ಭೀಷ್ಮ ಉವಾಚ। ಕಿಂ ಕೃತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಬ್ರಹ್ಮನ್ಪ್ರೇಷ್ಯ ವಾರಾಣಸೀಪುರೀಮ್। ಜನಾರ್ದನೇನ ಕಿಂ ಕರ್ಮ ಶಂಕರೇಣ ಚ ಯನ್ಮುನೇ
ಭೀಷ್ಮನು ಕೇಳಿದನು: ಬ್ರಹ್ಮನು ಅವನನ್ನು ವಾರಾಣಸಿಗೆ ಕಳುಹಿಸಿದ ಮೇಲೆ ಏನು ಮಾಡಿದನು? ಜನಾರ್ದನ ಮತ್ತು ಶಂಕರರು ಯಾವ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು, ಮುನಿಯೇ, ದಯವಿಟ್ಟು ಹೇಳು.
ಕಥಂ ಯಜ್ಞಃ ಕೃತಸ್ತೇನ ಕಸ್ಮಿಂಸ್ತೀರ್ಥೇ ವದಸ್ವ ಮೇ। ಕೇ ಸದಸ್ಯಾ ಋತ್ವಿಜಶ್ಚ ಸರ್ವಾಂಸ್ತಾನ್ಪ್ರಬ್ರವೀಹಿ ಮೇ
ಅವನು ಯಾವ ತೀರ್ಥದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞವನ್ನು ಮಾಡಿದನು? ಯಜ್ಞದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದವರು ಯಾರು, ಅರ್ಚಕರು ಯಾರು? ಅವರೆಲ್ಲರನ್ನೂ ನನಗೆ ವಿವರಿಸು.
ಕೇ ದೇವಾಸ್ತರ್ಪಿತಾಸ್ತೇನ ಏತನ್ಮೇ ಕೌತುಕಂ ಮಹತ್। ಪುಲಸ್ತ್ಯ ಉವಾಚ। ಶ್ರೀನಿಧಾನಂ ಪುರಂ ಮೇರೋಃ ಶಿಖರೇ ರತ್ನಚಿತ್ರಿತಮ್
ಅವನು ಯಾವ ದೇವತೆಗಳನ್ನು ತೃಪ್ತಿಪಡಿಸಿದನು? ಇದನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ನನಗೆ ಬಹಳ ಆಸಕ್ತಿ. ಪುಲಸ್ತ್ಯನು ಹೇಳಿದನು: ಮೆರು ಪರ್ವತದ ಶಿಖರದಲ್ಲಿ ರತ್ನಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲಾದ ಶ್ರೀನಿಧಾನ ಎಂಬ ನಗರವಿತ್ತು.
ಅನೇಕಾಶ್ಚರ್ಯನಿಲಯಂಬಹುಪಾದಪಸಂಕುಲಮ್। ವಿಚಿತ್ರಧಾತುಭಿಶ್ಚಿತ್ರಂ ಸ್ವಚ್ಛಸ್ಫಟಿಕನಿರ್ಮಲಮ್
ಅದು ಅನೇಕ ಆಶ್ಚರ್ಯಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಸ್ಥಳವಾಗಿತ್ತು, ಹಲವಾರು ಮರಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು, ವಿಭಿನ್ನ ಲೋಹಗಳಿಂದ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಮತ್ತು ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಸ್ಫಟಿಕದಂತೆ ನಿರ್ಮಲವಾಗಿತ್ತು.
ಲತಾವಿತಾನಶೋಭಾಢ್ಯಂ ಶಿಖಿಶಬ್ದವಿನಾದಿತಮ್। ಮೃಗೇನ್ದ್ರರವವಿತ್ರಸ್ತ ಗಜಯೂಥಸಮಾಕುಲಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಬೆಲ್ಲದ ಹತ್ತಿರ ಹಬ್ಬಿದ ಲತಾಮಂಟಪಗಳ ಸೌಂದರ್ಯ, ನವಿಲುಗಳ ಕೂಗು, ಸಿಂಹಗಳ ಗರ್ಜನೆಗೆ ಭಯಗೊಂಡ ಆನೆಗಳ ಗುಂಪುಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ನಿರ್ಝರಾಂಬುಪ್ರಪಾತೋತ್ಥ ಶೀಕರಾಸಾರಶೀತಲಮ್। ವಾತಾಹತತರುವ್ರಾತ ಪ್ರಸನ್ನಾಪಾನಚಿತ್ರಿತಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಜರೆಯ ನೀರಿನ ಜಲಪಾತಗಳಿಂದ ಉಂಟಾದ ತಂಪಾದ ಸಿಂಚನ, ಗಾಳಿಗೆ ತೂಗಾಡುವ ಮರಗಳ ಗುಂಪು, ಸುಂದರವಾದ ಕುಡಿಯುವ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಮೃಗನಾಭಿವರಾಮೋದ ವಾಸಿತಾಶೇಷಕಾನನಮ್। ಲತಾಗೃಹರತಿಶ್ರಾನ್ತ ಸುಪ್ತವಿದ್ಯಾಧರಾಧ್ವಗಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಕಾನನವು ಮೃಗನಾಭಿಯ ಸುಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು. ಲತಾಗೃಹಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರೇಮವಿಹಾರದಿಂದ ಆಯಾಸಗೊಂಡ ವಿದ್ಯಾಧರರು ದಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಲಗಿದ್ದರು.
ಪ್ರಗೀತಕಿನ್ನರವ್ರಾತ ಮಧುರಧ್ವನಿನಾದಿತಮ್। ತಸ್ಮಿನ್ನನೇಕವಿನ್ಯಾಸ ಶೋಭಿತಾಶೇಷಭೂಮಿಕಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಕಿನ್ನರರ ಗುಂಪುಗಳ ಮಧುರ ಗಾಯನದಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ಧ್ವನಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ವಿವಿಧ ಅಲಂಕರಣಗಳಿಂದ ಎಲ್ಲಾ ನೆಲವೂ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ವೈರಾಜಂ ನಾಮ ಭವನಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಃ ಪರಮೇಷ್ಠಿನಃ। ತತ್ರ ದಿವ್ಯಾಂಗನೋದ್ಗೀತ ಮಧುರಧ್ವನಿ ನಾದಿತಾ
ಅಲ್ಲಿ ಪರಮೇಶ್ವರ ಬ್ರಹ್ಮನಿಗೆ ಸೇರಿದ ವೈರಾಜ ಎಂಬ ಮಹಾ ಭವನವಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ದೇವಾಂಗನಿಯರು ಹಾಡುವ ಮಧುರ ಸ್ವರಗಳು ತುಂಬಿದ್ದವು.
ಪಾರಿಜಾತತರೂತ್ಪನ್ನ ಮಂಜರೀದಾಮಮಾಲಿನೀ। ರತ್ನರಶ್ಮಿಸಮೂಹೋತ್ಥ ಬಹುವರ್ಣವಿಚಿತ್ರಿತಾ
ಪಾರಿಜಾತ ಮರಗಳಿಂದ ಬಂದ ಹೂಮಾಲೆಗಳು ಅದನ್ನು ಅಲಂಕರಿಸಿದ್ದವು, ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಬಣ್ಣದ ರತ್ನಗಳ ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ಅದು ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು.
ವಿನ್ಯಸ್ತಸ್ತಂಭಕೋಟಿಸ್ತು ನಿರ್ಮಲಾದರ್ಶಶೋಭಿತಾ। ಅಪ್ಸರೋನೃತ್ಯವಿನ್ಯಾಸ ವಿಲಾಸೋಲ್ಲಾಸಲಾಸಿತಾ
ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಸ್ತಂಭಗಳು ಸ್ಥಾಪಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು, ಅವುಗಳು ನಿರ್ಮಲವಾದ ಕನ್ನಡಿಯಂತೆ ಹೊಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಅಪ್ಸರೆಯರು ನೃತ್ಯವಾಡಿ ಆ ಭವನವನ್ನು ಆಕರ್ಷಣೆಯಿಂದ ತುಂಬಿಸಿದ್ದರು.
ಬಹ್ವಾತೋದ್ಯಸಮುತ್ಪನ್ನಸಮೂಹಸ್ವನನಾದಿತಾ। ಲಯತಾಲಯುತಾನೇಕ ಗೀತವಾದಿತ್ರ ಶೋಭಿತಾ
ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ವಾದ್ಯಗಳ ಗುಂಪುಗಳ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಸುತ್ತಲೂ ಗೋಜಾರವಾಗಿತ್ತು, ಲಯ ಮತ್ತು ತಾಳದ ವಿವಿಧ ಹಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ವಾದ್ಯಗಳಿಂದ ಅದು ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತ್ತು.
ಸಭಾ ಕಾಂತಿಮತೀ ನಾಮ ದೇವಾನಾಂ ಶರ್ಮದಾಯಿಕಾ। ಋಷಿಸಂಘಸಮಾಯುಕ್ತಾ ಮುನಿವೃಂದನಿಷೇವಿತಾ
ಅಲ್ಲಿ ಕಾಂತಿಮತಿ ಎಂಬ ಒಂದು ಭವ್ಯ ಸಭಾಮಂದಿರವಿತ್ತು, ಅದು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಂತೋಷವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಋಷಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಮತ್ತು ಮುನಿಗಳ ಸಮೂಹಗಳು ಅದನ್ನು ಸೇವಿಸುತ್ತಿದ್ದವು.
ದ್ವಿಜಾತಿಸಾಮಶಬ್ದೇನ ನಾದಿತಾಽಽನಂದದಾಯಿನೀ। ತಸ್ಯಾಂ ನಿವಿಷ್ಟೋ ದೇವೇಶಸ್ಸಂಧ್ಯಾಸಕ್ತಃ ಪಿತಾಮಹಃ
ಅದು ದ್ವಿಜರ ಸಮಗಾನದ ಧ್ವನಿಯಿಂದ ಆನಂದವನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿತ್ತು. ಆ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ ಬ್ರಹ್ಮನು ಸಂಧ್ಯಾಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದನು.
ಧ್ಯಾಯತಿ ಸ್ಮ ಪರಂ ದೇವಂ ಯೇನೇದಂ ನಿರ್ಮಿತಂ ಜಗತ್। ಧ್ಯಾಯತೋ ಬುದ್ಧಿರುತ್ಪನ್ನಾ ಕಥಂ ಯಜ್ಞಂ ಕರೋಮ್ಯಹಮ್
ಅವನು ಈ ಲೋಕವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪರಮ ದೇವರನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಿದ್ದನು. ಧ್ಯಾನಿಸುವಾಗ ಅವನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಚಾರ ಉದಯವಾಯಿತು: 'ನಾನು ಹೇಗೆ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಲಿ?'
ಕಸ್ಮಿನ್ಸ್ಥಾನೇ ಮಯಾ ಯಜ್ಞಃ ಕಾರ್ಯಃ ಕುತ್ರ ಧರಾತಲೇ। ಕಾಶೀಪ್ರಯಾಗಸ್ತುಂಗಾ ಚ ನೈಮಿಷಂ ಶೃಂಖಲಂ ತಥಾ
ನಾನು ಯಾವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಯಾವ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಜ್ಞ ಮಾಡಬೇಕು? ಕಾಶಿಯಲ್ಲಾ, ಪ್ರಯಾಗದಲ್ಲಾ, ತುಂಗಾದಲ್ಲಾ, ಅಥವಾ ನೈಮಿಷದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶೃಂಖಲೆಯಲ್ಲಾ?
ಕಾಂಚೀ ಭದ್ರಾ ದೇವಿಕಾ ಚ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಂ ಸರಸ್ವತೀ। ಪ್ರಭಾಸಾದೀನಿ ತೀರ್ಥಾನಿ ಪೃಥಿವ್ಯಾಮಿಹ ಮಧ್ಯತಃ
ಕಾಂಚಿಯಲ್ಲಾ, ಭದ್ರಾ ಅಥವಾ ದೇವಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಅಥವಾ ಸರಸ್ವತಿಯಲ್ಲಿ, ಅಥವಾ ಪ್ರಭಾಸಾದಿ ಪವಿತ್ರ ತೀರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ, ಭೂಮಿಯ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿರುವ ಇತರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಾ?
ಕ್ಷೇತ್ರಾಣಿ ಪುಣ್ಯತೀರ್ಥಾನಿ ಸಂತಿ ಯಾನೀಹ ಸರ್ವಶಃ। ಮದಾದೇಶಾಚ್ಚ ರುದ್ರೇಣ ಕೃತಾನ್ಯನ್ಯಾನಿ ಭೂತಲೇ
ಇಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲೆಡೆ ಪವಿತ್ರ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ತೀರ್ಥಗಳು ಇದ್ದವೆ; ನನ್ನ ಆದೇಶದಿಂದ ರುದ್ರನು ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಅನೇಕ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ಯಥಾಹಂ ಸರ್ವದೇವೇಷು ಆದಿದೇವೋ ವ್ಯವಸ್ಥಿತಃ। ತಥಾ ಚೈಕಂ ಪರಂ ತೀರ್ಥಮಾದಿಭೂತಂ ಕರೋಮ್ಯಹಮ್
ನಾನು ಎಲ್ಲ ದೇವರಲ್ಲಿ ಆದಿದೇವನಾಗಿ ಇರುವಂತೆ, ಹಾಗೆಯೇ ನಾನು ಒಂದು ಪರಮ, ಮೂಲ ತೀರ್ಥವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಅಹಂ ಯತ್ರ ಸಮುತ್ಪನ್ನಃ ಪದ್ಮಂ ತದ್ವಿಷ್ಣುನಾಭಿಜಮ್। ಪುಷ್ಕರಂ ಪ್ರೋಚ್ಯತೇ ತೀರ್ಥಮೃಷಿಭಿರ್ವೇದಪಾಠಕೈಃ
ನಾನು ಹುಟ್ಟಿದ ಸ್ಥಳ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ನಾಭಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದ ಕಮಲ, ಅದನ್ನು ವೇದ ಪಠಿಸುವ ಋಷಿಗಳು ಪುಷ್ಕರ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಏವಂ ಚಿಂತಯತಸ್ತಸ್ಯ ಬ್ರಹ್ಮಣಸ್ತು ಪ್ರಜಾಪತೇಃ। ಮತಿರೇಷಾ ಸಮುತ್ಪನ್ನಾ ವ್ರಜಾಮ್ಯೇಷ ಧರಾತಲೇ
ಈ ರೀತಿ ಚಿಂತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಬ್ರಹ್ಮನ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ನಿರ್ಧಾರ ಹುಟ್ಟಿತು: 'ನಾನು ಭೂಮಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು' ಎಂದು.
ಪ್ರಾಕ್ಸ್ಥಾನಂ ಸ ಸಮಾಸಾದ್ಯ ಪ್ರವಿಷ್ಟಸ್ತದ್ವನೋತ್ತಮಮ್। ನಾನಾದ್ರುಮಲತಾಕೀರ್ಣಂ ನಾನಾಪುಷ್ಪೋಪಶೋಭಿತಮ್
ಪೂರ್ವ ದಾರಿಯನ್ನು ತಲುಪಿದ ಬ್ರಹ್ಮನು, ಆ ಅರಣ್ಯವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದನು. ಆ ಅರಣ್ಯವು ಹಲವಾರು ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲದ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿತ್ತು.
ನಾನಾಪಕ್ಷಿರವಾಕೀರ್ಣಂ ನಾನಾಮೃಗಗಣಾಕುಲಮ್। ದ್ರುಮಪುಷ್ಪಭರಾಮೋದೈರ್ವಾಸಯದ್ಯತ್ಸುರಾಸುರಾನ್
ಅಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕಲರವ, ವಿವಿಧ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಗುಂಪುಗಳು ಇದ್ದವು. ಮರಗಳ ಹೂವುಗಳ ಸುಗಂಧದಿಂದ ದೇವರುಗಳು ಮತ್ತು ದಾನವರು ಕೂಡ ಆನಂದಿಸಿದರು.
ಬುದ್ಧಿಪೂರ್ವಮಿವ ನ್ಯಸ್ತೈಃ ಪುಷ್ಪೈರ್ಭೂಷಿತಭೂತಲಮ್। ನಾನಾಗಂಧರಸೈಃ ಪಕ್ವಾಪಕ್ವೈಶ್ಚ ಷಡೃತೂದ್ಭವೈಃ
ಆ ಭೂಮಿ, ಯೋಚನೆಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು; ಆರು ಋತುಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದ ಹಸಿರು ಮತ್ತು ಹಣ್ಣಿನ ಸುಗಂಧ ಹಾಗೂ ರುಚಿಗಳಿಂದ ತುಂಬಿತ್ತು.
