ತುಭ್ಯಂ ದುಃಖನಿರಾಸಾಯ ಪ್ರೋಕ್ತಮಾಖ್ಯಾನಮುತ್ತಮಮ್ । ಯಾವದ್ದೇಹೋಸ್ತಿ ಕರ್ಮಾಣಿ ಸುಖದುಃಖಾನಿ ಕರ್ಮತಃ
ನಿನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡಲು ಈ ಉತ್ತಮ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ; ದೇಹ ಇರುವವರೆಗೆ, ಸುಖ ಮತ್ತು ದುಃಖವು ಕರ್ಮದಿಂದ ಬರುತ್ತವೆ.
ದೇಹೀ ಭುಂಕ್ತೇ ವಶೋ ರಾಜನ್ತ್ರಾಣಂ ನ ಜ್ಞಾನತಃ ಪರಮ್ । ಕೃಷ್ಣಾದೀನಾಂ ದೇಹಬಂಧೇ ಸುಖದುಃಖಾದಿ ವರ್ತತೇ
ದೇಹಧಾರಿ ತನ್ನ ಭಾಗ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾನೆ, ರಾಜನೇ; ಜ್ಞಾನದಿಂದ ಬೇರೆ ಮಾರ್ಗವಿಲ್ಲ. ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಕೂಡ ದೇಹದ ಬಂಧದಿಂದ ಸುಖ-ದುಃಖಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ತತ್ರೇತರೇಷಾಂ ಕಿಂ ವಾಚ್ಯಂ ಯೇ ವೈರಾಗ್ಯಪರಾಙ್ಮುಖಾಃ । ಜ್ಞಾತ್ವೇದೃಶೀಂ ಕರ್ಮಗತಿಂ ಸರ್ವೇಭ್ಯೋ ಬಲವತ್ತಮಾಮ್
ಇತರರು ವೈರಾಗ್ಯವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದವರು ಎಂದರೆ, ಇಂತಹ ಬಲವಾದ ಕರ್ಮದ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ತಿಳಿದ ಮೇಲೆ, ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೇನು ಹೇಳಬೇಕು?
ಧೀರೋ ಭವ ಪ್ರತೀಕ್ಷಸ್ವ ಶುಭಕರ್ಮಾಗಮಂ ಪುನಃ । ಶತ್ರೂನ್ಜಿತ್ವಾ ತು ಸಮಯೇ ಸ್ವಂ ರಾಜ್ಯಂ ಪುನರಾಪ್ಸ್ಯಸಿ
ಧೈರ್ಯವಿರಿಸು, ಶುಭಕರ್ಮಗಳು ಪುನಃ ಬರುವುದನ್ನು ಕಾಯು; ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಯಿಸಿ, ನೀನು ಮತ್ತೆ ನಿನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯುವೆ.
ಇತಿಹಾಸಮಿಮಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ನ ದುಃಖೈ ಪರಿಭೂಯತೇ । ಧರ್ಮಾರ್ಥಕಾಮಮೋಕ್ಷಾಶ್ಚ ಯಥಾವಚ್ಚಾತ್ರ ಕೀರ್ತ್ತಿತಾಃ
ಈ ಪುರಾತನ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ದುಃಖಗಳು ನಮ್ಮನ್ನು ಆವರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ, ಸಂಪತ್ತು, ಕಾಮ ಮತ್ತು ಮೋಕ್ಷದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವರ್ಗ್ಯಂ ಪಾಪಹರಂ ಪುಣ್ಯಂ ಶೋಕಮೋಹವಿನಾಶನಮ್ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಜ್ಞಾನಮಾಪ್ನೋತಿ ರಾಜ್ಯಂ ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯಃ
ಇದು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ, ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ, ಶೋಕ ಮತ್ತು ಮೋಹವನ್ನು ದೂರ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಜ್ಞಾನ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ, ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗೆ ರಾಜ್ಯ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.
ವೈಶ್ಯಶ್ಚ ಬಹ್ವೀಂ ಸಂಪತ್ತಿಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಶೂದ್ರಃ ಸುಖಂ ಲಭೇತ್ । ಯೋ ರಾಜಾ ಭ್ರಷ್ಟರಾಜ್ಯೋಽಪಿ ರತಃ ಸನ್ನೇವ ಸತ್ಪಥಿ
ವೈಶ್ಯರಿಗೆ ಬಹಳಷ್ಟು ಸಂಪತ್ತು ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಶೂದ್ರರು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿ ಸುಖವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ. ರಾಜನು ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಸತ್ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೆ,
ಸ ರಾಜ್ಯಂ ಪುನರಾಪ್ನೋತಿ ಶ್ರವಣಾನ್ನಿತ್ಯಮಸ್ಯ ತು । ಆಕರ್ಣ್ಯೈತತ್ಸತಾಂ ರಾಜನ್ಶ್ರಾವ್ಯಮನ್ಯನ್ನ ರೋಚತೇ
ಅವನು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಸದಾ ಕೇಳುವುದರಿಂದ ತನ್ನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ರಾಜನೇ, ಈ ಪಾವನ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದ ನಂತರ ಸಜ್ಜನರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಬೇರೆ ಯಾವುದೂ ಇಷ್ಟವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಕಲಂ ಚ ಕೋಕಿಲಾಲಾಪಂ ರೂಕ್ಷಂ ಧ್ವಾಂಕ್ಷರುತಂ ಯಥಾ । ಆಖ್ಯಾನಮೇತದನಘಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಸಜ್ಜನಹೃತ್ಪ್ರಿಯಃ
ಕೋಗಿಲೆಯ ಮಧುರ ನಾದವು, ಕಾಗೆದ ಕಟು ಕೂಗಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಹೇಗೆ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಹಿತವಾಗಿರುತ್ತದೋ, ಹಾಗೆಯೇ ಈ ಪಾಪರಹಿತ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಸಜ್ಜನರ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಬಹಳ ಪ್ರಿಯವಾಗುತ್ತದೆ.
ಹಿರಣ್ಯತಿಲವಸ್ತ್ರಾದ್ಯೈರ್ಧೇನುಭೂಮಿಪ್ರದಾನತಃ । ಸಂತೋಷಯೇದ್ವಾಚಕಂ ತು ತಸ್ಮಿಂಸ್ತುಷ್ಟೇ ಫಲಂ ಲಭೇತ್
ಹಿರಣ್ಯ, ಎಳ್ಳು, ವಸ್ತ್ರ, ಹಸುಗಳು ಅಥವಾ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನಮಾಡಿ ಪಾಠ ಮಾಡುವವನನ್ನು ಸಂತೋಷಪಡಿಸಬೇಕು. ಪಾಠಗಾರನು ಸಂತೋಷಗೊಂಡರೆ ಫಲವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ದೇವತಾಶ್ಚ ಪ್ರಸೀದೇಯುರರ್ಚಿತೇ ವಾಚಕೇ ಗುರೌ । ಅನ್ನದಾನಾನಿ ದದ್ಯಾಚ್ಚ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇಭ್ಯಃ ಪ್ರಪೂಜಯೇತ್
ಪಾಠಗಾರ ಗುರುವನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರೆ ದೇವತೆಗಳು ಸಂತೋಷವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಅನ್ನದಾನ ಮಾಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ಜಾಯತೇ ವಿಜಯೀ ನಿತ್ಯಂ ಪುತ್ರಪೌತ್ರಸಮೃದ್ಧಿಮಾನ್ । ಜಾಯತೇ ವಿಷ್ಣುಲೋಕೇ ಯಃ ಶೃಣೋತ್ಯಾಖ್ಯಾನಮುತ್ತಮಮ್ 6.18.
ಈ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುವವನು ಸದಾ ವಿಜಯಿಯಾಗಿರುತ್ತಾನೆ, ಪುತ್ರ ಮತ್ತು ಪೌತ್ರ ಸಂಪತ್ತನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾನೆ, ವಿಷ್ಣುವಿನ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ.
ಇತಿ ವ್ಯಾಜೇನ ಭೋ ಭೂಪ ತುಲಸ್ಯುತ್ಪತ್ತಿಕಾರಣಮ್ । ಯೇ ಶೃಣ್ವಂತಿ ನರಶ್ರೇಷ್ಠಾ ನ ತೇಷಾಂ ಪಾತಕಂ ಕ್ವಚಿತ್
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ, ರಾಜನೇ, ತುಳಸಿಯ ಉತ್ಪತ್ತಿಯ ಕಾರಣವನ್ನು ಈ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಕೇಳುವ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪುರುಷರಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಪಾಪವು ತಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ತುಲಸೀಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮಿದಂ ಪವಿತ್ರಂ ಪಾಪನಾಶನಮ್ । ಶ್ರುತ್ವಾ ತು ಲಭತೇ ಮೋಕ್ಷಮುಕ್ತ್ವಾ ಚೈವ ನ ಸಂಶಯಃ
ತುಳಸಿಯ ಮಹತ್ವವು ಪಾವನವಾಗಿದೆ, ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾರೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಸ್ವಗೃಹೇ ರೋಪಿತಾ ಚೈವ ತುಲಸೀ ಪಾಪನಾಶಿನೀ । ದರ್ಶನಾದ್ಬ್ರಹ್ಮಹತ್ಯಾಪಿ ನಶ್ಯತೇ ನಾತ್ರ ಸಂಶಯಃ
ತುಳಸಿಯನ್ನು ಸ್ವಗೃಹದಲ್ಲಿ ನೆಟ್ಟರೆ ಅದು ಪಾಪವನ್ನು ನಾಶಮಾಡುತ್ತದೆ. ತುಳಸಿಯನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಹತ್ಯೆಯ ಪಾಪವೂ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ—ಇದರಲ್ಲಿ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ಕಾರ್ತಿಕೇ ಚೈವ ಮಾಘೇ ತು ತುಲಸ್ಯಾ ಪೂಜಯೇದ್ಧರಿಮ್ । ವೈಶಾಖೇ ತು ವಿಶೇಷೇಣ ಪೂಜನಂ ಚ ಹರೇಃ ಸ್ಮೃತಮ್
ಕಾರ್ತಿಕ ಮತ್ತು ಮಾಘ ಮಾಸಗಳಲ್ಲಿ ತುಳಸಿಯಿಂದ ಹರಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. ವೈಶಾಖದಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹರಿಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ನೆನಪಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಏಕೇನೈವ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೇನ ಸಕಲಂ ಪಾಪಂ ಗತಂ ವೈ ಸದಾ ಯೇ ಶೂದ್ರಾ । ಭುವಿ ಸಂತಿ ದಾನನಿರತಾಃ ಕಾಲೇನ ಶುದ್ಧಿಂ ಗತಾಃ । ತೇಪಿ ಸ್ಯುಃ ಸುರಪೂಜನಾರ್ಹತನವಃ ಪಾಪಾಚ್ಚ ದೂರಂ ಗತಾಃ ಯೇ ವೈ। ವಿಷ್ಣುಜನಾಶ್ಚ ದುರ್ಲಭತರಾ ಹ್ಯಸ್ಮಿನ್ಕಲೌ ಸಾಂಪ್ರತಮ್
ಒಂದು ಬಾರಿ ಪ್ರದಕ್ಷಿಣೆ ಮಾಡಿದರೂ ಎಲ್ಲ ಪಾಪಗಳು ಸದಾ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ. ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ದಾನದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಶೂದ್ರರು ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಶುದ್ಧರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಅವರು ದೇವತೆಗಳ ಪೂಜೆಗೆ ಅರ್ಹರಾಗುತ್ತಾರೆ, ಪಾಪದಿಂದ ದೂರವಾಗುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಈ ಕಾಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತರು ತುಂಬಾ ಅಪರೂಪವಾಗಿದ್ದಾರೆ.
ಯುಧಿಷ್ಠಿರ ಉವಾಚ- ಶ್ರೀಶೈಲಃ ಪರ್ವತೋ ರಮ್ಯಃ ಕುತ್ರ ತಿಷ್ಠತಿ ನಾರದ । ಕಿಂ ತತ್ರ ವರ್ತ್ತತೇ ತೀರ್ಥಂ ಕಸ್ಯ ದೇವಸ್ಯ ಪೂಜನಮ್ । ಕಸ್ಯಾಂ ದಿಶಿ ಸಮಾಖ್ಯಾತೋ ಲೋಕೇಷು ಚ ವದಾಧುನಾ
ಯುಧಿಷ್ಠಿರನು ಕೇಳಿದನು: ನಾರದನೇ, ಶ್ರೀಶೈಲ ಎಂಬ ಸುಂದರ ಪರ್ವತವು ಎಲ್ಲಿದೆ? ಅಲ್ಲಿ ಯಾವ ತೀರ್ಥವಿದೆ, ಯಾವ ದೇವರನ್ನು ಪೂಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಯಾವ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಜನರು ಇದನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದಾರೆ? ಈಗ ನನಗೆ ಹೇಳು.
ನಾರದ ಉವಾಚ- ಶೃಣು ರಾಜನ್ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಶ್ರೀಶೈಲಂ ಪರ್ವತೋತ್ತಮಮ್ । ಯಂ ಶ್ರುತ್ವಾ ಮುಚ್ಯತೇ ಲೋಕೋ ಬಾಲಹತ್ಯಾದಿ ಪಾತಕಾತ್
ನಾರದನು ಹೇಳಿದನು: ರಾಜನೇ, ಕೇಳು; ನಾನು ಶ್ರೀಶೈಲ ಎಂಬ ಶ್ರೇಷ್ಠ ಪರ್ವತವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದರೆ ಜನರು ಬಾಲಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಮಹಾಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ.
ತತ್ಪರ್ವತವನಂ ರಮ್ಯಂ ಮುನಿಭಿಶ್ಚೋಪಸೇವಿತಮ್ । ನಾನಾದ್ರುಮಲತಾಕೀರ್ಣಂ ನಾನಾಪುಷ್ಪೋಪಶೋಭಿತಮ್
ಆ ಪರ್ವತದ ಅರಣ್ಯವು ಸುಂದರವಾಗಿದೆ, ಮುನಿಗಳು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬರುತ್ತಾರೆ. ವಿವಿಧ ಮರಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಲ್ಲಗಳು ತುಂಬಿವೆ, ಅನೇಕ ಹೂವಿನಿಂದ ಅಲಂಕೃತವಾಗಿದೆ.
ಹಂಸಕೋಕಿಲನಾದೈಶ್ಚ ಮಯೂರಧ್ವನಿನಾದಿತಮ್ । ಶ್ರೀವೃಕ್ಷೈಶ್ಚ ಕಪಿತ್ಥೈಶ್ಚ ಶಿರೀಷೈ ರಾಜವೃಕ್ಷಕೈಃ
ಹಂಸ ಮತ್ತು ಕೋಗಿಲೆಯ ನಾದ, ಮಯೂರಗಳ ಕೂಗು ಅಲ್ಲಿಗೆ ಕೇಳಿಸುತ್ತದೆ. ಶುಭಕರ ಮರಗಳು, ಕಪಿತ್ತ, ಶಿರೀಷ ಮತ್ತು ರಾಜವೃಕ್ಷಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ.
ಪಾರಿಜಾತಕಪುಷ್ಪೈಶ್ಚ ಕದಂಬೋದುಂಬರೈಸ್ತಥಾ । ನಾನಾಪುಷ್ಪೈಃ ಸುಗಂಧಾಢ್ಯೈರ್ವಾಸಿತಂ ತದ್ವನಂ ಗಿರೌ
ಪಾರಿಜಾತ, ಕದಂಬ ಮತ್ತು ಉದುಂಬರ ಹೂಗಳು ಅಲ್ಲಿವೆ. ಆ ಪರ್ವತದ ಅರಣ್ಯವು ವಿವಿಧ ಸುಗಂಧ ಹೂಗಳಿಂದ ಪರಿಮಳಗೊಂಡಿದೆ.
ಸರ್ವಾಭಿರೃಷಿಪತ್ನೀಭಿಃ ಸಶಿಷ್ಯಾಭಿಃ ಸುಸೇವಿತಮ್ । ಕೇಚಿದಭ್ಯಾಸಯುಕ್ತಾಶ್ಚ ಕೇಚಿದ್ವ್ಯಾಖ್ಯಾನತತ್ಪರಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಋಷಿಪತ್ನಿಯರು ಮತ್ತು ಅವರ ಶಿಷ್ಯರು ಸೇರಿಕೊಂಡು ಭಕ್ತಿಯಿಂದ ಸೇವೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಅಭ್ಯಾಸದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗಿದ್ದರು.
ಕೇಚಿದೂರ್ಧ್ವಭುಜಾಸ್ತತ್ರ ಅಂಗುಷ್ಠಾಗ್ರೈಃ ಸ್ಥಿತಾಃ ಪರೇ । ಶಿವಧ್ಯಾನರತಾಃ ಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿದ್ವಿಷ್ಣುಪರಾಯಣಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಕೈಯನ್ನು ಮೇಲಕ್ಕೆ ಎತ್ತಿ ನಿಂತಿದ್ದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಬೆರಳ ತುದಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಂತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಶಿವನ ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಲೀನರಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತರಾಗಿದ್ದರು.
ನಿರಾಹಾರಾಶ್ಚ ಕೇಪ್ಯತ್ರ ಕೇಚಿತ್ಪರ್ಣಾಶನೇ ರತಾಃ । ಕಂದಮೂಲಫಲಾಹಾರಾಃ ಕೇಚಿನ್ಮೌನವ್ರತಾಃ ಸ್ಥಿತಾಃ
ಅಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಉಪವಾಸದಲ್ಲಿದ್ದರು, ಕೆಲವರು ಎಲೆ ತಿನ್ನುವುದರಲ್ಲಿ ಸಂತೋಷಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಕಂದ, ಬೇರು, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಆಹಾರವಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಕೆಲವರು ಮಾಉನ ವ್ರತವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಏಕಪಾದಾಃ ಸ್ಥಿತಾಃ ಕೇಚಿತ್ಕೇಚಿತ್ಪದ್ಮಾಸನೇ ಸ್ಥಿತಾಃ । ಕೇಚಿಚ್ಚೈವ ನಿರಾಹಾರಾಸ್ತಪಸ್ತೇಪುಃ ಸುದುಷ್ಕರಮ್
ಕೆಲವರು ಒಂದು ಕಾಲಿನಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದರು, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವರು ಪದ್ಮಾಸನದಲ್ಲಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಕೆಲವರು ಉಪವಾಸದಿಂದ ಕಠಿಣ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು.
ಆಶ್ರಮಾಣಿ ಚ ಪುಣ್ಯಾನಿ ನದ್ಯಶ್ಚ ವಿವಿಧಾಃ ಶುಭಾಃ । ದೇವಖಾತಾನ್ಯನೇಕಾನಿ ತಡಾಗಾನಿ ಬಹೂನಿ ಚ
ಅಲ್ಲಿ ಪುಣ್ಯಾಶ್ರಮಗಳು, ವಿವಿಧ ಶುಭ ನದಿಗಳು, ಅನೇಕ ದೈವಿಕ ಕೆರೆಗಳು ಮತ್ತು ಹಲವಾರು ಹೊಂಡಗಳು ಇದ್ದವು.
ಪರ್ವತೋಽಯಂ ಮಹಾರಾಜ ದೃಶ್ಯತೇ ಕಿಲ ಸರ್ವತಃ । ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನಕೋ ರಾಜನ್ಯತ್ರ ತಿಷ್ಠತಿ ನಿತ್ಯಶಃ
ಮಹಾರಾಜ, ಈ ಪರ್ವತ ಎಲ್ಲ ದಿಕ್ಕಿನಿಂದಲೂ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ಸದಾ ವಾಸಿಸುತ್ತಾನೆ.
ತಚ್ಚೈವ ಶಿಖರಂ ರಮ್ಯಂ ಪರ್ವತೋಪರಿ ಸೇವಿತಮ್ । ಶೃಂಗದರ್ಶನಮಾತ್ರೇಣ ಮುಕ್ತಿರೇವ ನ ಸಂಶಯಃ
ಅಪರೂಪದ ಆ ಪರ್ವತದ ಶಿಖರವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಮಾತ್ರವೂ ಮುಕ್ತಿಯು ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದರಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಸಂಶಯವಿಲ್ಲ.
ದಕ್ಷಿಣಾಂ ದಿಶಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ವರ್ತ್ತತೇ ಪರ್ವತೋತ್ತಮಃ । ಅತ್ರ ಗಂಗಾ ಮಹದ್ರಮ್ಯಾ ಪಾತಾಲೇತಿ ಸಮಾಶ್ರಿತಾ
ಈ ಪರ್ವತ ರಾಜನು ದಕ್ಷಿಣ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಇದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾ ಸುಂದರವಾದ ಗಂಗೆಯು ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ.