ಏತೇಷಾಂ ಚೈವ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಪಾದ್ಮೇ ದೃಷ್ಟಂ ತಥಾ ಶ್ರುತಮ್ । ಮಹಾಬೋಧಸ್ವರೂಪಂ ಚ ಸಕಲ್ಕೇರ್ಯಶ ಏವ ಚ
ಈ ಎಲ್ಲರ ಮಹಿಮೆ, ಪದ್ಮಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದ ಹಾಗೆಯೂ ಕೇಳಿದ ಹಾಗೆಯೂ, ಮಹಾ ಜ್ಞಾನ ಸ್ವರೂಪ ಮತ್ತು ಸಕಲಕೇರಿ ಎಂಬ ಸ್ಥಳದ ಖ್ಯಾತಿ—
ರಾಮಗಯಾಯಾ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ತಥಾ ಪ್ರೇತಶಿಲಾಭವಮ್ । ಬ್ರಹ್ಮಣಶ್ಚ ತಥಾಖ್ಯಾನಂ ಶಿಲಾಖ್ಯಾನಂ ವದಾಮ್ಯಹಮ್
ರಾಮಗಯೆಯ ಮಹಿಮೆ, ಪ್ರೇತಶಿಲೆಯ ಉದ್ಭವ, ಬ್ರಹ್ಮನ ಕಥೆ ಮತ್ತು ಶಿಲೆಯ ಕಥೆಯನ್ನೂ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ಬ್ರಹ್ಮಯೋನೇಸ್ತಥಾಖ್ಯಾನಮಕ್ಷಯಾಖ್ಯ ವಟಸ್ಯ ಚ । ಶ್ರಾದ್ಧೇ ತತ್ರ ಮಹತ್ಪುಣ್ಯಂ ಯತ್ತತ್ಸರ್ವಂ ವದಾಮ್ಯಹಮ್
ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿಯ ಕಥೆ, ಅಕ್ಷಯವಾದ ವಟವೃಕ್ಷದ ಕಥೆ, ಅಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಶ್ರಾದ್ಧದಿಂದ ದೊರಕುವ ಮಹಾ ಪುಣ್ಯ—ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಮಹೇಶ್ವರಕೃತಾಂ ಭಕ್ತಿಂ ವಿಷ್ಣುನಾ ಚ ಮಹಾತ್ಮನಾ । ಅದ್ಯಾಪಿ ಕಾಶ್ಯಾಂ ಜಪತಿ ಮಹಾರುದ್ರೋ ಹ್ಯನಾಮಯಮ್
ಮಹೇಶ್ವರನು ಮಾಡಿದ ಭಕ್ತಿ, ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಭಕ್ತಿ—ಇನ್ನೂ ಇಂದು ಕಾಶಿಯಲ್ಲಿ ಮಹಾರುದ್ರನು ಅದನ್ನು ಪವಿತ್ರವಾಗಿ ಜಪಿಸುತ್ತಿದ್ದಾನೆ.
ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಚ ತತೋ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಸಾಗರಸ್ಯ ಹಿ ನಾರದ । ತಿಲತರ್ಪಣಜಂ ಪುಣ್ಯಂ ಯವಜಂ ಪುಣ್ಯಮೇವ ಚ
ನಂತರ ನಾನು ಸಾಗರದ ಮಹಿಮೆ, ನಾರದನೇ, ತಿಲದಿಂದ ತರ್ಪಣ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯ, ಯವದಿಂದ ದೊರಕುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ತುಲಸೀದಲಸಂಯುಕ್ತಂ ತರ್ಪಣಂ ದೇವಜಂ ತಥಾ । ತನ್ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥೋಕ್ತಂ ಬ್ರಹ್ಮಣಾ ಮಮ
ತುಳಸಿದಳದೊಂದಿಗೆ ದೇವರಿಗೆ ಮಾಡಿದ ತರ್ಪಣದ ಮಹಿಮೆ, ಬ್ರಹ್ಮನು ನನಗೆ ಹೇಳಿದಂತೆ, ಅದನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಶಂಖನಾದಸ್ಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಪುಣ್ಯಂ ಚಾಸಂಖ್ಯಸಂಜ್ಞಕಮ್
ಶಂಖನಾದದ ಮಹಿಮೆ, ಅದರ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಎಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ.