ಫಲೈಃ ಸುವರ್ಣರೂಪಾಢ್ಯೈರ್ಘ್ರಾಣದೃಷ್ಟಿಮನೋಹರೈಃ। ಜೀರ್ಣಂ ಪತ್ರಂ ತೃಣಂ ಯತ್ರ ಶುಷ್ಕಕಾಷ್ಠಫಲಾನಿ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಬಂಗಾರದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ, ನೋಡಲು ಮತ್ತು ವಾಸನೆಗೆ ಮನಮೋಹಕವಾದ ಹಣ್ಣುಗಳು ಇದ್ದವು; ಹಾಳಾದ ಎಲೆಗಳು, ಹುಲ್ಲು, ಒಣಕಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಹಣ್ಣುಗಳು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದವು.
ಬಹಿಃ ಕ್ಷಿಪತಿ ಜಾತಾನಿ ಮಾರುತೋನುಗ್ರಹಾದಿವ। ನಾನಾಪುಷ್ಪಸಮೂಹಾನಾಂ ಗಂಧಮಾದಾಯ ಮಾರುತಃ
ಮಾರುತನು ಹೊರಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದವುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ವಿವಿಧ ಹೂವಿನ ಗುಚ್ಛಗಳ ಸುಗಂಧವನ್ನು ಹೊತ್ತು ಹಾರಾಡುತ್ತಿದ್ದನು.
ಶೀತಲೋ ವಾತಿ ಖಂ ಭೂಮಿಂ ದಿಶೋ ಯತ್ರಾಭಿವಾಸಯನ್। ಹರಿತಸ್ನಿಗ್ಧ ನಿಶ್ಛಿದ್ರೈರಕೀಟಕವನೋತ್ಕಟೈಃ
ಶೀತಳವಾದ ಗಾಳಿ ಆಕಾಶ, ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ದಿಕ್ಕುಗಳನ್ನು ತಂಪಾಗಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಹಸಿರು, ತಾಜಾ, ದೋಷರಹಿತ ಮತ್ತು ಕೀಟರಹಿತ ಕಾನನಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಬೀಸುತ್ತಿತ್ತು.
ವೃಕ್ಷೈರನೇಕಸಂಜ್ಞೈರ್ಯದ್ಭೂಷಿತಂ ಶಿಖರಾನ್ವಿತೈಃ। ಅರೋಗೈರ್ದರ್ಶನೀಯೈಶ್ಚ ಸುವೃತ್ತೈಃ ಕೈಶ್ಚಿದುಜ್ಜ್ವಲೈಃ
ಅಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಹೆಸರುಗಳ ಮರಗಳು, ಎತ್ತರದ ಕೊಂಬೆಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದವು; ಅವು ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿಯೂ, ನೋಡಲು ಸುಂದರವಾಗಿಯೂ, ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದವು, ಕೆಲವು ಪ್ರಕಾಶಮಾನವಾಗಿಯೂ ಇದ್ದವು.
ಕುಟುಂಬಮಿವ ವಿಪ್ರಾಣಾಮೃತ್ವಿಗ್ಭಿರ್ಭಾತಿ ಸರ್ವತಃ। ಶೋಭಂತೇ ಧಾತುಸಂಕಾಶೈರಂಕುರೈಃ ಪ್ರಾವೃತಾ ದ್ರುಮಾಃ
ಅದು ಎಲ್ಲೆಡೆ ಯಜ್ಞಕರ್ಮದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಮನೆತನದಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುತ್ತಿತ್ತು; ಮರಗಳು ಖನಿಜದಂತೆ ಹೊಳೆಯುವ ಮೊಗ್ಗುಗಳಿಂದ ಆಭರಣಗೊಂಡಿದ್ದವು.
ಕುಲೀನೈರಿವ ನಿಶ್ಛಿದ್ರೈಃ ಸ್ವಗುಣೈಃ ಪ್ರಾವೃತಾ ನರಾಃ। ಪವನಾವಿದ್ಧಶಿಖರೈಃ ಸ್ಪೃಶಂತೀವ ಪರಸ್ಪರಮ್
ಸ್ವಂತ ಗುಣಗಳಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದ ಶುದ್ಧ ಕುಲದವರು ಹೇಗಿರುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಾಳಿಯಿಂದ ತೂಗಾಡುವ ಮರಗಳ ಎತ್ತರದ ಕೊಂಬೆಗಳು ಪರಸ್ಪರ ಸ್ಪರ್ಶಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಕಂಡವು.