ಪಾಪಯುಕ್ತಾಯ ರಾಮಾಯ ತುಲಾವೃಷಭಮೇವ ಚ । ಪಾಪಕರ್ಮರತಶ್ಚೈವ ಭವಬಂಧಕ್ರಿಯೋ ನೃಪಃ
ಪಾಪಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದ ರಾಮನಿಗೂ, ಲೋಕಬಂಧನದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತನಾದ ರಾಜನಿಗೂ ಬ್ರಹ್ಮನು ತುಲಾ ಮತ್ತು ವೃಷಭ ದಾನದ ಮಹತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದನು.
ಅಭಕ್ಷಭಕ್ಷಣರತಾ ಭ್ರೂಣಹಾ ಗುರುತಲ್ಪಗಃ । ಏತೇಪ್ಯನೃತವಾದೀ ಚ ಪ್ರಸೂಯಂತೇ ವಿಯೋನಿಷು
ನಿಷಿದ್ಧ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವವರು, ಭ್ರೂಣಹತ್ಯೆ ಮಾಡುವವರು, ಗುರುಪತ್ನಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸುವವರು, ಸುಳ್ಳು ಮಾತಾಡುವವರು—ಇವರು ಎಲ್ಲರೂ ಕೆಟ್ಟ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತಾರೆ.
ಅಯಾಜ್ಯಯಾಜನಂ ಕೃತ್ವಾ ಯಾಚಯಿತ್ವಾ ತು ನಿಂದಿತಾನ್ । ಸದಾ ಕೋಪಸಮಾಯುಕ್ತಾಃ ಸಾಧೂನಾಂ ಪೀಡನೇ ರತಾಃ
ಅನುಚಿತ ಯಜ್ಞಗಳನ್ನು ಮಾಡುವವರು, ಅಪವಾದಿತರಿಂದ ಯಾಚಿಸುವವರು, ಸದಾ ಕೋಪದಿಂದ ಇರುವವರು, ಸಜ್ಜನರಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದರಲ್ಲಿ ಆನಂದಿಸುವವರು—
ವಿಶ್ವಾಸೋಪಹತಾಶ್ಚೈಷಾಮಸುಭಿರ್ಧರ್ಮನಿಂದಕಾಃ । ಪಾಪೈರೇಭಿಃ ಸಮಾಯುಕ್ತಾ ಜ್ಞಾತ್ವಾತ್ಮಾನಂ ಗತಾಯುಷಮ್
ಇವರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದವರು, ದುಷ್ಟರು, ಧರ್ಮವನ್ನು ನಿಂದಿಸುವವರು, ಇಂತಹ ಪಾಪಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವವರು, ತಮ್ಮ ಆಯುಷ್ಯ ಮುಗಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತಿಳಿದು—
ಇತಿ ಜ್ಞಾತ್ವಾ ತು ತೈರ್ದೇವಿ ದಾನಂ ದೇಯಂ ವಿಶೇಷತಃ । ಬಹವೋ ಧರ್ಮಕರ್ತ್ತಾರೋ ವೈಷ್ಣವಾ ಭುವಿ ವಿಶ್ರುತಾಃ
ಇದನ್ನು ತಿಳಿದು, ದೇವಿ, ಇವರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಧರ್ಮಪಾಲಕರು, ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತರು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಇತಿ ಶ್ರೀಪಾದ್ಮೇ ಮಹಾಪುರಾಣೇ ಪಂಚಪಂಚಾಶತ್ಸಾಹಸ್ರ್ಯಾಂ ಸಂಹಿತಾಯಾಮುತ್ತರಖಂಡೇ ಉಮಾಪತಿನಾರದಸಂವಾದೇ ದಾನಧರ್ಮೋನಾಮ ಚತುಃಸಪ್ತತಿತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಪದ್ಮೆ ಮಹಾಪುರಾಣದ ಉತ್ತರಖಂಡದಲ್ಲಿ ಉಮಾಪತಿ ಮತ್ತು ನಾರದರ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ 'ದಾನಧರ್ಮ' ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಏಳುವತ್ತನೆಯ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯಿತು.
ಮಹಾದೇವ ಉವಾಚ- ಗಂಡಿಕಾಯಾಸ್ತು ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ವಕ್ಷ್ಯೇ ದೇವಿ ವಿಧಾನತಃ । ಯಥಾ ಗಂಗಾ ತಥಾ ಸಾ ಚ ಕಥಿತಾ ನಗನಂದಿನಿ
ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದನು: ದೇವಿ, ನಾನು ನಿನಗೆ ಗಂಡಿಕಾದ ಮಹಿಮೆ ಯಥಾವಿಧಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಹೇಗೆ ಗಂಗೆಯು ಪವಿತ್ರವೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಗಂಡಿಕಾವೂ ಪವಿತ್ರಳು, ಪರ್ವತಕುಮಾರಿಯೆ.
ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾ ಯತ್ರ ಜಾಯತೇ ಬಹುಧಾ ತಥಾ । ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಚೈವ ತಸ್ಯಾಶ್ಚ ಕಥಿತಂ ಮುನಿಸತ್ತಮೈಃ
ಯಲ್ಲಿ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆಯೋ, ಅಲ್ಲಿಯೂ ಅವಳ ಮಹಿಮೆ ಮಹರ್ಷಿಗಳಿಂದ ವರ್ಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಂಡಜಾ ಉದ್ಭಿಜಾ ಯತ್ರ ಸ್ವೇದಜಾಶ್ಚ ಜರಾಯುಜಾಃ । ಯಸ್ಯಾ ದರ್ಶನಮಾತ್ರೇಣ ಪುಣ್ಯರೂಪಾಸ್ತು ಪಾರ್ವತಿ
ಅಂಡದಿಂದ, ಮೊಳಕೆಯಿಂದ, ಬೆವರಿನಿಂದ, ಗರ್ಭದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದ ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳು ಇದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ, ಪಾರ್ವತಿ, ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿದರೆ ಮಾತ್ರವೂ ಅವರು ಪುಣ್ಯಮಯರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಉತ್ತರೇ ಸಾ ತು ಸಂಭೂತಾ ಗಂಡಿಕಾ ತು ಮಹಾನದೀ । ಸಂಸ್ಮೃತಾ ಸಂಸ್ಮೃತಾ ನೂನಂ ಪಾಪಂ ಹಂತ್ಯಗನಂದಿನಿ
ಉತ್ತರ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಮಹಾ ನದಿ ಗಂಡಿಕಾ ಹುಟ್ಟಿಬಂದಳು; ಪಾಪವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡುವವಳೇ, ಅವಳನ್ನು ಪುನಃ ಪುನಃ ಸ್ಮರಿಸಿದರೆ ಪಾಪ ಎಲ್ಲವೂ ಖಂಡಿತವಾಗಿಯೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಯತ್ರ ನಾರಾಯಣೋ ದೇವೋ ನಿತ್ಯಂ ತಿಷ್ಠತಿ ಭೂತಿದಃ । ಶಂಖಚಕ್ರಧರಾಸ್ತಸ್ಯ ಸಮೀಪೇ ನಿವಸಂತಿ ಯೇ
ಅಲ್ಲಿ, ಭೂತಿಗಳಿಗೆ ಜೀವ ನೀಡುವ ನಾರಾಯಣನು ಸದಾ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ; ಅವನ ಹತ್ತಿರ ವಾಸಿಸುವವರು ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದವರಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ತೇ ಮೃತ್ಯುಂ ಸಮನುಪ್ರಾಪ್ಯ ದಿವ್ಯರೂಪಾಶ್ಚತುರ್ಭುಜಾಃ । ಋಷಯಸ್ತತ್ರ ತಿಷ್ಠಂತಿ ದೇವಾಶ್ಚೈವಂ ವಿಶೇಷತಃ
ಅವರು ಮರಣವನ್ನು ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ ದಿವ್ಯವಾದ ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ದೇವತೆಗಳು ನೆಲೆಸಿದ್ದಾರೆ.
