ಪದ್ಮಪುರಾಣಮ್

ಪುತ್ರಶ್ಚೋಶನಸಸ್ತಸ್ಯ ಶಿನೇಯುರ್ನಾಮಸತ್ತಮಃ। ಆಸೀತ್ಶಿನೇಯೋಃ ಪುತ್ರೋ ಯಃ ಸ ರುಕ್ಮಕವಚೋ ಮತಃ

ಉಶನನ ಮಗ ಶಿನೇಯು ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠನು. ಶಿನೇಯುವಿಗೆ ರುಕ್ಮಕವಚ ಎಂಬ ಮಗನು ಜನಿಸಿದನು.

ನಿಹತ್ಯ ರುಕ್ಮಕವಚೋ ಯುದ್ಧೇ ಯುದ್ಧವಿಶಾರದಃ। ಧನ್ವಿನೋ ವಿವಿಧೈರ್ಬಾಣೈರವಾಪ್ಯ ಪೃಥಿವೀಮಿಮಾಮ್

ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ರುಕ್ಮಕವಚನನ್ನು ಬಾಣಗಳಿಂದ ಹೊಡೆದು ಸಂಹರಿಸಿ, ಯುದ್ಧಕೌಶಲ್ಯದಿಂದ ಅವನು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡನು.

ಅಶ್ವಮೇಧೇ ಽದದಾದ್ರಾಜಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯಶ್ಚ ದಕ್ಷಿಣಾಂ। ಜಜ್ಞೇ ತು ರುಕ್ಮಕವಚಾತ್ಪರಾವೃತ್ಪರವೀರಹಾ

ಅಶ್ವಮೇಧ ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಆ ರಾಜನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಬಹುಮಾನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದನು. ರುಕ್ಮಕವಚನಿಂದ ಪರಾವೃತ್ ಎಂಬ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಂಹರಿಸುವ ಮಗನು ಜನಿಸಿದನು.

ತತ್ಪುತ್ರಾ ಜಜ್ಞಿರೇ ಪಂಚ ಮಹಾವೀರ್ಯಪರಾಕ್ರಮಾಃ। ರುಕ್ಮೇಷುಃ ಪೃಥುರುಕ್ಮಶ್ಚ ಜ್ಯಾಮಘಃ ಪರಿಘೋ ಹರಿಃ

ಅವನಿಗೆ ಐದು ಮಂದಿ ಪುತ್ರರು ಜನಿಸಿದರು, ಅವರು ಎಲ್ಲರೂ ಮಹಾ ಶಕ್ತಿಶಾಲಿಗಳೂ ಧೈರ್ಯವಂತರೂ ಆಗಿದ್ದರು. ಅವರ ಹೆಸರುಗಳು: ರುಕ್ಮೇಷು, ಪೃಥುರುಕ್ಮ, ಜ್ಯಾಮಘ, ಪರಿಘ ಮತ್ತು ಹರಿಯು.

ಪರಿಘಂ ಚ ಹರಿಂ ಚೈವ ವಿದೇಹೇ ಸ್ಥಾಪಯತ್ಪಿತಾ। ರುಕ್ಮೇಷುರಭವದ್ರಾಜಾ ಪೃಥುರುಕ್ಮಸ್ತಥಾಶ್ರಯಃ

ಅವರ ತಂದೆ ಪರಿಘ ಮತ್ತು ಹರಿಯನ್ನು ವಿದೇಹ ದೇಶದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿಸಿದರು. ರುಕ್ಮೇಷು ರಾಜನಾದನು, ಪೃಥುರುಕ್ಮ ಅವನಿಗೆ ಸಹಾಯಕರಾದನು.

ತಾಭ್ಯಾಂ ಪ್ರವ್ರಾಜಿತೋ ರಾಜ್ಯಾಜ್ಜ್ಯಾಮಘೋವಸದಾಶ್ರಮೇ। ಪ್ರಶಾಂತಶ್ಚಾಶ್ರಮಸ್ಥಸ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ವಿಬೋಧಿತಃ

ಆ ಇಬ್ಬರೂ ಜ್ಯಾಮಘನನ್ನು ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಹೊರಹಾಕಿದರು. ಜ್ಯಾಮಘನು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಾಸಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಅಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಅವನು ಶಾಂತಚಿತ್ತನಾಗಿ, ಒಬ್ಬ ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಿಂದ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪಡೆದನು.

