ಇತಿ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣೇಪಾತಾಲಖಂಡೇ ವೈಶಾಖಮಾಸಮಾಹಾತ್ಮ್ಯೇ ಶತತಮೋಽಧ್ಯಾಯಃ
ಇಂತಿ ಶ್ರೀಪದ್ಮಪುರಾಣದ ಪಾತಾಲಖಂಡದಲ್ಲಿ ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಮಹಾತ್ಮ್ಯದಲ್ಲಿ ನೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಮುಗಿಯುತ್ತದೆ.
ಯಮ ಉವಾಚ- ಅಥ ಕಾಲಕಟಾಕ್ಷೇಣ ಲಕ್ಷಿತೋ ನೃಪತಿಸ್ತದಾ । ಮೃತೋಽತಿರತಿಸೇವೋತ್ಥ ಕ್ಷಯಕ್ಷೀಣಕಲೇವರಃ
ಯಮನು ಹೇಳಿದನು - ಕಾಲದ ಕಟಾಕ್ಷದಿಂದ ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ರಾಜನು, ಅತಿಯಾದ ಭೋಗದಿಂದ ದೇಹ ಕ್ಷೀಣಗೊಂಡು, ಮೃತನಾಗಿದ್ದನು.
ನೀಯಮಾನೋ ಯಮಗಣೈಸ್ತಾಡ್ಯಮಾನೋ ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ । ಕ್ರನ್ದಮಾನೋ ಮಹಾರಾವಾನ್ಸ ಸ್ಮರನ್ನಿಜಪಾತಕಮ್
ಯಮದೂತರಿಂದ ಎಳೆದೊಯ್ಯಲ್ಪಟ್ಟು, ಮರುಮರು ಹೊಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟು, ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾ, ತನ್ನ ಪಾಪಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡನು.
ವಿಷ್ಣುದೂತೈಃ ಸಮಾಗಮ್ಯ ತಾಡಯಿತ್ವಾ ಮಮಾನುಗಾನ್ । ಧರ್ಮವಾನಯಮಿತ್ಯುಕ್ತ್ವಾ ವಿಮಾನಮಥ ರೋಪಿತಃ
ವಿಷ್ಣುದೂತರು ಬಂದು, ನನ್ನ ಅನುಯಾಯಿಗಳನ್ನು ಹೊಡೆದು, ಅವನು ಧರ್ಮವಂತನು ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಅವನನ್ನು ದೇವಚರಿಯಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದರು.
ನೀತೋ ಹರಿಪುರಂ ಭೂಪಃ ಸ್ತೂಯಮಾನೋಽಪ್ಸರೋಗಣೈಃ । ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನೇನ ವೈಶಾಖಮಾಸಸ್ಯ ಕ್ಷೀಣಪಾತಕಃ
ಅವನನ್ನು ಹರಿಯ ನಗರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು, ಅಪ್ಸರಸರಿಂದ ಸ್ತುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟು, ವೈಶಾಖ ಮಾಸದ ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನದಿಂದ ಪಾಪಗಳು ನಾಶವಾದವು.
ಅಥ ಧರ್ಮವಿಹೀನೋಽಯಮಿತಿ ಮತ್ವಾ ಚ ತೈಃ ಪುನಃ । ದೇವದೂತೈರ್ನಿದೇಶೇನ ವಿಷ್ಣೋರ್ಭೂಮಿಪತಿಸ್ತದಾ । ಅದೂರಾದೇವ ನಿರಯವರ್ತ್ಮನಾ ಸ ಸಮಾಹಿತಃ
ಆದರೆ ಧರ್ಮವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿ, ದೇವದೂತರು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆದೇಶದಿಂದ, ಭೂಪತಿಯನ್ನು ಸಮೀಪದ ನರಕದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕರೆದೊಯ್ದರು.
ಸ ಗಚ್ಛನ್ನಪಿ ಶುಶ್ರಾವ ಜೀವಾನಾಂ ಕ್ರಂದತಾಂ ಪುನಃ । ನಿರಯೇ ಪಚ್ಯಮಾನಾನಾಮಾರಾವಂ ವಿವಿಧಂ ತದಾ
ಅವನು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಜೀವಿಗಳು ನರಕದಲ್ಲಿ ಪಿಡುಗುಪಡುವ ವಿವಿಧ ರೋಚಕ ಕೂಗುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿದನು.
ಪಾಪಿನಾಂ ಕ್ವಥ್ಯಮಾನಾನಾಮಾಕ್ರಂದಮತಿದಾರುಣಮ್ । ಶ್ರುತ್ವಾ ವಿಸ್ಮಯವಾನ್ವಿಪ್ರ ರಾಜಾಭೂದತಿದುಃಖಿತಃ
ಪಾಪಿಗಳು ಕುದಿಯಲ್ಪಡುವ ಭಯಾನಕ ಕೂಗುಗಳನ್ನು ಕೇಳಿ, ರಾಜನು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ತುಂಬಿ, ಬಹಳ ದುಃಖಿತನಾದನು, ವಿಪ್ರ.
ಪ್ರೋವಾಚ ದೂತಾಃ ಕಿಮಯಮಾಕ್ರಂದೋ ದಾರುಣಃ ಶ್ರುತಃ । ಪುನರ್ನ ಶ್ರೂಯತೇ ತನ್ಮೇ ಕಾರಣಂ ವಕ್ತುಮರ್ಹಥ
ಅವನು ದೂತರಿಗೆ ಹೇಳಿದನು: ನಾನು ಕೇಳುತ್ತಿರುವ ಈ ಭಯಾನಕ ಕೂಗು ಏನು? ಮತ್ತೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ, ಇದರ ಕಾರಣವನ್ನು ಹೇಳಿರಿ.
ದೂತಾ ಊಚು- ಜಂತವಸ್ತ್ಯಕ್ತಮರ್ಯಾದಾಃ ಪಾಪಾಸ್ತ್ವಾಚಾರವರ್ಜಿತಾಃ । ನಿರಯೇಷು ಚ ಘೋರೇಷು ತಾಮಿಸ್ರಾದಿಷು ಪಾತಿತಾಃ
ದುತರು ಹೇಳಿದರು - ಕೆಲ ಜೀವಿಗಳು ಎಲ್ಲ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ಬಿಟ್ಟು, ಪಾಪಮಾಡಿದವರು, ಶಿಷ್ಟಾಚಾರವಿಲ್ಲದೆ, ತಾಮಿಸ್ರಾದಿ ಭಯಾನಕ ನರಕಗಳಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ.
ಕೃತಪಾತಕಿನಸ್ತ್ವತ್ರ ಪ್ರಾಣತ್ಯಾಗಾದನಂತರಮ್ । ಯಾಮ್ಯಂ ಪಂಥಾನಮಾಶ್ರಿತ್ಯ ದುಃಖಮಶ್ನಂತಿ ದಾರುಣಮ್
ಪಾಪ ಮಾಡಿದವರು, ದೇಹವನ್ನು ಬಿಟ್ಟ ನಂತರ, ಯಮದ ದಾರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿ, ಭಯಾನಕ ದುಃಖವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಯಮಸ್ಯ ಪುರುಷೈರ್ಘೋರೈಃ ಕೃಷ್ಯಮಾಣಾ ಇತಸ್ತತಃ । ಅಂಧಕಾರೇ ನಿಪತಿತಾ ಭಕ್ಷ್ಯಂತೇ ಹ್ಯತಿದಾರುಣೈಃ
ಯಮನ ಭಯಾನಕ ಪುರುಷರು ಎಡೆಬಿಡದೆ ಎಳೆಯುತ್ತಾರೆ; ಅವರು ಅಂಧಕಾರದಲ್ಲಿ ಬೀಳುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ಜೀವಿಗಳಿಂದ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುತ್ತಾರೆ.
ಶ್ವಭಿಃ ಶೃಗಾಲೈಃ ಕ್ರವ್ಯಾದೈಃ ಕಾಕಕಂಕಬಕಾದಿಭಿಃ । ಅಗ್ನಿತುಂಡೈರ್ವೃಕವ್ಯಾಘ್ರೈರ್ಭುಜಗೈರ್ವೃಶ್ಚಿಕಾದಿಭಿಃ
ನಾಯಿ, ನರಿ, ಮಾಂಸಭಕ್ಷಕರು, ಕಾಗೆ, ಗಿಡುಗ, ಇತ್ಯಾದಿಗಳಿಂದ; ಬೆಂಕಿಯ ಬಾಯಿರುವ ಕುದುರೆಗಳು, ಹುಲಿಗಳು, ಹಾವುಗಳು, ಚೀಲಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ—
ಅಗ್ನಿನಾ ದಾಹ್ಯಮಾನಾಶ್ಚ ತುದ್ಯಮಾನಾಶ್ಚ ಕಂಟಕೈಃ । ಕ್ರಕಚೈಃ ಪಾಟ್ಯಮಾನಾಶ್ಚ ಪೀಡ್ಯಮಾನಾಶ್ಚ ತೃಷ್ಣಯಾ
ಅವರು ಬೆಂಕಿಯಿಂದ ಸುಡಲ್ಪಡುವರು, ಮುಳ್ಳುಗಳಿಂದ ಚುಚ್ಚಲ್ಪಡುವರು, ಗಡಿಯಾರಗಳಿಂದ ಚೀರುವರು, ಮತ್ತು ಬಾಯಾರಿನಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗುವರು—
ಕ್ಷುಧಯಾ ಬಾಧ್ಯಮಾನಾಶ್ಚ ಘೋರೈರ್ವ್ಯಾಧಿಗಣೈಸ್ತಥಾ । ಪೂಯಶೋಣಿತಗಂಧೇನ ಮೂರ್ಛ್ಯಮಾನಾಃ ಪದೇಪದೇ
ಹಸಿವಿನಿಂದ ಮತ್ತು ಭಯಾನಕ ರೋಗಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಪೂಕು ಮತ್ತು ರಕ್ತದ ದುರ್ಗಂಧದಿಂದ ಪುನಃ ಪುನಃ ಮೂರ್ತಿಹೋಗುತ್ತಾರೆ.
ಕ್ವಾಥ್ಯಂತೇ ಚ ಕ್ವಚಿತ್ತೈಲೈಸ್ತಾಡ್ಯನ್ತೇ ಮುಶಲೈಃ ಕ್ವಚಿತ್ । ಆಯಸೀಷು ಪ್ರಪಚ್ಯಂತೇ ಶಿಲಾಸು ಕ್ವಚಿದೇವ ಚ
ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಎಣ್ಣೆಯಲ್ಲಿ ಉಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇನ್ನೂ ಕೆಲವೆಡೆ ದಂಡಗಳಿಂದ ಹೊಡೆಲಾಗುತ್ತದೆ; ಕಬ್ಬಿಣದ ಪಾತ್ರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಲ್ಲುಗಳ ಮೇಲೆಯೂ.
ಕ್ವಚಿದ್ವಾಂತಮಥಾಶ್ನಂತಿ ಕ್ವಚಿತ್ಪೂಯಮಸೃಕ್ಕ್ವಚಿತ್ । ಕ್ವಚಿದ್ವಿಷ್ಠಾಂ ಕ್ವಚಿನ್ಮಾಂಸಂ ಪೂತಿಗಂಧಿಷು ದಾರುಣಮ್
ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಅವರು ವಾಂತಿ ತಿನ್ನುತ್ತಾರೆ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಪೂಕು ಮತ್ತು ರಕ್ತ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಲ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾಂಸ—ಅದು ಭಯಾನಕ ದುರ್ಗಂಧದಿಂದ ತುಂಬಿರುತ್ತದೆ.
ಕೃಮಿಭಿರ್ಭಕ್ಷ್ಯಮಾಣಾಶ್ಚ ವಹ್ನಿತುಂಡೈಃ ಕ್ವಚಿತ್ಕ್ವಚಿತ್ । ಕೇಶಶೋಣಿತಮಾಂಸಾಸೃಗ್ವಸಾಸ್ಥಿನಿಕರೇಷು ಚ
ಅವರು ಹುಳಗಳಿಂದ ತಿನ್ನಲ್ಪಡುವರು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಬೆಂಕಿಯ ಬಾಯಿರುವ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದ; ಕೂದಲು, ರಕ್ತ, ಮಾಂಸ, ಮಜ್ಜೆ ಮತ್ತು ಎಲುಬುಗಳ ಗುಡ್ಡಗಳಲ್ಲಿ.
ಅಸ್ಥಿತಾಃ ಕುಣಪಾಃ ಕೀರ್ಣಾಃ ಕೃಮಿಭಿರ್ಭಕ್ಷಿತಾಃ ಸ್ಫುಟಮ್ । ಕಾಕಕಂಕಮಹಾಗೃಧ್ರವದನೈರ್ಧ್ವಂಸಿತೇಷು ಚ
ಅವರ ದೇಹಗಳು ಶವಗಳಾಗಿ ಬಿದ್ದಿರುತ್ತವೆ, ಹುಳಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಿನ್ನುತ್ತವೆ; ಕಾಗೆ, ಗಿಡುಗ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಗಿಡುಗಗಳ ಬಾಯಿಂದ ನಾಶವಾಗುತ್ತವೆ.
ಶಿವದುರ್ಗಂಧನೀರಂಧ್ರ ಸಂಘಟ್ಟಶತಕೋಟಿಷು । ಕರಪತ್ರಶಿಲಾಪತ್ರತಪ್ತ ನಿಸ್ತೈಲಕೇಷು ಚ
ದುರ್ಗಂಧದ ನೀರಿನಿಂದ ತುಂಬಿದ ಗುಂಡಿಗಳಲ್ಲಿ, ಅನೇಕ ಬಡಿತಗಳಲ್ಲಿ, ಕತ್ತಿಯ ತುದಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಣ್ಣೆ ಇಲ್ಲದ ಬಿಸಿಯಾದ ಕಬ್ಬಿಣದ ತಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ—
ಲೋಹತೈಲವಸಾಸ್ತಂಭ ಕೂಟಶಾಲ್ಮಲಸದ್ಮಸು । ಕ್ಷುರಕಂಟಕಕೀಲೋಗ್ರ ಜ್ವಾಲಾಸ್ತಂಭವಿಭಾತಿಷು
ಕಬ್ಬಿಣ, ಎಣ್ಣೆ, ಕೊಬ್ಬುಗಳಿಂದ ಮಾಡಿದ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ, ತೀಕ್ಷ್ಣ ಶಾಲ್ಮಲಿ ಮರದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ, ಗಡಿಯಾರ, ಮುಳ್ಳು, ಕೀಲು ಮತ್ತು ಹೊತ್ತಿರುವ ಕಂಬಗಳಲ್ಲಿ—
ತಪ್ತಂ ವೈತರಣೀಪೂಯಪೂರಿತೇಷು ಪೃಥಕ್ಪೃಥಕ್ । ಅಸಿಪತ್ರವನೋತ್ಕೃತ್ತ ನರನಾರೀಸ್ತನೇಷು ಚ
ಬಿಸಿಯಾದ ವೈತರಣಿ ನದಿಯಲ್ಲಿ, ಪೂಕು ತುಂಬಿರುವಲ್ಲಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಕತ್ತಿಯ ಎಲೆಗಳ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಡಿದಿರುವ ಪುರುಷ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ಎದೆಗಳ ಮೇಲೆ—
ಘೋರಾಂಧಕಾರಗ್ರಹಣದಾರುಣೇಷು ಮುಹುರ್ಮುಹುಃ । ಪಾಪಚ್ಯಮಾನಾಃ ಕ್ರಂದಂತೋ ದಾರುಣೈರ್ವಿವಿಧೈರ್ವಧೈಃ
ಭಯಾನಕ, ಕತ್ತಲೆಯ, ಭೀಕರ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ, ಪುನಃ ಪುನಃ, ಪಾಪಿಗಳು ವಿವಿಧ ಕ್ರೂರ ಶಿಕ್ಷೆಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾರೆ.
ಕಂಠೇಷು ಬದ್ಧಪಾಶಾಶ್ಚ ಭುಜಗಾವೇಷ್ಟಿತಾಃ ಕ್ವಚಿತ್ । ಪೀಡ್ಯಮಾನಾಸ್ತಥಾ ಯಂತ್ರೈಃ ಕೃಷ್ಯಮಾಣಾಶ್ಚ ಜಾನುಭಿಃ
ಕಂಠದಲ್ಲಿ ಹಗ್ಗ ಕಟ್ಟಲ್ಪಟ್ಟಿರುವರು, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹಾವುಗಳಿಂದ ಸುತ್ತಲ್ಪಟ್ಟಿರುವರು; ಯಂತ್ರಗಳಿಂದ ಪೀಡಿತರಾಗುತ್ತಾರೆ ಮತ್ತು ಮೊಣಕಾಲುಗಳಿಂದ ಎಳೆಯಲ್ಪಡುವರು.
ಭಗ್ನಪೃಷ್ಠಶಿರೋಗ್ರೀವಾಃ ಸ್ತಬ್ಧಕಂಠಾಃ ಸುದಾರುಣಾಃ । ಕೂಟಾಗಾರೇ ಭ್ರಾಮ್ಯಮಾಣಾಃ ಶರೀರೈರ್ಯಾತನಾಕ್ಷಮೈಃ
ಮುಗಿದ ಬೆನ್ನು, ತಲೆ, ಗಡಿಗೆ, ಕಠಿಣವಾಗಿ ಗಟ್ಟಿಯಾದ ಕಂಠ, ಕಬ್ಬಿಣದ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ತಿರುಗಾಡುತ್ತಾರೆ; ಅವರ ದೇಹಗಳು ಯಾತನೆ ಸಹಿಸಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.
ಪೀಡ್ಯಂತೇ ಪಾಪಿನೋ ರಾಜನ್ಕ್ರಂದಮಾನಾ ವಿಕರ್ಮಿಣಃ । ಸಹಿತಂ ವಿಷಯಾಸ್ವಾದೈಃ ಕ್ರಂದನಂ ತೈರ್ವಿಧೀಯತೇ
ಪಾಪಿಗಳು, ರಾಜನೇ, ಪೀಡಿತರಾಗಿ ಅಳುತ್ತಾರೆ; ದುಷ್ಕರ್ಮಿಗಳು, ಇಂದ್ರಿಯ ಸುಖದ ಜೊತೆಗೆ, ಅವರ ಅಳುವು ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ.
ಭುಜ್ಯತೇ ಚ ಕೃತಂ ಪೂರ್ವಮೇತತ್ಸರ್ವೈಶ್ಚ ಜಂತುಭಿಃ । ಪರಸ್ತ್ರೀಷು ಕೃತಃ ಸಂಗಃ ಪ್ರೀತಯೇ ದುಃಖದೋ ಹಿ ಸಃ
ಎಲ್ಲಾ ಜೀವಿಗಳು ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ಕರ್ಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಾರೆ; ಪರಸ್ತ್ರೀಯೊಂದಿಗೆ ಮಾಡಿದ ಸಂಗ, ಸುಖಕ್ಕಾಗಿ ಮಾಡಿದರೂ, ದುಃಖವನ್ನು ಕೊಡುತ್ತದೆ.
ಮುಹೂರ್ತವಿಷಯಾಸ್ವಾದೋ ಜಾತೋಽನೇಕಾಬ್ದದುಃಖದಃ । ವಪುಷಸ್ತವ ರಾಜೇಂದ್ರ ಪ್ರಾತಃಸ್ನಾನಸ್ಯ ಮಾಧವೇ
ಒಂದು ಕ್ಷಣದ ಇಂದ್ರಿಯ ಸುಖ ಅನೇಕ ವರ್ಷಗಳ ದುಃಖವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ; ರಾಜೇಂದ್ರ, ನಿಮ್ಮ ದೇಹಕ್ಕೆ ವಸಂತದಲ್ಲಿ ಬೆಳಗಿನ ಸ್ನಾನ—
ವಿಧಿನಾ ಪಾವನಸ್ಯೈತೇ ಪ್ರಾಪ್ಯ ಸ್ಪರ್ಶಂ ಚ ಮಾರುತಃ । ಲಬ್ಧಸೌಖ್ಯಾಃ ಕ್ಷಣಂ ಜಾತಾ ಮಹಸಾಪ್ಯಾಯಿತಾಸ್ತವ
ವಿಧಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಪಾವನ ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಗಾಳಿಯ ಸ್ಪರ್ಶದಿಂದ, ಕ್ಷಣಮಾತ್ರದ ಸುಖ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ; ನಿಮ್ಮ ದೇಹವು ಪ್ರಕಾಶದಿಂದ ತುಂಬುತ್ತದೆ.
ಆಕ್ರಂದರಹಿತಾಸ್ತೇನ ಜಾತಾಸ್ತೇ ನಿರಯೇ ಸ್ಥಿತಾಃ । ನಾಮಾಪಿ ಪುಣ್ಯಶೀಲಾನಾಂ ಶ್ರುತಂ ಸೌಖ್ಯಾಯ ಕೀರ್ತಿತಮ್
ಆ ಕಾರಣದಿಂದ, ನರಕದಲ್ಲಿ ಇರುವವರು ಅಳುವಿನಿಂದ ಮುಕ್ತರಾಗುತ್ತಾರೆ; ಪುಣ್ಯಶೀಲರ ಹೆಸರು ಕೇಳಿದರೂ, ಅದು ಸುಖದ ಮೂಲವೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.