ರವೇರ್ವಾರಸ್ಯ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಯೋಗಸ್ಯ ವಿಷ್ಣುಸಂಜ್ಞಿನಃ । ವೈಧೃತಸ್ಯ ಚ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ವ್ಯತೀಪಾತಸ್ಯ ವೈ ತಥಾ
ಸೂರ್ಯನ ದಿನದ ಮಹಿಮೆ, ವಿಷ್ಣುಯೋಗದ ಮಹಿಮೆ, ವೈಧೃತಿಯ ಮಹಿಮೆ, ವ್ಯತೀಪಾತದ ಮಹಿಮೆ—ಇವುಗಳನ್ನೂ ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಏತತ್ಸರ್ವಂ ಪ್ರವಕ್ಷ್ಯಾಮಿ ಯಥೋಕ್ತಂ ಚೈವ ನಾರದ । ಅನ್ನದಾನಂ ವಸ್ತ್ರದಾನಂ ಭೂಮಿದಾನಂ ತಥೈವ ಚ
ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ನಾನೀಗ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ, ನಾರದನೇ, ಅನ್ನದಾನ, ವಸ್ತ್ರದಾನ, ಭೂಮಿದಾನ—ಇವುಗಳ ಮಹಿಮೆ.
ಶಯ್ಯಾದಾನಂ ಚ ಗೋದಾನಂ ತಥಾ ವೃಷಭಮೇವ ಚ । ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮ್ಯಾಶ್ಚ ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಮತ್ಸ್ಯಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಮೇವ ಚ
ಹಾಸಿಗೆಯ ದಾನ, ಹಸುವಿನ ದಾನ, ಎತ್ತು ದಾನ, ಜನ್ಮಾಷ್ಟಮಿಯ ಮಹಿಮೆ, ಮತ್ತೂ ಮತ್ಸ್ಯನ ಮಹಿಮೆ.
ಕೂರ್ಮಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ತತ್ಪ್ರೋಕ್ತಂ ವಾರಾಹಸ್ಯ ತಥೈವ ಚ । ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ಚ ಗವಾದೀನಾಂ ದಾನಾನಾಂ ಪ್ರವದಾಮ್ಯಹಮ್
ಕೂರ್ಮನ ಮಹಿಮೆ, ವರಾಹನ ಮಹಿಮೆ, ಹಸು ಮುಂತಾದ ದಾನಗಳ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಪ್ರಹ್ಲಾದಮುಖಭಕ್ತಾ ಯೇ ಯೇ ಕೇಚಿದ್ಭುವಿ ವಿಶ್ರುತಾಃ । ತನ್ಮಾಹಾತ್ಮ್ಯಂ ತತೋ ವಕ್ಷ್ಯೇ ಶೃಣು ದೇವರ್ಷಿಸತ್ತಮ
ಪ್ರಹ್ಲಾದನಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾದ ಎಲ್ಲ ಭಕ್ತರ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ನಾನು ನಂತರ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ; ದೇವರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದವನೇ, ಕೇಳು.
ಜಾಗರೇ ಮಹಿಮಾ ಚೈವ ದೀಪದಾನೇ ಕೃತೇ ಚ ಯತ್ । ಪ್ರಹರೇಷು ಪೃಥಕ್ಪೂಜಾಫಲಂ ದೇವರ್ಷಿಸತ್ತಮ
ರಾತ್ರಿ ಜಾಗರಣೆ, ದೀಪ ಹಚ್ಚುವುದು, ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ಪ್ರಹರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೂಜೆ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ದೊರಕುವ ಮಹತ್ವ ಮತ್ತು ಫಲವನ್ನು ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ, ದೇವರ್ಷಿಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಷ್ಠನಾದ ನಾರದನೆ.
ಪರ್ಶುರಾಮಸ್ಯ ಚಾಖ್ಯಾನಂ ರೇಣುಕಾಯಾ ವಧಸ್ತಥಾ । ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಾಂ ಭೂಮಿದಾನಂ ರಾಮೇಣೈವ ಚ ಯತ್ಕೃತಮ್
ಪರ್ಷುರಾಮನ ಕಥೆ, ರೇಣುಕೆಯ ವಧೆ, ಹಾಗೂ ರಾಮನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರಿಗೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಿದ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ರಾಮಸ್ಯಾಶ್ರಮಜಂ ಪುಣ್ಯಂ ವದಾಮ್ಯಹಮಶೇಷತಃ । ನರ್ಮದಾಯಾಸ್ತಥಾಖ್ಯಾನಂ ಪುಣ್ಯಪೂಜನಯೋಸ್ತಥಾ
ರಾಮನು ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪುಣ್ಯ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು, ನರ್ಮದೆಯ ಕಥೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಆ ನದಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸುವುದರಿಂದ ದೊರಕುವ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ನಾನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ದಾನಂ ವೇದಪುರಾಣಾನಾಮಾಶ್ರಮಾಣಾಂ ನಿರೂಪಣಮ್ । ಹಿರಣ್ಯದಾನಪುಣ್ಯಂ ಚ ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಾನಮೇವ ಚ
ವೇದಗಳು ಮತ್ತು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವದು, ಆಶ್ರಮಗಳ ವಿವರಣೆ, ಚಿನ್ನದ ದಾನದ ಪುಣ್ಯ, ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮಾಂಡದಾನಗಳ ಮಹಿಮೆಗಳನ್ನು ಕೂಡ ವಿವರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಪದ್ಮಪುರಾಣದಾನಂ ಚ ಖಂಡಾನಾಂ ವ್ಯಕ್ತಯಸ್ತಥಾ । ಪ್ರಥಮಂ ಸೃಷ್ಟಿಖಂಡಂ ಚ ದ್ವಿತೀಯಂ ಭೂಮಿಖಂಡಕಮ್
ಪದ್ಮಪುರಾಣವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡುವದು, ಅದರ ವಿಭಿನ್ನ ಭಾಗಗಳ ವಿವರ, ಮೊದಲನೆಯದು ಸೃಷ್ಟಿಖಂಡ, ಎರಡನೆಯದು ಭೂಮಿಖಂಡ ಎಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸ್ವರ್ಗಖಂಡಂ ತೃತೀಯಂ ಚ ತುರ್ಯಂ ಪಾತಾಲಸಂಜ್ಞಕಮ್ । ಉತ್ತರಂ ಪಂಚಮಂ ಪ್ರೋಕ್ತಂ ಖಂಡಾನ್ಯನುಕ್ರಮೇಣ ವೈ
ಮೂರನೆಯದು ಸ್ವರ್ಗಖಂಡ, ನಾಲ್ಕನೆಯದು ಪಾತಾಳ ಎಂಬ ಹೆಸರು, ಐದನೆಯದು ಉತ್ತರಖಂಡ ಎಂದು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಈ ಭಾಗಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಏತತ್ಪದ್ಮಪುರಾಣಂ ತು ವ್ಯಾಸೇನ ತು ಮಹಾತ್ಮನಾ । ಕೃತಂ ಲೋಕಹಿತಾರ್ಥಾಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಶ್ರೇಯಸೇ ತಥಾ
ಈ ಪದ್ಮಪುರಾಣವನ್ನು ಮಹಾತ್ಮನಾದ ವ್ಯಾಸರು ಲೋಕಹಿತಕ್ಕಾಗಿ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣರ ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿ ರಚಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಶೂದ್ರಾಣಾಂ ಪುಣ್ಯಜನನಂ ತೀವ್ರದಾರಿದ್ರ್ಯನಾಶನಮ್ । ಮೋಕ್ಷದಂ ಸುಖದಂ ಚಾಶು ಕಲ್ಯಾಣಪ್ರದಮವ್ಯಯಮ್ । ಶ್ರುತ್ವಾ ದಾನಂ ತಥಾ ಕುರ್ಯಾದ್ವಿಧಿನಾ ತತ್ರ ನಾರದ
ಇದು ಶೂದ್ರರಿಗೆ ಪುಣ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಭಾರೀ ದಾರಿದ್ರ್ಯವನ್ನು ದೂರಮಾಡುತ್ತದೆ, ಮೋಕ್ಷವನ್ನು, ಸುಖವನ್ನು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ನೀಡುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಶಾಶ್ವತವಾದ ಶುಭವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿದ ಮೇಲೆ, ಅಲ್ಲಿಯೇ ವಿಧಿಪ್ರಕಾರ ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ನಾರದನೆ.