ರುದ್ರಾ ನಾಗಾಸ್ತಥಾ ಯಕ್ಷಾ ನಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಾ ವಿಚಾರಣಾ । ತಸ್ಯಾಃ ಸಮೀಪೇ ಹ್ಯೇಕೋಽಯಂ ಸ್ಥಲೋ ವೈ ವಿಷ್ಣುರೂಪಧೃಕ್
ಅಲ್ಲಿ ರುದ್ರರು, ನಾಗರು, ಯಕ್ಷರು ಕೂಡ ಇದ್ದಾರೆ; ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ; ಆ ನದಿಯ ಹತ್ತಿರ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸ್ವರೂಪವಿರುವ ಒಂದು ಪವಿತ್ರ ಸ್ಥಳವಿದೆ.
ಸ್ಥಲೇಽಸ್ಮಿನ್ವರ್ತತೇ ಮೂರ್ತಿರ್ಬಹುರೂಪಾತಿಮುಕ್ತಿದಾ । ಚತುರ್ವಿಂಶತಿಭೂತಾನಾಂ ಜಾತಯಃ ಸಂತಿ ತತ್ರ ವೈ
ಈ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಪರಮ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಒಂದು ಮೂರ್ತಿ ಇದೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇಪ್ಪತ್ತ್ನಾಲ್ಕು ಮೂಲಭೂತಗಳ ಜನ್ಮಗಳು ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.
ಏಕಾ ವೈ ಮತ್ಸ್ಯರೂಪಾ ಚ ಕೃಷ್ಣರೂಪಾತಿಮುಕ್ತಿದಾ । ಅನ್ಯಾ ಚ ಯಾ ಬುಧೈಃ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ಸ್ಥಲೇ ವೈ ವಿಷ್ಣುಸಂಜ್ಞಕೇ
ಒಂದು ಮೂರ್ತಿ ಮೀನು ರೂಪದಲ್ಲಿದ್ದು, ಕೃಷ್ಣನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪರಮ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ; ಇನ್ನೊಂದು, ಜ್ಞಾನಿಗಳು ಹೇಳಿದಂತೆ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ.
ಕಲ್ಕಿನಾಮ್ನೀ ತಥಾ ಪುಣ್ಯಾ ಕಪಿಲಾ ಯಾ ಮಯೋದಿತಾ । ಅನ್ಯಾಸ್ತು ವಿವಿಧಾಕಾರಾ ದೃಶ್ಯಂತೇ ಬಹುಧಾ ಅಪಿ
ಮತ್ತೊಂದು ಕಲ್ಕಿ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯವಂತಾಗಿದ್ದು, ನಾನು ವಿವರಿಸಿದ ಕಪಿಲಾ ಕೂಡ ಇದೆ; ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಮೂರ್ತಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಯೇ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
ತಿಷ್ಠಂತಿ ಮೂರ್ತ್ತಯಃ ಸರ್ವಾ ನಾನಾರೂಪಾ ಹ್ಯನೇಕಶಃ । ಸಾ ಗಂಗಾ ಮಹತೀ ಪುಣ್ಯಾ ಧರ್ಮಕಾಮಾರ್ಥಮುಕ್ತಿದಾ
ಅಲ್ಲಿಯೆಲ್ಲಾ ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಲ್ಲೂ, ಅನೇಕ ರೀತಿಯ ಮೂರ್ತಿಗಳು ನೆಲೆಸಿವೆ; ಆ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯವಂತಾದ ಗಂಗೆಯು ಧರ್ಮ, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವವಳಾಗಿದೆ.
ಯಸ್ಯಾಂ ಭೂಮೌ ಹೃಷೀಕೇಶೋ ನಿಯಮೇನ ಸಮನ್ವಿತಃ । ವರ್ತ್ತತೇಽದ್ಯಾಪಿ ತತ್ರೈವ ಮಯಾ ಸಹ ನ ಸಂಶಯಃ
ಅವಳ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತನಾದ ಹೃಷೀಕೇಶನು ಇಂದು ಕೂಡ ನನ್ನ ಜೊತೆಗೆ ಅಲ್ಲಿಯೇ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವ ಸಂಶಯವೂ ಇಲ್ಲ.
ಭ್ರೂಣಹತ್ಯಾ ಬಾಲಹತ್ಯಾ ಗೋಹತ್ಯಾ ಚ ವಿಶೇಷತಃ । ಯಸ್ಯಾಃ ಸ್ಪರ್ಶನಮಾತ್ರೇಣ ಮುಚ್ಯತೇ ಸರ್ವಕಿಲ್ಬಿಷಾತ್
ಆ ದೇವಿಯನ್ನು ಸ್ಪರ್ಶಿಸಿದರೆ ಮಾತ್ರವೂ, ಭ್ರೂಣ ಹತ್ಯೆ, ಮಕ್ಕಳ ಹತ್ಯೆ, ಹಸು ಹತ್ಯೆ ಮುಂತಾದ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತಿಯಾಗಬಹುದು.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಃ ಕ್ಷತ್ರಿಯಾ ವೈಶ್ಯಾಃ ಶೂದ್ರಾಶ್ಚೈವಾನ್ಯಜಾತಯಃ । ಸರ್ವೇ ತೇ ವೈ ವಿಮುಚ್ಯಂತೇ ದರ್ಶನಾದ್ಗಂಡಿಕಾಂಬುನಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು, ಕ್ಷತ್ರಿಯರು, ವೈಶ್ಯರು, ಶೂದ್ರರು ಮತ್ತು ಇತರ ಜಾತಿಯವರು—ಎಲ್ಲರೂ ಗಂಡಿಕಾ ನದಿಯ ನೀರನ್ನು ಕಣ್ತುಂಬಿದರೆ ಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ಇಯಂ ವೇಣೀ ಸಮಾ ಪುಣ್ಯಾ ಪಾಪಿನಾಂ ತು ವಿಶೇಷತಃ । ಮುಚ್ಯತೇ ಬ್ರಹ್ಮಹಾ ಯತ್ರ ಇತರೇಷಾಂ ತು ಕಾ ಕಥಾ
ಈ ವೇಣಿ ನದಿಯೂ ಪುಣ್ಯವಂತಾದದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪಾಪಿಗಳಿಗೆ; ಇಲ್ಲಿ ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯೆ ಮಾಡಿದವನು ಕೂಡ ಮುಕ್ತನಾಗುತ್ತಾನೆ—ಮತ್ತಿಬ್ಬರ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಹೇಳಬೇಕೆ?
ಸರ್ವದಾ ಸರ್ವಕಾಲೇ ತು ಅಹಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಪಾರ್ವತಿ । ತೀರ್ಥಾನಾಂ ತೀರ್ಥರಾಜೋಽಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಭಾಷಿತಃ ಕಿಲ
ಎಲ್ಲ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ, ಪಾರ್ವತಿ, ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ; ಬ್ರಹ್ಮನು ಇದನ್ನು ತೀರ್ಥಗಳ ರಾಜ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾನೆ.
ತತ್ರ ಸ್ನಾನಂ ಚ ದಾನಂ ಚ ಮುನಿಭಿಃ ಪರಿಕಲ್ಪಿತಮ್ । ಆಷಾಢೇ ಪುಣ್ಯಕಾಲೇ ತು ತತ್ರ ಗಚ್ಛಾಮಿ ಸುಂದರಿ
ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ದಾನವನ್ನು ಋಷಿಗಳು ವಿಧಿಸಿದ್ದಾರೆ; ಆಷಾಢ ಮಾಸದ ಪುಣ್ಯ ಕಾಲದಲ್ಲಿ, ಸುಂದರಿ, ನಾನು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ.
ಮಾಸೈಕವಿಧಿನಾ ಚೈವ ಸ್ನಾನಂ ತತ್ರ ಕರೋಮ್ಯಹಮ್ । ತಾರಕಂ ತತ್ರ ವಿಶದಂ ಜಪಾಮಿ ತು ನಿರಂತರಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಮಾಸಿಕ ವಿಧಿಯಂತೆ ನಾನು ಸ್ನಾನ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ; ಅಲ್ಲಿಯೇ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ತಾರಕ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಜಪಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಅತೋಽಹಂ ವೈಷ್ಣವೋ ಜಾತೋ ವಿಷ್ಣುಕ್ಷೇತ್ರೇ ಯತೋಗತಃ । ವಿಷ್ಣುನಾ ನಿರ್ಮಿತಂ ಪೂರ್ವಂ ಕ್ಷೇತ್ರಂ ತತ್ತು ಮಹತ್ತರಮ್
ಆದರಿಂದ ನಾನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತನಾದೆ, ವಿಷ್ಣು ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿದ್ದೆ; ವಿಷ್ಣುವು ಹಿಂದೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ ಆ ಕ್ಷೇತ್ರ ಬಹಳ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ.
ವೈಷ್ಣವಾನಾಂ ಚ ಗತಿದಂ ಪಾವನಂ ಪರಮಂ ಸ್ಮೃತಮ್ । ಭವೇಽಸ್ಮಿನ್ಮಾನುಷೇ ಜನ್ಮ ದುರ್ಲಭಂ ದೇವಿ ಸರ್ವದಾ
ಇದು ವಿಷ್ಣುಭಕ್ತರಿಗೆ ಗತಿಯನ್ನೂ, ಪರಮ ಪಾವನತೆಯನ್ನೂ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸ್ಮರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ದೇವಿ, ಈ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಮಾನವ ಜನ್ಮ ಯಾವಾಗಲೂ ಅಪರೂಪ.
ದುರ್ಲಭಂ ಗಣ್ಡಿಕಾತೀರ್ಥಂ ವಿಷ್ಣುಕ್ಷೇತ್ರಂ ತು ದುರ್ಲಭಮ್ । ಅತೋ ಹ್ಯಾಷಾಢಮಾಸೇ ತು ಗಂತವ್ಯಂ ದ್ವಿಜಸತ್ತಮೈಃ
ಗಂಡಿಕಾ ತೀರ್ಥವನ್ನು ತಲುಪುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ, ವಿಷ್ಣು ಕ್ಷೇತ್ರವು ಅದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಅಪರೂಪ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಆಶಾಢ ಮಾಸದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠ ದ್ವಿಜರು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕು.
ತತ್ರ ಗತ್ವಾ ವಿಶೇಷೇಣ ಶಂಖಚಕ್ರಾದಿಧಾರಣಮ್ । ಕರ್ತ್ತವ್ಯಂ ತು ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠೈಃ ಪವಿತ್ರಂ ಪರಮಂ ಸ್ಮೃತಮ್
ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೋದ ಮೇಲೆ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಕ್ರದ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಧರಿಸುವುದು ದ್ವಿಜಶ್ರೇಷ್ಠರು ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪವಿತ್ರ ಕಾರ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಶಂಖತೀರ್ಥಂ ತು ವಾಮೇ ವೈ ದಕ್ಷಿಣೇ ಚಕ್ರಚಿಹ್ನಿತಮ್ । ದ್ವಿಜಾನಾಂ ಮುಕ್ತಿದಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಧಾರಿತವ್ಯಂ ಪ್ರಯತ್ನತಃ
ಎಡಭಾಗದಲ್ಲಿ ಶಂಖತೀರ್ಥ ಮತ್ತು ಬಲಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರದ ಗುರುತು ಧರಿಸಿದರೆ, ಅದು ದ್ವಿಜರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಧರಿಸಬೇಕು.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣೈಶ್ಚ ವಿಶೇಷೇಣ ಶಂಖಚಕ್ರಾದಿಧಾರಣಂ । ಧೃತೇ ಸತಿ ಮಹಾದೇವಿ ವೈಷ್ಣವಾಸ್ತೇ ಹಿ ಮಾನವಾಃ
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಶಂಖ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಇತರ ಗುರುತುಗಳನ್ನು ಧರಿಸಿದಾಗ, ಮಹಾದೇವಿ, ಅವರು ವೈಷ್ಣವರು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.