ಜಗಾಮ ಧನುರಾದಾಯ ದೇಶಮನ್ಯಂ ಧ್ವಜೀ ರಥೀ। ನರ್ಮದಾತಟ ಏಕಾಕೀ ಕೇವಲಂ ವೃತ್ತಿಕರ್ಶಿತಃ

ಜ್ಯಾಮಘನು ತನ್ನ ಧನುಸ್ಸನ್ನು ಹಿಡಿದು, ಧ್ವಜವಿರುವ ರಥದಲ್ಲಿ ಏಕಾಂಗಿಯಾಗಿ, ಜೀವನದ ಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಬಳಲುತ್ತ, ಬೇರೆ ದೇಶಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ನರ್ಮದಾ ನದಿಯ ತೀರವನ್ನು ತಲುಪಿದನು.

ಋಕ್ಷವಂತಂ ಗಿರಿಂ ಗತ್ವಾ ಮುಕ್ತಮನ್ಯೈರುಪಾವಿಶತ್। ಜ್ಯಾಮಘಸ್ಯಾಭವದ್ಭಾರ್ಯಾ ಶೈಬ್ಯಾ ಪರಿಣತಾ ಸತೀ

ಅವನು ಋಕ್ಷವಂತ ಪರ್ವತವನ್ನು ತಲುಕಿ, ಇತರರು ಬಿಟ್ಟು ಹೋದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು. ಜ್ಯಾಮಘನ ಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದ ಶೈಬ್ಯಾ ಸದಾ ಅವನೊಡನೆ ಇದ್ದಳು.

ಅಪುತ್ರೋಪ್ಯಭವದ್ರಾಜಾ ಭಾರ್ಯಾಮನ್ಯಾಮಚಿಂತಯನ್। ತಸ್ಯಾಸೀದ್ವಿಜಯೋ ಯುದ್ಧೇ ತತ್ರ ಕನ್ಯಾಮವಾಪ್ಯ ಸಃ

ಅವನು ರಾಜನಾಗಿದ್ದರೂ ಪುತ್ರನಿರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಆಲೋಚಿಸಿದನು. ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಜಯವನ್ನೂ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ಒಬ್ಬ ಯುವತಿಯನ್ನು ಕೂಡ ಪಡೆದನು.

ಭಾರ್ಯಾಮುವಾಚ ಸಂತ್ರಾಸಾತ್ಸ್ನುಷೇಯಂ ತೇ ಶುಚಿಸ್ಮಿತೇ। ಏವಮುಕ್ತ್ವಾಬ್ರವೀದೇನಂ ಕಸ್ಯ ಕೇಯಂ ಸ್ನುಷೇತಿ ವೈ

ಭಯದಿಂದ ಜ್ಯಾಮಘನು ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಗೆ, 'ಶುದ್ಧಮುಖವಳೇ, ಈಕೆ ನಿನ್ನ ಸೊಸೆ ಆಗಲಿ' ಎಂದು ಹೇಳಿದನು. ಹೀಗೆ ಕೇಳಿದ ಶೈಬ್ಯಾ, 'ಈಕೆ ಯಾರ ಸೊಸೆ?' ಎಂದು ಅವನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದಳು.

ರಾಜೋವಾಚ। ಯಸ್ತೇ ಜನಿಷ್ಯತೇ ಪುತ್ರಸ್ತಸ್ಯ ಭಾರ್ಯಾ ಭವಿಷ್ಯತಿ। ತಸ್ಯಾಃ ಸಾ ತಪಸೋಗ್ರೇಣ ಕನ್ಯಾಯಾಃ ಸಂಪ್ರಸೂಯತ

ರಾಜನು ಹೇಳಿದನು: 'ನಿನಗೆ ಹುಟ್ಟುವ ಮಗನಿಗೆ ಈಕೆ ಹೆಂಡತಿಯಾಗುವಳು.' ಆ ಯುವತಿ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಒಬ್ಬ ಹೆಣ್ಣುಮಗುವನ್ನು ಹೆತ್ತಳು.

ಪುತ್ರಂ ವಿದರ್ಭಂ ಸುಭಗಂ ಶೈಬ್ಯಾ ಪರಿಣತಾ ಸತೀ। ರಾಜಪುತ್ರ್ಯಾಂ ತು ವಿದ್ವಾಂಸೌ ಸ್ನುಷಾಯಾಂ ಕ್ರಥಕೌಶಿಕೌ

ಶೈಬ್ಯಾ, ಧರ್ಮಪತ್ನಿಯಾಗಿದ್ದಳು, ಸುಭಗನಾದ ವಿದರ್ಭನನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಆ ರಾಜಕುಮಾರಿಯಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನಿಗಳಾದ ಕ್ರಥ ಮತ್ತು ಕೌಶಿಕರು ಸೊಸೆಯರಾಗಿ ಜನಿಸಿದರು.

ಲೋಮಪಾದಂ ತೃತೀಯಂ ತು ಪುತ್ರಂ ಪರಮಧಾರ್ಮಿಕಮ್। ಪಶ್ಚಾದ್ವಿದರ್ಭೋ ಜನಯಚ್ಛೂರಂ ರಣವಿಶಾರದಮ್

ಮೂರನೇ ಮಗನಾಗಿ ಲೋಮಪಾದನು ಜನಿಸಿದನು, ಅವನು ಅತ್ಯಂತ ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾಗಿದ್ದನು. ನಂತರ ವಿದರ್ಭನು ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಮಗನನ್ನು ಹೆತ್ತನು.

ಲೋಮಪಾದಾತ್ಮಜೋ ಬಭ್ರುರ್ಧೃತಿಸ್ತಸ್ಯ ತು ಚಾತ್ಮಜಃ। ಕೌಶಿಕಸ್ಯಾತ್ಮಜಶ್ಚೇದಿಸ್ತಸ್ಮಾಚ್ಚೈದ್ಯನೃಪಾಃ ಸ್ಮೃತಾಃ

ಲೋಮಪಾದನ ಮಗನು ಬಭ್ರು, ಅವನ ಮಗನು ಧೃತಿ. ಕೌಶಿಕನ ಮಗನು ಚೆದಿ, ಅವನಿಂದ ಚೆದಿ ರಾಜರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದರು.

ಕ್ರಥೋ ವಿದರ್ಭಪುತ್ರೋ ಯಃ ಕುಂತಿಸ್ತಸ್ಯಾತ್ಮಜೋಭವತ್। ಕುಂತೇರ್ಧೃಷ್ಟಸ್ತತೋ ಜಜ್ಞೇ ಧೃಷ್ಟಾತ್ಸೃಷ್ಟಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್

ವಿದರ್ಭನ ಮಗನಾದ ಕ್ರಥನಿಗೆ ಕುಂತಿ ಎಂಬ ಮಗನಾಗಿದ್ದನು. ಕುಂತಿಯಿಂದ ಧೃಷ್ಠನು, ಧೃಷ್ಠನಿಂದ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿಯಾದ ಸೃಷ್ಟನು ಜನಿಸಿದನು.

ಸೃಷ್ಟಸ್ಯ ಪುತ್ರೋ ಧರ್ಮಾತ್ಮಾ ನಿವೃತ್ತಿಃ ಪರವೀರಹಾ। ನಿವೃತ್ತಿಪುತ್ರೋ ದಾಶಾರ್ಹೋ ನಾಮ್ನಾ ಸ ತು ವಿದೂರಥಃ

ಸೃಷ್ಟನ ಮಗನು ಧರ್ಮಾತ್ಮನಾದ ನಿವೃತ್ತಿ, ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸೋಲಿಸುವವನು. ನಿವೃತ್ತಿಯ ಮಗನು ದಾಶಾರ್ಹ, ಅವನಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಹೆಸರು ವಿದೂರಥ.

ದಾಶಾರ್ಹಪುತ್ರೋ ಭೀಮಸ್ತು ಭೀಮಾಜ್ಜೀಮೂತ ಉಚ್ಯತೇ। ಜೀಮೂತಪುತ್ರೋ ವಿಕೃತಿಸ್ತಸ್ಯಭೀಮರಥಃ ಸುತಃ

ದಾಶಾರ್ಹನ ಮಗನು ಭೀಮ, ಭೀಮನಿಂದ ಜೀಮೂತನು ಜನಿಸಿದನು. ಜೀಮೂತನ ಮಗನು ವಿಕೃತಿ, ಅವನ ಮಗನು ಭೀಮರಥ.

ಅಥ ಭೀಮರಥಸ್ಯಾಪಿ ಪುತ್ರೋ ನವರಥಃ ಕಿಲ। ತಸ್ಯ ಚಾಸೀದ್ದಶರಥಃ ಶಕುನಿಸ್ತಸ್ಯ ಚಾತ್ಮಜಃ

ಭೀಮರಥನ ಮಗನು ನವರಥ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಅವನ ಮಗನು ದಶರಥ, ದಶರಥನ ಮಗನು ಶಕುನಿ.

ತಸ್ಮಾತ್ಕರಂಭಸ್ತಸ್ಮಾಚ್ಚ ದೇವರಾತೋ ಬಭೂವ ಹ। ದೇವಕ್ಷತ್ರೋಭವದ್ರಾಜಾ ದೇವರಾತಾನ್ಮಹಾಯಶಾಃ

ಶಕುನಿಯಿಂದ ಕರಂಭನು, ಅವನಿಂದ ದೇವರಾಥನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ದೇವರಾಥನಿಂದ ಮಹಾಪ್ರಸಿದ್ಧನಾದ ದೇವಕ್ಷತ್ರ ಎಂಬ ರಾಜನು ಜನಿಸಿದನು.

ದೇವಗರ್ಭಸಮೋ ಜಜ್ಞೇ ದೇವಕ್ಷತ್ರಸ್ಯ ನಂದನಃ। ಮಧುರ್ನಾಮಮಹಾತೇಜಾ ಮಧೋಃ ಕುರುವಶಃ ಸ್ಮೃತಃ

ದೇವಕ್ಷತ್ರನ ಮಗನು ದೇವತೆಗಳಿಗೆ ಸಮಾನನಾದ ಮಹಾತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಮಧುರನು. ಮಧುರನ ಮಗನಾದ ಮಧು ಕುರುವಂಶದವನು ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ.

ಆಸೀತ್ಕುರುವಶಾತ್ಪುತ್ರಃ ಪುರುಹೋತ್ರಃ ಪ್ರತಾಪವಾನ್। ಅಂಶುರ್ಜಜ್ಞೇಥ ವೈದರ್ಭ್ಯಾಂ ದ್ರವಂತ್ಯಾಂ ಪುರುಹೋತ್ರತಃ

ಆ ಕುರುವಂಶದಿಂದ ಪರಾಕ್ರಮಶಾಲಿಯಾದ ಪುರೋಹೋತ್ರನು ಜನಿಸಿದನು. ಪುರೋಹೋತ್ರ ಮತ್ತು ವಿದರ್ಭದ ದ್ರವಂತಿಯ ಮದುವೆಯಿಂದ ಅಂಶು ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು.

ವೇತ್ರಕೀ ತ್ವಭವದ್ಭಾರ್ಯಾ ಅಂಶೋಸ್ತಸ್ಯಾಂ ವ್ಯಜಾಯತ। ಸಾತ್ವತಃ ಸತ್ವಸಂಪನ್ನಃ ಸಾತ್ವತಾನ್ಕೀರ್ತಿವರ್ದ್ಧನಃ

ವೇತ್ರಕಿ ಎಂಬಳು ಅಂಶನಿಗೆ ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ, ಅವಳಿಂದ ಸಾತ್ವತನು ಜನಿಸಿದರು. ಆತನು ಮಹಾ ಗುಣಗಳನ್ನೊಳಗೊಂಡವನು, ಸಾತ್ವತರ ಹೆಸರು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದವನು.

ಇಮಾಂ ವಿಸೃಷ್ಟಿಂ ವಿಜ್ಞಾಯ ಜ್ಯಾಮಘಸ್ಯ ಮಹಾತ್ಮನಃ। ಪ್ರಜಾವಾನೇತಿ ಸಾಯುಜ್ಯಂ ರಾಜ್ಞಃ ಸೋಮಸ್ಯ ಧೀಮತಃ

ಮಹಾತ್ಮ ಜ್ಯಾಮಘನ ವಂಶವನ್ನು ತಿಳಿದುಕೊಂಡು, ಅವನು ಅನೇಕ ಸಂತಾನಗಳೊಡನೆ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಸೋಮನೊಂದಿಗೆ ಐಕ್ಯವನ್ನು ಪಡೆದನೆಂದು ತಿಳಿ.

ಸಾತ್ವತಾನ್ಸತ್ವಸಂಪನ್ನಾ ಕೌಸಲ್ಯಾ ಸುಷುವೇ ಸುತಾನ್। ತೇಷಾಂ ಸರ್ಗಾಶ್ಚ ಚತ್ವಾರೋ ವಿಸ್ತರೇಣೈವ ತಾನ್ಶೃಣು

ಕೌಸಲ್ಯಾ ಸಾತ್ವತನಿಗೆ ಧರ್ಮವಂತ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತಳು. ಅವರ ನಾಲ್ಕು ವಂಶಗಳ ವಿವರವನ್ನು ಈಗ ಕೇಳು.

ಭಜಮಾನಸ್ಯ ಸೃಂಜಯ್ಯಾಂ ಭಾಜನಾಮಾ ಸುತೋಭವತ್। ಸೃಂಜಯಸ್ಯ ಸುತಾಯಾಂ ತು ಭಾಜಕಾಸ್ತು ತತೋಭವನ್

ಭಜಮಾನನಿಗೆ ಶೃಂಜಯೆಯಿಂದ ಭಾಜನ ಎಂಬ ಮಗನು ಹುಟ್ಟಿದನು. ಶೃಂಜಯನ ಮಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾಜಕರು ಜನಿಸಿದರು.

ತಸ್ಯ ಭಾಜಸ್ಯ ಭಾರ್ಯೇ ದ್ವೇ ಸುಷುವಾತೇ ಸುತಾನ್ಬಹೂನ್। ನೇಮಿಂ ಚಕೃಕಣಂ ಚೈವ ವೃಷ್ಣಿಂ ಪರಪುರಂಜಯಂ

ಆ ಭಾಜನನಿಗೆ ಎರಡು ಹೆಂಡತಿಯರು ಇದ್ದರು, ಇಬ್ಬರೂ ಅನೇಕ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹೆತ್ತರು. ಅವರಲ್ಲಿ ನೆಮಿ, ಚಕ್ರಕಣ, ವೃಷ್ಣಿ ಮತ್ತು ಪರಪುರಂಜಯ ಎಂಬವರು.

ತೇ ಭಾಜಕಾಃ ಸ್ಮೃತಾ ಯಸ್ಮಾದ್ಭಜಮಾನಾದ್ವಿ ಜಜ್ಞಿರೇ। ದೇವಾವೃಧಃ ಪೃಥುರ್ನಾಮ ಮಧೂನಾಂ ಮಿತ್ರವರ್ದ್ಧನಃ

ಭಜಮಾನನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವರನ್ನು ಭಾಜಕರು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಂದ ದೇವಾವೃಧ, ಪೃಥು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯುಗಳಲ್ಲಿ ಮಿತ್ರವರ್ಧನ ಎಂಬವರು ಹುಟ್ಟಿದರು.

ಅಪುತ್ರಸ್ತ್ವಭವದ್ರಾಜಾ ಚಚಾರ ಪರಮಂ ತಪಃ। ಪುತ್ರಃ ಸರ್ವಗುಣೋಪೇತೋ ಮಮ ಭೂಯಾದಿತಿ ಸ್ಪೃಹನ್

ಆ ರಾಜನಿಗೆ ಮಗನಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ಪರಮ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡಿ, 'ನನ್ನಿಗೆ ಎಲ್ಲ ಗುಣಗಳಿರುವ ಮಗನು ದೊರಕಲಿ' ಎಂದು ಹಂಬಲಿಸಿದನು.

ಸಂಯೋಜ್ಯ ಕೃಷ್ಣಮೇವಾಥ ಪರ್ಣಾಶಾಯಾ ಜಲಂ ಸ್ಪೃಶನ್। ಸಾ ತೋಯಸ್ಪರ್ಶನಾತ್ತಸ್ಯ ಸಾಂನಿಧ್ಯಂ ನಿಮ್ನಗಾ ಹ್ಯಗಾತ್

ಆಗ ಕೃಷ್ಣನ ಜೊತೆಗೂಡಿ, ಪರ್ಣಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ನೀರನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದನು. ಆ ನೀರಿನ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ ನದಿಯು ಅವನ ಬಳಿಗೆ ಬಂತು.