ಮಹೇಶ ಉವಾಚ- ಏಕಲಕ್ಷಂ ಪಂಚವಿಂಶತ್ಸಹಸ್ರಾ ಪರ್ವತಾಸ್ತಥಾ । ತೇಷಾಂ ಮಧ್ಯೇ ಮಹತ್ಪುಣ್ಯಂ ಬದ್ರಿಕಾಶ್ರಮಮುತ್ತಮಮ್
ಮಹೇಶನು ಹೇಳಿದನು: ಒಂದೂವರೆ ಲಕ್ಷ ಪರ್ವತಗಳಿವೆ. ಅವುಗಳ ಮಧ್ಯೆ ಅತ್ಯಂತ ಪುಣ್ಯವಾದುದು ಮತ್ತು ಶ್ರೇಷ್ಠವಾದುದು ಬದ್ರಿಕಾಶ್ರಮ.
ನರನಾರಾಯಣೋ ದೇವೋ ಯತ್ರ ತಿಷ್ಠತಿ ನಾರದ । ತಸ್ಯ ಸ್ವರೂಪಂ ತೇಜಶ್ಚ ವಕ್ಷ್ಯಾಮೀಹ ಚ ಸಾಂಪ್ರತಮ್
ನಾರದನೆ, ಅಲ್ಲಿ ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ ದೇವರುಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ. ಅವರ ರೂಪ ಮತ್ತು ಪ್ರಕಾಶವನ್ನು ಈಗ ನಾನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಹಿಮಪರ್ವತಶೃಂಗೇ ಚ ಕೃಷ್ಣಾಕಾರತಯಾ ದ್ವಿಜ । ದ್ವೌ ಪುರುಷೌ ತತ್ರ ವರ್ತೇತೇ ನರನಾರಾಯಣಾವುಭೌ
ಹಿಮಪರ್ವತದ ಶೃಂಗದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣವರ್ಣದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರು ಪುರುಷರು ಇದ್ದಾರೆ—ಅವರು ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣ.
ಶ್ವೇತ ಏಕಸ್ತು ಪುರುಷಃ ಕೃಷ್ಣೋ ಹ್ಯೇಕತಮಃ ಪುನಃ । ತೇನ ಮಾರ್ಗೇಣ ಯೇ ಯಾಂತಿ ಹಿಮಾಚಲಕೃತೋದ್ಯಮಾಃ
ಅವರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬನು ಬಿಳುಪಾಗಿದ್ದಾನೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬನು ಕಪ್ಪಾಗಿದ್ದಾನೆ. ಹಿಮಾಚಲವನ್ನು ತಲುಪಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುವವರು ಆ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಪಿಂಗಲಶ್ವೇತವರ್ಣಶ್ಚ ಜಟಾಧಾರೀ ಮಹಾಪ್ರಭುಃ । ಕೃಷ್ಣೋ ನಾರಾಯಣೋ ಹ್ಯೇಷ ಜಗದಾದಿರ್ಮಹಾಪ್ರಭುಃ
ಒಬ್ಬನು ಪಿಂಗಳಬಿಳಿ ವರ್ಣದವನು, ಜಟಾಧಾರಿ ಮಹಾಪ್ರಭು; ಇನ್ನೊಬ್ಬನು ಕೃಷ್ಣವರ್ಣದ ನಾರಾಯಣನು, ಜಗತ್ತಿನ ಆದಿಪ್ರಭು.
ಚತುರ್ಬಾಹುರ್ಮಹಾನ್ಶ್ರೀಮಾನ್ವ್ಯಕ್ತೋಽವ್ಯಕ್ತಃ ಸನಾತನಃ । ಉತ್ತರಾಯಣೇ ಮಹಾಪೂಜಾ ಜಾಯತೇ ತತ್ರ ಸುವ್ರತ
ಅವರು ನಾಲ್ಕು ಕೈಗಳಿರುವವರು, ಮಹಾನ್, ಕಿರಣಮಯ, ಸ್ಪಷ್ಟವೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟವೂ ಆಗಿರುವ ಶಾಶ್ವತರು. ಉತ್ತರಾಯಣದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲಿ ಮಹಾಪೂಜೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ, ಧರ್ಮನಿಷ್ಠನಾದವನೆ.
ಷಣ್ಮಾಸಾದಿಕಪರ್ಯಂತಂ ಪೂಜಾ ನೈವ ಚ ಜಾಯತೇ । ಹಿಮವ್ಯಾಪ್ತಂ ತದಾ ಜಾತಂ ಯಾವದ್ವೈ ದಕ್ಷಿಣಂ ಭವೇತ್
ಆರು ತಿಂಗಳು ಪೂಜೆ ನಡೆಯದು; ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಿಮದಿಂದ ಆ ಸ್ಥಳ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ, ದಕ್ಷಿಣಾಯಣ ಆರಂಭವಾಗುವವರೆಗೆ.
ಅತ ಏತಾದೃಶೋ ದೇವೋ ನ ಭೂತೋ ನ ಭವಿಷ್ಯತಿ । ತತ್ರ ದೇವಾ ವಸಂತೀಹ ಋಷೀಣಾಂ ಚಾಶ್ರಮಾಸ್ತಥಾ
ಇಂತಹ ದೇವರು ಹಿಂದೆ ಎಂದೂ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಮುಂದೆಯೂ ಇರಲಾರರು. ಅಲ್ಲಿ ದೇವತೆಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಾರೆ, ಹಾಗೂ ಋಷಿಗಳ ಆಶ್ರಮಗಳೂ ಇದ್ದವೆ.
ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಾಣಿ ವೇದಾಶ್ಚ ಧ್ವನಿಃ ಪ್ರಶ್ರೂಯತೇ ಸದಾ । ತಸ್ಯ ವೈ ದರ್ಶನಂ ಕಾರ್ಯಂ ಕೋಟಿಹತ್ಯಾವಿನಾಶನಮ್
ಅಲ್ಲಿ ಸದಾ ಅಗ್ನಿಹೋತ್ರಗಳು, ವೇದಗಳ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿರುತ್ತದೆ. ಆ ದೇವರನ್ನು ದರ್ಶನ ಮಾಡಿದರೆ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ಅಲಕನಂದಾ ಯತ್ರ ಗಂಗಾ ತತ್ರ ಸ್ನಾನಂ ಸಮಾಚರೇತ್ । ಕೃತ್ವಾ ಸ್ನಾನಂ ತು ವೈ ತತ್ರ ಮಹಾಪಾಪಾತ್ಪ್ರಮುಚ್ಯತೇ
ಅಲಕಾನಂದಾ ಎಂಬ ಗಂಗೆಯು ಹರಿಯುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿದರೆ ಮಹಾಪಾಪಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಬಹುದು.