ದೇವಾನ್ಪಿತೄನ್ದ್ವಿಜಾನ್ಹವ್ಯಕವ್ಯಾದ್ಯೈಃ ಕರುಣಾಮಯಃ । ತತಃ ಪ್ರಭೃತಿ ಪೂಜ್ಯಂತೇ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯೇ ಸಚರಾಚರೇ
ದೇವತೆಗಳು, ಪಿತೃಗಳು, ಮತ್ತು ದ್ವಿಜರುಗಳಿಗೆ ಹವ್ಯ ಮತ್ತು ಕವ್ಯಗಳ ಮೂಲಕ ದಯೆಯಿಂದ ವರ್ತಿಸುವ ಈ ಮಹಾತ್ಮನು, ಆ ಸಮಯದಿಂದ ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿಯೂ, ಎಲ್ಲ ಚರಾಚರ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಾದಯಃ ಸುರಾಃ ಸರ್ವೇ ಪ್ರಸಾದಾಚ್ಛಾರ್ಙ್ಗಧನ್ವನಃ । ಮಾಂ ಚೋವಾಚ ಯಥಾ ಮತ್ತಃ ಪೂಜ್ಯಃ ಶ್ರೇಷ್ಠೋ ಭವಿಷ್ಯಸಿ
ಬ್ರಹ್ಮನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಎಲ್ಲಾ ದೇವತೆಗಳು ಶಾರಂಗಧನುಧಾರಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಅನುಗ್ರಹದಿಂದ ನನಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದರು: 'ನನ್ನಿಂದ ನೀನು ಪೂಜ್ಯನಾಗುವಿ, ಶ್ರೇಷ್ಠನಾಗುವಿ.'
ತ್ವಾಮಾರಾಧ್ಯ ತಥಾ ಶಂಭೋ ಗೃಹೀಷ್ಯಾಮಿ ವರಂ ಸದಾ । ದ್ವಾಪರಾದೌ ಯುಗೇ ಭೂತ್ವಾ ಕಲಯಾ ಮಾನುಷಾದಿಷು
ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ಆರಾಧಿಸಿ, ಶಂಭೋ, ಸದಾ ಆ ವರವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ; ದ್ವಾಪರಯುಗದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ನಾನು ನನ್ನ ಅಂಶದಿಂದ ಮಾನವರು ಮತ್ತು ಇತರರಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಸ್ವಾಗಮೈಃ ಕಲ್ಪಿತೈಸ್ತ್ವಂ ಚ ಜನಾನ್ಮದ್ವಿಮುಖಾನ್ಕುರು । ಮಾಂ ಚ ಗೋಪಯ ಯೇನ ಸ್ಯಾತ್ಸೃಷ್ಟಿರೇಷೋತ್ತರೋತ್ತರಾ
ನೀನು ರಚಿಸಿದ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ ಜನರನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ದೂರಮಾಡು; ನನ್ನನ್ನು ಮರೆಮಾಡು, ಹೀಗಾಗಿ ಸೃಷ್ಟಿಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಡೆಯಲಿ.
ಏಷ ಮೋಹಂ ಸೃಜಾಮ್ಯಾಶು ಯೋಜನಾನ್ಮೋಹಯಿಷ್ಯತಿ । ತ್ವಂ ಚ ರುದ್ರ ಮಹಾಬಾಹೋ ಮೋಹಶಾಸ್ತ್ರಾಣಿ ಕಾರಯ
ನಾನು ಈ ಮೋಹವನ್ನು ಬೇಗನೆ ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತೇನೆ, ಅದು ಎಲ್ಲರನ್ನು ಭ್ರಮೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತದೆ; ನೀನು, ಮಹಾಬಾಹು ರುದ್ರ, ಮೋಹಶಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ರಚಿಸು.
ಅತಥ್ಯಾನಿ ವಿತಥ್ಯಾನಿ ದರ್ಶಯಸ್ವ ಮಹಾಭುಜ । ಪ್ರಕಾಶಂ ಕುರು ಚಾತ್ಮಾನಮಪ್ರಕಾಶಂ ಚ ಮಾಂ ಕುರು
ಮಹಾಬಾಹು, ನೀನು ಅಸತ್ಯ ಮತ್ತು ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ತೋರಿಸು; ನಿನ್ನನ್ನು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸು, ನನ್ನನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮರೆಮಾಡು.
ತತಸ್ತಂ ಪ್ರಣಿಪತ್ಯಾಹಮವೋಚಂ ಪರಮೇಶ್ವರಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾ ಸಹಸ್ರಸ್ಯ ಪಾಪಂ ಶಾಮ್ಯೇತ್ಕಥಂಚನ
ನಂತರ ನಾನು ಪರಮೇಶ್ವರನಿಗೆ ವಂದಿಸಿ ಕೇಳಿದೆ: 'ಸಾವಿರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವು ಹೇಗೆ ನಿವಾರಣೆಯಾಗಬಹುದು?'
ನ ಪುನಸ್ತ್ವದವಿಜ್ಞಾನಂ ಕಲ್ಪಕೋಟಿಶತೈರಪಿ । ತಸ್ಮಾನ್ಮಯಾ ಕೃತಾ ಸ್ಪರ್ದ್ಧಾ ಪವಿತ್ರಃ ಸ್ಯಾಂ ಕಥಂ ಹರೇ
ನಿನ್ನ ಅರಿವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತೆ ಯಾವಾಗಲೂ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಬರುವುದಿಲ್ಲ; ಆದ್ದರಿಂದ, ನಾನು ನಿನ್ನೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮಾಡಿದ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪವಿತ್ರನಾಗಬಹುದು, ಹರಿಯೇ?
ತನ್ಮೇ ಕಥಯ ಗೋವಿಂದ ಪಾಯಶ್ಚಿತ್ತಂ ಯದಿಚ್ಛಸಿ । ತತಃ ಪ್ರಸನ್ನೋ ಭಗವಾನವೋಚತ್ತತ್ತ್ವಮಾತ್ಮನಃ
ಗೋವಿಂದ, ನೀನು ಬಯಸುವ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು; ಆಗ ಭಗವಂತನು ಸಂತೋಷದಿಂದ ತನ್ನ ತತ್ವವನ್ನು ವಿವರಿಸಿದನು.
ಯೇನಾಹಮಧಿಕಸ್ತಸ್ಮಾದಭವಂ ನಗನಂದಿನಿ । ತಮೇವ ತಪಸಾ ನಿತ್ಯಂ ಭಜಾಮಿ ಸ್ತೌಮಿ ಚಿಂತಯೇ
ಪರ್ವತಕುಮಾರಿ, ನಾನು ಯಾವ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದೆನೋ, ಅದನ್ನೇ ನಾನು ಸದಾ ಆರಾಧಿಸುತ್ತೇನೆ, ಸ್ತುತಿಸುತ್ತೇನೆ, ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪರಮೋ ವಿಷ್ಣುರೇವೈಕಸ್ತಜ್ಜ್ಞಾನಂ ಮುಕ್ತಿಸಾಧನಮ್ । ಶಾಸ್ತ್ರಾಣಾಂ ನಿರ್ಣಯಸ್ತ್ವೇಷಸ್ತದನ್ಯನ್ಮೋಹನಾಯ ಚ
ಪರಮಾತ್ಮನು ವಿಷ್ಣುವೇ; ಆತನ ಜ್ಞಾನವೇ ಮುಕ್ತಿಗೆ ಮಾರ್ಗ. ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ತೀರ್ಮಾನವೂ ಇದೇ; ಉಳಿದವು ಎಲ್ಲವೂ ಮೋಹಕ್ಕಾಗಿ.
ದಾನಂ ವಿನಾ ಚ ಯಾ ಮುಕ್ತಿಃ ಸಾಮ್ಯಂ ಚ ಮಮ ವಿಷ್ಣುನಾ । ತೀರ್ಥಾದಿಮಾತ್ರತೋ ಜ್ಞಾನಂ ಮಮಾಧಿಕ್ಯಂ ಚ ವಿಷ್ಣುತಃ
ದಾನವಿಲ್ಲದೆ ದೊರೆಯುವ ಮುಕ್ತಿ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಮಾನತೆ, ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಮುಂತಾದವುಗಳಿಂದ ಬರುವ ಜ್ಞಾನ, ಮತ್ತು ನನ್ನ ವಿಷ್ಣುವಿಗಿಂತ ಮೇಲುಪಡೆ—allವು—
ಅಭೇದಶ್ಚಾಸ್ಮದಾದೀನಾಂ ಮುಕ್ತಾನಾಂ ಹರಿಣಾ ತಥಾ । ಇತ್ಯಾದಿ ಸರ್ವಮೋಹಾಯ ಕಥ್ಯತೇ ಸತಿ ನಾನ್ಯಥಾ । ತೇನಾದ್ವಿತೀಯ ಮಹಿಮೋ ಜಗತ್ಪೂಜ್ಯೋಽಸ್ಮಿ ಪಾರ್ವತಿ
ನಾನು ಮತ್ತು ಇತರ ಮುಕ್ತರು, ಹರಿಯು—ಇವರಲ್ಲಿ ಭೇದವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು, ಇತ್ಯಾದಿ ಎಲ್ಲವೂ ಮೋಹಕ್ಕಾಗಿ ಹೇಳಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಪಾರ್ವತಿ, ನಾನು ಅನನ್ಯ ಮಹಿಮೆಯುಳ್ಳವನು, ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವವನು.
ಪಾರ್ವತ್ಯುವಾಚ - ತನ್ಮೇ ಕಥಯ ದೇವೇಶ ಯಥಾಹಮಪಿ ಶಂಕರ । ಸರ್ವೇಶ್ವರೀ ನಿರುಪಮಾ ತವ ಸ್ಯಾಂ ಸದೃಶೀ ಪ್ರಭೋ
ಪಾರ್ವತಿ ಹೇಳಿದಳು: ದೇವೇಶ, ನನಗೂ ಹೇಗೆ ಶಂಕರನೇ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅಧಿಪತಿಯಾಗಿರುವ, ನಿರುಪಮ, ನಿನ್ನ ಸಮಾನವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವೋ, ಅದನ್ನು ನನಗೆ ಹೇಳು.
ಮಹಾದೇವ ಉವಾಚ- ಸಾಧುಸಾಧು ತ್ವಯಾ ಪೃಷ್ಟಂ ವಿಷ್ಣೋರ್ಭಗವತಃ ಪ್ರಿಯೇ । ನಾಮ್ನಾಂ ಸಹಸ್ರಂ ವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಮುಖ್ಯಂ ತ್ರೈಲೋಕ್ಯಮುಕ್ತಿದಮ್
ಮಹಾದೇವನು ಹೇಳಿದರು: ಪ್ರಿಯೆ, ನೀನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಕುರಿತು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮಾಡಿದೆ; ನಾನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮುಖ್ಯವಾದ ಸಾವಿರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಅಸ್ಯ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣೋರ್ನಾಮಸಹಸ್ರಸ್ತೋತ್ರಸ್ಯ ಶ್ರೀಮಹಾದೇವ ಋಷಿರನುಷ್ಟುಪಚ್ಛಂದಃ । ಹ್ರೀಂ ಬೀಜಂ ಶ್ರೀಂ ಶಕ್ತಿಃ ಕ್ಲೀಂ ಕೀಲಕಂ ಚತುರ್ವರ್ಗಧರ್ಮಕಾಮಾರ್ಥಮೋಕ್ಷಾರ್ಥೇ ಜಪೇ ವಿನಿಯೋಗಃ । ಓಂವಾಸುದೇವಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಮಹಾಹಂಸಾಯ ಧೀಮಹಿ । ತನ್ನೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ ಅಂಗನ್ಯಾಸಕರನ್ಯಾಸೌ ವಿಧಿಪೂರ್ವಂ ಯದಾ ಪಠೇತ್ । ತತ್ಫಲಂ ಕೋಟಿಗುಣಿತಂ ಭವತ್ಯೇವ ನ ಸಂಶಯಃ
ಓಂವಾಸುದೇವಃ ಪರಂ ಬ್ರಹ್ಮ ಪರಮಾತ್ಮಾ ಪರಾತ್ಪರಃ । ಪರಂಧಾಮ ಪರಂಜ್ಯೋತಿಃ ಪರಂತತ್ವಂ ಪರಂ ಪದಮ್
ಓಂ, ವಾಸುದೇವನು ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಪರಮಾತ್ಮ, ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಮೇಲಿನವನು; ಪರಮಧಾಮ, ಪರಮಜ್ಯೋತಿ, ಪರಮಸತ್ಯ, ಪರಮಪದ.
ಪರಃ ಶಿವಃ ಪರೋಧ್ಯೇಯಃ ಪರಂ ಜ್ಞಾನಂ ಪರಾಗತಿಃ । ಪರಮಾರ್ಥಃ ಪರಂಶ್ರೇಯಃ ಪರಾನಂದಃ ಪರೋದಯಃ
ಪರಮಾತ್ಮನು ಶಿವನು, ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕಾದವನು, ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಜ್ಞಾನ, ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಪರಮ ಗುರಿ; ಪರಮಾತ್ಮನೇ ನಿಜಾರ್ಥ, ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದ ಹಿತ, ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಆನಂದ, ಪರಮಾತ್ಮನೇ ಪರಮ ಉದಯ.
ಪರೋ ವ್ಯಕ್ತಾತ್ಪರಂ ವ್ಯೋಮ ಪರಮರ್ದ್ಧಿಃ ಪರೇಶ್ವರಃ । ನಿರಾಮಯೋ ನಿರ್ವಿಕಾರೋ ನಿರ್ವಿಕಲ್ಪೋ ನಿರಾಶ್ರಯಃ
ಅವನು ವ್ಯಕ್ತವಾದುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪರ, ಆಕಾಶಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲೆ, ಪರಮ ಐಶ್ವರ್ಯವಂತನು, ಪರಮೇಶ್ವರನು; ಅವನು ರೋಗರಹಿತನು, ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲದವನು, ಭೇದವಿಲ್ಲದವನು, ಅವಲಂಬನೆ ಇಲ್ಲದವನು.
ನಿರಂಜನೋ ನಿರಾತಂಕೋ ನಿರ್ಲೇಪೋ ನಿರವಗ್ರಹಃ । ನಿರ್ಗುಣೋ ನಿಷ್ಕಲೋಽನಂತೋಽಭಯೋಽಚಿಂತ್ಯೋಽಬಲೋಚಿತಃ
ಅವನು ಕಳಂಕವಿಲ್ಲದವನು, ಭಯವಿಲ್ಲದವನು, ಲೇಪವಾಗದವನು, ಅಡ್ಡಿಯಿಲ್ಲದವನು; ಗುಣರಹಿತನು, ಭಾಗವಿಲ್ಲದವನು, ಅನಂತನು, ನಿರ್ಭಯನು, ಅಚಿಂತ್ಯನು, ಶಕ್ತಿಯಿಂದ ಹಿಡಿಯಲಾಗದವನು.
ಅತೀನ್ದ್ರಿಯೋ ಮಿತೋ ಪಾರೋಽನೀಶೋಽನೀಹೋಽವ್ಯಯೋಽಕ್ಷಯಃ । ಸರ್ವಜ್ಞಃ ಸರ್ವಗಃ ಸರ್ವಃ ಸರ್ವದಃ ಸರ್ವಭಾವನಃ
ಇಂದ್ರಿಯಗಳಿಗೆ ಅತೀತನು, ಮಿತಿಯಲ್ಲಿರುವವನು, ಪಾರಾಗಿರುವವನು, ಅಧಿಪತ್ಯವಿಲ್ಲದವನು, ಆಸೆ ಇಲ್ಲದವನು, ಕ್ಷಯವಿಲ್ಲದವನು, ನಾಶವಾಗದವನು; ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದವನು, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಇರುವವನು, ಎಲ್ಲವೂ ಅವನೇ, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕೊಡುವವನು, ಎಲ್ಲ ಜೀವಿಗಳ ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ.
ಸರ್ವಶಾಸ್ತಾ ಸರ್ವಸಾಕ್ಷೀ ಪೂಜ್ಯಃ ಸರ್ವಸ್ಯ ಸರ್ವದೃಕ್? । ಸರ್ವಶಕ್ತಿಃ ಸರ್ವಸಾರಃ ಸರ್ವಾತ್ಮಾ ಸರ್ವತೋಮುಖಃ
ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಗುರು, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಾಕ್ಷಿ, ಎಲ್ಲರ ಪೂಜೆಗೆ ಯೋಗ್ಯನು, ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೋಡುವವನು, ಎಲ್ಲಶಕ್ತಿಯುಳ್ಳವನು, ಎಲ್ಲರ ಸಾರ, ಎಲ್ಲರ ಆತ್ಮ, ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕುಗಳತ್ತ ಮುಖವಿರುವವನು.
ಸರ್ವಾವಾಸಃ ಸರ್ವರೂಪಃ ಸರ್ವಾದಿಃ ಸರ್ವದುಃಖಹಾ । ಸರ್ವಾರ್ಥಃ ಸರ್ವತೋಭದ್ರಃ ಸರ್ವಕಾರಣಕಾರಣಮ್
ಎಲ್ಲರ ನಿವಾಸ, ಎಲ್ಲ ರೂಪಗಳಾದವನು, ಎಲ್ಲರ ಆದಿ, ಎಲ್ಲ ದುಃಖಗಳನ್ನು ದೂರಮಾಡುವವನು; ಎಲ್ಲದಕ್ಕೂ ಅರ್ಥ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಶುಭಕರ, ಎಲ್ಲ ಕಾರಣಗಳ ಕಾರಣ.
ಸರ್ವಾತಿಶಯಿತಃ ಸರ್ವಾಧ್ಯಕ್ಷಃ ಸರ್ವಸುರೇಶ್ವರಃ । ಷಡ್ವಿಂಶಕೋ ಮಹಾವಿಷ್ಣುರ್ಮಹಾಗುಹ್ಯೋ ಮಹಾವಿಭುಃ
ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಶ್ರೇಷ್ಠ, ಎಲ್ಲರ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಕ, ಎಲ್ಲ ದೇವತೆಗಳ ಅಧಿಪತಿ; ಇಪ್ಪತ್ತಾರುನೇ, ಮಹಾವಿಷ್ಣು, ಮಹಾ ಗುಹ್ಯ, ಮಹಾ ಪ್ರಭಾವಶಾಲಿ.
ನಿತ್ಯೋದಿತೋ ನಿತ್ಯಯುಕ್ತೋ ನಿತ್ಯಾನಂದಃ ಸನಾತನಃ । ಮಾಯಾಪತಿರ್ಯೋಗಪತಿಃ ಕೈವಲ್ಯಪತಿರಾತ್ಮಭೂಃ
ಯುಗಯುಗಾಂತರವೂ ಉದಯವಾಗಿರುವವನು, ಸದಾ ತೊಡಗಿರುವವನು, ಸದಾ ಆನಂದದಿಂದಿರುವವನು, ಶಾಶ್ವತನು; ಮಾಯೆಯ ಅಧಿಪತಿ, ಯೋಗದ ಅಧಿಪತಿ, ಕೈವಲ್ಯದ ಅಧಿಪತಿ, ಸ್ವಯಂ ಹುಟ್ಟಿದವನು.
ಜನ್ಮಮೃತ್ಯುಜರಾತೀತಃ ಕಾಲಾತೀತೋ ಭವಾತಿಗಃ । ಪೂರ್ಣಃ ಸತ್ಯಃ ಶುದ್ಧಬುದ್ಧಸ್ವರೂಪೋ ನಿತ್ಯಚಿನ್ಮಯಃ
ಹುಟ್ಟು, ಸಾವು, ವೃದ್ಧಾಪ್ಯವನ್ನು ದಾಟಿದವನು, ಕಾಲಕ್ಕಿಂತಲೂ ಮೇಲೆ, ಭವವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೋದವನು; ಸಂಪೂರ್ಣನು, ಸತ್ಯಸ್ವರೂಪಿ, ಶುದ್ಧ ಬುದ್ಧಿಯುಳ್ಳವನು, ಸದಾ ಚೈತನ್ಯದಿಂದಿರುವವನು.
ಯೋಗಪ್ರಿಯೋ ಯೋಗಗಮ್ಯೋ ಭವಬಂಧೈಕಮೋಚಕಃ । ಪುರಾಣಪುರುಷಃ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಚೈತನ್ಯಃ ಪುರುಷೋತ್ತಮಃ
ಯೋಗವನ್ನು ಪ್ರೀತಿಸುವವನು, ಯೋಗದ ಮೂಲಕವೇ ಪಡೆಯಬಹುದಾದವನು, ಭವಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಿಗೊಡುವ ಏಕಮಾತ್ರನು; ಪುರಾತನ ಪುರುಷ, ಅಂತರಂಗ ಚೈತನ್ಯ, ಪರಮ ಪುರುಷ.
ವೇದಾಂತವೇದ್ಯೋ ದುರ್ಜ್ಞೇಯಸ್ತಪತ್ರಯವಿವರ್ಜಿತಃ । ಬ್ರಹ್ಮವಿದ್ಯಾಶ್ರಯೋ ನಾದ್ಯಃ ಸ್ವಪ್ರಕಾಶಃ ಸ್ವಯಂಪ್ರಭುಃ
ವೇದಾಂತದಿಂದ ಅರಿಯಬೇಕಾದವನು, ತಿಳಿಯಲು ಕಷ್ಟವಾದವನು, ಮೂರು ವಿಧದ ದುಃಖಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನು; ಬ್ರಹ್ಮಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಆಶ್ರಯ, ಆದಿಯಿಲ್ಲದವನು, ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಕಾಶಮಾನ, ಸ್ವಯಂ ಪ್ರಭು.
ಸರ್ವೋಪೇಯ ಉದಾಸೀನಃ ಪ್ರಣವಃ ಸರ್ವತಃ ಸಮಃ । ಸರ್ವಾನವದ್ಯೋ ದುಷ್ಪ್ರಾಪ್ಯಸ್ತುರೀಯಸ್ತಮಸಃ ಪರಃ
ಎಲ್ಲರ ಗುರಿಯಾಗಿರುವವನು, ನಿರಪೇಕ್ಷನು, ಪ್ರಣವಸ್ವರೂಪಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಸಮಾನ; ಎಲ್ಲ ರೀತಿಯ ದೋಷವಿಲ್ಲದವನು, ಸುಲಭವಾಗಿ ಸಿಗದವನು, ತುರೀಯ ಸ್ಥಿತಿ, ಅಂಧಕಾರಕ್ಕಿಂತಲೂ ಪಾರಾಗಿರುವವನು.
ಈ ಶ್ರೀವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಹಸ್ರನಾಮ ಸ್ತೋತ್ರಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಮಹಾದೇವನೇ ಋಷಿ, ಅನುಷ್ಟುಪ್ ಛಂದಸ್ಸು; ಹ್ರೀಂ ಬೀಜ, ಶ್ರೀಂ ಶಕ್ತಿ, ಕ್ಲೀಂ ಕೀಲಕ; ಧರ್ಮ, ಅರ್ಥ, ಕಾಮ, ಮೋಕ್ಷಗಳಿಗಾಗಿ ಜಪಿಸಬೇಕು; ಓಂ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸೋಣ, ಮಹಾಹಂಸನನ್ನು ಮನನ ಮಾಡೋಣ, ವಿಷ್ಣು ನಮಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಲಿ. ಅಂಗನ್ಯಾಸ, ಕರನ್ಯಾಸಗಳ ವಿಧಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ ಪಠಿಸಿದರೆ, ಅದರ ಫಲ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಶ್ರೀವಾಸುದೇವಃ ಪರಂಬ್ರಹ್ಮ ಇತಿ ಹೃದಯೇ । ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿರಿತಿ ಶಿರಃ । ಮಹಾವರಾಹ ಇತಿ ಶಿಖಾ । ಸೂರ್ಯವಂಶಧ್ವಜ ಇತಿ ಕವಚಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಕಾಮ್ಯಲಲಿತ ಜಗದಾಶ್ಚರ್ಯ ಶೈಶವ ಇತಿ ನೇತ್ರಮ್ । ಯಥಾರ್ಥಖಂಡಿತಾಶೇಷ ಇತ್ಯಸ್ತ್ರಮ್ । ನಮೋನಾರಾಯಣಾಯೇತಿ ನ್ಯಾಸಂ ಸರ್ವತ್ರ ಕಾರಯೇತ್ । ಓಂನಮೋನಾರಾಯಣಾಯ ಪುರುಷಾಯ ಮಹಾತ್ಮನೇ । ವಿಶುದ್ಧಸತ್ವಧಿಷ್ಣ್ಯಾಯ ಮಹಾಹಂಸಾಯ ಧೀಮಹಿ । ಓಂಹ್ರಾಂ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರೂಂ ಹ್ರೈಂ ಹ್ರೌಂ ಹ್ರಃ । ಕ್ಲೀಂ ಕೃಷ್ಣಾಯ ವಿಷ್ಣವೇ ಹ್ರೀಂ ರಾಮಾಯ ಧೀಮಹಿ ತನ್ನೋ ದೇವಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ । ಕ್ಷ್ರೌಂ ನೃಸಿಂಹಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ಶ್ರೀಂ ಶ್ರೀಕಂಠಾಯ ಧೀಮಹಿ ತನ್ನೋ ವಿಷ್ಣುಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ । ಓಂವಾಸುದೇವಾಯ ವಿದ್ಮಹೇ ದೇವಕೀಸುತಾಯ ಧೀಮಹಿ ತನ್ನಃ ಕೃಷ್ಣಃ ಪ್ರಚೋದಯಾತ್ । ಓಂ ಹ್ರಾಂ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರೂಂ ಹ್ರೈಂ ಹ್ರೌಂ ಹ್ರಃ। ಕ್ಲೀಂ ಕೃಷ್ಣಾಯ ಗೋವಿಂದಾಯ ಗೋಪೀಜನವಲ್ಲಭಾಯ ಸ್ವಾಹಾ । ಇತಿ ಮಂತ್ರಮ್ ಸಮುಚ್ಚಾರ್ಯ ಜಪೇದ್ವಾ ವಿಷ್ಣುಮವ್ಯಯಮ್ । ಶ್ರೀನಿವಾಸಂ ಜಗನ್ನಾಥಂ ತಸ್ಯ ಸ್ತೋತ್ರಂ ಪಠೇತ್ಸುಧೀಃ
ಶ್ರೀವಾಸುದೇವನು ಪರಬ್ರಹ್ಮ, ಹೃದಯದಲ್ಲಿ; ಮೂಲಪ್ರಕೃತಿ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ; ಮಹಾವರಾಹ ಶಿಖೆಯಲ್ಲಿ; ಸೂರ್ಯವಂಶಧ್ವಜ ಕವಚವಾಗಿ; ಬ್ರಹ್ಮಾದಿಗಳು ಜಗತ್ತಿನ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರ ಬಾಲ್ಯವನ್ನು ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಾರೆ; ಶಸ್ತ್ರವು ಎಲ್ಲವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ; ಎಲ್ಲೆಡೆ 'ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ' ಎಂದು ನ್ಯಾಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಓಂ ನಮೋ ನಾರಾಯಣಾಯ, ಪರಪುರುಷ, ಮಹಾತ್ಮನೆ; ಶುದ್ಧ ಸತ್ವದಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿತನಾದ ಮಹಾಹಂಸನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸೋಣ. ಓಂ ಹ್ರಾಂ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರೂಂ ಹ್ರೈಂ ಹ್ರೌಂ ಹ್ರಃ; ಕ್ಲೀಂ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ, ವಿಷ್ಣುವಿಗೆ, ಹ್ರೀಂ ರಾಮನಿಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸೋಣ, ಆ ದೇವರು ನಮಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಲಿ. ಕ್ಷ್ರೌಂ ನೃಸಿಂಹನಿಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸೋಣ, ಶ್ರೀಂ ಶ್ರೀಕಂಠನಿಗೆ ಧ್ಯಾನಿಸೋಣ, ವಿಷ್ಣು ನಮಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಲಿ. ಓಂ ವಾಸುದೇವನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸೋಣ, ದೇವಕೀಸುತನನ್ನು ಮನನ ಮಾಡೋಣ, ಕೃಷ್ಣನು ನಮಗೆ ಪ್ರೇರಣೆ ನೀಡಲಿ. ಓಂ ಹ್ರಾಂ ಹ್ರೀಂ ಹ್ರೂಂ ಹ್ರೈಂ ಹ್ರೌಂ ಹ್ರಃ; ಕ್ಲೀಂ ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ, ಗೋವಿಂದನಿಗೆ, ಗೋಪೀಜನವಲ್ಲಭನಿಗೆ ಸ್ವಾಹಾ. ಹೀಗೆ ಈ ಮಂತ್ರವನ್ನು ಉಚ್ಚರಿಸಿ, ಅವಿನಾಶಿ ವಿಷ್ಣುವನ್ನು, ಶ್ರೀನಿವಾಸನನ್ನು, ಜಗನ್ನಾಥನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸಬೇಕು; ಬುದ್ಧಿವಂತನು ಆತನ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸಬೇಕು.