ತದೇಕಂ ಪಾವನಂ ಲೋಕೇ ತದ್ಧಿ ಸರ್ವಂ ವಿಶೋಧಯೇತ್ । ಪೂಜಾ ಚ ಪಂಚಧಾ ಪ್ರೋಕ್ತಾ ತಾಸಾಂ ಭೇದಂ ಶೃಣುಷ್ವ ಮೇ
ಅದು ಮಾತ್ರ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಪಾವನವಾಗಿದೆ; ಅದು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಶುದ್ಧಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪೂಜೆ ಐದು ವಿಧ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ—ಅವುಗಳ ಭೇದವನ್ನು ನನ್ನಿಂದ ಕೇಳು.
ಅಭಿಗಮನಮುಪಾದಾನಂ ಯೋಗಃ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಏವ ಚ । ಇಜ್ಯಾ ಪಂಚಪ್ರಕಾರಾರ್ಚಾ ಕ್ರಮೇಣ ಕಥಯಾಮಿ ತೇ
ಅಭಿಗಮನ, ಉಪಾದಾನ, ಯೋಗ, ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಇಜ್ಯಾ—ಈ ಐದು ವಿಧದ ಪೂಜೆಯನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ನಾನು ಹೇಳುತ್ತೇನೆ.
ತತ್ವಾಭಿಗಮನಂ ನಾಮ ದೇವತಾಸ್ಥಾನಮಾರ್ಜನಮ್ । ಉಪಲೇಪಂ ಚ ನಿರ್ಮಾಲ್ಯದೂರೀಕರಣಮೇವ ಚ
ಅಭಿಗಮನ ಎಂದರೆ ದೇವರ ಸಾನ್ನಿಧ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವುದು, ಲೇಪನ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಉಳಿದಿದ್ದ ಹೂವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು.
ಉಪಾದಾನಂ ನಾಮ ಗಂಧ ಪುಷ್ಪಾದಿಚಯನಂ ತಥಾ । ಯೋಗೋ ನಾಮ ಸ್ವದೇವಸ್ಯ ಸ್ವಾತ್ಮನೈವಾತ್ಮಭಾವನಾ
ಉಪಾದಾನ ಎಂದರೆ ಸುಗಂಧ ಮತ್ತು ಹೂವುಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸುವುದು. ಯೋಗ ಎಂದರೆ ತನ್ನ ದೇವರನ್ನು ಸ್ವಂತ ಆತ್ಮವೆಂದು ಭಾವಿಸುವುದು.
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯೋ ನಾಮ ಮಂತ್ರಾರ್ಥಾನುಸಂಧಾಪೂರ್ವಕೋ ಜಪಃ । ಸೂಕ್ತಸ್ತೋತ್ರಾದಿಪಾಠಶ್ಚ ಹರೇಃ ಸಂಕೀರ್ತ್ತನಂ ತಥಾ
ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯವೆಂದರೆ ಮಂತ್ರಗಳ ಅರ್ಥವನ್ನು ಮನನ ಮಾಡುತ್ತಾ ಜಪ ಮಾಡುವದು, ಸುಕ್ತಗಳು, ಸ್ತೋತ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪವಾಡಗಳ ಪಠಣ, ಹಾಗೆಯೇ ಹರಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಹಾಡುವುದು.
ತತ್ತ್ವಾದಿಶಾಸ್ತ್ರಾಭ್ಯಾಸಶ್ಚ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ । ಇಜ್ಯಾ ನಾಮ ಸ್ವದೇವಸ್ಯ ಪೂಜನಂ ಚ ಯಥಾರ್ಥತಃ
ತತ್ತ್ವ ಮತ್ತು ಇತರ ಶಾಸ್ತ್ರಗಳ ಅಭ್ಯಾಸವನ್ನೂ ಸ್ವಾಧ್ಯಾಯ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ; ಇಜ್ಯಾ ಅಂದರೆ ತನ್ನ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವರನ್ನು ಯೋಗ್ಯ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸುವದು.
ಇತಿ ಪಂಚಪ್ರಕಾರಾರ್ಚಾ ಕಥಿತಾ ತವ ಸುವ್ರತೇ । ಸಾರ್ಷ್ಟಿ ಸಾಮೀಪ್ಯ ಸಾಲೋಕ್ಯ ಸಾಯುಜ್ಯ ಸಾರೂಪ್ಯದಾ ಕ್ರಮಾತ್
ಹೀಗಾಗಿ, ಒಳ್ಳೆಯ ಗುಣವಂತೆಯಾದವಳೆ, ಐದು ವಿಧದ ಆರಾಧನೆಗಳನ್ನು ನಿನಗೆ ವಿವರಿಸಿದೆನು: ಸಾರ್ಥಿ, ಸಾಮೀಪ್ಯ, ಸಾಲೋಕ್ಯ, ಸಾಯುಜ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾರೂಪ್ಯ ಎಂಬುವುವು ಕ್ರಮವಾಗಿ.
ಪ್ರಸಂಗಾತ್ಕಥಯಿಷ್ಯಾಮಿ ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾರ್ಚನಮ್ । ಕೇಶವಾದೇಶ್ಚತುರ್ಬಾಹೋರ್ದಕ್ಷಿಣೋರ್ಧ್ವಕರಕ್ರಮಾತ್
ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈಗ ನಾನು ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಯ ಪೂಜೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತೇನೆ; ಅದು ಕೇಶವನಿಂದ ಆರಂಭವಾಗಿ, ನಾಲ್ಕು ಭುಜಗಳಿರುವ ದೇವರ ಬಲ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಕೈಗಳ ಕ್ರಮದಂತೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಪದ್ಮೀ ಕೇಶವಾಖ್ಯೋ ಗದಾಧರಃ । ನಾರಾಯಣಃ ಪದ್ಮಗದಾಚಕ್ರಶಂಖಾಯುಧೈಃ ಕ್ರಮಾತ್
ಕೇಶವನು ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆಯು ಮತ್ತು ಪದ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದವನು, ಗದಾಧಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವನು; ನಾರಾಯಣನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಪದ್ಮ, ಗದೆ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಶಂಖವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವನು.
ಮಾಧವಶ್ಚಕ್ರಶಂಖಾಭ್ಯಾಂ ಪದ್ಮೇನ ಗದಯಾ ಭವೇತ್ । ಗದಾಬ್ಜಶಂಖಚಕ್ರೀ ಚ ಗೋವಿಂದಾಖ್ಯೋ ಗದಾಧರಃ
ಮಾಧವನು ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಶಂಖದ ಜೊತೆಗೆ ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವನು; ಗದಾಧಾರಿ ಎಂಬ ಗೋವಿಂದನು ಗದೆ, ಪದ್ಮ, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವನು.
ಪದ್ಮಶಂಖಾರಿ ಗದಿನೇ ವಿಷ್ಣುರೂಪಾಯ ತೇ ನಮಃ । ಸಶಂಖಾಬ್ಜ ಗದಾಚಕ್ರ ಮಧುಸೂದನ ಮೂರ್ತಯೇ
ಪದ್ಮ, ಶಂಖ, ಶತ್ರು ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ವಿಷ್ಣುರೂಪಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು; ಶಂಖ, ಪದ್ಮ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಮಧುಸೂದನನ ರೂಪಕ್ಕೂ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.
ನಮೋ ಗದಾರಿಶಂಖಾಬ್ಜಯುಕ್ತತ್ರಿವಿಕ್ರಮಾಯ ಚ । ಸಾರಿಕೌಮೋದಕೀ ಪದ್ಮಶಂಖ ವಾಮನ ಮೂರ್ತ್ತಯೇ
ಗದೆ, ಶಂಖದ ಶತ್ರು ಮತ್ತು ಪದ್ಮವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು; ಸಾರುಂಗ ಧನುಸ್ಸು, ಕೌಮೊದಕಿ ಗದೆ, ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಶಂಖವನ್ನು ಹಿಡಿದ ವಾಮನನ ರೂಪಕ್ಕೂ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.
ಚಕ್ರಾಬ್ಜಶಂಖಗದಿನೇ ನಮಃ ಶ್ರೀಧರಮೂರ್ತ್ತಯೇ । ಹೃಷೀಕೇಶಸಾರಿಗದಾಶಂಖಪದ್ಮಿನ್ನಮೋಸ್ತು ತೇ
ಚಕ್ರ, ಪದ್ಮ, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಶ್ರೀಧರನ ರೂಪಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು; ಸಾರುಂಗ ಧನುಸ್ಸು, ಗದೆ, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಪದ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಹೃಷೀಕೇಶನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.
ಸಾಬ್ಜಶಂಖಗದಾಚಕ್ರಪದ್ಮನಾಭ ಸ್ವಮೂರ್ತ್ತಯೇ । ದಾಮೋದರಶಂಖಗದಾಚಕ್ರಪದ್ಮಿನ್ನಮೋಸ್ತು ತೇ
ಪದ್ಮ, ಶಂಖ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಪದ್ಮನಾಭನ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು; ಶಂಖ, ಗದೆ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಪದ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದ ದಾಮೋದರನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.
ಶಂಖಾಬ್ಜಚಕ್ರಗದಿನೇ ನಮಃ ಸಂಕರ್ಷಣಾಯ ಚ । ಸಾರಿಶಂಖಗದಾಬ್ಜಾಯ ವಾಸುದೇವ ನಮೋಸ್ತುತೇ
ಶಂಖ, ಪದ್ಮ, ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಸಂಕರ್ಷಣನಿಗೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು; ಸಾರುಂಗ ಧನುಸ್ಸು, ಶಂಖ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಪದ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದ ವಾಸುದೇವನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.
ಶಂಖಚಕ್ರಗದಾಬ್ಜಾಯ ಧೃತ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಮೂರ್ತ್ತಯೇ । ನಮೋಽನಿರುದ್ಧಾಯ ಗದಾಶಂಖಾಬ್ಜಾರಿವಿಧಾರಿಣೇ
ಶಂಖ, ಚಕ್ರ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಪದ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನನ ರೂಪಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು; ಗದೆ, ಶಂಖ, ಪದ್ಮ ಮತ್ತು ಚಕ್ರದ ಶತ್ರುವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಅನಿರುದ್ಧನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.
ಸಾಬ್ಜಶಂಖಗದಾಚಕ್ರಪುರುಷೋತ್ತಮಮೂರ್ತ್ತಯೇ । ನಮೋಽಧೋಕ್ಷಜರೂಪಾಯ ಗದಾಶಂಖಾರಿ ಪದ್ಮಿನೇ
ಪದ್ಮ, ಶಂಖ, ಗದೆ ಮತ್ತು ಚಕ್ರವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಪುರುಷೋತ್ತಮನ ಪರಮ ರೂಪಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು; ಗದೆ, ಶಂಖ, ಪದ್ಮದ ಶತ್ರು ಮತ್ತು ಪದ್ಮವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಅಧೋಕ್ಷಜನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.
ನೃಸಿಂಹಮೂರ್ತ್ತಯೇ ಪದ್ಮಗದಾಶಂಖಾರಿಧಾರಿಣೇ । ಪದ್ಮಾರಿಶಂಖಗದಿನೇ ನಮೋಸ್ತ್ವಚ್ಯುತಮೂರ್ತ್ತಯೇ
ಪದ್ಮ, ಗದೆ, ಶಂಖ ಮತ್ತು ಚಕ್ರದ ಶತ್ರುವನ್ನು ಹಿಡಿದ ನೃಸಿಂಹನ ರೂಪಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು; ಪದ್ಮ, ಶಂಖದ ಶತ್ರು ಮತ್ತು ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದ ಅಚ್ಯುತನಿಗೂ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.
ಸಗದಾಬ್ಜಾರಿಶಂಖಾಯ ನಮಃ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣಮೂರ್ತ್ತಯೇ । ಶಾಲಗ್ರಾಮಶಿಲಾದ್ವಾರಗತಲಗ್ನದ್ವಿಚಕ್ರಧೃಕ್
ಗದೆ, ಪದ್ಮ, ಶಂಖದ ಶತ್ರು ಮತ್ತು ಶಂಖವನ್ನು ಹಿಡಿದ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ರೂಪಕ್ಕೆ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು; ಮತ್ತು ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಶಾಲಗ್ರಾಮ ಶಿಲೆಗೆ ಕೂಡ ನಮಸ್ಕಾರಗಳು.
ಶುಕ್ಲಾಭರೇಖಃ ಶೋಭಾಢ್ಯಃ ಸದೇವಃ ಶ್ರೀಗದಾಧರಃ । ಲಗ್ನದ್ವಿಚಕ್ರೋ ರಕ್ತಾಭಃ ಪೂರ್ವಭಾಗಸ್ತು ಪುಷ್ಕಲಃ
ಬಿಳಿ ರೇಖೆಯಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟವನು, ಪ್ರಕಾಶಮಾನನಾಗಿ, ದೇವತೆಗಳೊಂದಿಗೆ, ಮಹಾ ಗದೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುವನು; ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳಿರುವನು, ಕೆಂಪು ವರ್ಣದವನು, ಮುಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ತುಂಬಾ ಶ್ರೀಮಂತನಾಗಿರುವನು—
ಸಂಕರ್ಷಣೋಽಥ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನಃ ಸೂಕ್ಷ್ಮಚಕ್ರಸ್ತು ಪೀತಕಃ । ಸುದೀರ್ಘಸುಷಿರಚ್ಛಿದ್ರೋ ಹ್ಯನಿರುದ್ಧಸ್ತು ವರ್ತ್ತುಲಃ
ಅವನು ಸಂಕರ್ಷಣ, ನಂತರ ಪ್ರದ್ಯುಮ್ನ; ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾದ ಚಕ್ರವು ಹಳದಿ ಬಣ್ಣದಲ್ಲಿದೆ; ಅನಿರುದ್ಧನು ವೃತ್ತಾಕಾರವಾಗಿದ್ದು, ಬಹಳ ದೀರ್ಘವಾದ, ಆಳವಾದ ರಂಧ್ರವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವನು.
ನೀಲೋ ದ್ವಾರೇ ತ್ರಿರೇಖಶ್ಚ ಅಥ ನಾರಾಯಣೋಽಸಿತಃ । ಮಧ್ಯೇ ಗದಾಕೃತೀ ರೇಖಾ ನಾಭಿಪದ್ಮಂ ಮಹೋನ್ನತಮ್
ನೀಲನು ಪ್ರವೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂರು ರೇಖೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದಾನೆ; ನಾರಾಯಣನು ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದವನು; ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಗದೆಯ ಆಕಾರದ ರೇಖೆಯಿದ್ದು, ನಾಭಿಪದ್ಮವು ತುಂಬಾ ಎತ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ.
ಪೃಥುಚಕ್ರೋ ನೃಸಿಂಹೋ ಯಃ ಕಪಿಲೋ ಯಸ್ತ್ರಿಬಿಂದುಕಃ । ಅಥವಾ ಪಂಚಬಿಂದೋಸ್ತು ಪೂಜನಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಃ
ವಿಸ್ತಾರವಾದ ಚಕ್ರವಿರುವವನು ನರಸಿಂಹನು; ಮೂರು ಬಿಂದುಗಳ ಗುರುತು ಇರುವವನು ಕಪಿಲನು; ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಗೆ ಐದು ಬಿಂದುಗಳಿರುವವನನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು.
ವರಾಹಃ ಸ ತ್ರಿಲಿಂಗೋ ಯೋ ವಿಷಮದ್ವಯಚಕ್ರಕಃ । ನೀಲಸ್ತ್ರಿರೇಖಃ ಸ್ಥೂಲೋಽಥ ಕೂರ್ಮಮೂರ್ತಿಃ ಸಬಿಂದುಕಃ
ಮೂರು ರೇಖೆಗಳಿರುವ ಮತ್ತು ಸಮವಲ್ಲದ ಎರಡು ಚಕ್ರಗಳಿರುವವನು ವರಾಹನು; ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದವನು ಮೂರು ರೇಖೆಗಳಿರುವ ದೊಡ್ಡವನು; ಕೂರ್ಮರೂಪದವನು ಬಿಂದು ಗುರುತು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಕೃಷ್ಣಃ ಸವರ್ತುಲಾವರ್ತ್ತ ಪಾಂಡುರೋ ಧೃತಪೃಷ್ಠಕಃ । ಶ್ರೀಧರಃ ಪಂಚರೇಖಶ್ಚ ವನಮಾಲೀ ಗದಾಂಕಿತಃ
ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಎರಡು ಸುತ್ತು ಗುರುತುಗಳಿವೆ; ಪಾಂಡುರನು ಎತ್ತಿದ ಬೆನ್ನಿನ ಗುರುತು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ; ಶ್ರೀಧರನು ಐದು ರೇಖೆಗಳಿರುವವನು, ಅರಣ್ಯ ಹಾರ ಧರಿಸಿದವನು, ಗದೆಯ ಗುರುತು ಇರುವವನು.
ವಾಮನೋ ವರ್ತುಲೋ ನಾಮ ಮಧ್ಯಚಕ್ರಃ ಸನೀಲಕಃ । ನಾನಾವರ್ಣಾನೇಕಮೂರ್ತಿ ನಾಗಭೋಗೀ ತ್ವನಂತಕಃ
ವಾಮನನು ವೃತ್ತಾಕಾರದವನು, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಗುರುತು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ; ಅನಂತಕನು ಹಲವಾರು ಬಣ್ಣಗಳಿರುವ, ಅನೇಕ ರೂಪಗಳಿರುವ, ನಾಗದ ಬೆನ್ನಲಿನಿಂದ ಅಲಂಕರಿಸಿದವನು.
ಸ್ಥೂಲೋ ದಾಮೋದರೋ ನೀಲೋ ಮಧ್ಯೇ ಚಕ್ರಃ ಸನೀಲಕಃ । ಸಂಕರ್ಷಣದ್ವಾರಕೋವ್ಯಾದಥ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಸುಲೋಹಿತಃ
ದಾಮೋದರನು ದಪ್ಪನೂ ನೀಲವರ್ಣಿಯೂ ಆಗಿದ್ದಾನೆ, ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಗುರುತು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ; ನಂತರ ಸಂಕರ್ಷಣ ಮತ್ತು ದ್ವಾರಕೆಯವರು, ಬ್ರಹ್ಮನು ತೇಜಸ್ವಿಯಾದ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದವನು.
ಸುದೀರ್ಘರೇಖಾಸುಷಿರ ಏಕಚಕ್ರಾಂಬುಜಃ ಪೃಥುಃ । ಪೃಥುಚಕ್ರಃ ಸ್ಥೂಲಛಿದ್ರಃ ಕೃಷ್ಣೋ ಬಿಂದುಶ್ಚ ಬಿಂದುಮಾನ್
ಅತಿದೀರ್ಘ ರೇಖೆಗಳಿರುವ, ಒಳಗಡೆ ಬೊಗಸಿರುವ, ಒಂದು ಚಕ್ರ, ಕಮಲದ ಆಕಾರ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದವನು; ವಿಶಾಲವಾದ ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ರಂಧ್ರ ಇರುವವನು; ಕೃಷ್ಣನು ಬಿಂದು ಗುರುತು ಹೊಂದಿದ್ದಾನೆ.
ಹ್ಯಗ್ರೀವೋಂಽಕುಶಾಕಾರಃ ಪಂಚರೇಖಃ ಸಕೌಸ್ತುಭಃ । ವೈಕುಂಠೋ ಮಲ್ಲವದ್ಭಾತಿ ಏಕಚಕ್ರಮಯೋಸಿತಃ
ಹಯಗ್ರೀವನು ಅಂಕುಶದ ಆಕಾರದವನು, ಐದು ರೇಖೆಗಳಿರುವವನು, ಕೌಸ್ತುಭ ಮಣಿಯನ್ನು ಧರಿಸಿದ್ದಾನೆ; ವೈಕುಂಠನು ಕುಸ್ತಿ ಪಟುವಿನಂತೆ ಪ್ರಕಾಶಿಸುವವನು, ಒಂದು ಚಕ್ರ ಮತ್ತು ಎರಡು ಗುರುತುಗಳಿರುವವನು.
ಮತ್ಸ್ಯೋ ದೀರ್ಘಾಂಬುಜಾಕಾರೋ ದೀರ್ಘರೇಖಶ್ಚ ಪಾಂಡುರಃ । ರಾಮಚಕ್ರೋ ದಕ್ಷರೇಖೋ ಯಃ ಶ್ಯಾಮಃ ಸ ತ್ರಿವಿಕ್ರಮಃ
ಮತ್ಸ್ಯನು ಉದ್ದವಾದ ಕಮಲದ ಆಕಾರದವನು, ದೀರ್ಘ ರೇಖೆಯುಳ್ಳ ಮತ್ತು ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣದವನು; ರಾಮಚಕ್ರಕ್ಕೆ ಬಲಭಾಗದ ರೇಖೆಯಿದೆ, ಗಾಢವರ್ಣದವನು ತ್ರಿವಿಕ್ರಮನು.