ഭക്തിപൂർവ്വം ഞാൻ നിങ്ങളോട് ഗംഗാദേവിയുടെ മഹത്വം വിവരിക്കാം. ജഹ്നവി എന്ന ഗംഗാനദിയിൽ സ്നാനം ചെയ്യുകയും അവളുടെ ജലം പാനമാകുകയും അവിടെ പിതൃകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിക്കുകയും ചെയ്താൽ, ഏറ്റവും വലിയ പാപക്കൂട്ടങ്ങൾ പോലും ദിവസേന അകറ്റപ്പെടുന്നു. വസ്ത്രം പോലെ നാരുകളും ഉണങ്ങിയ പുല്ലും തീയിൽ പെട്ടാൽ ഉടൻ കത്തിപ്പോകുന്നതുപോലെ, ഗംഗാജലത്തിന്റെ സ്പർശം കിട്ടുമ്പോൾ മനുഷ്യന്റെ പാപങ്ങൾ ഉടനടി നശിക്കുന്നു. ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, അവിനാശിയായ സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കുകയും, കേശവനെ പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു; പുണ്യഫലമായി പ്രശസ്തിയും, രാജത്വവും, ജീവിതാവസാനത്തിൽ പരമഗതിയും ലഭിക്കുന്നു. ഗംഗയിൽ യഥാവിധി വാക്കുകളും കർമ്മങ്ങളും അനുസരിച്ച് പിതൃങ്ങൾക്കായി പിണ്ഡം അർപ്പിക്കുന്നവന് ലഭിക്കുന്ന ഫലം കേൾക്കൂ: ഒരിക്കൽ അന്നം അർപ്പിച്ചാൽ, ആൾ ദേവാലയത്തിൽ ആയിരം വർഷം ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; എള്ള് ഉപയോഗിച്ചാൽ ഫലം ഇരട്ടിയാവുന്നു, ശുദ്ധമായ അർപ്പണങ്ങൾക്കും അതുപോലെ. നിയമപ്രകാരം പശുവിന്റെ പാൽ അർപ്പിച്ചാൽ, സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അന്തമില്ല; അങ്ങനെ പിണ്ഡം അർപ്പിച്ചാൽ, പ്രതിദിനം നൂറു യാഗങ്ങൾ നിർവഹിക്കുന്നതുപോലെ. നരകത്തിൽ വസിക്കുന്ന പിതൃകൾ ഭൂമിയിൽ ഭാഗ്യവാന്മാരായി, സമ്പത്തും പുത്രന്മാരും ആരോഗ്യവും സന്തോഷവും ആദരവും ലഭിച്ച് ഉയർന്ന നിലയിൽ ജനിക്കുന്നു. അധോലോകത്തുള്ളവരും, ഭൂമിയിലെ കീടങ്ങളും, അചലജന്തുക്കളും, പക്ഷികൾക്കിടയിലും, ഇവർ രാജാവായി സമ്പന്നരായി ജനിക്കുന്നു. പുത്രന്മാർ, മരുമക്കൾ, ബന്ധുക്കൾ, മകൾമാരുടെ പുത്രന്മാർ, മരുമക്കളും അമ്മാവന്മാരും സുഹൃത്തുക്കളും, പ്രിയരും അപ്രിയരും, ഇവർ ഗംഗാതീരത്തിലും ജലത്തിലും യഥാവിധി ഉപകരണങ്ങളാൽ ജലം, പിണ്ഡം എന്നിവ അർപ്പിച്ചാൽ, അവർക്കു സ്വർഗ്ഗം അക്ഷയമാവുന്നു. പിണ്ഡത്തിനു മുകളിൽ ഇരിക്കുന്ന പിതൃകളും, മാതൃവംശത്തിൽ ജനിച്ചവരും, നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും സന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നു. സ്വർഗ്ഗത്തിൽ, ഭൂമിയിൽ, മധ്യലോകങ്ങളിൽ വസിക്കുന്ന സകല ജീവികളും ദൈവീകമായ ഗംഗയെ പ്രാപിക്കാൻ നിരന്തരം ആഗ്രഹിക്കുന്നു. ഒരാൾ പോലും ഗംഗയെ സന്ദർശിച്ചാൽ, അവന്റെ പിതൃകൾ ശുദ്ധരാകുന്നു; ഇതു വലിയ പുണ്യമാണ്—സ്വയം രക്ഷപ്പെടുകയും മറ്റുള്ളവരെയും രക്ഷപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ചതുരാനനനായ ബ്രഹ്മാവിനും ഗംഗയുടെ മുഴുവൻ മഹത്വം വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല; അതിനാൽ, ദ്വിജന്മാരേ, ഭഗീരഥീയുടെ മഹത്വത്തിൽ നിന്നൊന്ന് ഞാൻ ഇവിടെ പറയുന്നു. മഹർഷിമാർ, സിദ്ധന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, മറ്റു ദേവതകൾ—ഇവർ ഗംഗാതീരത്ത് തപസ്സു ചെയ്തതുകൊണ്ടു സ്വർഗ്ഗത്തിൽ അച്യുതന്മാരായി നിലകൊണ്ടു. അവർ ദൈവീകശരീരങ്ങളുമായി, മനോരമമായ രത്നമന്ദിരങ്ങളിൽ നിന്നു തിരികെ വരാറില്ല; അവിടെ സ്വർണ്ണമന്ദിരങ്ങൾ എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും മറികടന്ന് ഉയർന്നിരിക്കുന്നു, ആഗ്രഹിച്ച എല്ലാ വസ്തുക്കളും അവിടെ ലഭ്യമാണ്, മനോഹരിയായ സ്ത്രീകളും അവിടെ വസിക്കുന്നു. അവിടത്തെ പൂക്കളുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ പാർിജാതത്തിനെപ്പോലെയും, കല്പവൃക്ഷങ്ങളെപ്പോലെയും, ഗംഗാതീരത്ത് തപസ്സു ചെയ്തതിന്റെ ഫലമായി ഈ രാജത്വം അവർക്ക് ലഭിച്ചു. അനേകം തപസ്സുകൾ, യാഗങ്ങൾ, വ്രതങ്ങൾ, ധാനങ്ങൾ എന്നിവ ചെയ്യുന്നതിലൂടെ ലഭിക്കുന്ന ഫലം, ഗംഗയെ സേവിക്കുന്നവർക്കും ലഭിക്കുന്നു. വ്യഭിചാരത്തിൽ ജനിച്ചവൻ, പാപിയായവൻ, ചണ്ഡാളൻ, ഗുരുഹന്താവ്, എല്ലാ ദുഷ്പ്രവൃത്തികളിലും ഉൾപ്പെട്ടവൻ—even അത്തരംവരെയും ഗംഗാ ഉപേക്ഷിക്കില്ല. പുത്രന്മാർ പിതാവിനെ ഉപേക്ഷിക്കും, ഭാര്യയും സുഹൃത്തുക്കളും ബന്ധുക്കളും ഉപേക്ഷിക്കും, പക്ഷേ ഗംഗാ ഒരിക്കലും ഉപേക്ഷിക്കില്ല. അമ്മ കുട്ടിയെ സ്നേഹത്തോടെ അങ്ങേയറ്റം ശുചിത്വത്തിലാക്കുന്നതുപോലെ, ഗംഗാ അവരെ അകമാലയിട്ട് പാപങ്ങൾ കഴുകിത്തള്ളുന്നു. ഒരിക്കൽ പോലും ഭക്തിയോടെ ഗംഗയെ ആരാധിച്ചാൽ, ആൾ പ്രശസ്തനായി, ആനന്ദവും അലങ്കാരവും അനുഭവിച്ചുകൊണ്ട് ആദരിക്കപ്പെടുന്നു. ഗംഗയെ സ്മരിക്കുന്നവരെയും, ധ്യാനിക്കുന്നവരെയും, സ്തുതിക്കുന്നവരെയും, ആനന്ദിക്കുന്നവരെയും, ഗംഗാ ലക്ഷക്കണക്കിന് കുടുംബങ്ങളെ മോചിപ്പിക്കുന്നു. രണ്ട് വംശങ്ങൾക്കും ഗംഗാ ഭവസാഗരത്തിൽ നിന്ന് മോചനം നൽകുന്നു, സംക്രമം, ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹണം എന്നിവയിൽ. ഗംഗയിൽ ഉത്തമസമയങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ഒരു കോടി വംശജരെ ഉയർത്തുന്നു; ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ, പകലിൽ, സൂര്യൻ ഉത്തരായണത്തിലാകുമ്പോൾ ഗംഗയിൽ. ജനാർദ്ദനൻ ഹൃദയത്തിൽ വസിച്ചുകൊണ്ട് ഗംഗയിലെ വിശുദ്ധജലത്തിൽ ശരീരം ഉപേക്ഷിക്കുന്നവർ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്; അങ്ങനെ ജീവൻ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, അവർ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പോവുകയും തിരികെ ജനിക്കാതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഗംഗയെ എപ്പോഴും അനുഗമിക്കുന്നവർ ദേവന്മാരെ അനുഗമിക്കുന്നവരാണ്. വിഷ്ണു എല്ലാ ദേവന്മാരിലെയും സാരമാണ്, ഗംഗാ വിഷ്ണുവിൽ നിന്നാണ്; ഗംഗയിൽ പിതൃകൾക്കായി പിണ്ഡം, എള്ള് ജലം എന്നിവ അർപ്പിച്ചാൽ, നരകത്തിൽ വസിക്കുന്നവർ സ്വർഗ്ഗം പ്രാപിക്കുന്നു, സ്വർഗ്ഗത്തിലുള്ളവർ മോക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു—even പരസ്യസ്ത്രീയെയും സമ്പത്തും അപഹരിച്ചവർക്കും, വൈരമുള്ളവർക്കും. മനുഷ്യർക്കായി ഗംഗാ പരമഗതിയാണ്—even വേദം അറിയാത്തവർക്കും, ഗുരുവിനെ അപമാനിച്ചവർക്കും. ആചാരശുദ്ധിയും നിർവ്വഹണവും ഇല്ലാത്തവർക്കും ഗംഗയെ തുല്യമായ മറ്റൊരു ഗതി ഇല്ല; ധനസമ്പന്നമായ യാഗങ്ങൾക്കും ദുഷ്കരമായ തപസ്സുകൾക്കും എന്ത് പ്രയോജനം? സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും ഗംഗാ നൽകുന്നു, സുഖവും ഭാഗ്യവും പ്രദാനം ചെയ്യുന്നു; മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കുന്ന ഉത്തമ യോഗങ്ങൾക്കും എന്ത് ആവശ്യം? ഗംഗാ ഭോഗവും മോക്ഷവും നൽകുന്നു, സുഖവും മോക്ഷവും മുൻപിൽ നില്ക്കുന്നു; അനേകം ജന്മങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പാപങ്ങൾ നശിക്കുന്നു. ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ, ഉടനെ പുണ്യഫലത്തിൽ പങ്കാളിയാകുന്നു; പ്രഭാസത്തിൽ രാഹുവാൽ സൂര്യഗ്രഹണം നടക്കുന്ന സമയത്ത്, ആയിരം പശുക്കളെ ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലം ലഭിക്കുന്നു. ദാനഫലം, ഗംഗയിൽ പ്രതിദിനം സ്നാനം ചെയ്താലും ലഭിക്കുന്നു; അവളെ കണ്ട് പാപം നശിക്കുന്നു, സ്പർശിച്ചാൽ സ്വർഗ്ഗം ലഭിക്കുന്നു. മാത്രം സ്പർശിച്ചാലും ഗംഗാ മോക്ഷം നൽകുന്നു; എല്ലാ ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ആകുലത വാസനയുടെ ശക്തിയിൽ നിന്നാണ്. ഗംഗയെ കണ്ട് ക്രൂരത നശിക്കുന്നു; മറ്റുള്ളവരുടെ സമ്പത്തിലും, സ്ത്രീകളിലും ആസക്തി അകലുന്നു. മറ്റൊരാളുടെ ധർമ്മത്തിലും ആഗ്രഹം അകറ്റപ്പെടുന്നു; സ്വധർമ്മത്തിൽ യാദൃശ്ചികമായി ലഭിക്കുന്നതിൽ തൃപ്തി വരുന്നു. എല്ലാവ്യക്തികളോടും സമദർശനം ഗംഗയിൽ സ്നാനം ചെയ്താൽ ലഭിക്കുന്നു; ഗംഗയിൽ വസിക്കുന്നവൻ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ, ഗംഗാദേവിയുടെ മഹത്വം അനന്തമാണ്—അവളെ സ്മരിച്ചാലും, ആരാധിച്ചാലും, സേവിച്ചാലും, അവളുടെ സാന്നിധ്യത്തിൽ ജീവിച്ചാലും, മനുഷ്യർക്ക് സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും ലഭിക്കുന്നു; പാപങ്ങൾ കഴുകിക്കളയപ്പെടുന്നു; വംശങ്ങൾ രക്ഷപ്പെടുന്നു; സുഖവും സമാധാനവും അനുഭവിക്കാം.