അവിടെയുണ്ടായിരുന്ന പിതാവിനോട് മകള് പറഞ്ഞു: “പിതാവേ, ഇങ്ങനെയുള്ള വാക്കുകള് പറയുന്നത് നിങ്ങള്ക്കു യോഗ്യമല്ല.” എന്നാല് മഹാനായ ആ പിതാവ് മറുപടി പറഞ്ഞു: “എനിക്ക് ധാരാളം ധനം ഉണ്ട്.” പിന്നെയും പിതാവ് പറഞ്ഞു: “ഭാഗ്യശാലിയായവളേ, ഞാന് അതു നിന്നെ നല്കാം; വാതില് തുറക്കൂ.” എന്നാല് അവള് വീണ്ടും പറഞ്ഞു: “നിങ്ങള് എന്റെ നിയമാനുസൃത പിതാവാണ്.” അവള് പിന്നെയും പറഞ്ഞു: “ധര്മ്മശീലനായവനേ, എന്നെയും മറ്റൊരാളുടെ ഭാര്യയെയും സമീപിക്കരുത്.” ഇത് മനസ്സില് ആലോചിച്ച്, ആ മഹാത്മാവ് വീട് കടക്കാന് ഒരു ചുരുങ്ങിയ വഴിയില് പ്രവേശിക്കാന് ശ്രമിച്ചു. കൈകള് ഉയര്ത്തിയും പലവിധം ശ്രമിച്ചിട്ടും വാതില് തുറക്കാന് കഴിയാതെ പോയി. അങ്ങനെ കടക്കുമ്പോള് അവന്റെ തല ആ ചുരുങ്ങിയ വഴിയില് കുടുങ്ങി. അകത്ത് കടന്ന ശേഷം പുറത്തേക്ക് വരാന് കഴിയാതെ അവിടെവെച്ച് മരണമടഞ്ഞു. പ്രഭാതത്തില് കാവല്കാരും സേവകരും അവിടെ എത്തി. അത്ഭുതകരമായ ആ മൃതദേഹം കണ്ടു അവര് അതിശയിച്ചു: “സുന്ദരിയായവളേ, ഇദ്ദേഹം എങ്ങനെ മരിച്ചു എന്ന് ഞങ്ങള്ക്ക് പറയൂ,” എന്ന് ചോദിച്ചു. അവള് ആ സംഭവങ്ങള് വിശദമായി പറഞ്ഞു, പിന്നെ അവള് ആഗ്രഹിച്ച സ്ഥലത്ത് എത്തി. ഇങ്ങനെ, ആഗ്രഹത്തിന്റെ മഹത്വം അതിരില്ലാത്തതാണെന്നും മനുഷ്യരില് അതിനെ നിയന്ത്രിക്കാന് വളരെ ബുദ്ധിമുട്ടാണെന്നും അവിടുത്തെ അനുഭവം തെളിയിച്ചു. ദേവന്മാരിലും അസുരന്മാരിലും മനുഷ്യരിലും ആഗ്രഹം ഉയര്ന്നു വരുന്നു. ലോകങ്ങളുടെ പിതാവായ ബ്രഹ്മാവു, കുഴപ്പമില്ലാത്ത സുന്ദരിയായ സ്ത്രീയെ കണ്ടു, അവന്റെ വീര്യം അവിടെ വീണു, അതിനെ ചുവപ്പോടെ ഉത്ഭവിച്ചതായി ഓര്മ്മിക്കുന്നു. എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നവനാണ് അദ്ദേഹം, കാരണം എല്ലാ പുണ്യജലങ്ങളും അവനില് തന്നെ അടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. അവനെ ആശ്രയിച്ചാല് മനുഷ്യന് ബ്രഹ്മലോകത്തിലെ ശാന്തി ലഭിക്കും. അപ്പോള് ദ്വിജന്മാര് ചോദിച്ചു: “ബ്രഹ്മാവിന് എങ്ങനെ മോഹം വന്നുവോ, ഈ കുഴപ്പമില്ലാത്ത ഉത്തമസ്ത്രീ ആര്? പുണ്യസ്ഥലങ്ങളുടെ രാജാവിന്റെ ഉത്ഭവം ഞാന് സത്യമായി അറിയാന് ആഗ്രഹിക്കുന്നു.” അതിന് ഭഗവാന് പറഞ്ഞു: “കുമുദസമാനപ്രഭയുള്ള മഹര്ഷിയെ ദേവതകള് ആരാധിച്ചു. ശാന്തനു എന്ന പേരിലുള്ളവനാണ് അദ്ദേഹം; അവന്റെ ഭാര്യ പതിവ്രതയായ അമോഘയായിരുന്നു—സൗന്ദര്യവും യൗവനവും നിറഞ്ഞവള്. ഭര്ത്താവിനെ അന്വേഷിച്ച് ബ്രഹ്മാവ് അവരുടെ വീട്ടിലേക്ക് പോയി. അപ്പോള് മഹര്ഷി പുഷ്പാദികള്ക്കായി കാടിലേക്ക് പോയിരുന്നു. ദേവതകളില് ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രഹ്മാവിനെ കണ്ടു, അമോഘ അവനു പാദപ്രക്ഷാലനാദികള്ക്കായി ജലം നല്കി. ദൂരത്ത് നിന്ന് നമസ്കരിച്ച് അവള് അകത്ത് പ്രവേശിച്ചു. യുവതിയായ സുന്ദരിയായ അവളെ കണ്ടപ്പോള് സ്രഷ്ടാവായ ബ്രഹ്മാവിന് മോഹം പിറവിയായി. അവള് മുന്നിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോള് അവളെ മനസ്സില് ധ്യാനിച്ച് നോക്കി. ബ്രഹ്മാവിന്റെ വീര്യം, പരമാത്മാവ്, കട്ടിലില് വീണു. അതിനുശേഷം ഭയപ്പെട്ട് ബ്രഹ്മാവ് അതിവേഗം അവിടെ നിന്ന് പോയി. പിന്നീട് മഹര്ഷി വീട്ടിലേക്ക് മടങ്ങി, കട്ടിലില് വീര്യം കണ്ടു. മനോഹരിയായ ഭാര്യയോട് ചോദിച്ചു: “ഇവിടെ ആരെങ്കിലും വന്നിട്ടുണ്ടോ?” അമോഘ മറുപടി പറഞ്ഞു: “ഭര്ത്താവേ, ബ്രഹ്മാവാണ് ഇവിടെ വന്നത്. നിങ്ങളെ അന്വേഷിച്ചാണ് അദ്ദേഹം വന്നത്; ഞാന് അവനു ഈ ഇരിപ്പിടം നല്കി.” “ഇവിടെ വീര്യം വന്നതിന്റെ കാരണം തപസ്സിലൂടെ അറിയണം,” എന്ന് ഭര്ത്താവ് പറഞ്ഞു. തപസ്സിലൂടെ മഹര്ഷി സത്യം മനസ്സിലാക്കി. “പതിവ്രതയായവളേ, എന്റെ ആജ്ഞ പ്രകാരം ബ്രഹ്മാവിന്റെ വീര്യം സംരക്ഷിക്കണം. ലോകങ്ങളെ ശുദ്ധീകരിക്കുന്ന ഒരു പുത്രന് നിന്നില് ജനിക്കും. നമ്മുടെ മനസ്സിലെ എല്ലാ മംഗല്യങ്ങളും ഫലപ്രദമാകും.” ഭര്ത്താവിന്റെ ആജ്ഞ സ്വീകരിച്ച് ഭക്തിയോടെ അവള് ബ്രഹ്മാവിന്റെ വീര്യം കുടിച്ചു. അതു ഒരു ചുഴലിക്കുഴിയായി തെളിഞ്ഞു, പ്രകാശം നിറഞ്ഞ ‘രൗദ്രഗര്ഭ’മായി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. അവള്ക്കു അതു സഹിക്കാനാവാതെ ശാന്തനുവോട് പറഞ്ഞു: “സ്വാമി, എനിക്ക് ഗര്ഭം ഇനി സഹിക്കാനാവില്ല. എന്ത് ചെയ്യണം, ധര്മജ്ഞനേ? എന്റെ ജീവന് പോലും പോകുകയാണ്. ഈ ഗര്ഭം എവിടെ ഉപേക്ഷിക്കണമെന്ന് ആജ്ഞയിടൂ.” ഭര്ത്താവിന്റെ ആജ്ഞയനുസരിച്ച് ഗര്ഭം യുഗന്ധരപര്വ്വതത്തില് ഉപേക്ഷിച്ചു; അതു ക്ഷീരവും പ്രകാശവും നിറഞ്ഞ, എല്ലാ ഗുണങ്ങളിലും സമ്പന്നമായ ഒരു ശുദ്ധമായ രൂപമായി മാറി. അത് നടുവില് ഒരു ശുദ്ധപുരുഷന് പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു—മുടിയില് കിരീടം, നീലാംബരം ധരിച്ച്, അവയവങ്ങള് രത്നമാലയാല് അലങ്കൃതം, ദര്ശിക്കാന് പ്രയാസമായ പ്രകാശം നിറഞ്ഞവന്. ദേവതകള് ആകാശത്തില് നിന്ന് പൂക്കള് വാരിയൊഴിച്ചുവഴിച്ചു; എല്ലാ തീര്ഥങ്ങളിലും അവന് ജനിച്ചു, തീര്ഥരാജന് എന്ന പേരില് പ്രശസ്തനായി. അവിടെ, ഞാന് ഭൃഗുവംശത്തില് ജനിച്ച രാമനായി അറിയപ്പെട്ടു. പിതൃവധകരായ ക്ഷത്രിയന്മാരെയും അവരുടെ സൈന്യങ്ങളെയും ഞാന് യുദ്ധത്തില് സംഹരിച്ചു. ഭയാനകമായ ആ ക്ഷത്രിയന്മാരെ യുദ്ധത്തില് സംഹരിച്ചപ്പോള് ബ്രഹ്മഹത്യാസമാനമായ മഹാ പാപം എന്റെ വീട്ടില് വീണു. ചളിയില് മൂടിയ എന്റെ പരശു കഴുകിയിട്ടും അതു ശുദ്ധമാകുന്നില്ല; അപ്പോള് ആകാശത്തില് ഒരു ശബ്ദം ഉയർന്നു: “രാമാ, ഞാന് പറയുന്നതു ചെയ്യുക.” “നിന്റെ പരശു ഏതൊരു തീര്ഥത്തില് ശുദ്ധമാകുന്നുവോ, അവിടെയാകും നിന്റെ എല്ലാ പാപങ്ങളും നശിക്കുക.” “ലോകമംഗലത്തിനായി, മഹാനേ, അവിടെ നിലകൊള്ളുക; എല്ലാ മഹാ-പ്രശസ്ത തീര്ഥങ്ങളിലും പോവുക.” “അവയില്, മഹാതീര്ഥത്തില് നിന്റെ പരശു ശുദ്ധമാകുന്നുവെങ്കില് അതു മോക്ഷം നല്കുന്ന തീര്ഥങ്ങളിലൊന്നായി അറിയുക.” ഇത് കേട്ട ജാമദഗ്ന്യന് ഗംഗ, ശുദ്ധമായ സരസ്വതി, കാവേരി, ശരയു എന്നിവയിലും, ഗോദാവരി, യമുന, കദ്രു, വസുദാ, കിഴക്കന് ഭാഗത്തുള്ള ഗൗരി എന്നീ മഹാതീര്ഥങ്ങളിലും പോയി. മോക്ഷം നേടിയവനോട് സമമായ ആ ധീരന് എല്ലാ തീര്ഥങ്ങളിലും പോയി, അവിടെ കഴുകിയിട്ടും പരശു ശുദ്ധമാകുന്നില്ലായിരുന്നു. അവന് ഒരു മലകുഹരത്തിലേക്കും, കടുപ്പമുള്ള വനത്തിലേക്കും, പ്രയാസമുള്ള ഒരു മലശിഖരത്തിലേക്കും പോയി; അവിടെ ഹരിയായ രാമന് തീര്ഥത്തില് കയറി. പക്ഷേ അവിടെയും പരശു ശുദ്ധമാകാതെ, ശത്രുനഗരജയനായ രാമന് നിരാശയിലായി. പലവിധം പിളിര്ന്ന് നിലത്ത് ഇരുന്നു, ആ ധീരന് ആഴമായ ചിന്തയില് മുങ്ങി. അപ്പോള് വീണ്ടും ആകാശത്തില് നിന്ന് ശബ്ദം ഉണ്ടായി: “കിഴക്കു ദിശയില്, ദേവാധിപനേ, ഒരു ഗുഹാതീര്ഥമുണ്ട്; ഇത് കേട്ട രാമന് അവിടേക്കു പോയി, ആ കുളം കണ്ടു.