലത്തെ, അതിന്റെ വെള്ളയും കറുത്ത വെള്ളവും, യഥാർത്ഥത്തിൽ കേൾക്കൂ; പാപികൾക്കായാണ് ബ്രഹ്മാവ് ഈ സ്ഥലം നിർമിച്ചത്. നൂറു പാപങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ളവൻ പോലും, മാഘത്തിൽ മകരത്തിൽ വെള്ളയും കറുത്ത വെള്ളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, വീണ്ടും ഗർഭത്തിൽ വീഴുന്നില്ല. ഭാര്യയോട് ആസക്തനായവൻ പോലും, മാഘത്തിൽ പ്രയാഗത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, പുരുഷസിംഹനായ രാജാവേ, പരമാവസ്ഥ നേടുന്നു. വെള്ളയും കറുത്ത വെള്ളവും, സർസ്വതിയിൽ നിന്നു ഉദിച്ചുള്ളത്, ലോകനിർമ്മാതാവ് വിഷ്ണുവിന്റെ ലോകത്തിലേക്കുള്ള വഴിയായി സൃഷ്ടിച്ചു. വിഷ്ണുവിന്റെ മായ, ദേവന്മാർക്കും അതിജയിക്കാൻ കഴിയാത്തത്, പ്രയാഗത്തിൽ, മനുഷ്യരാജാവേ, മാഘത്തിൽ ദഹിക്കുന്നു. പ്രകാശമുള്ള ലോകങ്ങളിൽ അനേകം ആനന്ദങ്ങൾ അനുഭവിച്ച ശേഷം, പ്രയാഗത്തിൽ മാഘത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തവർ വിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രത്തിൽ ലയിക്കുന്നു. വെള്ളയും കറുത്ത വെള്ളം മാഘത്തിൽ, സൂര്യൻ മകരത്തിൽ കയറുമ്പോൾ, സ്പർശിച്ചാൽ, ചിത്രഗുപ്തൻ പോലും ആ പുണ്യത്തിന്റെ അളവ് കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ല. മാഘത്തിൽ, സൂര്യൻ മകരത്തിൽ, വെള്ളയും കറുത്ത വെള്ളത്തിൽ മുഴുവൻ മുങ്ങിയാൽ, ബ്രഹ്മാവും ആ പുണ്യത്തിന്റെ മഹത്വം വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല. മാഘത്തിൽ പ്രയാഗത്തിൽ മൂന്നു ദിവസം സ്നാനം ചെയ്താൽ, നൂറു വർഷം ഉപവാസം ചെയ്ത ഫലമാണ്. മാഘത്തിൽ വെണിയിൽ ഓരോ ദിവസവും സ്നാനം ചെയ്താൽ, സൂര്യഗ്രഹണത്തിൽ കുരുക്ഷേത്രയിൽ ആയിരം ഭാരം സ്വർണ്ണം ദാനം ചെയ്തതിനു തുല്യമായ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു. മാഘത്തിൽ വെള്ളയും കറുത്ത വെള്ളത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ആയിരം രാജസൂയ യാഗങ്ങളുടെ പുണ്യം ലഭിക്കുന്നു. രാജാവേ, ഭൂമിയിലെ എല്ലാ തീർത്ഥങ്ങളും ഏഴ് നഗരങ്ങളും മാഘത്തിൽ വെണിയിൽ സ്നാനത്തിനായി ഒന്നിക്കുന്നു. പാപികളുമായി സമ്പർക്കം കൊണ്ടു എല്ലാ തീർത്ഥജലങ്ങളും കറുപ്പായി മാറുന്നു; എന്നാൽ, പ്രയാഗത്തിൽ മാഘത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ അവ ശുദ്ധവും പ്രകാശവുമാണ്. രാജാവേ, അനേകം യുഗങ്ങളുടെയും ജന്മങ്ങളുടെയും പാപങ്ങൾ മാഘത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തവർക്ക്, whether fair or dark, ചിതയാകും. വാക്കിലൂടെ, മനസ്സിലൂടെ, ശരീരത്തിലൂടെ ചെയ്ത പാപങ്ങൾ ഉറപ്പായും അവസാനിക്കുന്നു, മാഘത്തിൽ പ്രയാഗത്തിൽ മൂന്നു ദിവസം സ്നാനം ചെയ്താൽ. മൂന്നു ദിവസം പ്രയാഗത്തിൽ മാഘത്തിൽ സ്നാനം ചെയ്തവൻ, പാപം വിട്ട്, പാമ്പ് പഴയ ചർമ്മം കളയുന്നതുപോലെ സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് ഉയരുന്നു. എവിടെയും ഗംഗയിൽ കയറുമ്പോൾ, അതു കുരുക്ഷേത്രത്തിന് തുല്യമാണ്; എന്നാൽ, ഗംഗാ വിന്ധ്യയിൽ ചേർന്നിടത്ത്, പത്തു മടങ്ങ് കൂടുതൽ വിശുദ്ധമാണ്. കാശിയിൽ വടക്കോട്ടു ഒഴുകുന്ന ഗംഗാ നൂറു മടങ്ങ് പുണ്യമാണ്; ഗംഗാ-യമുനാ സംഗമത്തിൽ കാശി നൂറു മടങ്ങ് കൂടുതൽ. ഇവയിൽ, പടിഞ്ഞാറോട്ടു ഒഴുകുന്ന ഗംഗാ ആയിരം മടങ്ങ് ശക്തമാണ്, രാജാവേ; അവൾയെ ദർശിച്ചാൽ പോലും ബ്രാഹ്മണഹത്യയുടെ പാപം നീങ്ങുന്നു.