തുലസിയുടെ മഹത്വം വിവരിക്കുന്ന ഈ ഭാഗം വളരെ ഭക്തിപൂർവ്വകമായ ഒരു കഥയായി പുനരാഖ്യാനം ചെയ്യാം: തുലസി സ്തുതിയുടെ മഹിമയെക്കുറിച്ച് പറയുന്നിടത്താണ് ഈ കഥ ആരംഭിക്കുന്നത്. ഒരു സ്ഥലത്ത് തുലസി സ്തുതിയുടെ എഴുത്ത് നിലനിൽക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവിടെയൊന്നും ദോഷകരമായത് ഒരു നിമിഷം പോലും നിലനിൽക്കില്ലെന്ന് ആദ്യം പറയുന്നു. അടുത്ത അധ്യായത്തിൽ, മഹർഷി വ്യാസനെ സമീപിച്ച ദ്വിജന്മാർ, ഹരിയുടെ പ്രിയപ്പെട്ട തുലസി പൂവിന്റെ മഹത്വം തങ്ങളോട് കേട്ടതായി പറയുന്നു. എന്നാൽ, ഈ തുലസി സ്തുതിയുടെ പവിത്രതയും മഹിമയും അവർ കൂടുതൽ അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നു. അതിനാൽ, തുലസി സ്തുതിയെ, മഹർഷി വ്യാസൻ പുരാതനകാലത്ത് സ്കന്ദപുരാണത്തിൽ പറഞ്ഞതുപോലെ, മോക്ഷത്തിനായി വീണ്ടും വിവരിക്കാൻ തുടങ്ങുന്നു. ശതാനന്ദമുനിയുടെ ശിഷ്യന്മാർ, വ്രതനിഷ്ഠരായി, ഗുരുവിന് മുന്നിൽ വന്ദിച്ചു, തുലസി സ്തുതിയുടെ മഹത്വം ബ്രഹ്മാവിന്റെ വായിൽ നിന്നു കേട്ടതുപോലെയും വിശദീകരിക്കണമെന്നു അപേക്ഷിച്ചു. ശതാനന്ദൻ പറഞ്ഞു: തുലസിയുടെ നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ, അസുരരുടെ അഹങ്കാരം നശിപ്പിക്കുന്ന ഹരി സന്തോഷിക്കും; പാപങ്ങൾ ദഹിക്കുകയും, സുകൃതഫലങ്ങൾ അപര്യായമായിത്തീരും. തുലസിയെ എങ്ങനെ ആരാധിക്കണം, എങ്ങനെ ആദരിക്കണം എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ, വെറും കാഴ്ചകൊണ്ടു പോലും പത്തു മില്ല്യൺ പശുക്കൾ ദാനം ചെയ്തതിന്റെ ഫലമാണ് ലഭിക്കുന്നത് എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു. ഈ യുഗത്തിൽ തുലസി ഉള്ള വീടുകൾ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്; സലഗ്രാമശിലയുടെ പൂജയ്ക്കായി തുലസി പ്രതിദിനം ഭൂമിയിൽ സ്ഥാപിക്കപ്പെടുന്നു. തുലസിയെ അന്വേഷിക്കുന്ന കൈകൾ ഭാഗ്യവാന്മാരാണ്; ഈ ഭൂമിയിൽ കേശവനുവേണ്ടി തുലസി നട്ടുപിടിപ്പിക്കുന്നവരും ഭാഗ്യവാൻമാരാണ്. തുലസി ദളത്തിൽ കേശവനെ ആരാധിച്ചവൻറെ നേരെ യമനും അവന്റെ അനുചിതന്മാരും ഒന്നും ചെയ്യാൻ കഴിയില്ല. തീർത്ഥയാത്രകളുടെയും മറ്റു യജ്ഞങ്ങളുടെയും ഫലങ്ങൾ കുളിക്കൽ, ദാനം, ധ്യാനം, ഭക്ഷണം, കേശവപൂജ എന്നിവയിലൂടെയാണ് ലഭിക്കുന്നത്. ഈ യുഗത്തിൽ തുലസിയെ സ്തുതിക്കുകയും നട്ടുപിടിപ്പിക്കുകയും ചെയ്താൽ പാപങ്ങൾ ദഹിക്കുന്നു; തുലസി അമൃതത്തിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചതും, കേശവനു എപ്പോഴും പ്രിയങ്കരിയുമാണ്. "കേശവനുവേണ്ടി ഞാൻ നിന്നെ സമ്പാദിക്കുന്നു, വരദായിനിയായ സുന്ദരിയേ; നിന്റെ ദേഹത്തിൽ നിന്നുള്ള ദളങ്ങൾകൊണ്ടു ഞാൻ ഹരിയെ പ്രതിദിനം പൂജിക്കുന്നു" എന്നിങ്ങനെയാണ് ഭക്തൻ പ്രാർത്ഥിക്കുന്നത്. "ശുദ്ധമായ അംഗങ്ങളുള്ളവളേ, ഈ യുഗത്തിലെ മാലിന്യനാശിനിയേ, തുലസി ദളങ്ങൾ സമ്പാദിച്ച് ഈ മന്ത്രം ഉച്ചരിച്ച് ആരെങ്കിലും പൂജ ചെയ്താൽ, വാസുദേവപൂജയ്ക്ക് ലക്ഷക്കണക്കിന് ഗുണം ലഭിക്കും. ദേവതകളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ ഭഗവതി, ദേവതകളും ഗന്ധർവന്മാരും പാതാളത്തിലെ സർപ്പരാജാക്കളും പോലും നിങ്ങളുടെ ശക്തി അറിയുന്നില്ല, കേശവനെ ഒഴികെ." "കോടികൾക്കണക്കിന് കാലയളവിൽ പോലും, ക്ഷീരംഥനനത്തിൽ കൃഷ്ണന്റെ സന്തോഷത്തിൽ നിന്നു ഉദിച്ച നിന്റെ ഗുണങ്ങൾ അളക്കാൻ കഴിയില്ല. പുരാതനകാലത്ത് വിഷ്ണു തുലസിയെ തന്റെ ഉത്തമശിരസ്സിൽ ധരിച്ചു; ഭഗവതിയേ, നീ വിഷ്ണുവിന്റെ എല്ലാ അംഗങ്ങളിലും സ്ഥാനം പ്രാപിച്ചിരിക്കുന്നു." "നീ ശുദ്ധതയിലേക്കുയർന്നു; ഞാൻ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു, തുലസി. നിന്റെ ദളങ്ങൾകൊണ്ടു ഞാൻ ഹരിയെ യഥാവിധി പൂജിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ, എനിക്ക് എല്ലാ തടസ്സങ്ങളിൽനിന്നും മോചനം നൽകണം, ഉയർന്ന നിലയിൽ എത്താൻ കഴിയണം; നീ ഗോമതിയുടെ തീരത്ത് കൃഷ്ണൻറെ സംരക്ഷണത്തിൽ നട്ടുപിടിപ്പിക്കപ്പെട്ടവളാണ്." "ലോകക്ഷേമത്തിനും ഗോപിമാരുടെ ഭാവിമേലിനത്തിനും വേണ്ടി, ബ്രിന്ദാവനത്തിൽ വിഷ്ണു തന്നെ നിന്നെ സേവിച്ചു. ഗോകുലത്തിന്റെ സമൃദ്ധിക്കും കംസനാശത്തിനും വേണ്ടി, വസിഷ്ഠന്റെ ഉപദേശപ്രകാരം രാമൻ സരയൂയുടേ തീരത്ത് നിന്നെ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു." "ലോകത്തിൽ പ്രിയങ്കരിയായ ഭഗവതിയേ, രാക്ഷസനാശത്തിനായി നിന്നെ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു; തപസ്സിന്റെ വർദ്ധനവിനായി നിന്നെ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചവളേ, ഞാൻ നിന്നെ നമസ്കരിക്കുന്നു. വാസുദേവനിൽനിന്നു വേർപെട്ട് ജനകതൻജയായ സീത, അശോകവനത്തിൽ പ്രിയനുമായി സംഗമിക്കാൻ, നിന്നെ ധ്യാനിച്ചു." "പുരാതനകാലത്ത് ശങ്കരനുവേണ്ടി പാർവതി ഹിമാലയത്തിൽ നിന്നെ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചു; തപസ്സിന്റെ വർദ്ധനവിനായി നിന്നെ നട്ടുപിടിപ്പിച്ചവളേ, ഞാൻ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു. ദേവതകളുടെ ഭാര്യമാർക്കും, നന്ദനവനത്തിലെ കിന്നരന്മാർക്കും ദുഷ്സ്വപ്നനിവാരണത്തിനായി നിന്നെ സേവിച്ചു; നമസ്കാരം." "ധർമ്മവനത്തിലും ഗയയിലുമാണ് പിതൃകൾ തന്നെ നിന്നെ സേവിച്ചത്; സ്വമംഗളത്തിനായി തുലസി സേവിക്കപ്പെടുന്നു. രാമചന്ദ്രൻ നട്ടുപിടിപ്പിച്ച തുലസിയെ ലക്ഷ്മണൻ സേവിക്കുകയും, ദണ്ഡകാരണ്യത്തിൽ സീത ഭക്തിയോടെ സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്തു." "മൂന്നു ലോകങ്ങളിലെയും ഗംഗയെ ശാസ്ത്രങ്ങൾ പുകഴ്ത്തുന്നതുപോലെ, എല്ലാതരം ജീവികളിലും ചലനസ്ഥിരങ്ങളിലുമാണ് തുലസി ദേവിയെ കാണുന്നത്. ഋശ്യമൂകത്തിൽ വസിച്ചിരുന്ന വാനരരാജാവ്, വാലിനാശത്തിനും താരാസമാഗമത്തിനും തുലസിയെ സേവിച്ചു." "തുലസി ദേവിയെ വന്ദിച്ച് ഹനുമാൻ സമുദ്രം കടന്നു; തന്റെ ദൗത്യത്തിൽ വിജയിച്ച ശേഷം സന്തോഷത്തോടെ മടങ്ങി. തുലസി സ്വീകരിച്ചാൽ പാപങ്ങൾ നശിക്കും; ബ്രാഹ്മണഹത്യപാപം പോലും നീങ്ങും." "തുലസി ദളങ്ങൾ കഴുകിയ ജലം തലയിൽ ധരിച്ചാൽ, ഗംഗാസ്നാനത്തിന്റെ ഫലവും പത്ത് പശുദാനത്തിന്റെ ഫലവും ലഭിക്കും. ദേവതകളുടെ രാജ്ഞിയായ ഹരിപ്രിയയായ, ക്ഷീരസാഗരമഥനത്തിൽ ജനിച്ച തുലസി ദേവിയേ, ദയയുള്ളവളായിക്കൊണ്ടിരിക്കുക; ഞാൻ നിന്നെ വന്ദിക്കുന്നു." "ദ്വാദശിയിൽ രാത്രിവിഗിലിൽ തുലസി സ്തുതി പാരായണം ചെയ്യുന്നവരുടെ മുപ്പത്തിരണ്ടു ദോഷങ്ങൾകേശവൻ ക്ഷമിക്കും. ബാല്യത്തിൽ, കൗമാരത്തിൽ, യൗവനത്തിൽ, വാർദ്ധക്യത്തിൽ ചെയ്ത പാപങ്ങൾതുലസി സ്തുതി പാരായണത്തിലൂടെ നശിക്കും." "ദേവാധിപൻ സന്തോഷിക്കുകയും, ഐശ്വര്യം നൽകുകയും, ശത്രുക്കളെ നശിപ്പിക്കുകയും, സന്തോഷവും ജ്ഞാനവും നൽകുകയും ചെയ്യും. തുലസി നാമം ഉച്ചരിച്ചാൽ ദേവതകൾ ആഗ്രഹങ്ങൾ നൽകും; പാപികൾക്കു പോലും ദേവാധിപൻ മോക്ഷം നൽകുന്നു." "തുലസി സ്തുതിയിൽ തൃപ്തിയായ തുലസി സന്തോഷവും വർദ്ധനവും നൽകുന്നു; അനാവധിയായി ചെയ്ത പാപങ്ങൾ യമന്റെ വഴി കാത്തിരിക്കുന്നു. തുലസി സ്തുതി എഴുതിയും നിലനിർത്തിയിരിക്കുന്ന വീടുകളിൽ ദോഷം ഒന്നും വരില്ല; അവിടെ നിശ്ചയം മംഗളം ലഭിക്കും." ഇങ്ങനെ, തുലസി ദേവിയുടെ മഹിമയും സ്തുതിയുടെ ഫലവും ഗുരുവായ ശതാനന്ദൻ തന്റെ ശിഷ്യന്മാർക്ക് സ്നേഹപൂർവ്വം വിശദീകരിച്ചു.